Uzi maalum wa kupeana Likes: Comment chochote upate "Like"

Maelezo ya taarifa hiyo yalifichua kwa jumla ukweli kwamba polisi katika nchi za Afrika ikiwemo Afrika mashariki hutumia nguvu kupita kiasi na huenda mbali zaidi ya kanuni za mifumo ya ulinzi iliyoboreshwa na jumuiya ya kimataifa zinazoweka kikomo cha matumizi ya nguvu na hasa silaha za moto dhidi ya raia.
 
Maelezo ya taarifa hiyo yalifichua kwa jumla ukweli kwamba polisi katika nchi za Afrika ikiwemo Afrika mashariki hutumia nguvu kupita kiasi na huenda mbali zaidi ya kanuni za mifumo ya ulinzi iliyoboreshwa na jumuiya ya kimataifa zinazoweka kikomo cha matumizi ya nguvu na hasa silaha za moto dhidi ya raia.
 
Suala la wakati gani vyombo vya ulinzi wa raia hasa polisi unakubalika kutumia nguvu kubwa na hata silaha za moto kukabili uhalifu au ghasia limetolewa muongozo wa kiulimwengu na umoja wa mataifa na nguvu zaidi kuweka katika ama katiba au sheria za nchi husika.
 
Umoja wa Mataifa kupitia afisi yake ya masuala ya ulinzi wa Haki za Binadamu umeweka masharti katika azimio la Havana la mwaka 1990 la Matumizi ya Nguvu na silaha za moto kwa wasimamizi wa sheria.
 
Kwanza, Ibara ya 13 na 14 ya azimio hilo zinapiga marufuku vyombo vya kipolisi kutawanya maandamano yaliyoitishwa kisheria kwa kuwa ni sehemu ya haki msingi za raia.
 
'Iwapo polisi italazimika kutawanya mikusanyiko batili ambayo haina rapsha wala vurugu wanapaswa kujiepusha kutumia nguvu. Pindi italazimu nguvu kutumika basi iwe ya kiwango cha chini kadiri iwezekanavyo' inasema sehemu ya ibara hizo.
 
Kadhalika, azimio hilo limetoa pia muongozo kwa wasimamizi wa sheria kutumia nguvu ikiwemo silaha za moto pale TU wanapojilinda wenyewe au kuwalinda wengine dhidi ya kitisho cha wazi kinachoweza kusababisha kifo au majeraha makubwa'
 
Hata hivyo malalamiko makubwa ya watu ni kuwa masharti hayo ambayo yameorodheshwa pia kwenye sheria nyingi za nchi za afrika yamekuwa yakipuuzwa, na mara kadhaa polisi imeonekana kupendelea zaidi njia za kikatili za kutumia silaha za moto hata kama mikusanyiko na maandamano ni tulivu.
 
Polisi wanafunzwa nini vyuoni?
Kulingana na sera za mafunzo ya polisi zinazotumiwa na vyuo vingi vya polisi barani Afrika maafisa wa polisi wanapaswa kwanza kutathmini kitisho kilichopo katika kiwango cha madhara ya mwili au uhai kwao au kwa wengine kabla ya kutumia bunduki zao.
 
Mathalan, mwongozo wa mafunzo ya polisi nchini Kenya, unaelekeza kuwa 'matumizi ya silaha za moto yanapaswa mara zote kuwa ni jambo la mwisho kabisa' na pale silaha ya moto inapotumika basi iwe kwa mhalifu mwenye silaha ya kitisho na ilenge tu kuutia ganzi uwezo wa kusababisha madhara.
Lakini kuna wasiwasi iwapo maafisa wa polisi wanazingatia mafunzo haya.
 
Maafisa wa polisi wana mafunzo ya kutosha?
Mauaji ya raia 34 kwenye mgodi wa Marikana nchini Afrika Kusini yaliyofanywa na polisi kwa kutumia bunduki za rashasha yaliongeza miito ya kuitaka serikali ya nchi hiyo kulifanyia marekebisho jeshi la polisi la nchi hiyo ambayo limekuwa na rekodi mbaya katika udhibiti wa ghasia kwa kutumia silaha za moto.
 
Mathalan, mwongozo wa mafunzo ya polisi nchini Kenya, unaelekeza kuwa 'matumizi ya silaha za moto yanapaswa mara zote kuwa ni jambo la mwisho kabisa' na pale silaha ya moto inapotumika basi iwe kwa mhalifu mwenye silaha ya kitisho na ilenge tu kuutia ganzi uwezo wa kusababisha madhara.
Lakini kuna wasiwasi iwapo maafisa wa polisi wanazingatia mafunzo haya.
 
Maafisa wa polisi wana mafunzo ya kutosha?
Mauaji ya raia 34 kwenye mgodi wa Marikana nchini Afrika Kusini yaliyofanywa na polisi kwa kutumia bunduki za rashasha yaliongeza miito ya kuitaka serikali ya nchi hiyo kulifanyia marekebisho jeshi la polisi la nchi hiyo ambayo limekuwa na rekodi mbaya katika udhibiti wa ghasia kwa kutumia silaha za moto.
 
Wakati mmoja chama cha upinzani cha Democratic Alliance (DA) kilifichua siri nzito iliyoonesha kuwa askari 3500 wa jeshi la polisi nchi hawakuwa na mafunzo ya kutosha wala ithibati ya kutumia silaha ingawa walikabidhiwa bunduki. Waziri wa masuala ya polisi Fikile Mbalula alikiri kufahamu dosari hiyo na alitoa ahadi ya kuchukua hatua.
 
Hii ina maana kuwa askari wengi hawakuwa na uwezo wa kudhibiti mienendo yao wakiwa na silaha na mwishowe huishia kuzitumia bila sababu zinazokubalika kisheria
 
Taarifa hizo ziliibua swali kubwa, ikiwa Afrika Kusini, moja ya nchi zilizopiga hatua muhimu za maendeleo hasa ya uchumi barani Afrika, ina tatizo la aina hiyo yumkini hali ni mbaya zaidi kwa nchi nyingine ambazo hutenga bajeti ndogo ya mafunzo ziada kwa maafisa wa polisi na wala hazitoi ithibati ya kukabidhiwa na kutumia silaha za moto.
 
Kwa kuwa ukweli ni kwamba siyo kila wakati mambo huwa shwari au si kila mkusanyiko wa raia huwa na nia njema, utulivu na unaofuata sheria, Polisi inao wajibu wa kutimiza majukumu yao ya kulinda amani lakini kwa kuwekeza nguvu zaidi kwenye mbinu za kiungwana za kudhibiti uvunjifu wa sheria badala ya silaha za moto
 
Mataifa yaliyoendela yanatumia njia kadhaa zinazokubalika kitaalamu kuwa haziwezi kuleta madhara makubwa au majeraha ya kudumu kwa mlengwa. Gesi za kutoa machozi, maji ya kuwasha, risasi za mpira na hata virungu vya plastiki vinaweza kusaidia.
 
Siyo kwamba vifaa na mafunzo ya kutumia mifumo haipo Afrika, laa! Ni vile tu polisi wa Afrika inazingatia nguvu na mabavu kuwa suluhu la kila jambo kwenye usimamizi wa sharia.
 
Polisi inaweza kubadilika Afrika
Kwa jumla itachukua muda kwa idara za polisi barani Afrika kubadilika kwa sababu nyingi hufanya kazi kwa shinikizo za viongozi wa siasa na watawala ambao ndiyo watoa amri wakuu kwa vyombo hivyo vya usalama.
 
You must log in or register to reply here.
Menu
Log in
Register
Cookies are required to use this site. You must accept them to continue using the site. Learn more…