Hebu tupe brief ya hiyo historia uliyosoma, au at least list ya vitabu nikapige shule ya histori.
Kwenye historia upande wa Afrika, mie nilisoma "How Europe Underdeveloped Africa" by Walter Rodney.
Mwandishi aliandika kitabu hiki miaka 1960s mara tuu baada ya nchi za Kiafrika kujipatia uhuru wao.
Hivi kweli unaamini Europe ilii-underdevelop Africa? Mimi naona hicho kitabu cha bwana Rodney kimekaa kipropaganda zaidi kuliko kiuhalisia.
Africa ilikuwa underdeveloped hata kabla Europeans hawajaja.
Zipo sheria zinazoweza kuzuia siyo tuu kuuza nyumba bali hata kufanya marekebisho yanayobadilisha mwonekano wa hiyo nyumba.
Sheria za aina hiyo zinatumika sana kwenye listed buildings or heritage/historical buildings kama njia mojawapo ya kulinda majengo muhimu.
A listed buildings (hasa majengo ya Grade 1) hayawezi kubomolewa, kupanunuliwa, kufanyiwa marekebisho au hata kuuzwa bila idhini maalumu kutoka planning authority.
Inategemea una maana gani by the term "underdevelopment".
Kilichosabisha African underdevelopment ni complex issue, but Europe imechangia pia.
Whether or not hicho kitabu ni propaganda, inategemea na approach yako kwenye suala zima la uhusiano kati ya Europe na Afrika.
Basically, zipo three major views, Eurocentric approach, Afrocentric approach and historical approach.
Inadaiwa hiki kitabu ni baadhi ya vitabu vichache ambavyo at least vimejaribu kuangalia suala from the historical point of view.
Having said that Waafrika nao wamechangia na bado wanaendelea kuchangia kwa kiasi kikubwa tuu to their own underdevelopment. Maana tokea uhuru, we are still underdeveloping
Kwani wewe kwako hilo neno linamaanisha nini?
Kama Europe imechangia basi mchango wake ni mdogo sana. Na kwanza sielewi hata imechangiaje wakati kulikuwa hakuna lolote la maana kabla wazungu hawajaja.
Hicho kitabu kimeandikwa kutoka kwenye mtazamo wa Afrocentric, kwa maoni yangu.
Hmm...nani anadai hivyo? Maana mimi naona ni kana kwamba kinataka kuaminisha watu kwamba Afrika ilikuwa sawa na Ulaya kwa kiwango cha maendeleo wakati watu wa hayo mabara mawili walipokutana. Mimi hiyo dhana sikubaliani nayo kabisa. Kama tulikuwa sawa kimaendeleo iweje wazungu waje watu bamboozle kiasi hicho?
Siyo tokea uhuru tu. Hata kabla ya uhuru hakukuwa na lolote la maana hadi wazungu walipokuja na kuanza kusomesha watu wetu maana sisi wenyewe hatukuwa hata na shule za maana.
Zipo sheria zinazoweza kuzuia siyo tuu kuuza nyumba bali hata kufanya marekebisho yanayobadilisha mwonekano wa hiyo nyumba.
Sheria za aina hiyo zinatumika sana kwenye listed buildings or heritage/historical buildings kama njia mojawapo ya kulinda majengo muhimu.
A listed buildings (hasa majengo ya Grade 1) hayawezi kubomolewa, kupanunuliwa, kufanyiwa marekebisho au hata kuuzwa bila idhini maalumu kutoka planning authority.
Yeye amesema Ulaya imeendelea kutokana na Afrika na sio kwamba Afrika haijaendelea kutokana na Ulaya.
Yaani mleta mada anaamini kuwa Afrika ndio iliyosababisha Ulaya iwe na maendeleo. Kwahiyo kama ni kitabu kingepaswa kuwa "How Africa Developed Europe"...
Kwani wewe kwako hilo neno linamaanisha nini?
Kama Europe imechangia basi mchango wake ni mdogo sana. Na kwanza sielewi hata imechangiaje wakati kulikuwa hakuna lolote la maana kabla wazungu hawajaja.
Hicho kitabu kimeandikwa kutoka kwenye mtazamo wa Afrocentric, kwa maoni yangu.
Hmm...nani anadai hivyo? Maana mimi naona ni kana kwamba kinataka kuaminisha watu kwamba Afrika ilikuwa sawa na Ulaya kwa kiwango cha maendeleo wakati watu wa hayo mabara mawili walipokutana. Mimi hiyo dhana sikubaliani nayo kabisa. Kama tulikuwa sawa kimaendeleo iweje wazungu waje watu bamboozle kiasi hicho?[/quoted]
Siyo tokea uhuru tu. Hata kabla ya uhuru hakukuwa na lolote la maana hadi wazungu walipokuja na kuanza kusomesha watu wetu maana sisi wenyewe hatukuwa hata na shule za maana.
Hii sheria inayomkataza mtu binafsi kuuza jengo lake kwa mtu binafsi mwingine iko kinyume na katiba ya nchi. Halafu huyo mmiliki akifa jengo hilo litaweza kurithiwa? Kama linaweza kurithiwa kwanini likatazwe kuuzwa?
Nadhani kabla ya hizo contacts, Afrika walikuwa na structures zao za kiuchumi, kisiasa na kijamii. Nadhani Afrika ilikuwa na systems zake za kibiashara which were there for quite a long time kabla ya kuwa replaced na triangular trade.
Kutokuwa na lolote kama nini kwa mfano?
Na mie kwa maoni tyangu, kulinganisha na vitabu vingine nilivyovisoma, at least hicho kitabu kimejaribu kuandika from historic point of view.
Again it all depend na maana yako ya maendeleo.
Hata hiyo napinga! Ulaya imeendelea yenyewe kwa juhudi za watu wake. Hata mpaka kilichowafanya wazungu waanze kutembelea sehemu zingine za dunia ni maendeleo. Bila maendeleo wasingeweza kwenda sehemu zote hizo walizoenda kwa wakati ule.
Watu tokea 1215 wameandika Magna Carta unadhani mchezo....hayo ni maendeleo bana.
Ndio maana nimemwambia dogo asilete hoja zinazoweza kuanzisha mjadala mwingine nmrefu...
Nchi za Ulaya zipo zilizoendelea na zile ambazo hazijaendelea zinajikongoja. Tena more interestingly wakati mwingine nchi iliyoendelea sana inapakana na nchi inayojikongoja!
Nyani Ngabu
anakosea anaposema hakukuwa na mifumo. Mifumo ilikuwepo ila ilikuwa defeated na invaders na kuharibiwa kabisa. Kungekuwa hakuna mifumo, basi tusingeweza kuwa na tamaduni za makabila. Vitu kama ngoma pia vsingekuwepo.
Tukumbushane tu kuwa chuo kikuu maana yake ni sehemu ambayo watu wanakutana kujifunza. Unyago can be chuo kikuu. Kama utamaduni usingeharibiwa basi sehemu za mafunzo zingeendelezwa na kuwa bora zaidi kulingana na mahitaji. Sehemu zetu za mafunzo hazijahitaji majengo yenye kuta ngumu kwa sababu ya hali ya hewa ya tropiki. Wenzetu Ulaya wasingeweza kujifunza kwenye baridi hivyo wakabuni majengo magumu ambayo mpaka sasa yapo.
Kuna written records zozote ku-support hiyo supposition yako?
Niliandika kutoka na lolote la 'maana'. Mfano higher learning institutions kama University of Bologna huko Italia au University of Salamanca huko Hispania - vyuo ambavyo mpaka leo vipo.
Jingine ni codified systems za utawala, sheria, dini, na kadhalika. Kama zilikuwepo Afrika kabla ya 1500 - 1600, kuna maandishi yoyote yanayoonyesha ushahidi wa existence yake?
Let's put this to rest.Okay, since ni maoni yako siwezi kubisha sana. Mimi naona kimeandikwa ki-Pan-Africanist zaidi.
Maendeleo tunayoyaongelea ni ule ubora na ukuaji wa jamii kutoka hatua ya chini/duni na kwenda kwenye hatua ya juu/na bora zaidi. Au wewe maana ya maendeleo kwako ni ipi?
Hata hizo nchi za Ulaya ambazo zinaonekana kama hazijaendelea, nchi nyingi za Afrika zikifikia tu hata nusu ya maendeleo yake mbona zitajitapa sana. Hao Wakenya tu na Kinairobi chao wana ngebe utadhani sijui nini, sasa wakifikia hata nusu ya maendeleo ya Ureno mbona tutakoma.
Kama ilikuwepo basi ilikuwa ipo ipo tu na ndiyo maana mpaka leo hatujitambui wala kujielewa. Uzungu tunautaka...Uafrika tunautaka....hatueleweki. Hata imani za kidini za asili ni kama hazipo tena. Watu wengi kama siyo Wakristo ni Waislamu.
Hii hoja ya hali ya hewa ni dhaifu kabisa kupata kutokea. Utadhani huko Ulaya ni baridi tu 24/7 365.
Zipo tuu nyingi mbona. Unataka nikaanze kupekua madesa yangu ya sekondari? Hunitakii mema wewe, chafya za vumbi saa hizi na jua lote hili? Halafu leo Friday najiandaa kwa kidate bana.
Kama ni higher learning institutions basi Afrika ilikuwa na vyuo vikuu pia. Mfano, ni Sankore Madrasah aka the University of Madrasah, chuo kikuu cha Kiislamu kilichoanzishwa Timbuktu. Kilikuwa kinatoa mpaka degree za utafiti amabzo siku hizi tunaziita Ph.D.
Mpaka sasa hivi, system ya utawala, sheria, n.k za Uingereza is largely uncodified. Unaweza kusema Uingereza Uingereza is underdeveloped kwa sababu tuu haija-codify system yake?
Right. Kwa mfano, enzi hizo walikuwa wanaishi on the basis that no individual rights, without duties to the society.
Lakini siku hizi, kinacho matter zaidi ni individual rights. Unaweza kusema mabadiliko haya ni ukuaji wa jamii kutoka hatua ya chini ya kubalance rights and duties kwenda hatua ya juu zaidi ya ku-focus zaidi kwenye individual rights without duties.?
Zipo sheria zinazoweza kuzuia siyo tuu kuuza nyumba bali hata kufanya marekebisho yanayobadilisha mwonekano wa hiyo nyumba.
Sheria za aina hiyo zinatumika sana kwenye listed buildings or heritage/historical buildings kama njia mojawapo ya kulinda majengo muhimu.
A listed buildings (hasa majengo ya Grade 1) hayawezi kubomolewa, kupanunuliwa, kufanyiwa marekebisho au hata kuuzwa bila idhini maalumu kutoka planning authority.
Swala la hali ya hewa lina mantiki.
Angalia hata picha za mavazi. Kama watu walitofautiana kwa mavazi, kwanini wasitofautiane kwenye nyumba? Ulaya miezi isiyokuwa na baridi ni minne tu. Ndio maana hata ukiangalia todays architecture ya Ulaya hawana utamaduni wa kuwa na balcony kubwa kama sisi. Nyumba zao hazina vibaraza kama sisi. Na maghorofa yao yana corridors ambazo ni indoor hata kama corridor hiyo iko pembeni kwa ukuta. Kwahiyo hali ya hewa ina nafasi yake muhimu sana kwenye utamaduni ambayo haipaswi kuwekwa pembeni.
Unajua hizo hoja za hao Pan Africanists zinapotosha sana wakati mwingine. Kwa mfano, wakati nasoma tulifundishwa kuwa eti Ghana ndo nchi ya kwanza kupata uhuru barani Afrika kumbe siyo kweli bana.
Ila watu wameaminishwa hivyo na kwa vile enzi hizo hata resources za kufanyia research tulikuwa hatuna basi kila uongo tunaolishwa tunaumeza tu mazima mazima bila hata uchunguzi.
EMT maelezo yako kuhusu Africa na underdevelopment yanakosa nguvu kwa sababu Afrika (kwa maana AFrika ya watu weusi) YOTE haijaendelea. North to South, East to West. Hizo factors ziliweza vipi kuact effectvely kwa nchi zote across the continent?
Nchi za Ulaya zipo zilizoendelea na zile ambazo hazijaendelea zinajikongoja. Tena more interestingly wakati mwingine nchi iliyoendelea sana inapakana na nchi inayojikongoja!
Nchi za Afrika in general ni kubwa kuliko za Ulaya. Lakini nchi za Afrika originally ni ndogo zaidi ya nchi za Ulaya. Hizi kubwa ni "artificial" zilizozaliwa baada ya ukoloni. Inawezekana uwepo wa vinchi vidogovidogo (a.k.a makabila) kumechangia kiasi kikubwa vinchi hivi kuweza kuwa defeated na external invaders na hatimaye utamaduni na historia yake kuharibiwa kabisa.
Lakini tukirudi nyuma tunaona kwamba viongozi wa mataifa (makabila) ya kiafrika walipaswa kujua kuwa kuna umuhimu wa kuwa na kingdoms/tawala kubwa zenye nguvu. Hawakufanikiwa kufanya hivyo either kwa kutokujua umuhimu wake au kushindwa kubuni mbinu ya kutekeleza.
Hapa unaongelea nchi ipi?
Misri, Libya, Sudan, Afrika Kusini au all the way to Liberia?
Naongelea Ghana si nchi ya kwanza barani Afrika kupata uhuru.
Nauliza: Ya kwanza kupata uhuru barani Afrika kwako wewe ni ipi?