Mkuu
Mkuu,ndiyo haya niliyosema na tunayosema,wadau wanasingizia ooh,athari za lugha mama 'Vernaculars'
Mimi nakakataa katakata,kwenye lugha mambo ya msingi ni Sarufi na misamiati sahihi,mbona tunaangalia runinga tunawasikia waMalaysia,wa Sauzi n.k wanaongea lugha fasaha,athari haziondoki..mie chuo tulikuwa na profesa Muholanzi kasoma Uingereza,kafundisha na kuishi "Anglophone countries' lukuki mbona akizungumza unamwelewa vizuri na achapii kama sie
Alitwambia Netherlands wanatumia kiingereza kama sie na zaidi ya 50% ya watu wao wanakisoma mashuleni na kukizungumza..
Mfano mdogo kwa wapenda mpira wa miguu wasikilize 'Dutch footballers' mbona wanakizungumza na unaelewa..
Haya mambo ya lugha mama yapo dunia nzima.
Hata Kiingereza,kuna Eire,Gaelic,Scotch n.k pia Kichina hakifanani kuna Mandarin,Cantonese n.k hizo ni lahaja tu,shida yetu ni ' good command in grammar and fluency' kwenye kila upande..
Yaani Kiswahili tatizo,Kiingereza janga na hizo lugha mama mnazojifichia kwamo kwishnei safari ya kaburi ishafika..
Vijana wangapi tuliozaliwa mid 70s,80s na millennials wanaeza zungumza Kisikuma,Kisambaa,Kiyao au Kihaya kwa ufasaha zaidi ya salamu na 'surnames' kwenye vyeti vya kuzaliwa na shule..
Mimi sio 'linguist' ila kwa mwendo tushapoteza identity yetu kwenye suala la lugha na utaifa,najua kuna 'pro-maendeleos' humu mtatema povu,ila ukweli usemwe..mfano tu,mie nimesoma na 'magabachori' Aga Khan schools,baadhi walikuwa marafiki ila ukifika makwao,salamu moaka maongezi basic ni kiGujarati,Urdu,Hindi...na wengine tunawapa hadi madaraka mfano Manji,Mo,yule jamaa wa Babati n.k hawajui vizuri Kiswahili..hii ni dharau na makusudi,kwa sababu hawaoni mfano kwetu..Nendeni kwa wenzetu Baltic na Nordic countries,Germany,Holland na Scandinavia..sheria ya kwanza ya kuishi kwao na 'integration' ni 'proper language skills and command' hutaki ondoka..