AMBUZI: Kauli ya Ndlozi na Msimamo wa Botswana Dhidi ya Rais Samia SADC: Je, Klabu ya Kulindana Inavunjika?

[Tate Mkuu]

Ingekuwa ni mimi nisingeenda ili kuficha aibu.

 

[Kijana wa Ifoza]

Huyo nae ni Ndezi kama jina lake ni nani aliyeibiwa kura katika ule uchaguzi ni CHADEMA?

Vyombo vya habari vya Wazungu vinajua sana kueneza propaganda na wa Africa tulivyo wajinga ndio maana tunauwana Kila siku na hatupigi hatia kiuchumi

Huu uandishi wako unajipinga wenyewe na hauna mashiko kabisa. Huwezi kusimama hapa kumshambulia mwanasiasa wa nje kama Dr Ndlozi anayewalipua wakuu wa SADC kuhusu demokrasia mchwara, halafu sentensi inayofuata useme CHADEMA waliibiwa kura. Kama unajua wazi kulikuwa na wizi wa kura, basi kiuhalisia unakubaliana na Dr Ndlozi kwamba kuna mchongo mzima wa uhalali wa kisiasa uliovurugika.
Kusingizia vyombo vya nje na propaganda ni kutafuta pa kutokea tu. Hakuna Mtanzania aliyesubiri ripoti za BBC au CNN kujua picha lilivyoenda site mwaka 2020; kila mtu anajua jinsi sanduku za kura zilivyojazwa kabla hata vituo havijafunguliwa na namna wapiga kura walivyopigwa kalenda. Kutaka kuaminisha watu kuwa kila ukweli unaotajwa unatoka kwa Wazungu ni kuwadharau wananchi walioumia na kushuhudia huo uonevu live. Hebu tueleze, una hofu gani hadi unajihami hivi, au wewe ni chawa unayeogopa kujulikana??

 

[mdogoee]

Ndugu wana-Jamii Forums,
Katika hali iliyoleta taharuki na mjadala mpana kwenye anga za kisiasa za ukanda wa Kusini mwa Afrika (SADC), mwanasiasa machachari na msomi kutoka Afrika Kusini, Dkt. Mbuyiseni Ndlozi, ametoa kauli nzito inayomgusa moja kwa moja Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan. Kauli hiyo aliitoa jijini Durban, Afrika Kusini, anakofanya mkutano wa Wakuu wa Nchi wa SADC.
Dkt. Ndlozi alinukuliwa akisema: “Tunapaswa kujiuliza, inakuwaje leo hapa Durban Rais wa Tanzania anaruhusiwa kuketi miongoni mwa wakuu wa nchi za SADC, wakati yeye ni zao la kile ambacho kila mtu amekiita kihalali kuwa ni uchaguzi usio halali?”

View: https://www.youtube.com/shorts/kd58SnU9LbE
Kwa nini Dkt. Ndlozi anapinga Rais Samia kualikwa na kuketi SADC?
Msemaji na mwanasiasa huyu anasimamia hoja zifuatazo katika ukosoaji wake:

1. Malalamiko ya Kidemokrasia na Michakato ya Uchaguzi: Ndlozi anajenga hoja yake juu ya kile anachokiita "uchaguzi usio halali." Anarejea malalamiko ya mara kwa mara kutoka kwa wadau wa demokrasia, mashirika ya kiraia, na vyama vya upinzani nchini Tanzania kuhusu namna mazingira ya uchaguzi yanavyoendeshwa, akidai kuwa misingi thabiti ya kidemokrasia haikufuatwa kikamilifu.
2. Kuhimiza Uwajibikaji Ndani ya SADC: Ndlozi anasikitishwa na kile anachokiona kama tabia ya jumuiya ya SADC kulelea au "kufumbia macho" changamoto za ndani za kisiasa na kidemokrasia za nchi wanachama. Kweke yeye, SADC inapaswa kuwa taasisi inayosimamia misingi ya haki, utawala bora, na uchaguzi huru na wa haki, na sio kuwa klabu ya kulindana kati ya viongozi wakuu.
3. Msisitizo wa Sauti ya Vijana na Mabadiliko: Kama mwanasiasa anayewakilisha mrengo wa kushoto na siasa za kimapinduzi za vijana, Ndlozi anaamini kuwa kuruhusu viongozi wanaokabiliwa na ukosoaji wa kidemokrasia kuketi kwenye meza kuu kunadhoofisha mapambano ya kupigania haki na maendeleo ya kweli ya kiuchumi na kijamii kwa wananchi wa kawaida wa ukanda huu.

Uthibitisho wa Kimkakati: Msimamo wa Kidemokrasia wa Botswana Chini ya Rais Duma Boko
Ili kuthibitisha kuwa ukosoaji wa Dkt. Ndlozi una msingi mkubwa wa kiweledi na kidiplomasia, hatuhitaji kwenda mbali. Msimamo wa sasa wa nchi ya Botswana, chini ya Rais wake Duma Boko pamoja na viongozi wakuu wa nchi hiyo, unadhihirisha wazi uwepo wa mgawanyiko wa kimaslahi na kimaadili ndani ya SADC kuhusu hali ya kisiasa ya Tanzania.
Botswana imekuwa mfano wa kuigwa baada ya kupitia mabadiliko ya kihistoria na ya amani kabisa ya uongozi mnamo mwaka 2024. Kutokana na ukomavu huo wa kidemokrasia, viongozi wa nchi hiyo wamechukua msimamo mkali wa kukosoa na kutotambua uhalali wa matokeo ya Uchaguzi Mkuu wa Tanzania wa tarehe 29 Oktoba 2025 kupitia mambo makuu yafuatayo:

• Kususia kupongeza ushindi: Rais Duma Boko aligomea na kukataa katakata kutuma salamu za pongezi kwa Rais Samia Suluhu Hassan baada ya kutangazwa mshindi. Rais Boko alieleza wazi kuwa anaona misingi ya haki, uwazi na demokrasia haikufuatwa katika uchaguzi huo wa Oktoba 2025.
• Kauli kali ya Ian Khama: Aliyewahi kuwa Rais wa Botswana, Ian Khama, alitoa kauli nzito akitaja ushindi wa Rais Samia kuwa ni "ubunifu haramu" (illegitimate). Khama alieleza wazi kuwa hawezi kumtambua kiongozi yeyote anayetumia nguvu, kuiba kura, au kumwaga damu ya raia wake ili kusalia madarakani.
• Kutetea misingi ya SADC: Botswana imekuwa ikisisitiza kwa sauti kuu kuwa Jumuiya ya Maendeleo ya Kusini mwa Afrika (SADC) lazima ilinde maadili ya uchaguzi huru na wa haki. Kwa mtazamo wao, matukio ya ukandamizaji na mauaji yaliyoshuhudiwa nchini Tanzania yanarudisha nyuma demokrasia ya ukanda mzima na hayapaswi kufumbiwa macho.

Mtazamo wa Kiweledi: Kwa Nini Ninaungana na Dkt. Ndlozi na Botswana?
Tukiangazia hoja hii kwa jicho la kiweledi na uchambuzi wa kina wa kisiasa, kuna kila sababu ya kuungana na msimamo wa Dkt. Ndlozi pamoja na mwelekeo mpya unaonyeshwa na Botswana. Hatua hii ni muhimu sana kwa ajili ya kulinda mustakabali wa maendeleo na utengamano wa ukanda wetu mzima wa Kusini mwa Afrika.
Kwanza, tunashuhudia mzozo mkubwa na kuvunjika kwa mifumo ya kikanda ya tathmini ya rika (Peer Review Mechanism). SADC na mifumo mingine ya Kiafrika imeshindwa kabisa kukosoana, kuwajibishana, na kusimamia misingi waliyojiwekea wenyewe. Viongozi wanapokutana, wengi wao wanajali zaidi kulindana kuliko kuhoji uhalali wa michakato ya kidemokrasia inayowafikisha madarakani—kitendo ambacho sasa hivi Botswana inakataa kushiriki.
Pili, kuna uhusiano wa moja kwa moja na usioweza kutenganishwa kati ya demokrasia imara na maendeleo ya kiuchumi. Nchi isiyokuwa na misingi ya haki na uhuru wa kidemokrasia haiwezi kuvutia uwekezaji endelevu, kupiga vita rushwa, wala kujenga uchumi unaomnufaisha mwananchi wa kawaida. Unapovunja demokrasia na kuruhusu ukandamizaji wa raia, unaharibu pia uchumi wa nchi.

Hitimisho
Ili ukanda wetu upige hatua, ni lazima jumuiya ya SADC iachane kabisa na taswira yake ya sasa ya kuonekana kama "klabu ya viongozi wanaolindana" (trade union of incumbents). Badala yake, SADC inapaswa kubadilika na kuwa jumuiya halisi ya watu.
Ili kufikia hili, lazima kuwepo na masharti magumu na yasiyoyumba ya kidemokrasia ambayo nchi yoyote mwanachama inapaswa kuyatimiza ili kuwa na haki ya kuketi kwenye meza moja na wenzake. Kauli ya Ndlozi, ikichochewa na msimamo thabiti wa nchi kama Botswana chini ya Rais Duma Boko, si tu ukosoaji kwa kiongozi mmoja, bali ni kilio cha mabadiliko ya kimfumo tunayoyahitaji haraka ili kulinda utu na kura za Waafrika.
Je, nanyi mna mtazamo gani ndugu wana-jamvi kuhusu msimamo huu wa Botswana na kauli ya Ndlozi? Leteni maoni yenu tuchambue pamoja!
NB: Mjadala huu uko wazi kwa kila mwana-jamvi, wakiwemo ndugu zetu wanaojulikana kama "machawa" au watetezi wa chama na viongozi waliopo madarakani. Mnakaribishwa sana mezani, lakini tunaomba mtambue kuwa huu ni uwanja wa wasomi na Critical Thinkers. Mnaonywa mapema kutochafua hali ya hewa kwa lugha za kashfa au mihemko. Huu ni muktadha wa maslahi mapana ya nchi yetu tunayoipenda. Ni wakati sasa wa kuacha kuwapenda watu au viongozi binafsi, na badala yake tuipende nchi yetu kwanza. Leteni hoja zenye tija, takwimu, na uchambuzi wa kiakili, na si propaganda zisizo na mashiko. Tujadili kwa staha kwa ustawi wa nchi yetu!

Chuki zao dhidi ya Rais Muislamu zinawasumbua

Wasipinge Uchaguzi wa Rwanda Uganda lkn
Wao wanapinga kuusu Tanzania 😂😂

Kweli UDINI ni Upumbavu ktk Dunia ya sasa

Mbaya zaidi Tanzania hatutegemei chochote Kutokea
Nchi kama Botswana nk
Wapambane na
Matatizo yao 😂🫎🫎

RAIS DK SAMIA SULUHU HASSAN ni kiongozi wa Tanzania👈
wapinge 👈
wasipinge 👈
Hakuna cha maana zaidi ya kujionyesha Upumbavu wao wa kidini na YESU YESU YESU
wao 👈

Wangekuwa wa kweli wangeanza kupiga DOMO Rwanda na Uganda👈

hakuna Demokrasia yoyote kizaa Basigye kabakia macho tu 👈

lkn wakwapi watetezi wa Haki za Binadamu ‼️

Kanisa katoliki la Uganda lipo wapi kwakuwa Mu7 ni Mkatoliki mwenzao kimyaaaaaaa ✍️

WANAFIKI mbele RAIS DK SAMIA SULUHU HASSAN wanakwama mchana kweupe✍️

 

[Kijana wa Ifoza]

Huyo ni akina Heche wa huko hana jipya ANC imewashika kunako..... sasa hivi Afrika kwenye Uchaguzi ni Bao la Mkono tu..
Uchaguzi ni kama Kongamano la Mwamposa na Box la Kura ni Box la Miujiza maana hesabu za kura zinatokea mbinguni alipo baba..

Mchango wako unafurahisha sana, ndugu SankaraBoukaka, hasa kwa jinsi unavyojaribu kuleta ucheshi kwenye masuala mazito ya mustakabali wa bara letu. Hata hivyo, kuna tofauti kubwa kati ya kuwa mchambuzi wa siasa na kuwa mshabiki wa ukiukwaji wa haki. Kujivunia "bao la mkono" na kuufanya utaratibu huo kuwa sifa ya Kiafrika ni kukiri wazi kuwa unafurahia kuburuzwa.
Pia, ungesaidia jukwaa hili kama ungelijulisha kuwa hujapata taarifa mpya na za sasa kuhusu ANC na EFF nchini Afrika Kusini kabla ya kuandika kwa hisia. ANC haijamshika mtu yeyote, badala yake ilipoteza daktari wake wa kura na sasa inalazimika kushirikiana na vyama vya upinzani ili kuongoza. Kuliko kushabikia maboksi ya miujiza yanayotoka mbinguni, labda ni wakati sasa wa kuanza kuomba miujiza hiyo hiyo ikusaidie kupata uelewa mpana wa jiografia ya kisiasa ya ukanda wetu.

 

[Kijana wa Ifoza]

Chuki zao dhidi ya Muislamu zinawambua

Wasipinge Uchaguzi wa Rwanda Uganda lkn
Wao wanapinga kuusu Tanzania
UDINI wao ni Upumbavu ktk Dunia ya sasa

Tanzania hatutegemei
Nchi kama Botswana nk
Wapambane na Matatizo yao

RAIS DK SAMIA SULUHU HASSAN ni kiongozi wa Tanzania👈
wapinge 👈
wasipinge 👈
Hakuna cha maana zaidi ya kujionyesha Upumbavu wao wa kidini na YESU YESU YESU
wao 👈

Wangekuwa wa kweli wangeanza kupiga DOMO Rwanda na Uganda hakuna Demokrasia yoyote kizaa Basigye kabakia macho tu 👈

lkn wakwapi watetezi wa Haki za Binadamu ‼️

Kanisa katoliki la Uganda lipo wapi kwakuwa Mu7 ni Mkatoliki mwenzao kimyaaaaaaa ✍️

WANAFIKI mbele RAIS DK SAMIA SULUHU HASSAN wanakwama mchana kweupe✍️

I am not surprised to see this coming from you, a renowned Samia backside licker and CHAWA. Your argument relies heavily on emotional deflection and a severe lack of factual accuracy to avoid political accountability. First, playing the religion card is a cheap tactic to evade real questions about governance; democratic principles, human rights, and electoral transparency do not have a religion. Citizens of all faiths deserve fair governance, and criticizing political leadership is a constitutional right, not religious bias.
Second, your regional comparison completely falls flat due to basic factual errors. President Yoweri Museveni of Uganda is Anglican, not Catholic, which completely invalidates your conspiracy theory about the Catholic Church protecting him out of religious solidarity. Furthermore, dismissing SADC partners like Botswana shows a poor understanding of regional diplomacy, especially since Botswana hosts the SADC headquarters and regional stability is interconnected. Instead of inventing sectarian narratives to shield leaders from scrutiny, try addressing the actual issues of democratic integrity being raised.

 

[MAPITO Mwanza]

Hii kulindana eti kwakua huyu ni chama tawala Sasa kumezaa maafa makubwa kwetu machawa ndio wamekua waamuzi wa mambo yote kina Mimi tukisema usiku yatakukuta oooooohi Tanzania yangu

 

[Kijana wa Ifoza]

Hii kulindana eti kwakua huyu ni chama tawala Sasa kumezaa maafa makubwa kwetu machawa ndio wamekua waamuzi wa mambo yote kina Mimi tukisema usiku yatakukuta oooooohi Tanzania yangu

Umemsoma huyu? (
hapo chini?

Chuki zao dhidi ya Rais Muislamu zinawasumbua

Wasipinge Uchaguzi wa Rwanda Uganda lkn
Wao wanapinga kuusu Tanzania 😂😂

Kweli UDINI ni Upumbavu ktk Dunia ya sasa

Mbaya zaidi Tanzania hatutegemei chochote Kutokea
Nchi kama Botswana nk
Wapambane na
Matatizo yao 😂🫎🫎

RAIS DK SAMIA SULUHU HASSAN ni kiongozi wa Tanzania👈
wapinge 👈
wasipinge 👈
Hakuna cha maana zaidi ya kujionyesha Upumbavu wao wa kidini na YESU YESU YESU
wao 👈

Wangekuwa wa kweli wangeanza kupiga DOMO Rwanda na Uganda👈

hakuna Demokrasia yoyote kizaa Basigye kabakia macho tu 👈

lkn wakwapi watetezi wa Haki za Binadamu ‼️

Kanisa katoliki la Uganda lipo wapi kwakuwa Mu7 ni Mkatoliki mwenzao kimyaaaaaaa ✍️

WANAFIKI mbele RAIS DK SAMIA SULUHU HASSAN wanakwama mchana kweupe✍️

 

[mdogoee]

MUNGU mwacheni haitwe MUNGU

Lissu katamani sana Rais Dk Samia Suluhu Hassan hafike Mahakamani kwa Amri 🫎🫎

Lkn MUNGU Hataki Kuwapa nguvu Wanafiki wowote mbele ya Mja mwema
MUNGU hapendi kudhalilishwa Muumini wake mtiifu kwake
Mwenye kutenda wema kwa wangine

Lissu mwenye Kakiri kisheria huwezi mkokota. RAIS MAHAKAMANI
Watabaki na Machuki yao mbele za MUNGU RAIS DK SAMIA SULUHU HASSAN ni msafi

Wapumbavu watadhalilika wao kila Uchao ✍️

 

[MAPITO Mwanza]

Umemsoma huyu? (
hapo chini?

Huyu ukimsoma vizuri anaweza akawa hata mbunge na waziri katika hiyo serikali ya mauwaji kajificha kwa I'd feki kwanamna hii huwezi shindana na mnufaika wa mauwaji siku zote yeye Samia kamugeuza kuwa mungu wake usione watu wanapotezwa ukafikili NI Baha'i mbaya Hawa binadamu was CCM wapo tu kwa MASILAHI yao walishajua kwenye uchaguzi ulikua wa haki hawatoboi

 

[August]

Ndugu wana-Jamii Forums,
Katika hali iliyoleta taharuki na mjadala mpana kwenye anga za kisiasa za ukanda wa Kusini mwa Afrika (SADC), mwanasiasa machachari na msomi kutoka Afrika Kusini, Dkt. Mbuyiseni Ndlozi, ametoa kauli nzito inayomgusa moja kwa moja Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan. Kauli hiyo aliitoa jijini Durban, Afrika Kusini, anakofanya mkutano wa Wakuu wa Nchi wa SADC.
Dkt. Ndlozi alinukuliwa akisema: “Tunapaswa kujiuliza, inakuwaje leo hapa Durban Rais wa Tanzania anaruhusiwa kuketi miongoni mwa wakuu wa nchi za SADC, wakati yeye ni zao la kile ambacho kila mtu amekiita kihalali kuwa ni uchaguzi usio halali?”

View: https://www.youtube.com/shorts/kd58SnU9LbE
Kwa nini Dkt. Ndlozi anapinga Rais Samia kualikwa na kuketi SADC?
Msemaji na mwanasiasa huyu anasimamia hoja zifuatazo katika ukosoaji wake:

1. Malalamiko ya Kidemokrasia na Michakato ya Uchaguzi: Ndlozi anajenga hoja yake juu ya kile anachokiita "uchaguzi usio halali." Anarejea malalamiko ya mara kwa mara kutoka kwa wadau wa demokrasia, mashirika ya kiraia, na vyama vya upinzani nchini Tanzania kuhusu namna mazingira ya uchaguzi yanavyoendeshwa, akidai kuwa misingi thabiti ya kidemokrasia haikufuatwa kikamilifu.
2. Kuhimiza Uwajibikaji Ndani ya SADC: Ndlozi anasikitishwa na kile anachokiona kama tabia ya jumuiya ya SADC kulelea au "kufumbia macho" changamoto za ndani za kisiasa na kidemokrasia za nchi wanachama. Kweke yeye, SADC inapaswa kuwa taasisi inayosimamia misingi ya haki, utawala bora, na uchaguzi huru na wa haki, na sio kuwa klabu ya kulindana kati ya viongozi wakuu.
3. Msisitizo wa Sauti ya Vijana na Mabadiliko: Kama mwanasiasa anayewakilisha mrengo wa kushoto na siasa za kimapinduzi za vijana, Ndlozi anaamini kuwa kuruhusu viongozi wanaokabiliwa na ukosoaji wa kidemokrasia kuketi kwenye meza kuu kunadhoofisha mapambano ya kupigania haki na maendeleo ya kweli ya kiuchumi na kijamii kwa wananchi wa kawaida wa ukanda huu.

Uthibitisho wa Kimkakati: Msimamo wa Kidemokrasia wa Botswana Chini ya Rais Duma Boko
Ili kuthibitisha kuwa ukosoaji wa Dkt. Ndlozi una msingi mkubwa wa kiweledi na kidiplomasia, hatuhitaji kwenda mbali. Msimamo wa sasa wa nchi ya Botswana, chini ya Rais wake Duma Boko pamoja na viongozi wakuu wa nchi hiyo, unadhihirisha wazi uwepo wa mgawanyiko wa kimaslahi na kimaadili ndani ya SADC kuhusu hali ya kisiasa ya Tanzania.
Botswana imekuwa mfano wa kuigwa baada ya kupitia mabadiliko ya kihistoria na ya amani kabisa ya uongozi mnamo mwaka 2024. Kutokana na ukomavu huo wa kidemokrasia, viongozi wa nchi hiyo wamechukua msimamo mkali wa kukosoa na kutotambua uhalali wa matokeo ya Uchaguzi Mkuu wa Tanzania wa tarehe 29 Oktoba 2025 kupitia mambo makuu yafuatayo:

• Kususia kupongeza ushindi: Rais Duma Boko aligomea na kukataa katakata kutuma salamu za pongezi kwa Rais Samia Suluhu Hassan baada ya kutangazwa mshindi. Rais Boko alieleza wazi kuwa anaona misingi ya haki, uwazi na demokrasia haikufuatwa katika uchaguzi huo wa Oktoba 2025.
• Kauli kali ya Ian Khama: Aliyewahi kuwa Rais wa Botswana, Ian Khama, alitoa kauli nzito akitaja ushindi wa Rais Samia kuwa ni "ubunifu haramu" (illegitimate). Khama alieleza wazi kuwa hawezi kumtambua kiongozi yeyote anayetumia nguvu, kuiba kura, au kumwaga damu ya raia wake ili kusalia madarakani.
• Kutetea misingi ya SADC: Botswana imekuwa ikisisitiza kwa sauti kuu kuwa Jumuiya ya Maendeleo ya Kusini mwa Afrika (SADC) lazima ilinde maadili ya uchaguzi huru na wa haki. Kwa mtazamo wao, matukio ya ukandamizaji na mauaji yaliyoshuhudiwa nchini Tanzania yanarudisha nyuma demokrasia ya ukanda mzima na hayapaswi kufumbiwa macho.

Mtazamo wa Kiweledi: Kwa Nini Ninaungana na Dkt. Ndlozi na Botswana?
Tukiangazia hoja hii kwa jicho la kiweledi na uchambuzi wa kina wa kisiasa, kuna kila sababu ya kuungana na msimamo wa Dkt. Ndlozi pamoja na mwelekeo mpya unaonyeshwa na Botswana. Hatua hii ni muhimu sana kwa ajili ya kulinda mustakabali wa maendeleo na utengamano wa ukanda wetu mzima wa Kusini mwa Afrika.
Kwanza, tunashuhudia mzozo mkubwa na kuvunjika kwa mifumo ya kikanda ya tathmini ya rika (Peer Review Mechanism). SADC na mifumo mingine ya Kiafrika imeshindwa kabisa kukosoana, kuwajibishana, na kusimamia misingi waliyojiwekea wenyewe. Viongozi wanapokutana, wengi wao wanajali zaidi kulindana kuliko kuhoji uhalali wa michakato ya kidemokrasia inayowafikisha madarakani—kitendo ambacho sasa hivi Botswana inakataa kushiriki.
Pili, kuna uhusiano wa moja kwa moja na usioweza kutenganishwa kati ya demokrasia imara na maendeleo ya kiuchumi. Nchi isiyokuwa na misingi ya haki na uhuru wa kidemokrasia haiwezi kuvutia uwekezaji endelevu, kupiga vita rushwa, wala kujenga uchumi unaomnufaisha mwananchi wa kawaida. Unapovunja demokrasia na kuruhusu ukandamizaji wa raia, unaharibu pia uchumi wa nchi.

Hitimisho
Ili ukanda wetu upige hatua, ni lazima jumuiya ya SADC iachane kabisa na taswira yake ya sasa ya kuonekana kama "klabu ya viongozi wanaolindana" (trade union of incumbents). Badala yake, SADC inapaswa kubadilika na kuwa jumuiya halisi ya watu.
Ili kufikia hili, lazima kuwepo na masharti magumu na yasiyoyumba ya kidemokrasia ambayo nchi yoyote mwanachama inapaswa kuyatimiza ili kuwa na haki ya kuketi kwenye meza moja na wenzake. Kauli ya Ndlozi, ikichochewa na msimamo thabiti wa nchi kama Botswana chini ya Rais Duma Boko, si tu ukosoaji kwa kiongozi mmoja, bali ni kilio cha mabadiliko ya kimfumo tunayoyahitaji haraka ili kulinda utu na kura za Waafrika.
Je, nanyi mna mtazamo gani ndugu wana-jamvi kuhusu msimamo huu wa Botswana na kauli ya Ndlozi? Leteni maoni yenu tuchambue pamoja!
NB: Mjadala huu uko wazi kwa kila mwana-jamvi, wakiwemo ndugu zetu wanaojulikana kama "machawa" au watetezi wa chama na viongozi waliopo madarakani. Mnakaribishwa sana mezani, lakini tunaomba mtambue kuwa huu ni uwanja wa wasomi na Critical Thinkers. Mnaonywa mapema kutochafua hali ya hewa kwa lugha za kashfa au mihemko. Huu ni muktadha wa maslahi mapana ya nchi yetu tunayoipenda. Ni wakati sasa wa kuacha kuwapenda watu au viongozi binafsi, na badala yake tuipende nchi yetu kwanza. Leteni hoja zenye tija, takwimu, na uchambuzi wa kiakili, na si propaganda zisizo na mashiko. Tujadili kwa staha kwa ustawi wa nchi yetu!

Ni vizuri watu huko south Africa wakaandama kupinga uwepo wake

 

[Isanga family]

Ingekuwa ni mimi nisingeenda ili kuficha aibu.

Mimi nilijua hivyo hivyo nimeshangaa kusikia kafika hawa jamaa walivyo wanaweza kuitisha maandamano kuhusu hilo..

 

[Isanga family]

mweshimiwa wasema kweli ambao maisha yao yalikatishwa au walikutana na misukusuko wengi wao ni walio nje ya Tanzania kuliko walio hapa nchini. tafsiri yake ni kwamba hakuna penye nafuu.

kiongozi mkuu wa hizo harakati ni Putin mwenyewe

Wazulu wanamsema Ramaphosa hapa hapa na anasikia sembuse mtu kutoka nje Mkuu huku hakuna kutekana kila mtu mamba wana siraha nyingi kuliko hata idadi ya simu jana polisi walivamia Alexander nyumba chache tu wamechukua bastola zaidi ya 100 ambazo hazina vibali..

 

[Mwangazza]

Wazulu wanamsema Ramaphosa hapa hapa na anasikia sembuse mtu kutoka nje Mkuu huku hakuna kutekana kila mtu mamba wana siraha nyingi kuliko hata idadi ya simu jana polisi walivamia Alexander nyumba chache tu wamechukua bastola zaidi ya 100 ambazo hazina vibali..

msingi wa kurahisisha upatikanaji wa silaha hapo Sauzi ulitokana na nini ?

 

[Isanga family]

msingi wa kurahisisha upatikanaji wa silaha hapo Sauzi ulitokana na nini ?

Sijui ila nakwambia hapa hakuna kutekana kiboya kama huko mtu akihisi anafuatiliwa anafyatua risasi kama njugu kuna kanuni za kutembea ukiwa na siraha hapa hata ukikutana na polisi cha kwanza unawaambia nina siraha kama wanataka kusechi gari na ipo kisheria...

 

[Insidious]

Breaking; UFAFANUZI…..
Kama namuona vile

 

[Mwangazza]

Sijui ila nakwambia hapa hakuna kutekana kiboya kama huko mtu akihisi anafuatiliwa anafyatua risasi kama njugu kuna kanuni za kutembea ukiwa na siraha hapa hata ukikutana na polisi cha kwanza unawaambia nina siraha kama wanataka kusechi gari na ipo kisheria...

Paul Kagame alikuwa anawezaje kuwamaliza wabaya zake wakiwa huko Sauzi kirahisi rahisi ?

 

[Isanga family]

Paul Kagame alikuwa anawezaje kuwamaliza wabaya zake wakiwa huko Sauzi kirahisi rahisi ?

Walikuwa wanapewa hela na wengi baada ya kujaribu waliuawa alipona mmoja ni Mtanzania ambae yupo hai mpaka leo nasema kuteka mtu sio kuua Mtu.
Kuua mtu ni rand 500 tu kwa kichwa.

 

[Kalamu]

Pili, kuna uhusiano wa moja kwa moja na usioweza kutenganishwa kati ya demokrasia imara na maendeleo ya kiuchumi. Nchi isiyokuwa na misingi ya haki na uhuru wa kidemokrasia haiwezi kuvutia uwekezaji endelevu, kupiga vita rushwa, wala kujenga uchumi unaomnufaisha mwananchi wa kawaida. Unapovunja demokrasia na kuruhusu ukandamizaji wa raia, unaharibu pia uchumi wa nchi.

Sikatai "Demokrasia"; lakini ukweli wa haya uliyoandika hapa ni mjadala tatanishi.

Kuna maswala mengine mazito zaidi yanayoweza kuzingatiwa na hali ya nchi ikawa imara hata bila ya uwepo wa hiyo demokrasia.
Kati ya mambo ninayoyawekea mkzo zaidi kuliko hilo la demokrasia ni kuwa na viongozi wanaolipenda taifa wanaloongoza kwa dhati ya mioyo yao; wawe ni viongozi wanaojali maslahi ya wananchi wanaowaongoza, na maisha ya watu hao yawaguse moja kwa moja katika maamuzi yao yote.
Viongozi wanaofuata Sheria na taratibu zote zilizopo; ikiwa ni kuanzia kwa Katiba inayoiongoza nchi
Viongozi wasiopenda kuonea watu bila ya kufuata sheria zilizopo.

Viongozi wasiovumilia mambo yanayokwamisha ufanisi wa mipango iliyowekwa kulisukuma mbele taifa.

Na kwa maana hiyo, utaona kwamba sifa zote hizo za viongozi zinatuelekeza huko huko kwenye demokrasia; kwa sababu wananchi watakuwa ndio waamuzi wa viongozi wanaowataka wawaongoze, kwa sifa wanazozitaka wao.

Kama kiongozi anafanya kazi nzuri wanayoitaka wananchi, kutakuwa na sababu gani za kumwondoa kiongozi huyo katika uchaguzi uliowazi na HAKI.

 

[Mwangazza]

Walikuwa wanapewa hela na wengi baada ya kujaribu waliuawa alipona mmoja ni Mtanzania ambae yupo hai mpaka leo nasema kuteka mtu sio kuua Mtu.
Kuua mtu ni rand 500 tu kwa kichwa.

kwamba kuua mtu ni kitendo cha dakika sifuri tu
na kwa hiyo hela hata mimi naweza kulipia mauaji ya watu kadhaa.
kweli hilo taifa ni jehanamu ndogo.

nje ya mada, kwani wanasema mademu wa Sauzi wanawapenda sana wageni?

 

[Isanga family]

kwamba kuua mtu ni kitendo cha dakika sifuri tu
na kwa hiyo hela hata mimi naweza kulipia mauaji ya watu kadhaa.
kweli hilo taifa ni jehanamu ndogo.

nje ya mada, kwani wanasema mademu wa Sauzi wanawapenda sana wageni?

Hapa panaweza pakawa salama kuliko Tanzania ambako unaona picha eti mtu katekwa Kariakoo huku matukio yapo ila sio nje nje sana kihivyo..
Wanawake wanawapenda wageni kwa sababu sio watu wa mazogo na wanawajali kuliko Kaka zao wao ndio wanataka hela kutoka kwa dada zao na muda mwingi wanataka kulewa tu hiyo mada ni ndefu sema sina muda mwingu wa kuandika hayo na chanzo chake mpaka huu mgogoro wa wageni na wenyeji.