Maccavel01
Member
- Jun 1, 2026
- 20
- 44
Katika maeneo mbalimbali nchini, hususan kwenye miji mikubwa kama Dar es Salaam, Dodoma, Mwanza na mingineyo, ni jambo la kawaida kuona mabomba ya kusambaza maji safi yakipita ndani au pembeni mwa mitaro ya kupitisha maji machafu. Hali hii imekuwa ikinifanya niwe na maswali mengi ambayo naamini yanahitaji majibu ya kitaalamu.
Swali langu kuu ni hili; endapo bomba la maji safi litapasuka likiwa ndani ya mtaro wenye maji machafu, je, hakuna uwezekano wa uchafu huo kuingia kwenye mfumo wa usambazaji wa maji na hatimaye kuwafikia wananchi?
Nimewahi kushuhudia sehemu kadhaa mabomba ya DAWASA yakiwa yamepasuka ndani ya mitaro iliyojaa maji machafu. Mifano ya maeneo ambayo hali hii imeonekana ni pamoja na Tandika, Buguruni, Buza, Vingunguti na maeneo mengine mengi ya Jiji la Dar es Salaam. Mifereji mingi katika maeneo hayo hubeba maji ya mvua yaliyooana na taka mbalimbali za majumbani, biashara na mazingira yanayozunguka.
Siku moja niliona bomba la maji safi limepasuka kwenye mtaro uliokuwa ukipokea maji yanayotoka karibu na hospitali kubwa ya rufaa. Jambo hilo lilinifanya nihoji iwapo, endapo kutakuwa na kushuka kwa presha ndani ya bomba au wakati wa matengenezo, kuna uwezekano wowote wa maji hayo machafu kuvutwa kuingia ndani ya bomba.
Hoja hii si kwa Dar es Salaam pekee. Katika mikoa mingine kama Dodoma, Mwanza na sehemu mbalimbali nchini, mabomba mengi ya maji yamepitishwa kwenye mazingira yanayofanana. Hivyo, ni suala la kitaifa linalostahili mjadala mpana.
Ni kweli kwamba mifumo ya kisasa ya usambazaji wa maji hutengenezwa kwa kuzingatia viwango vya usalama. Lakini changamoto huanza pale mabomba yanapozeeka, kupasuka mara kwa mara, au matengenezo yanapochelewa. Hapo ndipo wananchi huanza kujiuliza kama bado usalama wa maji unakuwa umehakikishwa kwa kiwango kilekile.
Maji safi ni msingi wa afya ya jamii. Magonjwa mengi ya mlipuko kama kipindupindu, homa ya matumbo na magonjwa mengine ya mfumo wa chakula mara nyingi huhusishwa na maji yasiyo salama. Hivyo, kila jambo linaloweza kuhatarisha ubora wa maji linapaswa kupewa uzito unaostahili.
Ningependa kuona wataalamu kutoka DAWASA, Mamlaka za Maji za mikoa mingine, Wizara ya Maji pamoja na wataalamu wa afya ya mazingira wakituelimisha kuhusu maswali yafuatayo:
• Je, bomba likipasuka ndani ya mtaro wenye maji machafu, kuna uwezekano wowote wa uchafu kuingia kwenye bomba? • Ni mifumo gani ya kiufundi inayozuia jambo hilo lisitokee? • Mabomba yanayopita kwenye mitaro hukaguliwa kwa kipindi gani? • Je, ni salama kuendelea kupitisha mabomba mapya ndani ya mitaro yenye maji machafu, au kuna mbinu bora zaidi zinazoweza kutumika?
Lengo la mjadala huu si kuwatia hofu wananchi wala kuishutumu taasisi yoyote, bali kujenga uelewa na kuongeza uwajibikaji katika kulinda usalama wa maji tunayokunywa kila siku.
Afya ya wananchi inaanzia kwenye ubora wa maji wanayotumia. Maji salama si anasa; ni haki ya msingi ya kila Mtanzania.
Karibuni wataalamu wa maji, wahandisi, wataalamu wa afya ya mazingira na wadau wengine mtoe elimu ili wananchi waelewe ukweli wa jambo hili.
Swali langu kuu ni hili; endapo bomba la maji safi litapasuka likiwa ndani ya mtaro wenye maji machafu, je, hakuna uwezekano wa uchafu huo kuingia kwenye mfumo wa usambazaji wa maji na hatimaye kuwafikia wananchi?
Nimewahi kushuhudia sehemu kadhaa mabomba ya DAWASA yakiwa yamepasuka ndani ya mitaro iliyojaa maji machafu. Mifano ya maeneo ambayo hali hii imeonekana ni pamoja na Tandika, Buguruni, Buza, Vingunguti na maeneo mengine mengi ya Jiji la Dar es Salaam. Mifereji mingi katika maeneo hayo hubeba maji ya mvua yaliyooana na taka mbalimbali za majumbani, biashara na mazingira yanayozunguka.
Siku moja niliona bomba la maji safi limepasuka kwenye mtaro uliokuwa ukipokea maji yanayotoka karibu na hospitali kubwa ya rufaa. Jambo hilo lilinifanya nihoji iwapo, endapo kutakuwa na kushuka kwa presha ndani ya bomba au wakati wa matengenezo, kuna uwezekano wowote wa maji hayo machafu kuvutwa kuingia ndani ya bomba.
Hoja hii si kwa Dar es Salaam pekee. Katika mikoa mingine kama Dodoma, Mwanza na sehemu mbalimbali nchini, mabomba mengi ya maji yamepitishwa kwenye mazingira yanayofanana. Hivyo, ni suala la kitaifa linalostahili mjadala mpana.
Ni kweli kwamba mifumo ya kisasa ya usambazaji wa maji hutengenezwa kwa kuzingatia viwango vya usalama. Lakini changamoto huanza pale mabomba yanapozeeka, kupasuka mara kwa mara, au matengenezo yanapochelewa. Hapo ndipo wananchi huanza kujiuliza kama bado usalama wa maji unakuwa umehakikishwa kwa kiwango kilekile.
Maji safi ni msingi wa afya ya jamii. Magonjwa mengi ya mlipuko kama kipindupindu, homa ya matumbo na magonjwa mengine ya mfumo wa chakula mara nyingi huhusishwa na maji yasiyo salama. Hivyo, kila jambo linaloweza kuhatarisha ubora wa maji linapaswa kupewa uzito unaostahili.
Ningependa kuona wataalamu kutoka DAWASA, Mamlaka za Maji za mikoa mingine, Wizara ya Maji pamoja na wataalamu wa afya ya mazingira wakituelimisha kuhusu maswali yafuatayo:
• Je, bomba likipasuka ndani ya mtaro wenye maji machafu, kuna uwezekano wowote wa uchafu kuingia kwenye bomba? • Ni mifumo gani ya kiufundi inayozuia jambo hilo lisitokee? • Mabomba yanayopita kwenye mitaro hukaguliwa kwa kipindi gani? • Je, ni salama kuendelea kupitisha mabomba mapya ndani ya mitaro yenye maji machafu, au kuna mbinu bora zaidi zinazoweza kutumika?
Lengo la mjadala huu si kuwatia hofu wananchi wala kuishutumu taasisi yoyote, bali kujenga uelewa na kuongeza uwajibikaji katika kulinda usalama wa maji tunayokunywa kila siku.
Afya ya wananchi inaanzia kwenye ubora wa maji wanayotumia. Maji salama si anasa; ni haki ya msingi ya kila Mtanzania.
Karibuni wataalamu wa maji, wahandisi, wataalamu wa afya ya mazingira na wadau wengine mtoe elimu ili wananchi waelewe ukweli wa jambo hili.