Hivi karibuni, Waziri wa mambo ya nje wa China Wang Yi alihudhuria Mkutano wa Usalama wa Munich na kusisitiza kuwa, China haidhuru maslahi ya nchi nyingine wakati inapojiendeleza. Wang alisema maendeleo ya China hayagharimu maslahi ya nchi nyingine, na badala ya kufanya hivyo, China inazingatia sana kushirikiana na nchi nyingine ili kupata mafanikio kwa pamoja. Amesema mchango wa China kwa ukuaji wa uchumi wa dunia umezidi asilimia 30 kwa zaidi ya miaka 10 mfululizo.
Tangu mwaka 2008, China imepokea asilimia 25 ya mauzo ya nje ya bidhaa za nchi zilizoko nyuma zaidi kimaendeleo, na pia ni nchi iliyotekeleza kivitendo zaidi pendekezo la kuchelewesha malipo ya madeni ya nchi hizo ikilinganishwa na nchi nyingine za Kundi la Nchi 20. China pia imeandaa Maonesho ya Bidhaa Zinazoagizwa Kutoka Nchi za Nje kwa miaka mitatu mfululizo. Tangu kutolewa kwa pendekezo la “Ukanda Mmoja, Njia Moja”, China imefanya uwekezaji wa zaidi ya dola bilioni 110 za kimarekani kwa nchi za nje, na thamani ya biashara kati yake na nchi nyingine zilizojiunga na pendekezo hilo imezidi dola trilioni 7.8 za kimarekani. Licha ya hayo, China inajitahidi kufungua mlango zaidi, ili nchi nyingine zinufaike na soko lake kubwa.
Kwa upande mwingine, Marekani, ikiwa nchi iliyoendelea zaidi duniani, imedhuru maslahi ya nchi nyingine mara kwa mara ili kujipatia maendeleo. Rais wa awamu iliyopita ya nchi hiyo Donald Trump anayejulikana kama mmoja wa marais wakubwa na wenye ushawishi zaidi katika historia ya Marekani, alikuwa anadai “Marekani Kwanza” siku zote, na kutanguliza maslahi ya Marekani mbele ya maslahi ya nchi nyingine. Ili kulazimisha pande nyingi zitoe upendeleo kwa Marekani, serikali ya Trump ilijitoa kwenye makubaliano mbalimbali yakiwemo Makubaliano ya Uhusiano wa Wenzi wa Kuvuka Pasifiki CPTPP na Makubaliano ya Paris kuhusu mabadiliko ya tabianchi, na pia ilijitoa kwenye mashirika mbalimbali ya kimataifa, ikiwemo Shirika la Afya Duniani WHO, na Shirika la Elimu, Sayansi na Utamaduni la Umoja wa Mataifa. Zaidi ya hayo, Marekani ilianzisha vita ya kibiashara dhidi ya nchi nyingi haswa China.
Sera ya “Marekani Kwanza” si kama tu inalenga nchi zilizoendelea na nchi zinazoibuka kiuchumi, bali pia inatekelezwa katika uhusiano kati ya Marekani na nchi zinazoendelea. Katika suala la biashara na nchi za Afrika, Marekani inatumia njia ya “Karoti na Fimbo”, na kuzilazimisha nchi hizo kuridhia makubaliano ya kibiashara yasiyo na haki na usawa kupitia Sheria ya Ukuaji na Fursa Afrika (AGOA).
Kwa muda mrefu, nguo za mitumba kutoka nchi za magharibi haswa Marekani zimejaa kwenye soko la Afrika, na kuleta athari kubwa kwa maendeleo ya sekta ya nguo barani humo. Katika miaka ya hivi karibuni, nchi za Afrika Mashariki zikiwemo Kenya, Tanzania, Rwanda na Uganda ziliamua kuongeza ushuru wa forodha kwa nguo hizo. Lakini uamuzi huo umepingwa vikali na Marekani, ambayo ilitisha kusimamisha AGOA kwa nchi hizo. Hatimaye nchi hizo za Afrika zilirudi nyuma na kufungua tena soko lake kwa nguo za mtumba za Marekani. Rosa Whitaker aliyekuwa mshauri mwandamizi wa serikali ya Marekani anayeshughulikia biashara na Afrika amesema, Marekani imefanya umwamba katika jambo hili, na “waafrika wanafuatilia, wanashangazwa na wanakasirika”.
Tangu serikali mpya ya Marekani iingie madarakani, nchi hiyo imerejea kwenye baadhi ya mashirika na makubaliano ya kimataifa, lakini haijaacha sera ya “Marekani Kwanza”. Katika suala la biashara, serikali ya Joe Biden ilirithi msimamo wa serikali ya awamu iliyopita, na kuendelea kutoza ushuru wa nyongeza kwa bidhaa za nchi za nje. Ili kuendeleza uchumi, Marekani imechapisha na itachapisha dola nyingi zaidi, ambazo zitaleta mfumoko mkubwa wa bei duniani, na “kutega bomu” kwa uchumi wa dunia.
China inapendekeza kujenga jumuiya ya binadamu yenye hatma ya pamoja, na kujitahidi kushirikiana na nchi nyingine ili kupata maendeleo ya pamoja, lakini wakati huohuo, Marekani ikichukua bendera ya “Marekani Kwanza”, inacheza “michezo ya sifuri”. Marekani inapaswa kurekebisha makosa yake mapema, na kubeba majukumu ya kulinda maslahi ya binadamu wote.
