"Kubadilisha Dini za watu kwa lazima" ni kauli ya kipropaganda. Uislam ulienea kwa Amani katika hizo Nchi baada ya Majeshi ya Kiislam kuwashinda katika vita dola zilizokuwa zikitawala hapo. Watu wenyewe walikuwa wakisilimu kwa wingi bila kulazimishwa. Na ndio maana katika madhehebu nyingi za kale zaidi za kikristo utazikuta sana nchi hizo zilizotawaliwa na Makhalifa wa Kiislam. Zile jamii za kale zaidi za kikristo zilizobaki utazikuta pale. Na ajabu ukisoma Historia utaona wakristo wa hizo Nchi walikuwa wakiwapokea Waislam na kushirikiana nao dhidi ya "ndugu" zao wa Byzantine. Mfano wa Koptiki wa Misr waliwapokea Waislam dhidi ya Byzantines na wakawaunga mkono kwa sababu walichoshwa na dhulma za ndugu zao.
Cha kushangaza pia Jews waliishi kwa amani zaidi chini ya zile Dola za Kiislam kitu kilichokuwa kigumu mno walipokuwa chini ya wakristo. Actually kuna wasomi wa kiyahudi wanasema ni Uislam ndio uliokoa mayahudi.
Baadae Wakati wa Crusades wakristo wa Ulaya walikuwa wakiua Waislam, Jews na ndugu zao Wakristo wa Mashariki ya kati na wakitaka kuimpose Ukristo wao wa kiulaya. Ironically Crusaders walichangia kuanguka zaidi kwa Ukristo wa mashariki ya kati uliovumiliwa na Waislam hapo kabla.
Waislam walipowashinda Crusaders, Wakristo wa asili wa Middle East na Jews waliishi tena kwa Amani zaidi.
Wakristo na mayahudi katika nchi za mashariki ya kati japo walishakuwa minority (sio kwa sababu ya upanga wa Waislam) ila walikuja tena kupungua kwa kasi zaidi hivi karibuni tu hapo kwa sababu za kisiasa wakati ambapo Dola za kiislam zilikuwa zishaanza kuanguka na nguvu za Waislam zimeondoka na wakoloni wa Ulaya wanazitawala nchi nyingi za mashariki ya kati tayari, na wakati masekula na nationalists walipoanza kuibuka na zionists walipoingia mashariki ya kati (Palestine kuna wakristo wengi wamekimbia baada ya Nakba) na ukanda kuanza kutawaliwa na machafuko.
Najua unajua ni idadi kubwa sana ya wakristo wa kale kabisa wameikimbia Iraq baada ya nchi kuwaka moto walipopelekewa zawadi ya democracy na ndugu zao kutoka Marekani.
Sasa kwanini the oldest denominations za Wakristo zilisurvive na utazikuta katika hizo nchi? Why?
Waislam kuua watu milioni 70 huko Indian Subcontinent pia ni propaganda.
And again Kule Afghanistan na Bara Hindi Uislam ulienea kwa Amani. Baada ya Dola ya Waislam kuanza kuifungua baadhi ya ile miji baada ya kushinda katika vita, Uislamu ulianza kuenea gradually kwa Amani kupitia biashara na interactions nyengine za kijamii na kiuchumi na sio kwa sababu ya upanga. Dola tofauti tofauti za Kiislam katika Bara Hindi zilipoendelea kuibuka na zilipokuwa zikishinda vita. Uislam uliendelea kukua kwa Amani taratibu taratibu na ndio maana utakuta kiwango cha conversion hakikuwa kikubwa kwenye heartland ya zile Empires za Kiislam kama Delhi Sultanate au Mughal Empire bali conversion ilikuwa kubwa mno ukingoni huko kama Bengal au Punjab magharibi ambapo tawala za Kiislam maeneo hayo zilikuja kuanzishwa baadae huko baada ya Uislam kuenea huko.
Uislam ulienea sana kwa Amani huko Bara Hindi, tena taratibu.
Huwezi kufananisha conquests za Waislam hasa Rashidun Conquests na conquests za watu wengine wowote wale wasiokuwa wao. Wewe cheki Jerusalem inachukuliwa na Waislam, transfer inafanyika kwa Amani kabisa. Wakristo wanahakikishiwa usalama wao, wa mali zao na sehemu zao za ibada. Mayahudi waliokuwa hawaruhusiwi hata kuingia Jerusalem na Byzantines wakaruhusiwa na Waislam kuingia na kuishi Jerusalem. Kumbuka hiyo ni karne ya 7 Miladia na tayari Waislam wana strict Rules of
War ambayo huwezi kuzilinganisha na jamii yoyote kwa standards za wakati huo na hata sasa.
Ukatili ukitaka kuujua vizuri waulizie warumi, waajemi wa zamani, mongols na crusaders kama mfano tu. Utauona ule ukatili wenyewe kabisa.
Uislam ulienea kwa Amani. Na Uislam huwa unaenea zaidi katika Amani na utulivu. Watu wametulia na wakapata fursa wakausikia Uislam watauelewa kwa urahisi tu kwa sababu ni Dini inayoendana na ya maumbile yao, na mwisho utaenea tu miongoni mwao, haraka au taratibu.
Kwa kuongezea
Kabla ya Ukristo kufika Ulaya, watu wa bara hilo hawakuwa bila dini — walikuwa na imani nyingi tofauti za jadi (paganism) kulingana na makabila na maeneo. Hakukuwa na dini moja kubwa kama ilivyo leo; kila eneo lilikuwa na miungu na desturi zake kama :-
Ulaya ya Kaskazini (Waviking, Wa-Norse)Norse Mythology
Miungu, Thor, Freyja, Lok
Ulaya ya Kusini (Ugiriki & Roma)
Dini ya Kigiriki na Kirumi
Zeus/Jupiter, Hera/Juno, Mars/Ares, Venus/Aphrodite
Ulaya ya Kati (Wagerumani / Waceltic)
Germanic & Celtic Paganism
Wotan, Epona, Cernunnos
Ulaya ya Mashariki (Waslavic)
Slavic Paganism
Perun, Veles
Ireland & Scotland
Druids / Celtic Religion
Miungu ya asili, misitu, jiwe, jua
Ukristo haukuenea ghafla — ulitumia mbinu tofauti tofauti kwa karne nyingi:
1. Wamisionari – Kama Mtakatifu Paul, Mt. Patrick (Ireland), St. Augustine wa Canterbury (England) walihubiri na kubatiza watu.
2. Wafalme kuokoka kisha kulazimisha watu wao – Mfano:
• Mfalme Constantine wa Roma (AD 313) alihalalisha Ukristo, baadaye wakristo wakawa dini ya dola ya Roma.
• Mfalme Charlemagne (Franks, AD 800) alilazimisha makabila kubatizwa kwa nguvu.
3. Ndoa za kifalme – Malkia Mkristo akiolewa kwa Mfalme mpagani, akamshawishi kubadili taifa lake.
4. Kubadilisha desturi za kipagani na kuzipa maana ya Kikristo – Mfano:
• Sikukuu ya Yule (Waviking) ikawa Krismasi
• Sikukuu ya Spring Fertility (Celtic/Easter) ikawa Pasaka
katika sehemu nyingi za Ulaya, Ukristo haukusambaa tu kwa mahubiri na amani; mara nyingi ulienezwa pia kwa kutumia nguvu na hata vita. Ingawa kulikuwa na wamisionari waliobiri kwa upole, mara nyingi wakati wafalme au dola walipoamua kuwa Wakristo, waliwalazimisha watu wao wote kubadili dini — na waliokataa waliadhibiwa au kupigwa vita.
Mifano ya Matumizi ya Nguvu Katika Kueneza Ukristo Ulaya
1, Ujerumani na Ulaya ya Kati
Wars of Charlemagne (AD 772–804) dhidi ya Saxons
Aliwapa uchaguzi: “Batizwa au kuuawa.” Wengi walibatizwa kwa nguvu.
2, Skandinavia (Norway, Sweden, Denmark)
Wafalme kama Olaf Tryggvason walipobadili kuwa Wakristo
Waliwachoma mahekalu ya kipagani, waliwaua au kuwafukuza waliokataa kubadili.
3,Baltics (Lithuania, Latvia, Estonia)
Crusades za Kaskazini (Northern Crusades) zilizoendeshwa na Knights Templar na Teutonic Knights
Mashambulizi ya kijeshi dhidi ya wapagani ili kuwalazimisha kuwa Wakristo.
4, Ireland & Scotland
Baadhi ya maeneo yalihubiriwa kwa amani na Missionary kama St. Patrick, lakini baadaye kulikuwa na shinikizo kutoka kwa wafalme Wakristo
Shinikizo la kijamii na kisiasa
Kabla wamisionari kuja Afrika, tayari Ulaya walikuwa wamepitia mchakato wa kulazimishwa kuwa Wakristo wao wenyewe. Walikuwa wameshaona:
• Mahekalu ya mababu yao yakiungua
• Dini zao za jadi zikipigwa marufuku
• Sheria zikiwalazimisha kuishi “kwa njia ya Kikristo”
Kwa hiyo walipofika Afrika, hawakuona vibaya kutumia mbinu zile zile — lakini mara hii wakichanganya dini na ukoloni.
Vita vya kulazimisha Ubatizo (mf. Charlemagne vs Saxons)
Ukristo pamoja na Ukoloni — “Kubali dini na utawala wetu”
Sheria za kifalme kuamuru watu kubadili
“Mkiristo anapata elimu / kazi / ulinzi — mpagani hana”
Kuchoma mahekalu ya kipagani
Kuchoma , vigango, ngoma za kitamaduni
Kupachika sikukuu za Kikristo juu ya sherehe za jadi
Tambiko za jadi zikaitwa “uchawi” na “ushetani”
