Kisa cha Shariff Abdallah Attas na mwalimu Julius Nyerere ofisi ya TANU baada ya uhuru

[niah]

Niah,
Kitabu kipo Tanzania Publishing House Samora Avenue,
Elite Bookshop Mbezi Samaki, Soma Bookshop Mikocheni,
Ibn Hazm Bookshop Msikiti wa Mtoro na Manyema na
Rubawa Investment Shariff Shamba, Ilala.

Mzee nashukuru saana nitajaribu kuomba mtu aninunulie. Wakati wa uhuru wengine tulikuwa watoto wadogo hivyo tulichokisoma shuleni ndo tuliamini sababu unajua hali ilivyokuwa miaka ya 60s mpaka 80s.

 

[Capt Tamar]

Shukran kwa kutujuza kisa cha Sharrif Atas

Nimeipenda hapo kwenye "Hapana! Hatukuwahi kufahamiana" vijana wa kileo wanaita !Makavu live!

 

[Slim5]

Shukrani Mzee wangu. Allah akujaze hekma na subra kubwa.

 

[Slim5]

Bado nasubiria kile kisa cha yule bwana somo yangu.

 

[Mphamvu]

Kuna watu hawajaumbwa na Haya,tabia mbaya za namna hiyo ndio watu wengine wanaanzisha mada eti ni "kuwazidi ujanja" hao waliompokea na kumkirimu

Ujue Babu hakuwazidi ujanja Waswahili peke yao, hata Mangi Mareale alipigwa kekundu na akapotezwa kwenye siasa...

 

[Mohamed Said]

Bado nasubiria kile kisa cha yule bwana somo yangu.

Slim5,
Vuta subira.

Unajua ''art,'' ya uandishi wa jambo unatafuta tukio muafaka
kisha unatumbukiza chuma.

Somo yako alikuwa ''man about town,'' mtoto wa mjini khasa,
mjanja maneno mengi, ''sharp,'' ''philosopher'' ''all rolled into one.''

In Shaallah nitakupa michapo yake.

Kulikuwa na guitarist mkali sana anaitwa Slim Pezin akipiga na
Manu Dibango.

Nyie akina Slim matata sana nyie.

 

[wigo]

I salute you. Wewe ni mwanahistoria wa kweli. Naomba utengeneze documentary ya historia ya kweli ya Tanganyika.

Muslims have played a major role in the struggle for independence in Tanganyika.

 

[Mohamed Said]

Shukrani Mzee wangu. Allah akujaze hekma na subra kubwa.

Slim5,
Amin.

 

[Mohamed Said]

I salute you. Wewe ni mwanahistoria wa kweli. Naomba utengeneze documentary ya historia ya kweli ya Tanganyika.

Muslims have played a major role in the struggle for independence in Tanganyika.

Wigo,
In Shaallah...

 

[munga mtengeti]

Mzee Mohammed nakukubali sana yaani tulifundishwa history ya ajabu kweli ukweli haufichiki

 

[wigo]

Mzee Mohammed nakukubali sana yaani tulifundishwa history ya ajabu kweli ukweli haufichiki

Ukweli utabaki palepale.

 

[Kokwa kavu]

Shariff Abdalla Attas
(Picha kwa hisani ya Bwana Shomari)

Sie wengine tumekuja kumjua Shariff Abdallah Attas katika utu uzima wake akikaa Mtaa wa Twiga na Sikukuu nyumba yake mkabala na Msikiti wa Shadhili Dar es Salaam.Katika miaka ya 1950 Shariff Attas alikuwa akifanyakazi Soko la Karikaoo kama dalali wa soko. Market Master akiwa Abdulwahid Sykes. Sifa kubwa ya Shariff Attas ni ubingwa wake katika hesabu. Yeye alikuwa na uwezo wa kukokotoa hesabu ndefu kichwani bila ya kutumia ‘’calculator.’’

Kisa chake hiki ninachokieleza nimekisikia kwa masikio yangu mwenyewe miaka kadhaa nyuma takriban zaidi ya 25 hivi sasa..

Ilikuwa siku ya Eid El Fitr mimi na Kleist, mtoto wa Abdul Sykes tumekwenda kusali Eid Msikiti wa Kitumbini. Kleist ana uhusiano mkubwa sana na msikiti huu kwani hapo katika miaka ya 1930 babu yake alikuwa akienda kuswali hapo huku kafatana wa wanae Abdul, Ali na Abbas.

Habari hii kanihadithia Ali Mwinyi Tambwe. Mzee Ali Mwinyi alikuwa kaniita nyumbani kwake Kinondoni Block 41 ili asahihishe baadhi ya mambo ambayo alikuwa kasoma katika mswada wa kitabu cha Abdul Sykes, mswada ambao mwane mmoja Abdulrahman Mbamba alikuwa kamwonyesha. Kabla ya kuanza mazungumzo yetu akanambia, ‘’Mimi Abdul hanipati kabisa mimi nikimuona akija kuswali na baba yake pale Kitumbini mtoto mdogo kashikwa mkono. Si huu msikiti unaouna hii leo, msikiti ule wa zamani.’’

Msikiti huu ndipo baba yake Kleist, Abdulwahid Sykes alipofanyiwa sala ya jeneza kabla hajakwenda kuzikwa Mkaburi ya Kisutu. Kwa hiyo sikushangaa Kleist aliponiambia tukasali Eid Kitumbini. Nakumbuka wakati ule Kleist alikuwa na Mercedes Benz nyekundu, gari ya kupendeza sana. Nami nikawa sishi kumtia tashtiti kuwa kafuata nyayo za baba yake kwa kuwa baba yake amekufa gari yake ikiwa Mercedes Benz. Nikimpiga vijembe hivi yeye kazi ilikuwa kucheka tu.

Baada ya kumaliza kuswali na kupena mikono na wazee wetu…Kleist hapo yeye ndipo alikuwa anakutana na rafiki wa maehemu baba yake na sasa ni watu wazima sana yeye akawa kila akitoa mkono anaufumba anamwachia kitu mzee wake. Tulipomaliza akanambia, ‘’Mohamed sasa twende kwa Shariff Attas.’’ Tulipofika kwa Shariff Attas tukakuta veranda yake imejaa ‘’who’s who’’ katika wazee maarufu wa Dar es Salaam, mmoja wapo marehemu Bwana Hamida Tuli, muungwana wa Kizaramo kutoka Masaki. Bwana Tuli akiishi Mtaa wa Matumbi hapo jirani. Mikeka ya rangi nzuri nzuri imetandikwa na udi unatoa riha nzuri, Sinia zimejaa maakuli - kaimati, maandazi, visheti, vitumbua, tambi, katlesi, kababu, sambusa nk. Tumewakuta wazee wetu wanafuturu. Shariff kumuona Kleist kafurahi sana kupita kiasi anamwashiria aje akae ubavuni kwake. Mara tumeletewa sahani na vikombe tunakaribishwa chai.

Mara Bwana Hamida Tuli kasimama anaomba ruksa kwa niaba ya wenzake anasema, ‘’Shariff tunaomba ruksa tuondoke kwa kuwa tumelaikwa chai Ikulu kwa Rais Ali Hassan Mwinyi.’’

Basi ikapigwa fatha ikaombwa dua wazee wakapeana mikono na Shariff Attas hao wakatimka kwenda Ikulu kunywa chai na rais. Ukumbi ukabaki mtupu tuko sie watatu tu - Shariff Attas, Klesit na mimi. Kleist akaangua kicheko kile cha kejeli. Shariff Attas yeye ni babu yake anamtania na kumuogelea atakavyo. Hizi ndizo mila zetu watu wa pwani.

‘’Duu, Shariff wenzako wote wanaalikwa Ikulu kwa rais, wewe uko hapa huna akujuaye!’’ Kleist anaangua kicheko. Shariff Attas hakuwa mdogo hivyo ni mtu maarufu kwa watu maarufu wa mjini na wenye majina ya kutajika.

Shariff Attas yuko kimya kaagemea ukuta anamtazama kwa jicho la deko hasemi kitu. Kleist kamaliza kumcheka Shariff. Mkono unakwenda kwenye sambusa, kababu, kaimati.

‘’Kleist sikiza bwana. Mimi kama kuingia Ikulu ningeliingia enzi za Nyerere yeye ndiye alikuwa mwenzangu. Mimi Mwinyi atanijulia wapi?’’ Shariff Attas akaanza.

Mimi masikio yangu yashakuwa walu namtazama Shariff usoni. Picha naniyoiona siyo ile ya dakika mbili zilizopita. Namuona Shariff ghafla amebadilika anaacha maskhara anataka kusema jambo.

‘’Sikiza Kleist, hiyo ni 1954 Nyerere anakaa kwa baba yako pale Stanley ndiyo TANU inakuja juu. Nyerere kesha acha ualimu. Anakuja ofisini kwa baba yako pale Kariakoo Market. Ikifika mchana Abdul ananiita ananiambia nifatane na Nyerere nyumbani kwa ajili ya chakula cha mchana. Mimi na Nyerere mguu kwa mguu, tunaingia Swahili, Narung’ombe, Gogo, Mchikichi, Sikukuu hadi Stanley kwa mama yako Mama Daisy. Njia nzima mimi na Nyerere tunazungunza. Wkati ule hakuna anaemjua. Tunafika nyumbani kwa baba yako chakula kipo mezani tunakula tukimaliza tunarudi ofisini pale kwa baba yako pale sokoni. Yeye alikuwa hatoki anaendelea na kazi. Nyerere alikuwa mwenzangu na mzungumzaji wangu sana wakati ule.

Basi miaka ikenda hadi tukapata uhuru na Nyerere akawa Waziri Mkuu.


Siku hiyo mimi niko ofisi ya TANU ghafla Nyerere anaingia watu hamkani wamesimama na Nyerere anaanza kupeana mikono na watu walioko pale hadi akafika kwangu nami nikampa mkono. Nyerere akanitazama nami nikamtazama tukawa sote tunatazamana usoni. Nyerere akasema,‘’Mzee tumepata kukutana?’’ Mimi nikamjibu, ‘’Hapana hatufahamiani.’’

Basi akapita kusalimiana na watu wengine. Sasa Kleist mimi ilikuwa niingie Ikulu enzi za Nyerere rafiki yangu lakini bahati mbaya kanisahau.’’

Shariff Attas alikuwa mtu wa tasnifa sana.

Akajinyoosha kaegemea ukuta anamtazama Kleist kwa mtazamo wa jicho la pemebeni huku uso umejaa tabasamu kama vile anamwambia mjukuu wake Kleist, ‘’NImekukomesha kwa kutaka kwako kunicheka ati sijaalikwa Ikulu.''

Mimi nilishusha pumzi kwani nilikuwa nimechoka kwa kisa kile kilichokuwa kimetokea kwa wakati ule zaidi ya miaka arobaini nyuma.

Kleist akaomba ruksa na Shariff akaturuhusu baada ya kupiga fatha. Kleis wakati tunatoka akaingia jikoni kwa mke wa Shariff Attas kwenda kuaga.

Tulipokuwa sasa tunatoka nje Shariff Attas akampigai kelele Kleist, ‘’Kleist bibi yako umempa shilingi ngapi?’’

Kleist akacheka akamjibu Shairff, ‘’Nenda kamuulize mwenyewe.’’

Shariff akawa anacheka kwa ndani ya nyumba na sisi tunacheka hapo nje.

Gazeti hili ndilo lililochapa kisa cha Shariff Attas na Nyerere mwaka wa 2006
Nakala ya gazeti hili nimekuta katika Nyaraka za Ally Sykes miaka mitatu baada ya kifo chake

Hiyo hapo juu kulia katika gazeti ndiyo ilikuwa nyumba ya Abdul Sykes aliyosihi na Nyerere 1954
Nyumba hii ilikuwa Mtaa wa Stanley na Sikukuu

Mzee Mohamed Said.

Kwanza shikamoo mzee wangu.

Mimi ni mpenzi mkubwa wa historia hasa ya nchi yetu. Swali linakuja ni wapi naweza kusoma au kupata hizi historia maana mfumo uliopo historia hazitunzwi kabisa.

Asante.

 

[Slim5]

Slim5,
Vuta subira.

Unajua ''art,'' ya uandishi wa jambo unatafuta tukio muafaka
kisha unatumbukiza chuma.

Somo yako alikuwa ''man about town,'' mtoto wa mjini khasa,
mjanja maneno mengi, ''sharp,'' ''philosopher'' ''all rolled into one.''

In Shaallah nitakupa michapo yake.

Kulikuwa na guitarist mkali sana anaitwa Slim Pezin akipiga na
Manu Dibango.

Nyie akina Slim matata sana nyie.

[emoji2] [emoji2] [emoji2] [emoji2]
Ngoja nifanye subira Mzee wangu.

 

[Slim5]

Mara baada ya kutoka chuo, kuna pahala nilijiweka nikiwa kama Mwl pale. Katika sisi alikuwepo Mzee mmoja ambae tulifundisha nae. Siku 1 kulikuwa na ufunguzi rasmi wa ofisi ile na mgeni alikuwa Mh wa awamu ya 4.

Basi kama ada, wafanyakazi tukafanya "line up" ili kusalimiana na Mgeni. Mimi nilisimama jirani na yule Mzee. Mgeni wetu akafika na kuanza kutoa mkono wa salamu huku tukijitambulisha.

Mara alipofika kwa yule Mzee, Mh hakumuachia mkono mapema, aliendelea kumshikilia mkono huku wakisemezana mambo ya hapa na pale.

Mh alionyesha kushtuka kumuona yule Mzee pale. Na akamuuliza: KUMBE UPO HAPA SIKU HIZI? Na maswali mengine.
Binafsi kiroho kilikuwa kikinidunda kwa kucheleweshwa kushikana mkono na Mh, huku Mzee akitumia muda mwingi kusalimiana nae. Yule Mzee alikuwa ni mwenye furaha siku nzima. Kuna raha yake ukikumbukwa na mtu mliefahamiana kitambo!

 

[barafu]

Kuna watu hawajaumbwa na Haya,tabia mbaya za namna hiyo ndio watu wengine wanaanzisha mada eti ni "kuwazidi ujanja" hao waliompokea na kumkirimu

Mkuu Mumba Daly heshima kwako!

Ni mimi ndio nilianzisha ile mada,sikudhani kama ingekukwaza,lkn niliuliza tu ni wapi huyu Mzee wa Butiama aliwazidi "Ujanja" wazee wa K'koo??

Hata hiyo Ujanja,niliiweka kwenye alama hizi " "...Leo kwa kusoma mada hii,naona kama Mzee wangu nayemuheshimu sana Mohamed Said kanijibu "kinamna" lile swali langu.Nimecheka sana kwa kweli...Julius alikuwa machachari sana.

Kwamba mchana anaenda Kkoo,anagongea msosi kwa Sykes,anarudi tena pale Sokoni anakabidhiwa misosi ya kwenda nayo Magomeni nyumbani,halafu msindikizaji anamsahau?Ha ha ha ha ha ha!

 

[barafu]

Na inasemekana hata huyo Abdulwahid Sykes alipofariki huyo bwana mkubwa hakuwa na mpango wa kuhudhuria mazishi lakini mkewe alimsihi aende kwani isingeleta picha nzuri ndio ikabidi aende tu kama kujitoa kimasomaso.

Mkuu ni bahati mbaya au nzuri tunapata ya upande mmoja,huyu wa upande wa pili watu wake hawatoi sana maelezo ya kutosha!!

Ila palikuwa na kitu katikaki!!Julius anajuwa walichotaka kumfanya huyu jamaa kwa kutaka "kumuondoa"...Yeye aliwajibu kwa "ukimya mkuu"!!Kuna siri zinahitaji miaka 50 ili ziweze "kufunguliwa"...Itafika siku kila kitu kitajulikana

 

[Mohamed Said]

Na inasemekana hata huyo Abdulwahid Sykes alipofariki huyo bwana mkubwa hakuwa na mpango wa kuhudhuria mazishi lakini mkewe alimsihi aende kwani isingeleta picha nzuri ndio ikabidi aende tu kama kujitoa kimasomaso.

Mumba...
Haikuwa hivyo.

Wakati Abdul Sykes anafariki Tanzania ilikuwa imegubikwa na mgogoro
wa East Africa Muslim Welfare Society.

Hiki ni kisa kirefu ukitaka kukijua ingia hapo chini:
Mohamed Said: BAKWATA SEHEMU YA SITA

Kwa ajili ya mgogoro huu kati ya serikali na Waislam hali Dar es Salaam
kwa taarifa za vyombo vya usalama haikuwa nzuri kwa Mwalimu Nyerere
kuhudhuria maziko yale ambayo toka asubuhi umma ulimiminika nyumbani
kwa mama yake Bi. Mruguru biti Mussa wa Mtaa wa Lindi yalipokuwa mazishi.

Wakashauri kuwa ni bora Mwalimu kwa ajili ya usalama asihudhurie maziko
yale.

Rashid Kawawa akamwambia Nyerere kuwa asingefahamika Dar es Salaam
kama si kwa Abdul Sykes na akiacha kwenda mazikoni hatoeleweka.

Kawawa akaamrisha kuwa ulinzi uimarishwe na Mwalimu Nyerere ahudhurie
maziko yale.

Mwalimu Nyerere alipeleka ngo'mbe mzima kwa Mama Abdul kwa ajili ya
msiba ule.

Mwalimu Nyerere alihudhuria maziko yale ambayo kwa wakati ule yaliweka
rekodi.

Hapajapatapo kutokea mazishi yaliyohudhuriwa na watu wengi kama maziko
ya Abdul Sykes.

Mzee Ahmed Rashad Ali amenihadithia kuwa yeye alikaa jamvi moja na
Nyerere pale mazikoni na walikula pilau sinia moja mkono kwa mkono.

Abdul Sykes na Ahmed Rashad walikuwa marafiki toka wako wadogo 1939
walipojulishwa na wazee wao katika ofisi ya Arab Association wakati wa Bank
Holiday na wakawa kama ndugu.

 

[wa ukae]

Hakika kila nikisoma historia unazoziandika Mzee naelimika kweli kweli huu ni ukweli usio na chembe ya mashaka kuwa historia ya Tanganyika imefunikwa kwa sababu ya kumbeba mtu mmoja

 

[Mohamed Said]

Mkuu ni bahati mbaya au nzuri tunapata ya upande mmoja,huyu wa upande wa pili watu wake hawatoi sana maelezo ya kutosha!!

Ila palikuwa na kitu katikaki!!Julius anajuwa walichotaka kumfanya huyu jamaa kwa kutaka "kumuondoa"...Yeye aliwajibu kwa "ukimya mkuu"!!Kuna siri zinahitaji miaka 50 ili ziweze "kufunguliwa"...Itafika siku kila kitu kitajulikana

Barafu,
Nimesoma kila kitabu, kila jalada katika majalada ya Nyaraka za Sykes
kutafuta labda kuna mahali ambapo palikuwa na mkuruzano sikuweza
kupata kitu.

Nimefanya mazungumzo mengi na Ally Sykes, Ahmed Rashad Ally,
Hamza Aziz, Zuberi Mtemvu, Ally na Mwinyi Tambwe.

Sijapata kitu kuwa kulikuwa na uadui wowote baina ya wazalendo hawa.

Nimezungumza na wazee wengi wa Dar es Salaam kuhusu siasa baada
ya uhuru.

Sikupata kitu ila tatizo la kuvunjwa kwa Baraza la Wazee wa TANU 1963
na kukamatwa na kuwekwa kuzuizini masheikh kuanzia 1964 baada ya
maasi ya jeshi na kuvunjwa kwa East African Muslim Welfare Society na
Nyerere kuunda BAKWATA na kukamatwa kwa Mufti Sheikh Hassan
bin Amir.

Haya ndiyo mambo yaliyotia dosari mapenzi ya Waislam kwa Nyerere.

Lakini haya niliyoeleza hapo juu mimi binafsi niliyajumuisha kuwa ni uoga
wa Nyerere kuwa Waislam katika Tanganyika kutaka kujenga Chuo Kikuu
na kwa hakika jiwe la msingi aliliweka yeye.

Hili la Waislam kupata elimu ya juu ilijaza hofu Kanisa.

Picha ilianza kujitokeza kwa kitabu cha Bergen mwaka wa 1981, ''Religion
and Development in Tanzania.''

Sasa mwaka wa 1992 Sivalon alipokuja kuandika kitabu, ''Kanisa Katoliki
na Siasa ya Tanzania Bara 1952 - 1985,'' (Ndanda 1992) kitendawili hiki
kikateguka.

Sijakuta popote kuwa palikuwa na njama za Waislam kumwendea Nyerere
kinyume.

Hivi karibuni waandishi wa kitabu cha maisha ya Mwalimu Nyerere walinitafuta
niwapatie kitabu cha Bergen.

Inaelekea na wao wanataka kujua ukweli wa yale aliyoandika Bergen kuhusu
Nyerere kuwa aliahidi kulipa nguvu kanisa lake katika nchi ya kisekula na yeye
akiwa kiongozi mkuu.

Historia hii inataka utulivu wa akili.
Haitaki hamaki wala kuifunga akili ukawa unapenda kusikia kinachokufurahisha.

Barafu,
Nyerere hakutaka ''kufanywa,'' lolote na wazee wetu.
Wala hakuna jipya la kufunguliwa.

Abdul Mtemvu akiandika gazeti la ''Change,'' katika miaka ya 1990
alimfanyia mahojiano Dossa Aziz nyumbani kwake Mlandizi.

Alimuuliza Dossa, ''Baada ya haya yote kutokea baina yenu ikiwa leo
mtarudi Arnautoglo kufanya uchaguzi kati ya Abdul Sykes na Julius
Nyerere, utamchagua nani?''

Jibu nakuachieni nyie mkisie nini alisema Dossa Aziz.

 

[Mohamed Said]

Nashukuru sana Mzee Mohamed Said kwa kunisahihisha sikujua kama hii story uliwahi kuiandika kwa uhalisia wake,shukrani sana endelea kutuangushia vyuma

Mumba,
Historia ya uhuru wa Tanganyika inasisimua sana.