Kuhusu swali hilo, ni kweli kwamba teknolojia imepiga hatua kubwa sana, hasa katika nyanja ya upelelezi wa kijijini (remote sensing), mawasiliano, na uchambuzi wa data kupitia satellite. Hapa kuna maelezo ya msingi kuhusu mada hiyo:
1. Uwezo wa Satellite Kufuatilia
Satellite nyingi zinazunguka dunia kwa kutumia teknolojia ya hali ya juu kama kamera za azimio kubwa (high-resolution cameras), ambazo zinaweza kuchukua picha zenye maelezo mazuri ya vitu vidogo kama magari au watu.
Kuna satellite za kijeshi na za kibiashara ambazo zina uwezo wa kuchukua picha zenye azimio la chini ya mita moja (sub-meter resolution). Hii ina maana kuwa wanaweza kuona maelezo ya maeneo kwa ukaribu sana.
2. Ufuatiliaji wa Sauti na Video
Ingawa satellite zenye uwezo wa kuchukua picha zenye ubora wa juu zipo, uwezo wa satellite kurekodi sauti moja kwa moja kutoka kwa mtu binafsi bado haujafanyika moja kwa moja. Hii ni kwa sababu mawimbi ya sauti yanahitaji kati (medium) kama hewa kusafiri, na satellite zipo angani.
Hata hivyo, teknolojia nyingine kama drones, vifaa vya kusikiliza sauti kutoka mbali (long-range microphones), au hata simu za mkononi, zinaweza kutumika kwa ajili ya kufuatilia sauti kwa karibu.
3. Teknolojia ya Ujasusi (Surveillance Technology)
Teknolojia ya AI (Artificial Intelligence) na Big Data sasa hutumika kuchambua picha na data zinazokusanywa kutoka satellite. Kwa mfano, mfumo wa Geospatial Intelligence hutumia data za satellite kutambua mabadiliko katika mazingira au kufuatilia shughuli za binadamu.
Pia, baadhi ya satellite zina vifaa vya infrared au radar sensors, vinavyoweza kuchunguza hata vitu vilivyofunikwa na mawingu au giza.
4. Je, Wanatumia kwa Watu Binafsi?
Kufuatilia watu binafsi kupitia satellite si jambo la kawaida, kwani ni gharama kubwa sana na linahitaji rasilimali nyingi. Serikali au mashirika makubwa mara nyingi hutumia teknolojia hii kwa masuala ya ujasusi, vita, au dharura za kimazingira.
Kwa watu wa kawaida, mawasiliano kama simu, mitandao ya kijamii, au vifaa vya IoT (Internet of Things) vinaweza kufuatiliwa kwa urahisi zaidi kuliko satellite.
Ushahidi wa Teknolojia Hii:
Satellite za kibiashara kama Maxar na Planet Labs hutumia kamera za azimio kubwa kwa kazi kama ramani za Google Maps na ufuatiliaji wa mazingira.
Mfano wa kijeshi ni satellite za Marekani za NRO (National Reconnaissance Office), ambazo zimetumika kwa miaka mingi kuchunguza maeneo ya vita au upelelezi wa kimataifa.
Vifaa vya AI kama Clearview AI vinaweza kuchanganua video na picha ili kutambua watu kupitia uso wao (facial recognition), teknolojia inayoshirikiana na picha za satellite.
Kwa hivyo, teknolojia ya kufuatilia kwa satellite ipo na imepiga hatua kubwa, lakini mara nyingi hutumika kwa malengo maalum, si kwa watu wa kawaida.
Credit : AI chartGPT
