Je sheria za mitandao nchi jirani zinasemaje ? Tukilinganisha na hapa nchini kwetu Tanzania
Ndani ya Sheria Ambayo Itawafanya Raia Kukabiliwa na Faini ya Ksh 20 Milioni au Miaka 10 Jela kwa Machapisho ya Mtandaoni
by
Annah Nanjala Wekesa
Oktoba 16, 2025
Nyundo
ya mahakama. PICHA/ Hisani
Rais William Ruto, mnamo Jumatano, Oktoba 15, aliidhinisha Mswada kukabiliana na matumizi Mabaya ya Kompyuta na Uhalifu wa Mtandaoni (Marekebisho) wa 2024, na kuufanya kuwa sheria rasmi.
Sheria hiyo mpya inaleta adhabu kali kwa utovu wa nidhamu mtandaoni, hasa unyanyasaji mtandaoni, ambao umeenea sana kwenye mitandao ya kijamii.
Chini ya sheria, mtu atakayefanya unyanyasaji kwa kutumia mtandao ikiwa, peke yake au na wengine, wanawasiliana-moja kwa moja au kwa njia isiyo ya moja kwa moja-na mtu mwingine kwa njia ambayo anajua, au anapaswa kujua, inaweza kusababisha madhara.
Kosa hilo linajumuisha tabia ya mtandaoni ambayo inaweza:
- Mfanye mtu aogope usalama wake au usalama wa mali yake;
- Kusababisha madhara ya kihisia au sifa; au
- Kuwa mchafu au mwenye kukera sana kwa asili.
Kenya Yatoza Faini ya Ksh 20 Milioni na Jela ya Miaka 10 kwa Unyanyasaji wa Mtandao
Yeyote atakayepatikana na hatia ya unyanyasaji mtandaoni atakabiliwa na faini ya hadi Ksh 20 milioni, kifungo cha hadi miaka 10, au adhabu zote mbili.
Sheria pia inawapa waathiriwa haki ya kutafuta ulinzi kupitia mahakama. Mtu anaweza kuomba amri ya mahakama ili kumshurutisha mhalifu kusitisha mawasiliano hayo ya kuudhi au kuwazuia wengine kuwasaidia katika kuendeleza vitendo hivyo.
Mahakama inaweza kutoa amri za muda na zinahitajika kusikiliza na kuamua maombi hayo ndani ya siku 14. Katika kesi za dharura, ombi linaweza kufanywa nje ya saa za kawaida za kazi za mahakama, na mpatanishi anaweza kutuma maombi kwa niaba ya mlalamikaji.
Zaidi ya hayo, mahakama inaweza kuelekeza watoa huduma kushiriki maelezo ya mteja ili kusaidia kutambua wakosaji nyuma ya unyanyasaji.
Yeyote atakayekaidi agizo la mahakama chini ya kifungu hiki atahatarisha kutozwa faini ya hadi Ksh 1 milioni, kifungo cha miezi sita jela au zote mbili.
Soma Pia: Serikali Yaanza Kupambana na Watumiaji Mitandao ya Kijamii Saa Saa Baada ya Ruto Kutia Saini Sheria Mpya
Sheria ya Mtandao Inaipa Serikali Nguvu ya Kuzuia Tovuti, Kuzima Akaunti za Mitandao ya Kijamii
Zaidi ya unyanyasaji wa mtandaoni, sheria pia inaidhinisha serikali kuondoa maudhui yanayoonekana kuwa haramu, yawe yanatumwa kwenye tovuti au vifaa vya kidijitali kama vile simu za mkononi.
Shughuli haramu za mtandaoni ni pamoja na ponografia ya watoto, maudhui yanayohusiana na ugaidi na desturi za kidini au kidini zilizokithiri.
Sheria hiyo mpya inaipa serikali mamlaka zaidi ya kutuma maombi ya kufungiwa mapema kwa majukwaa ya mtandaoni ikiwa wachunguzi wanaamini kuwa yanatumiwa kuwezesha shughuli za uhalifu.
Zaidi ya hayo, sheria mpya inazipa mahakama na mashirika ya uchunguzi mamlaka ya kisheria ya kuzuia tovuti zinazopangisha maudhui haramu, kuamuru kufungwa kwao, na kuwashurutisha wakosaji kuondoa nyenzo hatari.
Mamlaka hayo mapya yanafuatia kuanzishwa kwa Kifungu cha 46A, ambacho kinaipa mahakama mamlaka mapana ya kuamuru kufutwa kwa maudhui kutoka kwa vifaa vya kidijitali au tovuti, kuzima mifumo potofu, na kuidhinisha uingiliaji kati wa haraka katika kesi zinazoshukiwa.
Chini ya kifungu hiki, wachunguzi hawatahitaji tena kusubiri madhara kutokea, kwa kuwa sasa wana mamlaka ya kuchukua hatua mahakamani kabla ya maudhui haramu kuenea au kusambazwa mtandaoni.
"Ikiwa mtu aliyeidhinishwa anaamini kwamba mfumo wa kompyuta, tovuti, au kifaa cha dijiti kinatumiwa kuendeleza shughuli haramu, ponografia ya watoto, ugaidi, au desturi za kidini na za kidini zilizokithiri, mtu aliyeidhinishwa anaweza kutuma maombi mahakamani kwa amri ya kuondolewa kwa maudhui au nyenzo kwenye mfumo wa kompyuta, tovuti au kifaa cha dijitali," inasomeka sehemu ya sheria hiyo.
"Matumizi mabaya ya kompyuta yanarejelea matumizi yasiyoidhinishwa, urekebishaji, au ufikiaji wa mfumo wa kompyuta, programu, au data; na uhalifu wa mtandaoni unarejelea kosa linalotendwa kupitia matumizi ya teknolojia ya habari na mawasiliano TEHAMA kulenga mitandao, mifumo, data, tovuti, au teknolojia, au kuwezesha uhalifu."
Soma pia: Makosa 10 ya Kawaida Yanayoweza Kukuweka Jela
Mswada huo uliofadhiliwa na Mbunge wa Wajir Mashariki Aden Daudi Mohamed, ulichapishwa kwa mara ya kwanza mnamo Agosti 9, 2024, na kusomwa kwa mara ya kwanza mnamo Novemba mwaka huo huo.
Kuidhinishwa kwa mswada huo kuwa sheria kulijiri baada ya wabunge kuidhinisha na marekebisho mbalimbali yaliyopendekezwa na Kamati ya Idara ya Habari, Mawasiliano na Ubunifu, inayoongozwa na Mbunge wa Dagoretti Kusini, John Kiarie.
Katika mawasilisho yake kuhusu mswada huo, Kiarie aliutetea, akisema utapanua ufafanuzi wa wizi wa utambulisho ili kujumuisha manenosiri na kuharamisha kwa uwazi uigaji wa kidijitali, uvunaji wa data na wizi wa data binafsi.
Kiarie alidai kuwa Wakenya hutumia hadi saa nne na dakika kumi na mbili mtandaoni kila siku, na kuifanya nchi kuwa katika hatari ya kupata habari ghushi, uonevu wa mtandaoni, na taarifa potofu zinazozalishwa na AI.
Tag :
2024Muswada wa Sheria ya Matumizi Mabaya ya Kompyuta na Makosa ya Mtandao (Marekebisho).Unyanyasaji wa mtandao
MAKALA SOURCE : Thekenyatimes.com