Muda ni moja ya dhana muhimu ya kujadiliwa katika mtazamo wa Kiafrika juu ya maendeleo. Dhana ya Kiafrika ya muda inafunua njia kamili za maisha kati ya Waafrika katika kutazama hali halisi. Hii inadhihirisha nguvu nyuma ya mwenendo wa waafrika.
Inaonyesha mawazo na imani kati ya Waafrika ambayo inaathiri matendo na fikra zao. Makala hii inatoa aina ya Maisha ya mwafrika ambayo inaonyesha kuwa mawazo ya kimantiki hayashauriwi juu ya mwenendo wa kibinadamu. Watu wanaishi kulingana na zama na sio kutegemea uchambuzi wa kimantiki wa hali halisi ya maisha.
Dhana ya kiafrika ya muda huathiri mitazamo yote ya waafrika, mantiki na tabia zao. Ni katika dhana ya muda; tunapata mwanga kuelekea dhana za kijamii na kiuchumi barani Afrika. Dhana ya muda inatusaidia kuelezea imani, mitazamo, mazoea na njia ya jumla ya watu wa Kiafrika sio tu katika muundo wa kitamaduni lakini pia katika hali ya kisasa. Muda huunda mawazo na maoni ya mtu juu ya ukweli husika.
Barani Afrika, muda umeunganishwa na hafla pia matukio na huhesabiwa kutoka zamani hadi sasa. Umuhimu wa hafla au tukio unakuwa sababu ya msingi kuamua juu ya muda unaotumika. Kwa hivyo basi, hii inamfanya mtu asiwe na dhana ya ukomo kwa muda.
Kulingana na waafrika muda haupaswi kuwa halisi na uzoefu dhahiri hakuna dhana ya kufikiria ya muda ambayo inasababisha kutengeneza mipango ya maendeleo ya mbeleni. Kwa Waafrika muda unafika ambapo tukio linaanguka na kwa hivyo hakuna dhana ya hali mpya. Kwa hivyo, inaonekana kuwa dhana ya Kiafrika ya muda ni ya mzunguko unaoathiri dhana ya hali halisi.
Dhana ya Linear ya muda ipo kwa upande wa magharibi ambayo kwao wanalazimika kuwa katika sehemu ya wakati. Muda wa magharibi ni hesabu na ina tabia ya mwendelezo ambayo inashughulika na nambari. Dhana ya muda wa linear hufafanuliwa kama idadi ya mwendo kulingana na baada na kabla. Haina uhusiano wowote na mtu lakini mtu hujikuta yuko ndani ya mfumo. Hii inaathiri mawazo na njia ya kupata ukweli. Kwa njia hii mtu huwa na ufahamu kuelekea kukaribia ukweli na hivyo kuna ukuaji wa ufahamu. Watu wa aina hii huendeleza uhuru wa kiakili kwa sababu maoni tofauti ndani ya jamii huwalazimisha kuwa na ukweli wa tofauti. Aina hii ya fikra inakaribisha maendeleo kwa sababu kuna utata wa upinzani ambao hufanya akili za watu zisibaki dumani. Dhana ya muda wa linear huchochea maendeleo kwa sababu haitegemei uhusiano au hali za uwepo lakini inafanya kazi kulingana na nguvu za maumbile. Watu ambao wako katika aina hii ya mtazamo kuelekea ukweli daima wanasonga mbele kwa maisha ya baadaye wakati bado wako katika hali ya sasa.
Dhana ya Mzunguko (cyclical) wa muda inaonyesha aina ya dhana ya muda ambayo ni aina ya ukweli mahsusi na inajulikana kati ya Waafrika. Muda hufafanuliwa kwa kurejelea zamani na aina hii ya kutazama ukweli huathiri dhana ya fikra ya mipango na maendeleo. Mawazo yataisha na kile kinachojulikana kutoka zamani na sasa, na hakuna kufikiria kwa siku zijazo za mbali. Uelewa wa ukweli ni wa zamani au wa sasa. Sasa huchambuliwa yenyewe kulingana na zamani. Kwa Waafrika muda ni ile hali ya kuishi kwa uzoefu na hakuna wazo juu ya siku zijazo kwa sababu hakuna mtu anayejua nini kitatokea siku zijazo. Kwa hivyo basi muda halisi unapaswa kuwa unaoishi sasa na ule wa kabla ya kizazi cha sasa. Katika aina hii ya kufikiria hakuna mwendo wa maoni kati ya watu kwa sababu kila kitu kinafafanuliwa kwa kurejea zamani. Watu wanabaki na mawazo finyu na kudhoofisha uwezo wa kupata fikra za baadae. Hakuna dhana ya siku za usoni za mbali kati ya watu na maendeleo.
Sifa za Dhana ya Kiafrika ya Muda
Muda ni pragimatiki
Muda unaofafanuliwa kulingana na uwezekano wa muda fulani. Hii inaonyesha umuhimu wa tukio ambalo chini ya muda huu wa dhana hufafanuliwa. Hii pia inarudisha nyuma hisia za maendeleo katika jamii ambayo watu hukosa mawazo ya kimantiki kwa upangaji mzuri wa maendeleo yao. Mkazo juu ya muda wa pragmatic hautoi jukwaa la kiakili kwa shughuli za kiuchumi.
Muda ni mahusiano
Muda ni wa kimahusiano kwa maana kwamba watu hufanya kama vile tukio hilo huongeza uhusiano. Hii inamfanya mtu asitegemee kanuni na uchambuzi wa kimantiki katika kutazama hali ya sasa na mahitaji yake lakini lengo ni juu ya uhusiano. Hii pia inavuta maendeleo katika nchi za Kiafrika kwa sababu watu hawajali muda ambao ni muhimu sana katika maendeleo yoyote. Aina hii ya kugundua dhana ya muda hupelekea upendeleo. Kwa hivyo tabia hii inaonyesha wazi kwamba dhana ya Kiafrika ya muda inasababisha utumiaji mdogo wa rasilimali watu katika nchi za Kiafrika kwa sababu fursa ya kazi haigawanywi kwa usawa kulingana na sifa lakini husambazwa kwa uhusiano.
Inaonyesha mawazo na imani kati ya Waafrika ambayo inaathiri matendo na fikra zao. Makala hii inatoa aina ya Maisha ya mwafrika ambayo inaonyesha kuwa mawazo ya kimantiki hayashauriwi juu ya mwenendo wa kibinadamu. Watu wanaishi kulingana na zama na sio kutegemea uchambuzi wa kimantiki wa hali halisi ya maisha.
Dhana ya kiafrika ya muda huathiri mitazamo yote ya waafrika, mantiki na tabia zao. Ni katika dhana ya muda; tunapata mwanga kuelekea dhana za kijamii na kiuchumi barani Afrika. Dhana ya muda inatusaidia kuelezea imani, mitazamo, mazoea na njia ya jumla ya watu wa Kiafrika sio tu katika muundo wa kitamaduni lakini pia katika hali ya kisasa. Muda huunda mawazo na maoni ya mtu juu ya ukweli husika.
Barani Afrika, muda umeunganishwa na hafla pia matukio na huhesabiwa kutoka zamani hadi sasa. Umuhimu wa hafla au tukio unakuwa sababu ya msingi kuamua juu ya muda unaotumika. Kwa hivyo basi, hii inamfanya mtu asiwe na dhana ya ukomo kwa muda.
Kulingana na waafrika muda haupaswi kuwa halisi na uzoefu dhahiri hakuna dhana ya kufikiria ya muda ambayo inasababisha kutengeneza mipango ya maendeleo ya mbeleni. Kwa Waafrika muda unafika ambapo tukio linaanguka na kwa hivyo hakuna dhana ya hali mpya. Kwa hivyo, inaonekana kuwa dhana ya Kiafrika ya muda ni ya mzunguko unaoathiri dhana ya hali halisi.
Dhana ya Linear ya muda ipo kwa upande wa magharibi ambayo kwao wanalazimika kuwa katika sehemu ya wakati. Muda wa magharibi ni hesabu na ina tabia ya mwendelezo ambayo inashughulika na nambari. Dhana ya muda wa linear hufafanuliwa kama idadi ya mwendo kulingana na baada na kabla. Haina uhusiano wowote na mtu lakini mtu hujikuta yuko ndani ya mfumo. Hii inaathiri mawazo na njia ya kupata ukweli. Kwa njia hii mtu huwa na ufahamu kuelekea kukaribia ukweli na hivyo kuna ukuaji wa ufahamu. Watu wa aina hii huendeleza uhuru wa kiakili kwa sababu maoni tofauti ndani ya jamii huwalazimisha kuwa na ukweli wa tofauti. Aina hii ya fikra inakaribisha maendeleo kwa sababu kuna utata wa upinzani ambao hufanya akili za watu zisibaki dumani. Dhana ya muda wa linear huchochea maendeleo kwa sababu haitegemei uhusiano au hali za uwepo lakini inafanya kazi kulingana na nguvu za maumbile. Watu ambao wako katika aina hii ya mtazamo kuelekea ukweli daima wanasonga mbele kwa maisha ya baadaye wakati bado wako katika hali ya sasa.
Dhana ya Mzunguko (cyclical) wa muda inaonyesha aina ya dhana ya muda ambayo ni aina ya ukweli mahsusi na inajulikana kati ya Waafrika. Muda hufafanuliwa kwa kurejelea zamani na aina hii ya kutazama ukweli huathiri dhana ya fikra ya mipango na maendeleo. Mawazo yataisha na kile kinachojulikana kutoka zamani na sasa, na hakuna kufikiria kwa siku zijazo za mbali. Uelewa wa ukweli ni wa zamani au wa sasa. Sasa huchambuliwa yenyewe kulingana na zamani. Kwa Waafrika muda ni ile hali ya kuishi kwa uzoefu na hakuna wazo juu ya siku zijazo kwa sababu hakuna mtu anayejua nini kitatokea siku zijazo. Kwa hivyo basi muda halisi unapaswa kuwa unaoishi sasa na ule wa kabla ya kizazi cha sasa. Katika aina hii ya kufikiria hakuna mwendo wa maoni kati ya watu kwa sababu kila kitu kinafafanuliwa kwa kurejea zamani. Watu wanabaki na mawazo finyu na kudhoofisha uwezo wa kupata fikra za baadae. Hakuna dhana ya siku za usoni za mbali kati ya watu na maendeleo.
Sifa za Dhana ya Kiafrika ya Muda
Muda ni pragimatiki
Muda unaofafanuliwa kulingana na uwezekano wa muda fulani. Hii inaonyesha umuhimu wa tukio ambalo chini ya muda huu wa dhana hufafanuliwa. Hii pia inarudisha nyuma hisia za maendeleo katika jamii ambayo watu hukosa mawazo ya kimantiki kwa upangaji mzuri wa maendeleo yao. Mkazo juu ya muda wa pragmatic hautoi jukwaa la kiakili kwa shughuli za kiuchumi.
Muda ni mahusiano
Muda ni wa kimahusiano kwa maana kwamba watu hufanya kama vile tukio hilo huongeza uhusiano. Hii inamfanya mtu asitegemee kanuni na uchambuzi wa kimantiki katika kutazama hali ya sasa na mahitaji yake lakini lengo ni juu ya uhusiano. Hii pia inavuta maendeleo katika nchi za Kiafrika kwa sababu watu hawajali muda ambao ni muhimu sana katika maendeleo yoyote. Aina hii ya kugundua dhana ya muda hupelekea upendeleo. Kwa hivyo tabia hii inaonyesha wazi kwamba dhana ya Kiafrika ya muda inasababisha utumiaji mdogo wa rasilimali watu katika nchi za Kiafrika kwa sababu fursa ya kazi haigawanywi kwa usawa kulingana na sifa lakini husambazwa kwa uhusiano.
Je Dhana yako ya Muda ni ipi katika kuchochea maendeleo ya taifa?!
Upvote
8