Dhana kwamba Jeshi la Tanzania ni dhaifu kuliko Jeshi la Rwanda si sahihi kwa mujibu wa takwimu zinazotajwa katika andiko hili. Ingawa Jeshi la Rwanda (RDF) linaheshimiwa kimataifa kutokana na nidhamu yake, uwezo wa mbinu za kivita na uzoefu wake katika operesheni za kukabiliana na waasi katika maeneo kama Msumbiji na Jamhuri ya Afrika ya Kati, Tanzania ina faida kubwa katika ukubwa wa nchi, uwezo wa kijeshi wa muda mrefu, silaha nzito na ulinzi wa anga.
Kwa mujibu wa takwimu za kijeshi za kawaida duniani, Global Firepower inaliweka jeshi la Tanzania mbele ya Rwanda kwa uwezo wa jumla wa kijeshi. Hali hii inahusishwa kwa kiasi kikubwa na tofauti za ukubwa wa nchi, idadi ya watu, uchumi na silaha nzito za kivita.
Iwapo Rwanda ingefanya uvamizi wa kijeshi wa kawaida dhidi ya Tanzania, ingekabiliwa na changamoto kubwa za ulinzi wa kina na usambazaji wa vifaa vya kijeshi katika eneo kubwa la Tanzania.
Uhalisia
| Kigezo | Tanzania (TPDF) | Rwanda (RDF) | Maana yake kimkakati |
|---|
| Idadi ya watu | Takribani milioni 67.4 | Takribani milioni 14.6 | Tanzania ina idadi kubwa zaidi ya watu wanaoweza kuchangia nguvu kazi ya taifa. |
| Wanajeshi walio kazini | Takribani 25,000–30,000 | Takribani 33,000–35,000 | Rwanda inatajwa kuwa na wanajeshi wengi zaidi walio kazini kwa wakati mmoja. |
| Bajeti ya ulinzi | Takribani USD milioni 920 au zaidi | Takribani USD milioni 185 | Tanzania inatajwa kutumia fedha nyingi zaidi katika sekta ya ulinzi. |
| Vifaru vikuu vya kivita | Takribani 200 au zaidi (Type 59G, T-55) | Takribani 24 (T-54/55) | Andiko linadai Tanzania ina faida katika idadi ya vifaru. |
| Nguvu za anga za kivita | Shenyang J-7 na MiG-21 | Helikopta za kivita kama Mi-24 na ndege zisizo na rubani (UAVs) | Andiko linadai Tanzania ina ndege za kivita za aina ya fighter jets, wakati Rwanda haina ndege hizo. |
Changamoto
1. Jeshi la Rwanda limeelezwa kuwa limejipanga zaidi kama jeshi lenye uwezo wa kusafirishwa kwa haraka, lenye askari wepesi na maalumu kwa operesheni za kukabiliana na waasi, mapambano katika maeneo yenye misitu na operesheni za haraka.
Kwa upande mwingine, Jeshi la Wananchi wa Tanzania (TPDF) limeelezwa kuwa na uwezo mkubwa zaidi wa vita vya kawaida vinavyohusisha silaha nzito, vifaru na mizinga.
Iwapo majeshi ya Rwanda yangepita katika maeneo ya magharibi mwa Tanzania, kama Kagera au Kigoma, yangekabiliana na changamoto za silaha nzito, mifumo ya kurusha maroketi ya BM-21 Grad na vifaru vikuu vya kivita.
Kwa mtazamo wa andiko hili, katika maeneo ya wazi, askari wa miguu wasio na ulinzi wa kutosha wa silaha nzito wanaweza kuwa katika mazingira magumu wanapokabiliana na mashambulizi ya mizinga na vifaru.
2. Jiografia ni jambo muhimu katika hali hii. Rwanda ni nchi ndogo isiyo na bahari, wakati Tanzania ina eneo kubwa la ardhi.
- Katika vita vya muda mrefu, kusafirisha wanajeshi na vifaa vya kijeshi umbali mrefu kungekuwa changamoto kwa Rwanda.
- Kadiri vikosi vinavyosonga mbali na nchi yao, ndivyo usambazaji wa mafuta, chakula na risasi unavyoweza kuwa mgumu.
- Tanzania ina eneo kubwa ambalo linaweza kutoa nafasi zaidi ya kupanga ulinzi na kuendesha operesheni za muda mrefu.
3.
TPDF si jeshi la sherehe pekee. Lina historia ya kushiriki katika vita vikubwa vya kawaida.
Wakati wa Vita vya Kagera, Tanzania ilihamasisha takribani wanajeshi 40,000 katika operesheni ya kuiondoa madarakani serikali ya Idi Amin wa Uganda. Operesheni hiyo ilihusisha matumizi yaliyoratibiwa ya vifaru, mizinga na nguvu za anga.
Historia hii inaonyesha kuwa Tanzania ina uzoefu wa kihistoria katika kuendesha operesheni kubwa za kijeshi.
Changamoto
1.
Andiko linaeleza kuwa Jeshi la Anga la Rwanda halina ndege za kivita za kasi kubwa zinazoweza kulinganishwa na fighter jets za Tanzania.
Jeshi la Anga la Rwanda linatajwa kutumia zaidi helikopta za usafiri na mashambulizi, kama Mi-24, pamoja na ndege zisizo na rubani (UAVs), zikiwemo Bayraktar TB2.
Kwa upande mwingine, Tanzania inatajwa kutumia ndege za kivita aina ya Shenyang J-7/F-7, ambazo ni toleo la China la MiG-21.
Hata hivyo, uwezo wa ndege pekee hauamui matokeo ya vita vya angani. Mafunzo ya marubani, hali ya ndege, rada, silaha, matengenezo na uratibu wa mifumo ya ulinzi pia ni muhimu.
2. Tanzania ina historia ya kuwa na mifumo ya ulinzi wa anga
- Rada za tahadhari ya mapema.
- Makombora ya ardhini yanayolenga ndege (SAMs).
- Mizinga ya kujihami dhidi ya ndege.
- Mifumo ya kubebeka ya kujihami dhidi ya ndege (MANPADS).
mifumo hiyo inaweza kuwa changamoto kwa ndege zisizo na rubani na helikopta za kivita za adui.
Hitimisho:
Jeshi la Rwanda linatajwa kuwa na sifa za nidhamu, uwezo wa mbinu za mapambano katika vikosi vidogo na uwezo wa kupeleka wanajeshi katika operesheni za nje ya nchi.
Katika mapambano madogo ya mpakani au vita visivyo vya kawaida, uwezo huo unaweza kuwa na umuhimu mkubwa.
Kwa upande mwingine, katika vita vikubwa vya kawaida vinavyohusisha majeshi ya ardhini na anga,
mambo kama silaha nzito, uwezo wa kifedha, ukubwa wa eneo, idadi ya wanajeshi na uwezo wa kuendeleza operesheni kwa muda mrefu huwa na umuhimu mkubwa.
Kwa hiyo, hoja kuu ya andiko hili ni kwamba uwezo wa kijeshi haupimwi kwa nidhamu na umahiri wa askari pekee, bali pia kwa silaha, vifaa, rasilimali, jiografia na uwezo wa taifa kuendeleza operesheni za kijeshi.
Na mwisho kabisa ni ujinga sana kutumia muda mwingi kwa kujipambanua kwamba kabila flani au jamii flani ina nguvu sana na inaweza kumpiga jamii nyingine haya nimawazo ya kijinga sana! ni vizuri tukajikita kwenye mswala ya maendeleo na amani siyo upumbavu kujisifu nguvu za kivita ambazo hazina maana yeyote kwa maisha ya kawaida ya mwanachi wa Rwanda! Akili za hivi ndiyo zinajenga chuki kwenye jamii nakuja sababisha watu wanauana, sisi sote ni waafrika tupambane maswala ya maendeleo siyo ujingaujinga kama wa mleta mada