Kumekuwa na shinikizo kutoka kwa baadhi ya watu hasa wanasiasa kutaka Rais Magufuli na serikali yake wafunge mipaka ya nchi na kutoa tamko la kuwataka/kuwalazimisha wananchi wabakie majumbani mwao ili ‘’ kupambana’’ na maambukizi ya virusi vinavyosababisha ugonjwa wa COVID-19 yasisambae nchini.
Mashinikizo yanayotolewa kwa Rais Magufuli unaweza kuyaona niya msingi kama utadhani mazingira ya Tanzania kiuchumi na kijamii ni sawa na mazingira ya ''Nchi za Magharibi'' ambazo zinatumia mbinu hii katika kukabiliana na janga la COVID-19.
Nakumbukwa kwenye sherehe ya wafanyakazi mwaka 1995, Mwl. Nyerere aliwahi kusema, ''Mtu yeyote mwenye akili akikupa mawazo ya kipumbavu, na yeye anajua una akili na anajua kuwa niya kipumbavu usipoyakataa anakudharau''.
Ni ukweli kuwa, Mazingira ya kiuchumi na kijamii nchini yako tofauti sana na mazingira ya nchi za Magharibi na kwa msingi huu, haiwezekani mbinu za kupambana na maambukizi ya virusi vinavyosababisha ugonjwa wa Covid-19 yakafanana na nchi hizo.
Mwanasiasa wa Marekani aitwaye Donald Rumsfeld aliwahi kusema, ‘’You go to war with the army you have, not the army you might want or wish to have at a later time.”
Kwa kiswahili ambacho sio sanifu, Donald Ramsfeld alisema, ‘’ Unaenda vitani na jeshi ulilonalo, sio jeshi ambalo ungetaka au ungetamani kuwa nalo baadaye’’.
Kwa mantiki hii, Rais Magufuli ameenda vitani na jeshi la kiuchumi na kijamii alilonalo na sio ambalo baadhi ya wanasiasa wanataka liwepo wakati halipo.
Kwenye suala la kiuchumi, nchi za Magharibi zimeweza kufanikiwa kufunga mipaka na kuwalazimisha wananchi wake wabakie majumbani mwao kwa masaa 24 bila kutoka nje kwa sababu mazingira ya kiuchumi yanaruhusu kufanya hivyo.
Kwa sasa wananchi wote wa nchi hizo pamoja na kwamba hawafanyi kazi lakini serikali imeamua kuwalipa mishahara na pesa za kujikimu na maisha wananchi wake wote mpaka pale watakapoanza kufanya kazi tena. Hata malipo rehani (mortgage) kwa sasa yamebebwa na serikali.
Kwa upande wa nchi za ‘’dunia ya tatu’’ kama Tanzania, serikali haiwezi kubeba jukumu la kiuchumi kama zilivyofanya nchi za Magharibi kwa sababu haina uwezo huo na kama serikali italazimisha wananchi wake wabakie majumbani basi tutegemee machafuko nchini au familia nyingi kufa kwa njaa hasa zile zinazoishi kwenye maeneo ambayo bila kutoka ‘’nje ya nyumba’’ familia haiwezi kupata chakula cha siku.
Kwa nchi za ‘’dunia ya tatu’’ ikiwamo Tanzania, binadamu anaishi kwa jasho/nguvu zake lakini kwa ‘’nchi za Magharibi’’, binadamu anaweza akaishi bila jasho/nguvu zake bali kwa msaada kutoka serikalini.
Tanzania vile vile ni ''lango kuu'' na mkondo wa usafirishaji katika nchi karibu nane ambazo hazina bahari.
Haishangazi kwa sasa tumeanza kuona wananchi wakipigwa risasi katika nchi za Rwanda na Uganda kwa sababu wamekataa kutii amri ya kubakia majumbani mwao kutokana na ukweli kuwa kubaki ndani pia ni kukaribisha kifo kwa njaa. Ni bora watoke nje wakajaribu bahati ya kutafuta chakula kuliko kubaki majumbani mwao. Nadhani baada ya wiki moja hali itakuwa mbaya zaidi.
Huko Kenya, Rais Kenyatta amegundua makosa na kwa sasa amebadili msimamo wake ambapo badala ya amri ya kuwataka wananchi wabakie majumbani mwao kwa saa 24 kwa sasa watafanya hivyo kuanzia majira ya saa 11 za jioni hadi saa 11 alfajiri. Hii mbinu inashangaza!
Kwenye suala la kijamii, nchi za Magharibi zimefanikiwa kutokana na ukweli kuwa jamii zake zinaishi maisha ya ‘’kipweke’’. Ninaposema kipweke nina maana mazingira ya hali ya baridi na kazi yamewafanya wananchi wawe wanaishi maisha ya kujifungia ndani hata wakitoka kazini. Wenzetu hawana hii dhana ya ‘’kwenda kwenye kijiwe’’ kupiga stories au kwenda kwa ndugu au rafiki bila kutoa taarifa.
Kwa nchi kama Tanzania ambayo mikusanyiko ya kijamii na kifamilia ni sehemu muhimu ya maisha, ni vigumu sana kwa serikali kupata ushirikiano mkubwa kutoka kwa wananchi wengi kama itatoa amri ya kuwataka wananchi wasifanye hivyo na badala yake wabakie majumbani mwao kwa saa 24.
Nimalizie kwa kusema, sio kwamba alichokifanya Rais Magufuli na serikali yake ni ‘’mwarobaini’’ wa kupambana na Janga la COVID-19. La hasha! Njia wanazotumia nchi za Magharibi zinaweza kuwa ni nzuri zaidi lakini kwa mazingira ya Tanzania na nchi za ‘’dunia ya tatu’’ haiwezekani kutokana na hali halisi ya kiuchumi na kijamii.
Kama alivyosema Donald Ramsfeld, ‘’ Unaenda vitani na jeshi ulilonalo, sio jeshi ambalo ungetaka au ungetamani kuwa nalo baadaye’’. Kwenye janga hili la COVID-19, Rais Magufuli ameenda vitani na jeshi alilonalo!
Huu uzi pamoja na ulivyojitahidi kuupamba nasikitika kukutaarifu ni moja ya mifano hai TWAWEZA wanapaswa kuiambatanisha kuhusiana kale ka 'trait' ka watanzania kwenye maamuzi yao yanayowagharimu vilivyo bila kutambua.
Tunayo matatizo ya elimu na bahati mbaya watawala wetu ambao walipaswa kuwa viongozi wetu wanayatumia to our detriment.
Cases tatu za lockdown zinazotuzunguka:
1. Rwanda: Wananchi wame elimishwa sana kuhusu huu ugonjwa. "Inafahamika pasi na shaka kwa watu wote kuwa huu ugonjwa ni wetu". Yaani wao kama jamii.
Kwamba jamii yote iko salama kama hakuna mtu hata mmoja anao. Vinginevyo si tajiri wala masikini bali wote ni marehemu watarajiwa.
Serikali za mitaa zina orodha ya familia zinazohitaji msaada wa chakula. Kuna mfuko unaochangiwa na makampuni na watu binafsi kusaidia familia hizo. Serikali inakamilisha kilicho pungua.
Tozo mbalimbali zikiwamo kodi za serikali, marejesho ya mikopo bank, malipo ya kodi za mapango, gharama za miamala simu nk zimeahirishwa au kuondolewa kabisa kuwapa watu ahueni.
Rwanda wako kwenye lockdown ya siku 14 tayari wanabakiwa na takribani siku 7 hakuna aliykufa na njaa wala kukosa chakula.
Malo ya mizigo yanaingia na kutoka Rwanda si kuwa total lockdown maana yake kila kitu kimesimama na watu wamefungiwa vyumbani. Acheni kupotosha.
2. Kenya Mombasa wanataka total lockdown. Hawafurahishwi na hii partial ambayo kimsingi ni curfew iliyopo in place sasa hivi. Tayari Mombasa wamesha mobilize pesa kuhakikisha hakuna familia itaathirika maamuzi ya total lockdown yatakapotoka.
Pana nafuu nyingi serikali imetoa. Mishahara ya wakuu wakiwamo wabunge imekatwa.
Wananchi wanaelewa na wako pamoja katika hili.
Nafuu nyingi kwenye tozo mbalimbali zimewekwa kama ilivyo Rwanda. Hawa ni muda mdogo tu bado wanaenda total lockdown kama Rwanda.
3. Uganda huku kuna jenerali mwenye mkono wa chuma (haambiliki labda naye wanamwita jiwe). Ushirikishaji umma kwake ni mdogo. Yeye badala ya kwenda total lockdown anafanya ubaguzi wa wazi na bila kujali.
Mifano ni mingi: Kwa nini bodaboda, mabasi nk wasimame hali masoko yako wazi? Hana mipango yoyote ya kuwafidia wananchi, wengine wana mikopo bank, kula yao ni kazi ya siku nk. Hapa ni chaos.
Kwetu sisi tumebakia kudanganyana muda unakwenda. Total lockdown ni inevitable. Kama alivyosema Ramaphosa ni suala la muda tu. Jinsi muda unavyokwenda itaja tugharimu zaidi.
Kina Msigwa, kina Mashinji na wenzao Ilikuwa wafungwe. Ndani ya siku 3 zilichangwa 350,000,000/= na wananchi. Kwa nini kwenye jambo serious hili mnaliwekea siasa uchwara namna hii. Kwa nini isiwezekane kuchangisha kwa watakakuwa na upungufu wa chakula kama serikali haitaona umuhimu huo.
Hata hivyo kwa kipindi hiki cha dharura hii ya kuishi au kufa serikali inapaswa kusimamisha miradi yote mikubwa. Haya mambo ya uchaguzi mkuu si priority tena. Kuna ruzuku za vyama vya siasa. Tuweke raslimali zote tutoke hapa tukiwa salama kwanza mengine baadaye.
Taabu iko wapi? Hiyo njaa mnayokaa mnaongea iko wapi?
Pathetic!
TWAWEZA ushahidi mwingine katika ule utafiti wenu pendwa ni huu uzi wa huyu bwana msemajiukweli.