Hebu jaribu kumpeleka mkeo gesti, utaona anavyojituma. Hata kwenye semina za ndoa tunafundishwa Mara moja moja kuwapeleka wake zetu kwenda kutenda nao tendo la ndoa sehemu tofauti tofauti.Inaonekana huyo mzee alikuwa hana makazi aliyojenga.
Hivi gest panaweza kuwa 'patamu' kama nyumbani kama pako vizuri?
Nakusubiri...Now you are talking.
Reverting.....
Duuh!! Kama unamkumbuka late Ambassador babu Mwasa itakuwa nawe upo mbioni kustaafu, give or take you might be 50+.Ninamkumbuka Marehemu Balozi Mwasakafyuka alipokuwa Mkurugenzi wa Mkoa Tanga siku moja alitoa hotuba na kusema unapoajiriwa pale pale anza kupanga maisha baada ya ajira.
Hili sijawahi kuliwaza mkuu.Hebu jaribu kumpeleka mkeo gesti, utaona anavyojituma. Hata kwenye semina za ndoa tunafundishwa Mara moja moja kuwapeleka wake zetu kwenda kutenda nao tendo la ndoa sehemu tofauti tofauti.
Huyu mstaafu niliyemsema, yeye alikwenda na waif wake kwa muda wa wiki mbili wakila kunywa na kulala nje ya nyumba yao.
Hebu m surprise na yeye ataku surprise na style Fulani alizojifunzia chuoni.Hili sijawahi kuliwaza mkuu.
[emoji3][emoji3][emoji3][emoji3]!Hebu m surprise na yeye ataku surprise na style Fulani alizojifunzia chuoni.
I can assure you. Itawaleta karibu mno
Na mbususuMtu akipata pesa ndiyo utaifahamu tabia yake, uncle wangu tulijua ni mlokole mpaka alipopata mafao ndiyo tulijua anapenda bia na nyama choma.
Ni kweli mikopo saccos na mikopo ya ofisini kwao....ni masikini sana watumishi wa umaHukusoma vizuri hiyo nilitoka mfano wa take home baada ya makato ya serikali pamoja na makato ya mikopo! Hivi unawajua watumishi wa serikali huko halmashauri maisha wanayoishi wewe? Nilikuwa huko nikawatupia makaratasi yao ujinga mtupu! Asilimia kubwa huwa wana mikopo benki na kwenye hivi vi microfinance! Kwa hiyo mwisho wa siku anabaki na salary slip inayosoma hivyo! Cheza wewe!
PAYE imepunguzwa ujue, so na kiwango cha employee ni kidogo pia....mbele ni kilio labda maza afanye amendmentWe unachangia na serikali inakuchangia mzee. Kuna uzi ulidadavua hilo suala humu
[emoji1787][emoji1787][emoji1787][emoji16][emoji16]Kuna wale wazee aka wabishi kuzeeka,wako tayari wafie kwenye vinena aka vipochi manyonya.Nawafahamu wawili mmoja mzee wa bandari kastaafu na mwingine alikuwa UDSM alafu wote walikuwa marafiki walivyopata mafao waliondoka home kabisa na kuhamia kwenye nyumba ndogo baada ya pesa kuisha wakarudi kwa wake zao na korodani zao.
Intensive analyticalI know that much.
Wewe 5% na serikali 15%, public sector
Wewe 10% na mwajiri 10%, private sector
Jumla 20% of gross income inachangiwa
Mshahara wa laki 4 unusu inakwenda kwenye mfuko jumla 20%, yani 90,000/= kwenye mfuko.
Hata miaka 50 ya utumishi hufikishi milioni 200 ya mafao!
Sijui huwa mnapiga hesabu gani
Alipatwa na nini?Kuna mzee mmoja kabla ya mafao alikua na maisha mazuri tu, mjengo mzuri alijenga akiwa kazini. Kimbembe ni pale alipopokea million 70 ya mafao. Pesa iliisha na nyumba aliyokua anaishi pia akauza, sasa hv anajutia yale mafao anasema bora asingepewa
Sent from my SM-A217F using JamiiForums mobile app
[emoji1787][emoji1787][emoji16][emoji16]Wastaafu wanawindwa sana kama sio wezi wa mitandao basi mama anaungana na watoto kumshugulikia baba ( kama mstaafu ni baba) ,pia kuna Wanawake hata huku mijini wana namba za simu za wastaafu na wanawaibia hasa!!! Yani dawa ni moja ukistaafu hama ulipopazoea badili lini kabisa
I can not control the behavior of others, but I can choose how to respond to them.Nakusubiri...
Ulikuja na mbwembwe mkurupuko...
Onyesha nilipokosea niliposema mstaafu wa laki saba utumishi wa miaka 40 atalipwa fao la pensheni ya mkupuo milioni 21...
Mkuu uko vizuri[emoji122][emoji122]Mkuu Sky Eclat umenena vema sana lakini kwa namna hii ni sawa na mtu kutatua matawi ya matatizo ambayo chanzo kikuu hakiguswi.
Huyu mtumishi anayepokea mshahara kabla ya kustaafu hajui hata namna ya kupangilia hiki kiasi kidogo anachokipata kila mwezi, unategemea hicho kiasi kikubwa kikiingia baada ya kustaafu ataweza kukipangilia vizuri na kuiwekea malengo ya faida.
Nakupa mfano, mtumishi anapokea pesa mwisho wa mwezi ila ile hela yote inaishia kwenye matumizi ya nyumbani na ya kawaida. Pesa imeingia kalipa ada ya watoto, chakula, malazi na mavazi. Kiufupi hakuna kiasi anachotenga kwaajili ya malengo ya muda mrefu au uwekezaji wowote anaoufanya either katika biashara au kitu kingine, na hii yote ni kwasababu ya kukosa financial education yenye kumsaidia katika kufanya management ya pesa zake za kila mwezi.
Mshahara unaingia ana madeni ya kutosha, pesa akipiga hesabu yote imekwisha kabla hata hajaipokea. Mtu kama huyu akutane na mill 60 ghafla unategemea atafanyia nini pesa hii iendelee kuonekana??
Hivyo ishu siyo kutoa elimu wiki chache kabla ya kupokea pesa hii, yaani unatibu ugonjwa uliokomaa kwa muda mrefu ndani ya wiki moja ni ngumu sana.
Hii elimu wahusika wajifunze kuanzia mwanzo katika kufanya management ya mshahara ule anaopokea kwa mwezi. Maisha ya pata na kula, pata na kula, yaani pesa inaingia mwezi huu ikiisha unasubiria ya next month nayo ikiisha unasubiria nyingine hivyohivyo hujiangaishi ni kwa namna gani naweza tumia pesa ya miezi sita au 12 kujenga side income ambayo inaweza nisaidia kiasi kwamba hii ya miezi mingine nisiiguse kabisa au niiguse kidogo sana na inayobaki ifanye mambo mengine katika uwekezaji ??
Tatizo linaanzia huku mwanzo kabisa tena tukiwa bado vijana wadogo kabisa tunaingia makazini ila elimu ya mipango na fedha katika maisha halisi hatujifunzi.
Mtu kafanikiwa kujichanga kapata millioni kadhaa kupitia mshahara wa kila mwezi kisha anakuja uliza biashara gani afanye itakayompa faida haraka, huyu mtu akipata mill 60 au zaidi ghafla unategemea atakuwa na mawazo afanyie nini zaidi ya kusikiliza wengine wanasema nini?? na ndio mwanzo wa kupotea.
Hili suala lianze kabla ya watumishi kustaafu, wapewe elimu ya mipango na fedha katika maisha halisi ili IWAJENGE mapema ili hata wakipokea mafao yao waweze kuitumia vizuri.
Tujifunze kujenga utamaduni wa kutanguliza MIPANGO kabla ya FEDHA. Fedha ikitangulia mipango, uwezekano wa fedha kujiamulia wapi pa kwenda ni mkubwa sana, lakini mpango ukiwepo fedha ile itafuata ule mpango kwa lazima.
Semina zianzie makazini kabla hatujastaafu. Lakini pia tujenge utaratibu wa kujifunza na hata kusoma vitabu vinavyohusu maswala ya fedha.