vita, mauaji na machafuko si kitu kipya duniani, historia inatufundisha nini?

[ndege JOHN]

Nashangaa kuona watu wanashangaa kana kwamba vurugu za kisiasa, mauaji na matumizi ya nguvu dhidi ya raia ni vitu ambavyo havijawahi kutokea duniani.

Hebu tuangalie historia kidogo.

Kuanzia falme za kale za China, wafalme wa Ulaya, vita vya kikoloni, mapinduzi, vita vya dunia hadi migogoro ya Afrika, binadamu amepitia mambo mengi sana.


Mifano michache:

1. Vita vya falme tatu nchini China (184–280) — makadirio ya kihistoria yanahusisha mamilioni ya vifo, ingawa takwimu zake zinabishaniwa.
2. Uvamizi wa Wamongolia (karne ya 13 na kuendelea) — makadirio ya vifo hufikia makumi ya mamilioni.
3. Vita vya Miaka 30 Ulaya (1618–1648) — takribani watu milioni 4–8 walikufa kwa makadirio yanayotofautiana.
4. Vita vya Napoleon barani Ulaya (1803–1815) — mamilioni ya watu walipoteza maisha.
5. Vita vya wenyewe kwa wenyewe Marekani (1861–1865) — takribani watu 620,000 au zaidi walikufa kwa makadirio yanayotumika sana.
6. Vita vya Kwanza vya Dunia (1914–1918) — takribani watu milioni 15–20 walikufa.
7. Vita vya Pili vya Dunia (1939–1945) — takribani watu milioni 70–85 walikufa, kulingana na makadirio yanayotumika.
8. Vita vya Korea (1950–1953) — mamilioni ya wanajeshi na raia walipoteza maisha.
9. Vita vya Vietnam — vilisababisha vifo vya mamilioni ya watu katika kipindi cha miongo kadhaa ya mapigano.
10. Vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini Nigeria (1967–1970) — vifo vilikadiriwa kufikia milioni 1–3, wengi wao wakihusishwa na njaa na madhara ya vita.
11. Mauaji ya kimbari Rwanda (1994) — takribani watu 800,000 waliuawa ndani ya kipindi cha karibu siku 100.
12. Vita vya Kongo, hasa Vita vya Pili vya Kongo (1998–2003) — makadirio ya vifo vinavyohusishwa na vita na madhara yake yanafikia mamilioni, ingawa idadi halisi inabishaniwa.
13. Vita vya wenyewe kwa wenyewe Algeria (1992–2002) — makumi ya maelfu hadi takribani watu 200,000 walikufa kwa makadirio mbalimbali.
14. Vita vya wenyewe kwa wenyewe Sudan Kusini (2013–2018) — takribani watu 400,000 walikufa kwa makadirio yaliyotolewa kuhusu kipindi cha vita.
15. Vita vya wenyewe kwa wenyewe Syria (vilivyoanza 2011) — vimesababisha vifo vya mamia ya maelfu ya watu.

Hii ni mifano michache tu. Kuna migogoro mingine mingi barani Asia, Ulaya, Amerika, Mashariki ya Kati na Afrika ambayo imegharimu maisha ya mamilioni ya watu.


Sasa swali langu ni hili:


Je, unadhani wote waliokufa katika migogoro hii walikuwa wanajeshi wenye silaha? Vipi kuhusu watoto, wanawake, wazee, wafanyabiashara na wananchi wa kawaida ambao hawakushiriki kabisa katika mapigano?


Historia inaonyesha kwamba raia wasiokuwa na silaha wamekuwa miongoni mwa waathirika wakubwa wa vita, mauaji ya kisiasa na ukatili wa pande zinazopigana.


Ndiyo maana unapozungumzia serikali, mamlaka na nguvu za dola, unapaswa kuelewa kwamba historia ya dunia imejaa mifano ya mamlaka kutumiwa vibaya, hata pale ambapo watu walitarajia taasisi zingewalinda.


Hata nchi zinazoheshimika leo kwa utawala wa sheria, kama Sweden, zina historia ya vita na migogoro. Hata hivyo, si sahihi kusema kila nchi yenye utawala wa sheria imepitia kiwango kilekile cha machafuko.


Point yangu ni nini?


Usiichukulie amani unayoiona leo kama dhamana kwamba historia haiwezi kujirudia. Fahamu mazingira unayoishi, elewa siasa za nchi yako, heshimu sheria, epuka kujiingiza katika migogoro bila kutafakari madhara yake, na tumia akili kabla ya kufanya maamuzi.


Usiwe mtu wa kukurupuka kwa sababu tu wengine wameamua kufanya hivyo.

Hii ni laana tulishalaaniwa na Mungu tukaambiwa katafuteni kWa tabuu na shida kwa kupigana na kina kaini na Abel wakaonyesha rasmi CHUKI hii ni asili yetu kama unaweza kuikwepa ikwepe kwa namna yoyote hakuna sifa ya kufa kisa unagombana na mamlaka waliokufa ni wengi sana Kama na wewe unaitaka hio njia dangwanywa uandamane
DON’T MESS. KAA KIJANJA.

 

[aise]

Kwa lugha nyepesi unataka kusema watu waziogope mamlaka, hata kama wanakosea basi waogopwe tu.

Kwamba Kuna watu waliuawa Kwa kwenda kinyume na watawala, basi tuogope.