Uzi maalum wa kupeana Likes: Comment chochote upate "Like"

Kwa ilivyokuwa Sheikh Othman aliahidiwa malipo fulani fulani kama vile kulipiwa deni la nyumba yake ya "Kijipu House" iliyokuwepo Gongoni, Zanzibar, na mengineyo yaliyokhusika na mambo ya kisiasa, aliukubali utumwa huo. Na kwa kuwepo makhusiano ya kuowana baina yake na Sheikh Mohammed Shamte, yaani Sheikh Mohammed Shamte alimuowa binti wa Sheikh Issa Shariff (mtoto wa kaka yake Sheikh Othman Shariff),

na vilevile mmoja katika hao washindi watatu wa ZPPP, alikuwa ni kaka yake yeye Othman, yaani, Sheikh Ali Shariff, basi Sheikh Othaman aliona itamuwiya rakhisi kufuzu utumwa huo. Othman aliingia mbioni kwa "Full speed".

Baada ya kuona jitihada zake zote alizozifanya za kumtaka Sheikh Mohammed Shamte ayakubali matakwa yake zimefeli, alianza kumtishia kaka yake Sheikh Ali Shariff kwa kumwambia kuwa, "Ikiwa na wewe hukubali kufuata shauri yangu, basi hutoniona tena baada ya leo. Afadhali nijiuwe kuliko kuona umeungana na Hizbu".
 
Kwa kutaka kutimiza tishio lake hilo kwa kaka yake, Sheikh Othman alitoka kwake na asijulikane aliko kwenda, kwa muda mkubwa sana. Alijificha! Zogo la kutafutwa Sheikh Othman lilianza mjini, vijana wa YASU upande wao na Polisi upande wake. Kaka yake, Sheikh Ali Shariff aliingiwa na khofu na kihoro kwa mapenzi ya ndugu yake. Aliwambia vijana wa YASU wamtafute Sheikh Othman na watapomwona wamwambie kuwa yeye (Ali Shariff) ameikubali shauri yake ya kukiunga kiti chake katika upande wa 20 AfroShirazi.
 
Haukupita muda mkubwa baada ya hapo, ila Sheikh Othman alirejea kwake kutoka huko alikojificha, kwani baadhi ya hao vijana wa YASU walikuwa wakijuwa mpango huo alioufanya Sheikh Othman na wakijua wapi alipojificha. Kwa hivyo, walipopata uhakika kwa Sheikh Ali Shariff wa kukubali kujiunga na AfroShirazi, mara tu walizifikisha salamu hizo kwa Sheikh Othman. Muda wa wiki aliopewa Karume ulimalizika kwa kupata kiti kimoja tu zaidi, yaani kiti cha Sheikh Ali Shariff.
 
Kwa kutowezakana kuunda Serikali kwa viti walivyokuwa navyo AfroShirazi hadi wakati huo, basi Balozi wa Kiingereza alimpa Sheikh Ali Muhsin naye muda wa wiki ajaribu kupata waakilishi wa kujiunga naye ili aweze kupata wingi wa kutosha wa kuwezesha kuunda serikali. Sheikh Ali pamoja na wenziwe hawakuchukua muda mrefu ila waliweza kukubaliana na Sheikh Mohammed Shamte na Sheikh Bakari Mohammed wote wawili hao wakiwa ni washindi wa ZPPP kuviunga viti vyao upande wa Hizbu. Muda wa wiki mbili ulimalizika na ikawa kila upande wanavyo viti kumi na moja.
 
Ilivyokuwa hali ndio hivyo, Balozi wa Kiingereza alitoa uamuzi wake kuwa pafanywe Serikali ya Mshikizo ya muda wa miezi sita na baada ya hapo pafanywe uchaguzi mwengine. Mwongozi wa Hizbu, Sheikh Ali Muhsin, ilipokuwa hali imefika hadi hii alizidi kumnasihi mwongozi mwenziwe Sheikh Karume kwa kumtaka atizame na kuyapa umuhimu maslahi ya nchi kuliko ya vyama.

Alimnasihi waondoe mzozo na wakubaliane kuunda Serikali ya pamoja. Alizidi kwa kumfahamisha Sheikh Karume kuwa kufanya hivyo kutainusuru nchi na kuingia katika uchaguzi mwengine, ambao ni gharama na pia kukhatarisha usalama. Pia alimueleza kuwa kuunda Serikali ya pamoja itawezesha nchi bila ya kuchelewa zaidi kufikilia Uhuru. Sheikh Karume akiwa keshakuwa na mipango na matakwa yake, mbali na maslahi ya nchi, yote haya aliyakataa katakata na alishikilia fikra iliyotolewa na Balozi wa Kiingereza ya kufanywa Serikali ya Mshikizo na kufanywa uchaguzi baada ya miezi sita.
 
Baada ya kuwa hakuna jengine isipokuwa kutekelezeka shauri hiyo iliyotolewa na Balozi, lilizuka tatizo jengine nalo ni, nani ataye kuwa Waziri Kiongozi wa Serikali hiyo ya Mshikizo? Sheikh Ali Muhsin alipendelea nafasi hiyo apewe raia aliyekuwa na uzowevu juu ya mambo au uwendeshaji wa serikali. Kwahivyo, alipendelea nafasi hiyo ya Waziri Kiongozi wa Serikali ya Mshikizo apewe Sheikh Ahmed Lakha, ambaye ni Mzanzibari, mwenye ujuzi, maarifa, itibari na hakuwa mwenye kujiambatisha na chama chochote.
 
Mwongozi wa AfroShirazi Sheikh Abeid Amani Karume alikataa katakata kukhusu nafasi hiyo kupewa Sheikh Ahmed Lakha. Yeye alitaka nafasi hiyo apewe Bwana Roberts, mfanyakazi wa Serikali ya Kiingereza ambaye wakati huo alikuwa ni "Chief Secretary" wa Serikali ya Zanzibar na pia ndiye aliyekuwa akikamata nafasi ya Ubalozi wa Kiingereza wakati Balozi akiwa katika likizo. Shauri ya mzee Karume ndiyo iliyokubaliwa na Balozi, Sir George Mooring na Bwana Roberts akawa Waziri Kiongozi wa mwanzo wa Serikali ya Mshikizo ya Zanzibar. Ukifuatia na kuzingatia utatambua kuwa katika harakati za kisiasa hizi zilizopita muda wote huu, fikra za ASP daima zilikuwa zikilingana na kukubaliana na fikra na matakwa ya kikoloni.
 
KUTOKUFAULU MAZUNGUMZO YA MWANZO YA KATIBA YA UHURU
Baada ya miezi 10 mpaka 11 tokea Serikali ya Muungano wa ZPPP/ZNP "Serikali Ya Madaraka" kuwa katika madaraka, Serikali ya Kiingereza ilikubali baada ya kushikiliwa na serikali hiyo ya madaraka kufanya mkutano wa mazungumzo ya uhuru. Mkutano huo wa Katiba ya Uhuru ulifanywa katika miezi ya Machi na April 1962 huko Lancaster House, London.
 
Pande zote mbili yaani upande wa Serikali na upande wa Upinzani walihudhuria kwenye mkutano huo. Kwa bakhti mbaya mkutano huo haukuendelea kwa siku nyingi illa ulivunjika bila ya kukubaliana kwa kuwekwa kwa taarikh ya Uhuru. Waongozi wa AfroShirazi walikataa kuzungumzwa chochote kilicho khusika na kutolewa taarikh ya Uhuru mpaka kwanza pafanywe uchaguzi mwengine. Baada ya matokeo ya uchaguzi huo, ndio yafuatie mazungumzo ya kutolewa kwa taarikh ya Uhuru.
 
Waongozi wa upande wa Serikali waliwanasihi mwisho wa uwezo wao waongozi wa upande wa Upinzani yaani AfroShirazi waache kuleta vizingiti vitavyo sababisha kuchelewa kwa Uhuru wa Zanzibar. Bali waongozi wa AfroShirazi walin'gan'gania uzi wao huo huo wa kupinga kuzungumzwa chochote kitachofikilia kutolewa kwa taarikh ya Serikali ya Ndani kabla ya kufanywa uchaguzi mwengine
 
Waongozi wa upande wa Serikali, walipoona waongozi wa upande wa Upinzani hawataki kubadili msimamo wao, walijaribu kuzungumza nao nje ya mkutano. Katika mazungumzo hayo, upande wa Serikali waliutaka upande wa Upinzani wakubali kufanyika serikali ya pamoja, yaani "Government of National Unity" (hii ni mara ya pili ASP kupewa shauri na wenzao ZNP/ZPPP kufanya serikali ya pamoja.) Katika serikali hiyo ya pamoja, upande wa Serikali watawapa ASP wizara tatu kati ya wizara nane na pia watawapa uwezo wa kutumia "veto" kwa jambo lolote litalotokea nao wakaliona si maslahi kwa upande wao.
 
Yaani ASP watakuwa na madaraka sawa sawa na ZNP/ZPPP katika uendeshaji wa hiyo serikali ya pamoja. Waongozi wa AfroShirazi baada ya kuyasikia hayo, walitaka muda wa kuyazungumza na kuyazingatiya wakiwa peke yao, na waliahidi kutoa uamuzi wao siku ya pili kabla ya kuhudhuria kwenye kikao cha mkutano wa Katiba. Kwa dalili zote, walionesha kuwa wamevutika na mashauri hayo, na ilikuwa kuna tamaa kuwa watawafik.
 
Upande wa Serikali walingojea kwa hamu na matumainio (pia na wasi wasi) kuwa shauri waliyoitoa itakubaliwa au sana watataka wazidishiwe wizara moja badala ya tatu ziwe nne, yaani wawe wao ASP na wizara nne na ZNP/ZPPP wizara nne. Wakati ulipofika siku ya pili, waongozi wa ASP wakiongozwa na Sheikh Karume walifika kwa Mawaziri. Walikataa hata kukaa kitako, Karume alisema, "Tumeyazingatia mashauri yenu. Mazuri! Lakini sisi hatutaki kushirikiana na nyinyi!" Wakazunguka wakatoka
 
Kutokana na msimamo huo wa ukorofi uliopangwa, waliyokuwa wakiutumia AfroShirazi, Mwenyekiti wa mkutano huo, Waziri wa Makoloni, aliufunga mkutano bila ya kuzungumzwa lolote kukhusu maendeleo ya Katiba. Aliwashukuru wajumbe wote kwa kuhudhuria na aliwataka warejee nyumbani mpaka 23 watapoweza kuwafikiana baina yao, wakati huo Serikali ya Kiingereza itakuwa tayari kufungua tena mazungumzo ya maendeleo ya Katiba. Wajumbe wote wa upande wa Serikali (isipokuwa Sheikh Ali Muhsin) na wa upande wa Upizani, walirejea Zanzibar bila ya kuwaletea wananchi Uhuru wa nchi yao waliwokuwa wakiungojea kwa hamu kubwa. Wananchi wa Zanzibar kwa jumla walivunjika moyo na matokeo haya.
 
Baada ya kufuzu hayo yenye kuitwa 'mapinduzi' ya Januari 12, 1964, Katibu Mkuu wa AfroShirazi, Sheikh Thabit Kombo alisema wakati akikhutubia mkutano wa hadhara mbele ya Makao Makuu ya AfroShirazi, hapo Mapipa ya Ngozi, Kisiwandui:

"Tunamshukuru Mwalimu Nyerere kwa kutuvua mtego waliyotaka kutunasa Mahizbu wakati wa mkutano wa mwanzo wa Katiba, huko Uingereza. Mahizbu walitaka kutufanyia ujanja wa kutaka tuungane pamoja katika kuendesha serikali na kwa kutaka kutimiza ujanja wao, walikiri kutupa wizara tatu katika serikali yao. Lakini mzee Karume kabla ya kusema lolote, alizungumza na Mwalimu kwa simu kumtaka shauri yake juu ya jambo hilo. Mwalimu alimwambia mzee Karume asikubali kufuata shauri hiyo ya Hizbu kwani huo ni ujanja tu wakutaka kusiwepo na upinzani. Mkitaka shauri yangu kataeni. Ndipo mzee alipokataa",
alisema Thabit Kombo.
 
Mara nyingi utamsikia Mwalimu akisema kuwa yeye hakukhusika na lolote katika mizozo ya kisiasa ya Zanzibar. Hatujui Mwalimu anataka akhusike namna gani zaidi ya hivyo alivyokhusika (alivyo jikhusisha). Yeye Mwalimu ndiye aliyekiasisi Chama cha AfroShirazi na ni yeye aliyekuwa, "master mind" katika kuyaandaa hayo yenye kuitwa 'mapinduzi'. Wavamizi walioivamia Serikali ya halali ya Zanzibar wengi wao wameletwa Zanzibar kutoka katika nchi yake Tanganyika, na huko ndiko walikopewa mafunzo ya kutumia silaha; na hizo silaha zenyewe zilitoka huko huko kwake Tanganyika.
 
BABU KUTOKA KATIKA HIZBU
Muda mchache kabla ya uchaguzi wa Julai 1963, uchaguzi ambao ndio uliofuatiwa na Uhuru wa nchi, Babu akiwa ni Katibu Mtendaji wa Chama, alijitoa katika Chama. Ingelikuwa si kwa ajili ya kutaka kusafisha porojo lisemwalo na hao waliyokuwa wakijiita, "progressives" yaani wapenda maendeleo, kwa makusudi ya kusema uwongo kwa kutarajia kuwadanganya wananchi na khasa wale waliyokuwa wadogo wakati huo, basi nisinge poteza wakati kwa kueleza chochote kukhusu Babu kuacha Hizbu. Kwani kutoka Babu katika Hizbu, hakukuathiri chochote kukhusu msimamo wala maendeleo ya Chama. Kila kitu kilikwenda kama kawaida, kinyume na alivyotarajia Babu.
 
"Progressives" au kwa jina lengine "Makomredi" wakisema (na hata hivi sasa wapo wenyekusema kati yao) kuwa Babu alijitoa katika Chama cha Hizbu baada ya kugundua kuwa baadhi ya waongozi wenziwe wanamuendea kinyume na ati kuwa Chama kimeacha misingi yake ya kimaendeleo na kufuata mwendo wa kuyarejesha nyuma maendeleo (yaani badala ya kwenda katika mwendo wa ki"progressive" kinakwenda katika mwendo wa ki"reactionary” kupinga maendeleo). Yote hayo waliyokuwa wakiyasema na wasemayo mpaka hivi sasa hao makomredi ni maneno ya uzushi na kutaka kujitowa kimasomaso. Na kwa wakati ule walipokuwa wakitembea na bastola viunoni, yaani wakati wa "kipya kinyemi ingawa donda" na "mwenye nguvu mpishe" hapana aliyethubutu kuwatowa kombo kwahivyo wakijibwabwatia watakavyo.
 
DHAMIRI ZA BABU
Dhamiri za Babu ulipokuwa Uhuru wa nchi unakaribia zilizidi kudhihiri, nazo zilikuwa ni kukitumilia chama kwa maslahi ya nafsi yake, ya hao aliokuwa akiwatumikia, na ya hao wachache waliokuwa nyuma yake.

Mengi madogo madogo, bali yenye taathira mbaya yalikuwa yakitokea siku za karibuni kabla ya kuacha chama ambayo ukiyazingatia utafahamu mabaya aliyokuwa akiypanga, juu ya Chama kwa jumla na juu ya waongozi wenziwe wa chama khasa! Babu alidhamiriya kuwa itapopatikana Serikali ya Hizbu, iwe ni serikali yenye kufuata upande wa kushoto, yaani upande wa kikoministi, au kisoshalist.

Kwa kutaka kufikilia dhamiri zake hizo, alianza mipango yake ya chini kwa chini ya kutaka patokee vurugu katika uwongozi wa chama. Vurugu hilo alipangia lianzie kwa baadhi ya waongozi wa Chama, 24 wale asiowataka kuwemo kwenye uwongozi, washindwe katika majimbo yao ya uchaguzi na wale awatakao yeye ndio wafuzu.
 
Kwa kutengenea mpango wake huu, natija ya kwanza itakuwa ni kutokea vurugu katika chama, khasa katika uwongozi wa chama, kwa kuingiza kutuhumiana na kutoaminiana baina ya waongozi wenyewe kwa wenyewe. Natija ya pili ya maslahi yake ni kuingiza katika uwongozi wa chama watu wake wa kutosha kumuwezesha kupitisha maoni na hukumu yake bila ya upinzani. Haya tulioyataja ni maendelezo ya njama zake ambazo kwa hakika alizianza zamani. Miongoni mwao, wakati wa mazungumzo ya mwanzo ya Uhuru yaliyofanywa huko London katika mwaka wa 1962, Babu alitumia fursa hiyo kwa kutaka kuleta balaa lake huko huko Uingereza ili paweze kuzuka kutofahamiana baina yetu wenyewe kwa wenyewe.
 
Cookies are required to use this site. You must accept them to continue using the site. Learn more…