Swali unalojiuliza linahusu moja ya masuala yenye historia ndefu na yanayozungumziwa sana katika dini, historia, na siasa. Linagusa juu ya hadithi za kihistoria, kidini, na madai ya kisiasa kuhusu ardhi ya Israeli ya kisasa na uhalali wa Waisrael kuishi huko.
1. Hadithi za Waisrael Katika Biblia na Quran
- Biblia: Katika Biblia, inasimuliwa kwamba Waisrael (ambao walikuwa wazawa wa Yakobo, mwana wa Isaka na mjukuu wa Ibrahimu) walipewa ardhi ya Kanaani na Mungu kama urithi wao wa milele. Hii ndio eneo ambalo linahusishwa na Israeli ya kisasa na Palestina ya sasa. Waisrael waliishi hapo kabla ya kufukuzwa na watawala wa kigeni kama Wababeli na Warumi. Hadithi ya kupewa ardhi hiyo inapatikana zaidi katika kitabu cha Mwanzo na Kutoka, ambapo Mungu anawaongoza Waisrael kutoka Misri kwenda kwenye "Nchi ya Ahadi" (Kanaani).
- Quran: Quran inataja Wana wa Israeli (Bani Israel) kama taifa lililochaguliwa na Mwenyezi Mungu. Wanatajwa kupewa ardhi takatifu baada ya kukombolewa kutoka utumwa wa Firauni huko Misri. Quran inasema katika Surat Al-Ma'ida (5:21) kwamba Mungu aliwaagiza Wana wa Israeli waingie kwenye ardhi takatifu (Al-Ard al-Muqaddasah), ambayo ni sawa na Kanaani. Hata hivyo, kuna mazungumzo zaidi kuhusu dhambi na kupoteza neema ya Mungu, ambayo yanawafanya kuhama na kuwa katika hali ya kutawanyika (diaspora).
2. Nchi ya Waisrael Katika Historia
Kihistoria, Waisrael waliishi kwenye eneo linalojulikana kama Kanaani, ambalo liko kati ya Bahari ya Mediteranea na Mto Yordani. Eneo hili linajumuisha sehemu za Israeli ya kisasa, Palestina (Ukanda wa Gaza na Ukingo wa Magharibi), Lebanoni, na sehemu za Jordan na Syria.
- Israeli ya Kale: Kulikuwa na milki za kale za Israeli ambazo zilitawaliwa na Wafalme kama Daudi na Sulemani. Baada ya muda, milki hizo zilipoteza nguvu na Waisrael walitekwa na tawala za Wababeli na baadaye Warumi, ambao walisababisha kufukuzwa kwao kwenye ardhi yao. Kuanzia hapo, Waisrael walienea kote ulimwenguni, hali inayojulikana kama "diaspora."
- Sasa hivi: Eneo la Mashariki ya Kati limekuwa na historia ngumu ya mizozo ya ardhi, na Waisrael waliporudi kwenye ardhi hiyo katika karne ya 19 na 20, ilikuwa ni matokeo ya harakati za kisiasa za Zionism zilizoanzishwa kwa lengo la kuunda taifa la Kiyahudi. Hii ilisababisha migongano ya madai ya ardhi kati ya Wayahudi na Wapalestina, ambao walikuwa wakiishi kwenye eneo hilo kwa muda mrefu.
3. Madai ya Waisrael na Wapalestina kwa Ardhi
- Wapalestina: Wapalestina wanadai kwamba walikuwa wameishi katika eneo hilo kwa karne nyingi kabla ya kuja kwa Wazayuni. Wanahoji kuwa Israeli ilitwaliwa kutoka kwao na mkoloni wa kigeni kwa msaada wa Uingereza baada ya Vita ya Pili ya Dunia, na wanataka haki yao ya kurejea kwenye ardhi hiyo.
- Waisrael: Kwa upande mwingine, Waisrael wanadai kwamba hiyo ni ardhi yao ya kihistoria na ya kidini, wakisema kwamba walinyang'anywa ardhi yao na watawala wa kigeni lakini wamekuwa na uhusiano wa kihistoria na kidini nayo kwa maelfu ya miaka.
4. Wapi Waisrael Wanastahili Kuishi?
Swali lako linahusisha mchanganyiko wa historia, dini, na siasa. Kulingana na Biblia na Quran, Waisrael walitoka kwenye eneo la Mashariki ya Kati, hususan kwenye ardhi ya Kanaani, ambayo kwa sasa ni Israeli na Palestina. Hivyo, hadithi za kidini zinaashiria kwamba hiyo ni ardhi yao ya kihistoria.
Hata hivyo, kwa mtazamo wa kisasa wa kisiasa, suala hili limekuwa na migongano mikubwa kutokana na historia ya uhamiaji, ukoloni, na madai ya pande zote mbili juu ya ardhi hiyo. Waisrael wa kisasa na Wapalestina wote wanadai haki ya kuishi kwenye ardhi hiyo, jambo ambalo limesababisha mzozo unaoendelea hadi leo.
Hitimisho
Kwa kifupi, Wayahudi walikuwa wanaishi kwenye ardhi ya Kanaani (eneo la Israeli ya sasa na Palestina) katika zama za kihistoria. Hata hivyo, mzozo wa kisasa juu ya ardhi hiyo umeleta mgongano wa madai kutoka pande zote mbili. Wayahudi wa Biblia na Quran wanatajwa kupewa ardhi hiyo, lakini migongano ya kisiasa na historia imesababisha hali ngumu ya kiutata kuhusu nani hasa anastahili kumiliki na kuishi huko.