Jarida la World Visualized Limetoa Takwimu Za Nchi 10 zenye kuongoza kwa Uchumi Haramu (Shadow Economy), Tanzania yashika nafasi ya 7 Duniani

Jarida la World Visualized Limetoa Takwimu Za Nchi 10 zenye kuongoza kwa Uchumi Haramu (Shadow Economy), Tanzania yashika nafasi ya 7 Duniani

Unapoita ni uchumi haramu nakuona kama mwendawazimu flani hivi, kwahiyi bibi yako huko namtumbo akichuma maembe yake na kutembemeza kwenye kapu na kujipatia elfu 2 ya kula tayari ni biashara haramu? Na utasemaje uchumi umepotea wakati mtu kapata pesa ya kula? GDP kubwa inafaida gani kama watu hawana pesa ya kula?

Mi nadhani kwa Tz wamekosea, hiyo biashara unayoita haramu ni kama 90% hivi

GDP halisi inabidi ijumuishe na hiyo unayoita haramu, maana ni informal sector ambayo ndio uhalisia wa maisha ya wananchi na si haramu, labda hizo illegal za madawa unaweza kuexclude
We unaambiwa biashara za magendo unaleta issue za maembe,

Nenda Bagamoyo ama Pangani ukaone Bandari Bubu mtu anaingiza mzigo kwa makontena hata Nchi haijui, inaongelewa biashara hizo na sio maembe.
 
Unarudia utaahira ule ule, biashara informal sio haramu kama unavyoita, sababu ndio hali halisi ya mtz. Mfano huyo bibi muuza maembe, anafanya biashara hamu? Imekuwa gongo hiyo?
Wewe ni mjinga , unachotetea ni nini hapo ? ,hizi elimu za kata za ccm za kuzalisha vichwa maji kama wewe .
Hujui effects za kuwa na mfumo holela wa informal sector ? , Leo hii mwajiriwa anakatwa makato kibao katika mshahara wake wengine karibia nusu ya mshahara unaenda kwenye makato mfano watu wenye students loans board , payee , Bima ya afya ,NSSF , vyama vya wafanyakazi , nk huo ni msururu wa makato ya mwajiriwa , wakati huo huo kuna jitu kiko kwenye informal sector linaingiza hata milioni mbili kwa mwezi na halilipi kodi hata mia linajiita machinga au mama ntilie and the likes ,hivi wewe kwa kichwa chako hicho kikubwa kisicho na akili unaona hii ni sawa ? , huoni impacts negative za hili kwenye uchumi ?
Huoni una create economic injustice na imbalance katika jamii na hata kusababisha upokeaji wa mapato na kusababisha hata prices inflation katika nchi kwani pesa haina thamani na kunakuwa na price wars baina ya wananchi katika bidhaa
 
Unarudia utaahira ule ule, biashara informal sio haramu kama unavyoita, sababu ndio hali halisi ya mtz. Mfano huyo bibi muuza maembe, anafanya biashara hamu? Imekuwa gongo hiyo?
Kabishane na waalimu wako.... Mimi sina muda wa kukuelekeza kila kitu, cha kukuambia tu... Kasome tena kuhusu Shadow Economy... biashara haramu ni miongoni mwa shadow economy...

Sijui nini ambacho uelewi wewe kichwa nazi
 
Unapoita ni uchumi haramu nakuona kama mwendawazimu flani hivi, kwahiyi bibi yako huko namtumbo akichuma maembe yake na kutembemeza kwenye kapu na kujipatia elfu 2 ya kula tayari ni biashara haramu? Na utasemaje uchumi umepotea wakati mtu kapata pesa ya kula? GDP kubwa inafaida gani kama watu hawana pesa ya kula?

Mi nadhani kwa Tz wamekosea, hiyo biashara unayoita haramu ni kama 90% hivi

GDP halisi inabidi ijumuishe na hiyo unayoita haramu, maana ni informal sector ambayo ndio uhalisia wa maisha ya wananchi na si haramu, labda hizo illegal za madawa unaweza kuexclude
Hujaelewa chochote.
"The shadow economy, also known as the underground or unregistered economy, encompasses economic activities that are unreported or underreported to evade taxes or regulations"

Bibi yako anyeuza maembe kwa kikapu kijijini hana vigezo vya kisajaliwa kibiashara, kulipa income tax na hafanyi hivyo kukwepa kodi au sheria nyingi mbovu za biashara.
 
Unarudia utaahira ule ule, biashara informal sio haramu kama unavyoita, sababu ndio hali halisi ya mtz. Mfano huyo bibi muuza maembe, anafanya biashara hamu? Imekuwa gongo hiyo?
The shadow economy, also known as the underground or unregistered economy, encompasses economic activities that are unreported or underreported to evade taxes or regulations.

Gongo na mirungi hazipaswi kuwa biashara haramu, sheria za kuharamisha mambo kama haya ndio zinazoifanya Tanzania kuwa mojawapo na sekta kubwa ya shadow economy.
 
Kuna fursa nyingi sana mtandaoni na njia kuu inayotumiwa kupokea ni paypal.
Endeleeni kukariri kupata pesa mpaka watu wakalime huku nyie mpo ofisini mnajilipa posho ya laki 6 kwa siku na bado mnawaita watu mafisadi.
Hauna mbinu zaidi ya kutumia mbinu za miaka 1970
Watu wa online kwa sababu kipato chao sio fixed hawalipi kodi ya biashara, lakini endapo tu kampuni hiyo unayomiliki itasajiliwa kama biashara rasmi ya online, kodi uwezi kuikwepa. Kwanza PayPal yenyewe imeshafungiwa Tanzania kwa sababu ya issue kama kukwepa kodi

Mfano watu wa madawa ya kulevya wanalipana Cash kwa Cash na pesa yao haingii kwenye mzunguko wa kawaida labda pale wanapotaka kufanya manunuzi ya kawaida...
 
We unaambiwa biashara za magendo unaleta issue za maembe,

Nenda Bagamoyo ama Pangani ukaone Bandari Bubu mtu anaingiza mzigo kwa makontena hata Nchi haijui, inaongelewa biashara hizo na sio maembe.
Soma vizuri, Amejumuisha biashara zote ambazo hazijasajiliwa, na nimemueleza hizo za magendo ni sahihi kuita haramu, ila informal sector zingine asijumuishe kwenye haramu
 
Wewe ni mjinga , unachotetea ni nini hapo ? ,hizi elimu za kata za ccm za kuzalisha vichwa maji kama wewe .
Hujui effects za kuwa na mfumo holela wa informal sector ? , Leo hii mwajiriwa anakatwa makato kibao katika mshahara wake wengine karibia nusu ya mshahara unaenda kwenye makato mfano watu wenye students loans board , payee , Bima ya afya ,NSSF , vyama vya wafanyakazi , nk huo ni msururu wa makato ya mwajiriwa , wakati huo huo kuna jitu kiko kwenye informal sector linaingiza hata milioni mbili kwa mwezi na halilipi kodi hata mia linajiita machinga au mama ntilie and the likes ,hivi wewe kwa kichwa chako hicho kikubwa kisicho na akili unaona hii ni sawa ? , huoni impacts negative za hili kwenye uchumi ?
Huoni una create economic injustice na imbalance katika jamii na hata kusababisha upokeaji wa mapato na kusababisha hata prices inflation katika nchi kwani pesa haina thamani na kunakuwa na price wars baina ya wananchi katika bidhaa
We mwehu ni kipi huelewi?!

Kwani nimesema informal sector haina madhara? !

Ninachosema biashara za informal sector sio haramu sababu ndio hali halisi ya maisha ya watz, sasa unataka watu wafe njaa kisa hawana leseni ya biashara, mtu asiuze machungwa yake aliyochuma shambani kwake sababu hana leseni?!

Mtu asiende kufanya vibarua vya kubeba zege sababu hana mkataba wa ajira hapo site?

unless ni magendo kama gongo nk, hizo sio biashara haramu, ni halali!
 
Kabishane na waalimu wako.... Mimi sina muda wa kukuelekeza kila kitu, cha kukuambia tu... Kasome tena kuhusu Shadow Economy... biashara haramu ni miongoni mwa shadow economy...

Sijui nini ambacho uelewi wewe kichwa nazi
Nimekuuliza, mtu anaetembeza maembe yake aliyochuma shambani, anafanya biashara haramu?
Achana na mambo ya kukaririshwa shuleni, wewe jibu hoja!
 
Hujaelewa chochote.
"The shadow economy, also known as the underground or unregistered economy, encompasses economic activities that are unreported or underreported to evade taxes or regulations"

Bibi yako anyeuza maembe kwa kikapu kijijini hana vigezo vya kisajaliwa kibiashara, kulipa income tax na hafanyi hivyo kukwepa kodi au sheria nyingi mbovu za biashara.
- “unahusisha shughuli za kiuchumi zinazofanyika nje ya mifumo rasmi na iliyodhibitiwa na serikali”

- “Uchumi wa kivuli (Shadow Economy) unajumuisha aina mbalimbali za miamala isiyo rasmi, kuanzia ajira zisizotambulika rasmi”

- “uchumi usio rasmi (Informal Economy), au soko la giza (Black Market), unahusisha shughuli za kiuchumi zinazofanyika nje ya mifumo rasmi na iliyodhibitiwa na serikali.”

Muuza maembe , wabeba zege kwahiyo hawapo humo kwenye mnachoita mifumo isiyo rasmi (Shadow economy)?
 
Shughuli za magendo na zisizotozwa kodi sasa zinachangia asilimia 11.8 ya Pato la Taifa Duniani (GDP), ikiwa ni punguzo kutoka asilimia 17.7 mwaka 2000, lakini bado zinawakilisha thamani ya kiuchumi ya matrillion ya Shilingi.

Uchumi wa kivuli (Shadow Economy) unajumuisha aina mbalimbali za miamala isiyo rasmi, kuanzia ajira zisizotambulika rasmi hadi shughuli za uhalifu wa kupanga.

Uchumi wa kivuli au unaweza kuita Uchumi haramu, unaojulikana pia kama uchumi wa chini ya ardhi (Underground Economy, uchumi usio rasmi (Informal Economy), au soko la giza (Black Market), unahusisha shughuli za kiuchumi zinazofanyika nje ya mifumo rasmi na iliyodhibitiwa na serikali. Shughuli hizi mara nyingi huepuka ushuru, huepuka udhibiti, au ufuatiliaji, na mara nyingi ufanyika sambamba au pamoja na njia za uchumi rasmi.

Sifa za Uchumi wa Kivuli (Shadow Economy):

1. Ukwepaji Kodi: Washiriki mara nyingi huepuka kulipa kodi, jambo linalovutia wale wanaotafuta faida kubwa.

2. Kukwepa Udhibiti au kukaguliwa: Shughuli hizi zinaweza kupuuza au kukwepa sheria za kazi, sheria za mazingira, au viwango vingine vya kisheria.

3. Ukosefu wa Nyaraka: Shughuli hizi nyingi hufanywa kwa pesa taslimu au kubadilishana bidhaa ili kuepuka rekodi zinazoweza kufuatiliwa na mamlaka.

4. Sifa nyinginezo: Uchumi huu unajumuisha kila kitu kutoka kwa wauzaji holela wa mtaani, biashara zisizosajiliwa, na biashara ya dawa za kulevya hadi kazi za malipo ya mezani au mikononi kutoka au kwenda kwa wataalamu.

Mifano wa 1: shughuli Halali Lakini Zisizodhibitiwa kama wauzaji wa mtaani wasio na vibali vya biashara au wasiosajiliwa au Kazi za malipo ya mkononi zisizoripotiwa au kufuatiliwa (mfano, shule za majumbani, ukarabati wa nyumba usiofuata mipango ya jiji).

Mfano wa 2. Shughuli Haramu kama biashara ya dawa za kulevya, uuzaji wa bidhaa bandia, utoroshaji madini, umiliki na uuzaji wa silaha za kivita na magendo haramu ya aina yoyote.


Athari:

1. Athari za Kiuchumi: Kupungua kwa mapato ya serikali kutokana na ukwepaji wa kodi. Na pia ushindani usio wa haki kwani biashara zisizo rasmi zinaweza kutoa bei za chini kwa kuepuka gharama kama kodi au kufuata sheria.


2. Athari za Kijamii: Ukosefu wa ulinzi kwa wafanyakazi (mfano, hakuna bima ya afya au msaada wa kisheria endapo mfanyakazi atapata shida za zinazohitaji msaada wa kisheria). Pia uwekezaji mdogo katika miundombinu na huduma za umma kutokana na kupoteza mapato ya kodi.

View attachment 3348936

Tanzania inashika nafasi ya 7 Duniani kwa kuwa na Uchumi Haramu au Uchumi Kivuli, ikiwa na zaidi ya asilimia 44.7% ya uchumi haramu au uchumi kivuli unaopotea kutoka kwenye Pato la Taifa (GDP). Ambapo ni karibia nusu ya Pato la Taifa linapotea kwenye Biashara Haramu au Uchumi Kivuli (Shadow Economy)

Sierra Leone inaongoza, ikiwa na uchumi wa kivuli unaofikia asilimia 64.5 ya GDP. Nchi hiyo ni mfano wa mwenendo mpana zaidi katika Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara, ambako ajira isiyo rasmi—ambayo mara nyingi hupatikana katika kilimo, biashara za mtaani, na biashara ndogo ndogo—hutumika kama sekta ya ajira ya kawaida kutokana na upatikanaji mdogo wa kazi za rasmi.

Marekani ina uchumi wa kivuli wa wastani wa asilimia 5% ya GDP. Kutokana na ukubwa wa uchumi wa Marekani, takwimu hiyo inawakilisha wastani wa dola trilioni 1.4, na kuiweka kati ya nchi zenye uchumi wa kivuli mkubwa zaidi duniani kwa viwango vya jumla. @WorldVisualized


Chanzo: Ripoti ya Uchumi wa Kivuli Duniani ya Ernst & Young 2025
Huu ni ubaguzi yaa ni nchi za AFRIKA tu!!!...mbona hawaitaji ,HAITI,BRAZILI,VENEZUELA?nchi zilizobobea kwa madawa ya kulevya?
 
The shadow economy, also known as the underground or unregistered economy, encompasses economic activities that are unreported or underreported to evade taxes or regulations.

Gongo na mirungi hazipaswi kuwa biashara haramu, sheria za kuharamisha mambo kama haya ndio zinazoifanya Tanzania kuwa mojawapo na sekta kubwa ya shadow economy.
Hahahh, kwahiyo unataka biashara halali ziitwe haramu, na hizo haramu ziwe halali?
 
Kwa maana serikali ikirasimisha uchumi wetu utakua rasmi kutoka 85*148%=$126 bilioni.
 
Nimekuuliza, mtu anaetembeza maembe yake aliyochuma shambani, anafanya biashara haramu?
Achana na mambo ya kukaririshwa shuleni, wewe jibu hoja!
Nikujibu mara ngapi sasa... Biashara Haramu hapo itategemea Mtaji alionao na anaenda kuuza kwa njia gani... mtu anachuma embe 5 anaenda kuuza Tsh 100... anapata faida ya Tsh 500 huyo ni Mjasiriamali mdogo au mfanyabiashara mdogo sana hata kodi atakiwi kuombwa labda alipie ushuru tu, lakini kama ana Hekali 50 za maembe na anauza magunia kwa magunia na kupata faida maradufu ya mfanyabiashara mdogo labda mamilioni ya pesa, huyo anapaswa kulipa kodi na hasipolipa kodi anakuwa anafanya Biashara Haramu au ya magendo na ni ukwepaji Kodi, ambacho ni sawa na kesi ya kuhujumu Uchumi....

Kasome sheria za mlipaji kodi hili ujue ni kundi gani la wafanyabiashara au wafanyakazi wanapaswa kulipa kodi na ni kundi gani la wafanyabiashara wanatakiwa kulipa ushuru tu (Levy au Fees)... na ni kundi gani wao kodi au Ushuru hauwahusu kabisa kulingana na mazingira waliyopo... hili ujue ni yupi kwenye kundi lipi akiyumba kidogo anaitwa ukwepaji kodi
 
Kwa maana serikali ikirasimisha uchumi wetu utakua rasmi kutoka 85*148%=$126 bilioni.
Uchumi Kivuli ukidhibitiwa basi mapato yote yatapita serikalini na pato la taifa litaongezeka... kazi inabaki ya serikali kuitisha matumizi ya maendeleo... lakini mkikwepa kodi basi serikali haiwezi kuwa na pesa ya kuendesha maendeleo
 
Soma vizuri, Amejumuisha biashara zote ambazo hazijasajiliwa, na nimemueleza hizo za magendo ni sahihi kuita haramu, ila informal sector zingine asijumuishe kwenye haramu
Haijasajiliwa ila ilitakiwa isajiliwe, sio Haijasajiliwa sababu ni ndogo. Sheria Za Nchi zinaruhusu biashara zote ambazo hazifiki Milioni 4 kwa mwaka kutosajiliwa, ina maana kama Bibi yako hauzi majembe ya milioni 4 asiposajili hio sio shadow economy, ila kama anauza majembe Ya milioni 40 na has ajili biashara basi yeye ndio anaesemwa hapa.
 
Siku hizi makampuni mengi ya nje yanalipa kwa Crypto. Unafanya kazi remotely then unalipwa kwa USDT via Binance au crypto wallet yeyote ile.
 
Shughuli za magendo na zisizotozwa kodi sasa zinachangia asilimia 11.8 ya Pato la Taifa Duniani (GDP), ikiwa ni punguzo kutoka asilimia 17.7 mwaka 2000, lakini bado zinawakilisha thamani ya kiuchumi ya matrillion ya Shilingi.

Uchumi wa kivuli (Shadow Economy) unajumuisha aina mbalimbali za miamala isiyo rasmi, kuanzia ajira zisizotambulika rasmi hadi shughuli za uhalifu wa kupanga.

Uchumi wa kivuli au unaweza kuita Uchumi haramu, unaojulikana pia kama uchumi wa chini ya ardhi (Underground Economy, uchumi usio rasmi (Informal Economy), au soko la giza (Black Market), unahusisha shughuli za kiuchumi zinazofanyika nje ya mifumo rasmi na iliyodhibitiwa na serikali. Shughuli hizi mara nyingi huepuka ushuru, huepuka udhibiti, au ufuatiliaji, na mara nyingi ufanyika sambamba au pamoja na njia za uchumi rasmi.

Sifa za Uchumi wa Kivuli (Shadow Economy):

1. Ukwepaji Kodi: Washiriki mara nyingi huepuka kulipa kodi, jambo linalovutia wale wanaotafuta faida kubwa.

2. Kukwepa Udhibiti au kukaguliwa: Shughuli hizi zinaweza kupuuza au kukwepa sheria za kazi, sheria za mazingira, au viwango vingine vya kisheria.

3. Ukosefu wa Nyaraka: Shughuli hizi nyingi hufanywa kwa pesa taslimu au kubadilishana bidhaa ili kuepuka rekodi zinazoweza kufuatiliwa na mamlaka.

4. Sifa nyinginezo: Uchumi huu unajumuisha kila kitu kutoka kwa wauzaji holela wa mtaani, biashara zisizosajiliwa, na biashara ya dawa za kulevya hadi kazi za malipo ya mezani au mikononi kutoka au kwenda kwa wataalamu.

Mifano wa 1: shughuli Halali Lakini Zisizodhibitiwa kama wauzaji wa mtaani wasio na vibali vya biashara au wasiosajiliwa au Kazi za malipo ya mkononi zisizoripotiwa au kufuatiliwa (mfano, shule za majumbani, ukarabati wa nyumba usiofuata mipango ya jiji).

Mfano wa 2. Shughuli Haramu kama biashara ya dawa za kulevya, uuzaji wa bidhaa bandia, utoroshaji madini, umiliki na uuzaji wa silaha za kivita na magendo haramu ya aina yoyote.


Athari:

1. Athari za Kiuchumi: Kupungua kwa mapato ya serikali kutokana na ukwepaji wa kodi. Na pia ushindani usio wa haki kwani biashara zisizo rasmi zinaweza kutoa bei za chini kwa kuepuka gharama kama kodi au kufuata sheria.


2. Athari za Kijamii: Ukosefu wa ulinzi kwa wafanyakazi (mfano, hakuna bima ya afya au msaada wa kisheria endapo mfanyakazi atapata shida za zinazohitaji msaada wa kisheria). Pia uwekezaji mdogo katika miundombinu na huduma za umma kutokana na kupoteza mapato ya kodi.

View attachment 3348936

Tanzania inashika nafasi ya 7 Duniani kwa kuwa na Uchumi Haramu au Uchumi Kivuli, ikiwa na zaidi ya asilimia 44.7% ya uchumi haramu au uchumi kivuli unaopotea kutoka kwenye Pato la Taifa (GDP). Ambapo ni karibia nusu ya Pato la Taifa linapotea kwenye Biashara Haramu au Uchumi Kivuli (Shadow Economy)

Sierra Leone inaongoza, ikiwa na uchumi wa kivuli unaofikia asilimia 64.5 ya GDP. Nchi hiyo ni mfano wa mwenendo mpana zaidi katika Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara, ambako ajira isiyo rasmi—ambayo mara nyingi hupatikana katika kilimo, biashara za mtaani, na biashara ndogo ndogo—hutumika kama sekta ya ajira ya kawaida kutokana na upatikanaji mdogo wa kazi za rasmi.

Marekani ina uchumi wa kivuli wa wastani wa asilimia 5% ya GDP. Kutokana na ukubwa wa uchumi wa Marekani, takwimu hiyo inawakilisha wastani wa dola trilioni 1.4, na kuiweka kati ya nchi zenye uchumi wa kivuli mkubwa zaidi duniani kwa viwango vya jumla. @WorldVisualized


Chanzo: Ripoti ya Uchumi wa Kivuli Duniani ya Ernst & Young 2025
kama mpaka marekani ipo basi hiyo haina shida tuko sawa tu tofauti ni hizo asilimia kwahiyo haina shida
 
Back
Top Bottom