Uzi maalum wa kupeana Likes: Comment chochote upate "Like"

[Numbisa]

Wazaramo ni sehemu ya Wabantu. Mababu wanaaminika waliingia katika eneo la Tanzania katika milenia ya kwanza. Historia yao ya kimdomo inasema ya kwamba walihamia pwani katika mazingira ya Daressalaam kutoka Uluguru (Morogoro) katika karne ya 18

 

[Numbisa]

Walipokaa kwenye pwani walikuwa karibu na makazi ya Waswahili wakaanza kufaamiana na Uislamu. Taarifa za wakoloni Wajeruami mwanzoni wa karne ya 20 zinaonyesha ya kwamba wakati ule Uislamu ulikuwa umeenea kati ya Wazaramo na waliendelea kujiunga nayo haraka. Siku hizi idadi kubwa wa Wazaramo ni Waislamu.

 

[Numbisa]

Walipokaa kwenye pwani walikuwa karibu na makazi ya Waswahili wakaanza kufaamiana na Uislamu. Taarifa za wakoloni Wajeruami mwanzoni wa karne ya 20 zinaonyesha ya kwamba wakati ule Uislamu ulikuwa umeenea kati ya Wazaramo na waliendelea kujiunga nayo haraka. Siku hizi idadi kubwa wa Wazaramo ni Waislamu.

 

[Numbisa]

Jiji la Dar es Salaam lilikua haraka na kumeza vijiji vingi vya Wazaramo na wengine walihamia jijini wakitafuta kazi.

 

[Numbisa]

Mila na desturiTaarifa za mwanzo wa karne ya 20 zasema ya kuwa Wazaramo walikuwa na desturi za pekee tofauti na wakazi wengine ya pwani.

 

[Numbisa]

nyumba zao zilikuwa kubwa na za umbo la mraba.mazishi yalikuwa ya kulaza maiti makaburini mwanaume akilazwa upande wa kulia na mwanamke akilazwa upande wa kushoto; kichwa kuelekea magharibi.

 

[Numbisa]

Kaburi ilipambwa kwa kusimamisha ubao mguuni na sanamu ya ubao mwenye kofia upande wa kichwa; kaburi lote lilifunikwa kwa paa ya manyasimabinti walipewa "mwana wa kiti" (mwanasesere wa kike wa ubao) waliotumia kuanzia kubalehe hadi kumzaa mtoto wa kwanza

 

[Numbisa]

ASILI YA KABILA LA WABENAKwa sasa Wabena ni moja ya kabila linalopatikana katika mkoa wa Iringa na Njombe. Ni moja ya kabila ambalo lugha yake ina utajiri wa maneno, lugha hiyo inaitwa kibena.

 

[Numbisa]

Historia inafahamika kuwa makabila mengi ya kibantu hapo mwanzoni hayakuwa katika makundi ambayo yaliwatambulisha kama kabila. Bali Wabantu walikuja wakiwa kwenye makundi yaliyokuwa katika ngazi ya Ukoo. Na hii ilitokea hata kwenye kabila la Wabena.

 

[Numbisa]

Wabena ni moja ya kabila ambalo lilijiwekea historia kubwa hasa pale kwenye vita kati ya Wakamba na Wazaramo kwenye miaka ya 1750. Mwanzoni kabisa kabila hili halikufahamika kama Wabena. Wabena walipata kuishi wakiwa na mahusiano mazuri na kabila la Wazaramo.

 

[Numbisa]

Historia ya Wabena inafafanuliwa kwa ufupi kuwa, kabla ya kabila hili kuwa katika ngazi ya kabila lilikuwa katika ngazi ya ukoo. Ukoo huo uliitwa Wang’hoo. Na ukoo huu ulipata kujulikana na Wazaramo na uli pendwa sana. Ukoo huu ulikuwa ukijihusisha sana na biashara zilizokuwa zikifanywa maeneo ya mwambao ambapo Washomvi walikuwa wenyejii.

 

[Numbisa]

Kulitokea wakati kuliingia watu kutoka katika ardhi ya Ukamba yaani Wakamba. Watu hao walivamia maeneo ya pwana na kufanya vurugu kwa Wazaramo na wenyeji wengine waliokuwa wakiishi kwenye maeneo hayo. Wakati huo Wakamba wakiingia kwenye ardhi ya Wazaramo, kulikuwa na Shujaa wa kizaramo aliyejulikana kwa jina la Bwana Pazi Kilama aliyekuwa akiishi maeneo ya Kinyangulu.

 

[Numbisa]

Kutokana na vurugu hizo zilizokuwa zikifanywa na Wakamba, baadhi ya wenyeji pamoja na Wafanyabiashara wa Kibena huko mwambao waliomba msaada kwa Shujaa pazi. Na kutokana na uwezo aliokuwa nao shujaa huyo, aliamua kwenda kuwapiga Wakamba. Lakini kabla ya kwenda kwenye vita hivyo na wakamba, Shujaa Pazi Kilama, alikusanya jeshi lake

 

[Numbisa]

Miongoni mwa wanajeshi walitoka kwenye ukoo wa Wang’hoo. Na kutokana na uhimara wao, walipigana kwa nguvu zote na kuwapiga Wakamba wote na kuwafukuza. Na mara baada ya vita kuisha, inasemekana kuwa Wang’hoo waliamua kuwa wakishinda vita watavunja silaha zao zote na kutafuta zingine kama tuu pakitokea vita nyingine.

 

[Numbisa]

Kitendo kile kilimshangaza sana Pazi Kilama. Na alishtuka sana kuona ukoo ule ukifanya tukio hilo la ajabu sana. Na kutokana na hiyo, ndipo pazi alipoamua kusema kuwa:

 

[Numbisa]

"kuanzia leo hamtaitwa Wang’hoo, na jina lenu litakuwa Wabena migoha. Ambapo kwa lugha ya kizaramo kubena maana yake ni kuvunja na migoha ni mikuku".

 

[Numbisa]

Na alifanya hivi kwa lengo la kutunza kumbukumbu, kwani kila vita bwana Pazi alikuwa akiweka historia kwa lengo la Watu kuja kujifunza. Hivyo pazi aliamua kuwaita Wabena Migoha. Na kutokana na mahusiano mazuri Wabena walipata kuishi na kushirikiana na Wazaramo, walizaliana na kuongezeka na walitawanyika sehemu mbalimbali kutokana na shughuli zao.

 

[Numbisa]

Na mpaka Wazungu wanafika katika ardhi ya Tanzania kwenye miaka ya 1850, walikuta kabila linalojitosheleza na likiwa na watu wake wengi sana.. Na kutokana na mabadiliko ya waandishi wa kikoloni walijaribu kufupisha jina lile, yani kutoka Wabena Migoha na kuja kuwa Wabena.

 

[Numbisa]

Hii ndiyo asili ya jina Wabena. Bado historia hii ni ndogo sana hivyo ni wakati wa kila mtanzania kuikuza historia ya kabila hili.

 

[Numbisa]

Wasukuma ni kabila kubwazaidi likipatikana nchini Tanzania, linakadiriwa kufikia watu milioni 5.5 idadi inayewakilisha asilimia 16 ya wakazi wa nchi kwa ujumla.