Maswali ya msingi kwenu Wana Jukwaa

johnthebaptist said:

Subiri kidogo

Click to expand...

johnthebaptist said:

Subiri kidogo

Tanganyika lilikuwa ni Koloni la Ujerumani na Waingereza walipewa usimamizi Wakati tukiandaliwa kujitawala

Inasemekana Wajerumani ndio Wana Baadhi ya Madini yao huko kwenye Makanisa yaliyojengwa maporini

Ikumbukwe pia Mjerumani Karl Peters alikabidhiwa Tanganyika na Sultan wa Oman aliyeishi Zanzibar

Sasa labda wajuzi watufahamishe mkataba wa Karl Peters na Sultan wa Oman ulikuwaje

Maana baadae Karl Peters alitia Mikataba na machifu wakiwemo akina Mangungo wa Msovero Kabla ya kupokea kipigo Kutoka kwa Chifu Mkwawa wa Lugalo, Kalenga mkoani Iringa

Ahsante sana!

Click to expand...

johnthebaptist said:

Subiri kidogo

Tanganyika lilikuwa ni Koloni la Ujerumani na Waingereza walipewa usimamizi Wakati tukiandaliwa kujitawala

Inasemekana Wajerumani ndio Wana Baadhi ya Madini yao huko kwenye Makanisa yaliyojengwa maporini

Ikumbukwe pia Mjerumani Karl Peters alikabidhiwa Tanganyika na Sultan wa Oman aliyeishi Zanzibar

Sasa labda wajuzi watufahamishe mkataba wa Karl Peters na Sultan wa Oman ulikuwaje

Maana baadae Karl Peters alitia Mikataba na machifu wakiwemo akina Mangungo wa Msovero Kabla ya kupokea kipigo Kutoka kwa Chifu Mkwawa wa Lugalo, Kalenga mkoani Iringa

Ahsante sana!

Click to expand...

mlimilwa said:

Masharti hapo kwenye mkataba wa roma. Kipengele cha mafungamano ya siasa na dini (madhehebu ya dini) hasa ukristo na uislam.
Ukristo umepewa nguvu kubwa kuliko uislam, uislam udhibitiwe , umepewa mipaka ktk kupanuka kwake, na udhibiti wake unafanywa kwa njia ya mifumo, hasa kwenye elimu na utawala.

Kwenye elimu..shule na vyuo vyote vya kiislam binaminywa kwenye ufauru.hata wakifanya vizuri vipi lakini shule/vyuo hivyo vitapewa GPA za chini.
Na ndio mana sasa tunaona hata wasomi wakubwa wachache ukiwachunguza wamesoma shule za wakatoriki.

Kwenye utawala nako tunaona, anapokuja Rais mwislam lazima anatakiwa kua na mlengo wa kushoto.lazima awe mpole, watu waluhusiwe kuongea nk. Lakini Rais akitokea kwenye ukristo ana uhuru wa kufanya chochote na hakuna wa kumzuia. Hivyo Rais mkristo yeye atakua wa mrengo wa kulia.nchi kwanza.kwa ufupi ukiisema vibaya nchi kitachokukuta usishangae na hakuna wa kukutetea.



Makubaliano: mwingereza ataendelea kua mlezi wa nchi kwa wakati ote, kwa lolote litakalotokea kwenye nchi iwe vita iwe majanga makubwa iwe uvamizi dhidi ya yeyote mwenye lengo baya na nchi na watakua washauli wa kuu kwa yeyote mkubwa anaetamani kushirikia na nchi, kama watakua na mashaka na mshirika huyo basi wanaweza kukushauri usishirikiane na mtu huyo, na wana njia zao za kukudhibiti..MFANO:- waraka ule.

Vitu ambavyo bado vipo chini yako katika uwekezaji, naamini muhimbili , wazo cement, hata hii bandali. Mpaka leo kwenye miladi hii kuna pasent inaenda..na ukitaka kuleta ushindani kwenye miladi hii wana njia za kukuthibiti MFANO: Kwenye cement tumeona dangote kavurugwa wee mwisho wa siku cement imekua bei moja na ya wazo. Nk, nk, nk, .

NB. JOKA JEKUNDU LILILOTAJWA NA UFUNUO NI UINGEREZA.

Click to expand...

MSWADA WA UHURU WA TANGANYIKA​

§Katibu wa Jimbo la Makoloni (Bw. Reginald Maudling)
Naomba kutoa hoja, Kwamba Mswada huo sasa usomwe mara ya Pili.
Ninayo amri kutoka kwa Malkia kulijulisha Bunge kwamba Mheshimiwa, baada ya kufahamishwa kuhusu madhumuni ya Muswada huo, amekubali kuweka haki na maslahi yake, kwa vile wanaathiriwa na Muswada huo, chini ya Bunge. kwa madhumuni ya Mswada.
Kazi ya kuhamisha Somo hili la Pili ni urithi wa furaha sana kutoka kwa mtangulizi wangu, ambaye alikuwa msimamizi wa Ofisi ya Kikoloni wakati maamuzi makubwa yanachukuliwa. Huu ni wakati muhimu sana, katika historia ya Afrika Mashariki na katika maendeleo ya uhusiano wetu na watu wa eneo hilo. Tanganyika ni eneo la kwanza la Afrika Mashariki kupata uhuru ndani ya Jumuiya ya Madola, na pia ndilo kubwa zaidi kati ya maeneo hayo.
Uhusiano wa nchi hii na Tanganyika umedumu kwa zaidi ya miaka arobaini tu. Sihitaji kurudia kwa undani zaidi mazingira ambayo tuliwajibika kwa watu wa Tanganyika, na jinsi Tanganyika ilikuwa moja ya maeneo ya kwanza kuwekwa chini ya mfumo wa udhamini wa Umoja wa Mataifa, lakini nina hakika kuwa ni sawa naomba, katika kusogeza Somo la Pili, nitoe pongezi kwa kazi ya ajabu iliyofanywa na watumishi wa Taji katika eneo hili katika miaka ambayo nchi hii imekuwa na wajibu.
Ni sura nzuri sana katika rekodi yetu ya usimamizi wa maeneo ya ng'ambo. Pia ni sababu ya kuridhika sana kwamba watumishi na washauri wengi wa Uingereza wataendelea kupatikana kwa Serikali ya Tanganyika baada ya uhuru, kupitia kusainiwa kwa makubaliano chini ya Mpango wa Msaada wa Huduma za Overseas.
987Katika hatua hii, tunapaswa pia kuwaenzi wale watu walio nje ya nchi hii ambao wamefanya kazi kwa ajili ya ustawi wa Tanganyika, na hasa maslahi yaliyofanywa na watu wengine wengi kutoka Umoja wa Mataifa, hasa wale waliofanya kazi ya utawala wetu. kutembelea misheni za Tanganyika na wale waliopendezwa na maendeleo ya eneo ndani ya Baraza la Udhamini.
Ningependa kuangalia kwa ufupi historia ya matukio ambayo yamesababisha kusogezwa kwa Somo hili la Pili. Kulikuwa na kongamano lenye mafanikio makubwa sana jijini Dar-es-Salaam, mwezi Machi mwaka huu, ambalo mheshimiwa wangu wa kulia. Rafiki Kiongozi wa Baraza aliongoza, ambayo ilifungua njia ya uhuru. Baadaye, mnamo Juni, kulikuwa na mkutano mwingine huko London, uliofuata tarehe ya uhuru ilisogezwa kutoka Desemba 28 hadi 9 Desemba, na wakati huo huo, ilitangazwa kuwa Mfalme wake Malkia atawakilishwa kwenye sherehe za uhuru. na Ukuu Wake wa Kifalme Duke wa Edinburgh. Jambo hili lilileta furaha kubwa kwa watu wa Tanganyika.
Majadiliano ya London ambayo yalifanyika mnamo Juni, ambayo yalisuluhisha tarehe ya mwisho ya uhuru, yalikuwa na mambo mawili kuu. La kwanza lilihusu mustakabali wa Kamisheni Kuu ya Afrika Mashariki, na ni jambo la kutia moyo zaidi kwamba makubaliano yalifikiwa juu ya kuendelea kwa kazi muhimu sana ya Tume hiyo Kuu katika mazingira haya mapya, na shirika jipya litakalojulikana kama Afrika Mashariki. Shirika la Huduma za Pamoja. Nina hakika kwamba ni muhimu kwamba maeneo haya yaendelee na kupanua aina hii ya ushirikiano wa kiuchumi ambao umekuwa wa thamani kubwa kwa watu wanaoishi huko.
Pia, tunapaswa kutambua kwamba makubaliano yaliyofikiwa majira ya joto yaliwezesha ushiriki katika shirika jipya la wawakilishi wateule wa wananchi wa maeneo haya kwa kiwango kikubwa zaidi kuliko ilivyokuwa chini ya Tume Kuu ya Afrika Mashariki, ili katika kuchukua hatua. ili kuunganisha maendeleo yaliyopatikana huko kwa upande wa kiuchumi pia, kwa njia fulani, tunatengeneza msingi unaowezekana wa aina pana na ya jumla zaidi ya ushirika kati ya 988maeneo haya. Ni lazima watu wa Afrika Mashariki waamue namna ya mwisho ya kufanya kazi pamoja, lakini nina hakika kwamba Bunge lingehisi kwamba kadri wanavyoweza kufanya kazi pamoja kisiasa na kiuchumi, ndivyo itakavyokuwa bora kwa kila mtu katika nchi hizi na pia kwa ajili yetu, na chochote kinachoweka msingi au msingi wa nafasi hiyo tunapaswa kukaribisha.
Mambo mengine yaliyojadiliwa katika mikutano ya majira ya joto yalikuwa maelezo ya mwisho ya uhuru na suala la msaada wa kifedha baada ya uhuru. Kama Bunge linavyofahamu, kulikuwa na mjadala mzuri juu ya suala la usuluhishi wa fedha, lakini maelezo ya toleo lililotangazwa na mtangulizi wangu kwenye Bunge tarehe 4 Agosti, alieleza Mwalimu Nyerere kuwa ya kuridhisha kabisa, yanatambua majukumu ya nchi hii na madai sahihi ya Tanganyika. Nimefurahi kwamba suluhu hii ilifikiwa.
Hiyo, kwa ufupi, ndiyo historia iliyotufikisha kwenye hatua ambayo tumefikia leo. Sasa tuna Mswada ninaowasilisha. Lazima niombe radhi kwa haraka tuliyo nayo kushughulikia Muswada huo. Hatutaki kuliharakisha Bunge katika mambo haya, lakini ni wazi kabisa kwamba ikiwa tunataka kukidhi matakwa ya tarehe ya uhuru ambayo imekubaliwa kwa ujumla ni muhimu sana kupitisha Muswada katika hatua zake zote haraka iwezekanavyo. . Nina hakika kwamba wote Mhe. Wajumbe wangekubaliana juu ya hilo.
Mhe. Wajumbe watakuwa wameona kuwa Muswada huo unaweka utaratibu wa Tanganyika kuwa huru ndani ya Jumuiya ya Madola. Hiyo ni muhimu sana. Bunge linafahamu asili ya Jumuiya ya Madola na sifa za kuwa mwanachama, na hakuna kikao chochote cha Mawaziri Wakuu wa Jumuiya hiyo tangu uamuzi huo ulipotolewa wa kuipa Tanganyika uhuru.
Kwa jinsi Bunge linavyofahamu Bunge lilipitisha hoja mwezi Juni iliyotutaka kutunga sheria ya uhuru wa Tanganyika na kuzitaka Serikali nyingine za Jumuiya ya Madola kuungana na Uingereza kuunga mkono nia ya Tanganyika ya kutaka kuwa mwanachama wa Jumuiya ya Madola. Haki yangu mheshimiwa. Rafiki Waziri Mkuu amesikia kutoka kwa Mawaziri Wakuu wote, wenzake, kwamba wao 989Serikali zitakuwa tayari kwa wakati ufaao kukubali Tanganyika kama mwanachama kamili wa Jumuiya ya Madola kuanzia tarehe 9 Disemba.
Kuna jambo lingine, hilo ni swali la Umoja wa Mataifa. Kwa vile Tanganyika ni Eneo la Dhamana inatubidi kutafuta kibali cha Umoja wa Mataifa kwa ajili ya kusitisha Mkataba wa Udhamini. Mnamo Aprili mwaka huu azimio la athari hii lilianzishwa na Kupro, mwanachama mpya zaidi wa Jumuiya ya Madola na kuungwa mkono kwa kauli moja na Mkutano Mkuu. Kutakuwa na azimio jipya la kurekebisha tarehe kutoka 28 Desemba hadi 9 Desemba. Hayo yanaendelea kupitia Umoja wa Mataifa, baada ya kupitishwa na Kamati ya Nne. Bado ni suala la kuzingatiwa na Baraza Kuu, lakini sidhani kama kunaweza kuwa na swali kwamba litapitishwa kwa kauli moja.
Mswada wa sasa unafuata kwa ujumla mifano ya maeneo mengine kupata uhuru. Bila shaka, haina katiba ya uhuru. Hilo litaonekana katika Amri ya Baraza, kwa sasa katika hatua ya juu ya maandalizi, bila shaka kwa ushirikiano kamili na mashauriano na Serikali ya Tanganyika. Agizo katika Baraza lenyewe haliwezi kufanywa hadi Sheria hiyo ipate Idhini ya Kifalme, lakini itawekwa mbele ya Bunge mara tu itakapofanywa.
Kando na hoja moja au mbili za kuandikwa, Muswada unafuata kwa karibu sana muundo wa Miswada iliyopita. Kifungu cha I kinatoa ukweli wa msingi wa uhuru kwa kusema kwamba Sheria za Bunge hili katika siku zijazo hazitaenea hadi Tanganyika. Kifungu cha 2 kinahusu suala la uraia ambalo ni gumu zaidi na ni muhimu kutekeleza sehemu yetu ya michakato iliyoamuliwa na Sheria zitakazopitishwa na Serikali ya Tanganyika katika kuamua uraia wao wenyewe.
Chini ya Ibara ya 2, mtu yeyote ambaye, kwa mujibu wa sheria ya uraia wa Tanganyika, anakuwa raia wa Tanganyika, kwa uraia huo atakuwa pia na hadhi ya raia wa Uingereza na uraia wa Jumuiya ya Madola. Kifungu hiki pia kinahusu uondoaji wa uraia wa Uingereza na Makoloni kutoka kwa watu ambao wanakuwa raia wa Tanganyika moja kwa moja, ikiwa hawana. 990uhusiano mkubwa na Uingereza au tegemezi zake zilizosalia, lakini inahifadhi uraia huo katika kesi ya watu ambao wana uhusiano kama huo. Pia, watu ambao kwa sasa ni watu wanaolindwa na Waingereza kwa sababu ya uhusiano wao na Tanganyika hawatapoteza hadhi yao hadi wapate uraia wa Tanganyika. Bunge litapata kwamba masharti haya yanafuata masharti sawa kwa karibu ambayo yaliidhinishwa katika kesi ya Nigeria na Sierra Leone.
Kifungu cha 3 na Ratiba ya Pili zinahusu marekebisho ya sheria mbalimbali za Uingereza ambazo kwa hakika ni muhimu. Kwa kweli, zinafanana sana na zile zilizoidhinishwa na Bunge hapo awali.
Kifungu cha 4 ni tofauti kidogo. Ni Kifungu cha fedha na kimeundwa kwa madhumuni mawili. Kuna, kwanza, Shirika la Kilimo la Tanganyika ambalo Serikali ya Tanganyika imeamua kulidumisha kuwepo na kulitumia kama chombo kikuu cha sera yake ya kilimo. Nina hakika kwamba tunaweza kutoa msaada kwao katika kusudi hili. Kwa hiyo tunapendekeza kwamba tuachie haki zote mali yoyote ya zamani ya Shirika la Chakula la Ng'ambo nchini Tanganyika. Kifungu cha 4 kina masharti kuhusu hilo. Pia ilikubaliwa wakati wa majadiliano ya fedha niliyotaja hapo awali, kuendeleza misaada ya kifedha kwa sasa iliyotolewa chini ya Sheria ya 1957 hadi Septemba, 1962, ambayo ni mwisho wa kipindi cha miaka mitano ambapo msaada hadi jumla. ya £500,000 inaweza kutolewa kwa Shirika.
Madhumuni mengine ya Kifungu cha 4 yanahusiana na Shirika la Huduma za Pamoja la Afrika Mashariki, ambalo limewezekana kutoa msaada wa kifedha chini ya Sheria ya Maendeleo na Ustawi wa Kikoloni . Kwa Kifungu hiki tunafanya utaratibu unaohitajika ili kuhakikisha kwamba msaada huo unaweza kuendelea chini ya shirika jipya ambalo limehitajika kwa sababu ya uhuru wa Tanganyika.
Kama nilivyosema, dhumuni kuu la Muswada huo ambao, nina hakika, utajipongeza kwa Bunge zima, ni kutekeleza ahadi yetu kwamba Tanganyika itapata uhuru wake tarehe 9 Desemba. Kwa kweli ni utoaji wa mitambo kwa ajili ya kutekeleza kitendo cha sera tayari 991kukubaliwa na kukaribishwa pande zote mbili za Bunge. Iwapo naweza, ningependa, kwa vile nina hakika ni sawa katika hafla hii, kutoa pongezi kwa watu wengi ambao wamechangia maendeleo yenye furaha na kuridhisha katika eneo hili la Afrika Mashariki.
Kumekuwa na watu wengi kutoka Uingereza ambao wamejitaabisha katika utumishi wa Tanganyika ambao niliwataja hapo awali, lakini ningependa kuwataja maalum Lord Twining, aliyekuwa Gavana kuanzia 1949 hadi 1958, na kwa Sir Richard Turnbull, Gavana wa sasa. . Nadhani ni jambo la kuridhisha hasa kwamba Waziri Mkuu wa Tanganyika, ambaye yeye mwenyewe ni mtu wa hali ya juu sana, ameniomba niwasilishe jina la Mheshimiwa Richard Turnbull kwa Mtukufu, wakati Muswada huo umeshapata Ridhaa ya Kifalme, kuteuliwa kuwa Gavana Mkuu wa kwanza. Hiyo ni aina ya mwendelezo wa kukaribishwa sana.
Sina la kusema zaidi ya kwamba nina hakika Bunge zima linaitakia Tanganyika, taifa hili jipya, na Waziri Mkuu wake mashuhuri na Kiongozi mashuhuri, Mwalimu Nyerere, kila la heri na fanaka.

Click to expand...

§Bwana James Griffiths(Llanelly)
Nainuka kwa furaha na fahari kubwa sana kwa niaba ya haki yangu mhe. na mhe. Marafiki tuunge mkono kwa ukamilifu Somo la Pili na hatua nyingine zote za Muswada huu, utakaoleta uhuru wa Tanganyika.
Iwapo mimi, kama Mwles, ninaweza kuruhusiwa kusema hivyo, kuna kitu kwa kawaida Kiingereza katika jinsi tunavyofanya mambo haya katika Baraza la Commons. Katika kipindi cha miaka kumi tangu 1955 tumeshuhudia na kushiriki katika kile ninachofikiri ni mojawapo ya matukio makubwa katika historia, mabadiliko ya Dola kuwa Jumuiya ya Madola. Mwishoni mwa vita, mwaka wa 1945, kulikuwa na zaidi ya watu milioni 600 katika Milki ya Uingereza wanaoishi chini ya utawala wa kikoloni. Baada ya kupitishwa kwa Muswada huu idadi hiyo itapungua hadi milioni 20, na sidhani kama ni kubwa sana kutumaini kwamba hata watu wa rika langu wanaweza kuishi ili kuona siku ambayo Dola nzima itakuwa imegeuzwa kuwa Jumuiya ya Madola.
Hakika naungana na kuiombea Tanganyika njema. Kama Katibu wa Jimbo 992amesema, katika Hatua hii tunafanya yale tuliyoyafanya hapo awali mara nyingi sana katika miaka ya hivi karibuni, ambayo ni kukubaliana kwa kauli moja na uamuzi unaotakiwa ili eneo liweze kujitegemea. Lakini tumefanya jambo lingine pia. Tanganyika ni mojawapo ya nchi zilizotujia kama matokeo ya Vita vya Kwanza vya Kidunia na kuundwa kwa Umoja wa Mataifa wa zamani. Ilikuwa, bila shaka, Afrika Mashariki ya Kijerumani na ikawa eneo letu la Mamlaka baada ya Vita vya Kwanza vya Kidunia. Juu ya kuundwa kwa Umoja wa Mataifa ikawa Territory Trust. Leo, tunaweza kusema kwamba uaminifu huo umetimizwa. Tumefanya kazi yetu na wajibu wetu. Tumekuwa waaminifu kwa amana yetu na sasa Tanganyika inakuwa huru.
Nakubaliana na Katibu wa Jimbo kwamba Tanganyika ni moja ya mifano bora ya mabadiliko ya kawaida ya amani kutoka utegemezi hadi uhuru. Ni muhimu sana tunaposhuhudia kile ambacho bado kimesalia kwenye Dola kwenye njia ya kuelekea uhuru. Tunapomaliza kutatua tatizo hili kuna matatizo mawili ambayo yanabaki. Bado kuna shida ya nini kitatokea kwa nchi ndogo sana ambazo uhuru wao kwa maana kamili ya neno unaweza kuwa karibu kutokuwa na maana. Mh wangu. Marafiki na mimi tumefikiria juu ya shida hii na ningependa Bunge kuwa na siku ya majadiliano ya jinsi tunavyofikiria mustakabali wa maeneo mengi madogo yaliyotawanyika kote ulimwenguni, ambayo yanataka kujitegemea. Wanataka kufurahia hadhi sawa na kujitegemea.
Hilo ni tatizo moja. Nyingine ni tatizo la jamii za watu wa rangi nyingi. Nawaambia watu wote wa Afrika Mashariki na Kati, "Hamungeweza kufanya vizuri zaidi ya kuiga mfano wa Tanganyika. "Hapa kuna nchi ambayo kumekuwa na ushirikiano wa karibu na endelevu miongoni mwa jamii, miongoni mwa Waafrika, Wazungu na Waasia. Viongozi wao wameonyesha mfano mzuri sana kwa wengine wote. Iwapo viongozi wa jumuiya hizi tatu kuu tunazozikuta katika nchi nyingi za Afrika Mashariki na Kati wakiiga mfano wa Waafrika, Wazungu na Waasia katika Tanganyika, siku moja tutakuwa na furaha ya kufikiria Muswada wa aina hii kwa ajili yao, pia. Huu ni mfano wa kufuata.
993Naungana na Waziri wa Mambo ya Nje katika kutoa pongezi kwa Magavana wawili ambao wamechukua jukumu muhimu katika miaka ya hivi karibuni. Lord Twining—Bwana Edward Twining kama tulivyomfahamu—na Sir Richard Turn-bull. Nilifurahi sana kusikia kwamba Sir Richard ndiye atakuwa Gavana Mkuu wa kwanza. Nadhani Wakuu wa Mikoa, viongozi wa Ulaya na Asia na kila anayeifahamu Tanganyika atakubali kwamba mchana wa leo tunapaswa kumuenzi Julius Nyerere, ambaye ameonyesha mfano bora wa uongozi.
Labda Bunge litaniruhusu kukumbuka mara ya kwanza nilipokutana naye. Ilikuwa miaka saba tu iliyopita na ukweli huo ni muhimu. Ilikuwa mara ya mwisho kuwa Tanganyika. Gavana wa wakati huo, Sir Edwin Twining, ambaye sasa ni Lord Twining, aliniambia, "Nataka ukutane na kijana mmoja, mwalimu, ambaye ameingia kwenye siasa. Nisipokosea anatakiwa kuwa na nafasi muhimu katika siasa. mustakabali wa nchi hii.” Aliongeza kuwa, kwa kuwa kawaida ni Muingereza, alikuwa amemwalika kula kikombe cha chai pamoja nami. Hiyo ilikuwa mara yangu ya kwanza kukutana naye na kutoka wakati huo wa kwanza nilivutiwa sana na utu wake, neema yake, uwezo wake na uadilifu.
Nimekutana na Mwalimu Nyerere mara nyingi tangu wakati huo na nimefuatilia kazi yake kwa hamu kubwa sana. Bwana Twining hakukosea. Mwalimu mdogo niliyekutana naye miaka saba iliyopita Dar-es-Salaam, hivi punde nitaweza kumpigia saluti kama Waziri Mkuu wa kwanza wa taifa lake. Nina hakika kwamba sote tungependa kumuonyesha shukrani zetu za kina kwa uongozi wake na kumtakia kila la kheri katika kushika wadhifa huo kama Waziri Mkuu wa nchi yake.
Huu ndio mwisho wa zama moja na mwanzo wa zama nyingine. Wakati sote tumekuwa tukijumuika katika tafrija, tunapaswa kutoa muda kidogo kutambua mzigo tunaowatwika watu wa Tanganyika. Fikiria mzigo ambao huyu Waziri Mkuu kijana, Serikali na wananchi, ataubeba. Hapa ni nchi kubwa, mara nne ya ukubwa wa visiwa hivi, yenye idadi ya watu chini ya milioni 10 na nusu ya nchi haiwezi kukaa. Bado inabidi kufugwa na kuletwa chini ya kilimo wakati tumepata jibu la nzi. Natamani sisi 994inaweza kutoa zaka ya pesa ambayo tunatumia kujaribu kwenda mwezini kufanya maisha kuwa bora kwa watu hapa duniani. Fikiria ni nini kiwezacho kufanywa wakati tumemshinda nzi wa tsetse na kuleta eneo lote hili kubwa pamoja na mali yake isiyojulikana katika kulimwa na kulifanya liwe wazi na tayari kwa ajili ya makao ya kibinadamu.
Huu ni mzigo mkubwa sana. Kama ilivyosemwa, ni mapinduzi makubwa. Wakati mwingine tunazungumza juu ya mapinduzi haya makubwa kama kuongezeka kwa utaifa, lakini ni kuongezeka kwa matarajio. Watatarajia kiwango cha juu cha maisha. Watatarajia uhuru wao wa kisiasa kuvikwa viwango vya kupanda. Ni kazi iliyoje waliyo nayo mbele yao, huku wakiwa Tanganyika na maadui wa kale wa mwanadamu, umaskini, njaa na maradhi, katika hali mbaya zaidi. Natumaini kwamba sote tutafikiri, na kusema kwamba tunafikiri, katika kuwatakia heri katika kupata uhuru, kwamba maslahi yetu kwao hayatakoma kutoka siku hiyo bali yataendelea na kuongezeka.
Ni fursa na wajibu wetu, na kwa maslahi yetu wenyewe, kuona kwamba nchi hizi zinazotoka katika utaifa na tunazozijaalia taasisi zetu za Bunge na, natumai, kwa moyo wa demokrasia yetu, zitajengwa kweli kwenye misingi imara. ili waweze kufanikiwa na kufanikiwa. Nina furaha sana kwamba Ubalozi wa Afrika Mashariki na Shirika la Maendeleo ya Kikoloni wataendelea na kazi yao. Nilidhani ni sera ya kuona mbali sana kuondoa CD. na W. usaidizi kutoka kwa nchi ambazo zinahitaji sana. Kidogo tungeweza kufanya ni kusema kwamba kwa kipindi cha miaka kumi tuendelee kuwasaidia kwa njia hizi.
Nchi hizi, hasa Tanganyika, zinakabiliwa na kazi hii kubwa ya kufuga nchi zao na kujenga kiwango cha maisha yao. Inasikitisha kufikiria kwamba karibu katika mkesha wa kupata uhuru wanakabiliwa na njaa katika baadhi ya majimbo yao. Katika Mikoa mitatu ya Kati na baadhi ya Mikoa ya Tanganyika iliyo mbali na Dar-es-Salaam kuna njaa kwa sababu kwa miaka miwili mvua zimeshindwa kunyesha. Kuna karibu watu nusu milioni ambao wamekaribia kufa na njaa. Kutoka kwa ushahidi 995hadi sasa inapatikana, njaa imezuiliwa tu.
Sote tunaungana katika kutoa heshima kwa Marekani, ambayo imetuma zawadi nyingi za chakula, mahindi na maziwa yaliyokaushwa, na kusaidia kwa kiasi kikubwa kuzuia kile ambacho kingeweza kuwa janga katika mkesha wa sherehe za uhuru. Hii, hata hivyo, imeweka mzigo mkubwa kwa nchi katika kazi tu ya kusambaza chakula ambacho kimetoka Marekani hadi Dar-es-Salaam kwa watu ambao wanahitaji sana. Gharama za usambazaji zitafikia £¼milioni na kazi nyingine za dharura f¾milioni. Dharura nzima itaigharimu Serikali ya Tanganyika chochote kati ya Pauni 1 milioni na Pauni 2 milioni.
Natoa rai kwa Waziri wa Nchi na Serikali ambapo nina hakika wote Mhe. Wajumbe wa pande zote mbili za Bunge watajiunga. Usituache, wakati huu wa sherehe, tuwe wabaya na kuruhusu nchi hii maskini kubeba mzigo huu mkubwa peke yake. Sisi—wawakilishi kutoka kila chama ndani ya Bunge—tumemtafuta Katibu wa Jimbo kuhusu suala hili. Alikuwa mkarimu sana kutupokea kwa taarifa fupi na tukamweka nafasi hiyo mbele yake. Ni kweli kwamba mipango ya kifedha ilikuwa ya kuridhisha. Sisemi kwamba kulikuwa na aina yoyote ya madai yaliyotolewa, lakini hii ni zaidi ya dai. Wacha tuifanye ishara nzuri.
Kwa ujumla tunatuma pongezi kwa nchi ibuka na inachukua sura inayoonekana. Tupeleke heshima hii kwa Tanganyika. Ikiwa kazi hii itaigharimu Tanganyika pauni milioni 1 katika usambazaji na kazi za dharura za kila aina, basi zitoke kwenye fedha ambazo kwa kiasi fulani tunapata kama Bunge la Uingereza. Je, tuseme kwa nchi hii ndogo kwamba hatuwezi kusaidia? Natumai kuwa nitabeba Nyumba nzima pamoja nami katika hili. Katika kujibu Swali la Mh. Rafiki Mwanachama wa West Bromwich (Bw. Dugdale) jana, Katibu wa Jimbo alitosha kusema kwamba atazingatia suala hilo. Sote tunatumai kwamba atazingatia uwakilishi ambao tumetoa.
Natumai kwamba kabla ya kusherehekea siku ya uhuru wa Tanganyika, tarehe 9 Desemba, Katibu wa Mkoloni atasema kwamba Serikali ina tena. 996tulizingatia swali hili na tumeamua, kama ishara zaidi ya nia njema na matakwa yetu mema, kutoa mchango mkubwa kwa gharama ya dharura hii.
Wacha tuwaanze kwa njia hii. Tunajua kwamba ingawa njaa imeepukwa, watu ambao wamepitia masaibu haya hawatakuwa sawa tena. Yeyote anayejua chochote kuhusu mambo haya anajua kwamba uzoefu wa aina hii unaacha alama yake kwenye mwili, uhai na uchangamfu wa watu. Tunachopaswa kufanya ni kuharakisha maendeleo ya huduma za kijamii, haswa, ili kuondoa athari za njaa hii haraka iwezekanavyo. Itakuwa ni makosa kwa Bunge kuupitisha tu Muswada na kuitakia Tanganyika mema bila kuleta taarifa ya nchi mambo ya kutisha ambayo Tanganyika inakabiliana nayo katika mkesha wa uhuru.
Naungana na Katibu wa Jimbo kumwambia Waziri Mkuu, Serikali na wananchi wa Tanganyika, "Tunakutakia kila la kheri. Tunatoa ahadi yetu kwamba yote tuliyo nayo ndani ya uwezo wetu kukusaidia yatafanyika kwa uhuru, kwa sababu. ni fursa nzuri kukusaidia kujenga taifa zuri ambalo unastahili Tanganyika".

Click to expand...

§Sir Roland Robinson (Blackpool, Kusini)
Nasimama kwa ufupi kuunga mkono Muswada huu na kuungana na Mhe. Wajumbe wa pande zote mbili za Bunge katika kutoa salamu zetu za kheri kwa Tanganyika, hivi karibuni kuwa huru. Wote hao mhe. Wanachama ambao wamepata bahati ya kutembelea nchi hiyo kama nchi na kama watu wake. Kuna wachache kati ya nchi mpya ambazo zimeunda hifadhi kama hiyo ya nia njema hapa na katika ulimwengu mzima kati ya watu wanaovutiwa na mustakabali wa maeneo yanayoibuka.
Nakubaliana na haki mhe. Mjumbe wa Llanelly (Bw. J. Griffiths) kwamba Tanganyika ni kielelezo kizuri sana cha njia ya utaratibu wa kupata uhuru. Imekuwa mfano huko nyuma, na kwa imani yangu, kwa uongozi ulionao leo, utaendelea kuwa mfano katika siku zijazo. Tanganyika imekuwa nchi yenye bahati katika mambo mengi. Labda moja ya mambo muhimu ni kwamba watu wake wanaelewana vizuri na kwamba nchi iko huru 997wivu wa kikabila na mashindano ya aina hiyo kupatikana katika nchi nyingine.
Zaidi ya hayo, Tanganyika ina idadi ndogo ya watu wa Ulaya walio na watu wengi wanaochanganyika kwa urahisi na ambao hawajaweka aina yoyote ya upau wa rangi. Nilipokuwa Tanganyika mara ya mwisho nilikuta kipengele hicho kimojawapo cha kupendeza ambacho nilikipata popote barani Afrika.
Jambo la tatu ni kwamba tangu kumalizika kwa Vita vya Kwanza vya Kidunia Tanganyika imekuwa na Utumishi wa Kiraia wa kujitolea sana, ambao kwa namna fulani wanachama wao walikuwa ni watu wa mataifa mbalimbali, kwa sababu wakati tunachukua utawala kutoka kwa Wajerumani watumishi wa umma waliajiriwa kutoka. kote katika Makoloni, na walileta pamoja nao utajiri wa uzoefu mbalimbali. Ni vyema kueleza matumaini wakati huu kwamba wale ambao wamefanya mengi kuitumikia Tanganyika watakuwa na mustakabali mwema na watatunzwa ipasavyo na Serikali yetu wenyewe na wale wote wenye uwezo wa kuwapa msaada fulani.
Tukiitazama historia ya utawala wetu Tanganyika tunakuta tumebahatika kuwa na watu wengi mashuhuri wenye mapenzi mema ambao wamesaidia. Ninarudi nyuma kama Gavana wa Kikoloni mashuhuri, Sir Donald Cameron. Haijulikani mara kwa mara kwamba Sir Philip Mitchell, kabla ya kwenda Kenya, aliitumikia Tanganyika, au kwamba ni Marehemu Sir Charles Dundas, ambaye, kama ofisa wa wilaya, ndiye aliyetoa msukumo wa kuendelea. tasnia kubwa ya kahawa katika eneo la Moshi.
Kwa upande wa kibinafsi, Sir William Lead alitoa uongozi na alikuwa kwa karibu miaka kumi na tano kiongozi wa wajumbe wasio rasmi wa Bunge la Kutunga Sheria. Wakati huo huo, alikuwa mmoja wa waanzilishi wakuu wa tasnia ya mkonge. Wanaume wa namna hiyo wamechangia pakubwa kwa nguvu, tasnia na mapenzi yao mema katika kuwasaidia watu wa Tanganyika. Bwana Twining alikuwa Gavana kwa muda usio na kifani wa karibu miaka tisa na alifanya kazi nzuri sana.
Tanganyika ina bahati hasa ya kuhudumiwa kwa sasa na Sir Richard Turnbull kama Gavana, na kuwa na uongozi kwa upande wa Afrika kutoka kwa Mwalimu Julius Nyerere. Wote wanaomfahamu wanaamini kuwa yeye ni mmoja wa viongozi wakuu wa Kiafrika na sisi 998kuwa na imani kubwa na nchi yoyote inayoongozwa na mtu wa namna hiyo. Haki mhe. Mwanachama wa Llanelly alirejelea swali la kifedha. Ni vizuri kwamba wakati huu kuna mtu mwenye ujuzi mkubwa wa kifedha kama Sir Ernest Vaisey kushughulikia masuala ya kifedha.
Haki mhe. Muungwana alizungumzia njaa na haja ya kuisaidia Tanganyika katika hatua hii, na nadhani atakuwa na majibu tayari kutoka pande zote mbili za Bunge. Ni moja ya mambo muhimu sana kwa nchi hii ambayo tunapaswa kukumbuka kuwa tuna jukumu la kusaidia nchi mpya zilizoibuka katika siku za mwanzo za uhuru wao. Kufuatia njaa ya Tanganyika, kwa maoni yangu msaada huo ni muhimu kuliko wakati mwingine wowote kwa wakati huu. Siipendekezi kwa Serikali jinsi inavyopaswa kufanywa. Hoja ni kwamba tunaamini kwamba msaada unapaswa kutolewa na msaada huo utabarikiwa mara tatu ikiwa utatolewa haraka.
Tanganyika lazima iwe na mustakabali mwema, kwa sababu kumekuwa na miaka ya maandalizi kutoka kwa watu waliojitolea kwa uwezo mkubwa. Kwa maoni yangu, sasa iko katika mikono nzuri. Baada ya muda bila shaka kutakuwa na majaribu makubwa yanayotolewa kwa uongozi huko nje, pamoja na makongamano kote ulimwenguni, lakini inaonekana kwangu kwamba katika nchi hizi mpya fursa ya kweli ya ukuu iko nyumbani. Kuna changamoto kubwa Tanganyika. Kiongozi anayeboresha maisha ya watu wake atapata shukrani kwa vizazi vijavyo. Ninaamini kuwa hiyo ndiyo njia ya ukuu. Mbali na Tanganyika yenyewe, kuna changamoto pana zaidi. Mwalimu Nyerere pia ameongoza katika somo la Shirikisho la Afrika Mashariki. Kuna fursa kama hizi za kufikia kitu kikubwa,
Tanganyika ina asili ya urafiki na uvumilivu. Mji wake mkuu ni Dar es Salaam. Dares Salaam ni jina la Kiarabu la "haven of peace". Ilikuwa ni mahali pa amani ambapo majahazi wa Kiarabu kutoka Ghuba ya Uajemi walileta shehena zao za tende, mchele na zulia za Mashariki kwa kubadilishana na miti ya mikoko kutoka Delta ya Rufigi. Naeleza matumaini yangu kuwa katika ulimwengu wa siasa Tanganyika itabaki kuwa kimbilio la amani. Naungana na Mhe. Wanachama kutoka 999pande zote mbili za Bunge katika kuitakia nchi hiyo kheri katika maisha mapya yaliyo mbele yake.

Click to expand...

§John Dugdale (West Bromwich) Bw.
Ningependa kuungana na Wajumbe wengine katika kuukaribisha Mswada na kuwaenzi watu wengi ambao tayari wametolewa heshima zao leo, hasa kwa wasimamizi wetu. Ninataka hasa kulipa kodi kwa Lord Twining, licha ya ukweli kwamba wakati mmoja tulicheza mchezo wa billiard fives pamoja na akanipiga moja kwa moja kwenye sakafu.
Napenda kulikumbusha Bunge kuwa haya ni mafanikio makubwa. Miaka kumi na moja tu iliyopita, nilipokuwa Tanganyika, hali ilikuwa tofauti sana. Licha ya kile Mh. Mwanachama wa Blackpool, Kusini (Sir R. Robinson) alisema kuhusu hali hiyo leo—na alikuwa sahihi kabisa kuhusu hilo—miaka kumi na moja iliyopita bila shaka kulikuwa na upau wa rangi na kulikuwa na kila aina ya matatizo katika njia ya Waafrika na Wazungu kukutana, kama nilivyojionea mwenyewe.
Leo, sio tu kwamba hakuna upau wa rangi na sio tu kuna uhusiano wa furaha kati ya Waafrika na Wazungu, lakini Waafrika wanasimamia Serikali na hivi karibuni watakuwa na chama kikubwa katika Bunge linalojumuisha jamii zote. Haya ni mafanikio ya ajabu. Nakumbuka ni miaka kumi na moja tu iliyopita ambapo mheshimiwa wangu wa kulia. Rafiki Mjumbe wa Llanelly (Bw. J. Griffiths) aliwezesha Waafrika kuhudumu kwenye benchi kama waamuzi wa amani. Leo, wako wengi kwenye Baraza la Kutunga Sheria! Haya yote yamefanywa bila uchungu wowote, bila Mau Mau yoyote, bila sheria zozote za kibaguzi, na bila matatizo yoyote ambayo tumekumbana nayo katika maeneo mengine ya Afrika Mashariki na Kati. Haki yangu mheshimiwa. Rafiki Mjumbe wa Llanelly anaweza kuwa amemtaja, lakini kuna mtu mmoja ambaye ningependa kumpa heshima kubwa sana—si Mwalimu Nyerere tu, bali Kiongozi wa sasa wa Baraza la Wawakilishi. Kama si kwa kile alichokifanya, huenda matokeo yasingekuwa ya haraka na yenye furaha kama yalivyokuwa. Pia nadhani jinsi Mwalimu Nyerere alivyomfanyia- 1000binafsi na taifa lake katika muda mfupi tu wa uhuru ni mfano wa ajabu kwa watu wote katika Jumuiya ya Madola.
Nataka kuongeza maneno machache kwa kile ambacho haki yangu mheshimiwa. Rafiki alisema kuhusu msaada ambao tunaweza kuipa Tanganyika sasa. Si jambo la kufurahisha kwamba wakati wa uhuru Tanganyika inapaswa kukabiliwa na njaa—njaa ambayo bado inaendelea sasa na ambayo inaonekana kufikia kilele chake Februari, 1962, wakati ambapo watu 500,000 watakuwa wakipata chakula cha dharura. mgao. Hili ni wazo baya. Nina shaka kama kuna mtu yeyote katika Bunge hili anaweza kuiona. Hakika siwezi. Ninakubali kwamba sijawahi kuwa katika nchi yenye njaa. Inashangaza kufikiria kwamba hili linapaswa kuwa likiendelea wakati huu tunapoketi hapa tukiwa tumeshiba vizuri, tulivu na tukiwa mbali na shida hii mbaya.
Je, Serikali ya Mhe. Ninajua kuwa kuna wajumbe hapa sasa na kwamba Mhe. Muungwana atafanya uamuzi baadaye kuhusu atakachofanya. Hata hivyo, inavutia kuzingatia kile ambacho tayari kimefanywa. Kamati ya Oxford ya Kukabiliana na Njaa, ambayo ni shirika la kibinafsi na si la Serikali, imetoa £30,000 kwa ajili ya mbegu. Hivi ndivyo shirika la kibinafsi linaweza kufanya. Kama haki yangu mheshimiwa. Rafiki alisema, Serikali ya Marekani imetoa kiasi kikubwa cha mahindi, ambacho kinahitaji tu kusambazwa. Gharama za usambazaji ni kubwa na Serikali ya Tanganyika haitaki kukabili gharama hizi.
Je, naweza kutamani utii wa Bunge kwa muda mfupi wakati ninasoma barua ambayo nadhani ina umuhimu mkubwa? Ni barua ambayo inapaswa kuwekwa kwenye rekodi, kutoka kwa Waziri Mkuu wa Tanganyika kwenda kwa Bw. Betts, ambaye hivi karibuni ametoka kwenda Tanganyika akiwakilisha Kamati ya Oxford ya Kukabiliana na Njaa. Mwalimu Nyerere anaandika: Ni ufahamu wetu kwamba uzito wa hali hii haujulikani vya kutosha nchini Uingereza au kwingineko. Kwa kweli, katika Mkoa mmoja pekee karibu watu 300,000 wako kwenye misaada ya njaa na hali inaweza kuwa mbaya zaidi kabla ya mazao mapya kuvunwa mwaka ujao. Serikali yangu iliomba msaada kwa Serikali ya Mtukufu Mheshimiwa wa Uingereza kwa ajili ya gharama za kusambaza mahindi ambayo yalitolewa bure katika bandari ya Tanganyika na Serikali ya Marekani. 1001ombi lilikataliwa, 1 anaweza kuamini tu kwa sababu uzito kamili wa hali hiyo haukutambuliwa. Gharama ya usambazaji wa chakula cha dharura pekee sasa inakadiriwa kuwa £250,000. Gharama ya ziada ya kazi za dharura iliyoundwa ili kudumisha kanuni ya kujisaidia na kutoa mapato ya chini kwa wale wanaohitaji itakuwa angalau £750,000 zaidi. Hizi ni tozo ambazo tunapaswa kuzizingatia kama kipaumbele cha kwanza na hata kwa matumizi haya tunafahamu wazi kuwa kuna hatari kubwa ya utapiamlo mkubwa katika maeneo husika. Ni wazi, lazima tutumie pesa hizi kuwazuia watu wetu kufa njaa, lakini nina hakika utaelewa mkazo mkubwa huu kwenye rasilimali zetu. Mapato ya Serikali mwaka huu yatakuwa takribani pauni milioni 21 pekee na matumizi ya ziada ya kiwango hiki lazima yatavuruga sana mpango wetu wa maendeleo, ambao wenyewe tayari ni mdogo sana. Nimelisumbua Bunge kwa barua hii, kwa sababu ni nzito, iliyoandikwa na mtu ambaye sote tunamshangaa, ambaye ni Waziri Mkuu wa nchi ambayo iko karibu kupata uhuru. Natumai Katibu wa Jimbo atalizingatia zaidi jambo hili na ataweza kutangaza baadaye kwamba tunaweza kutoa msaada wa aina ambayo Mheshimiwa Nyerere angependa tutoe.
Baada ya yote, tumetoa msaada kwa maeneo mengine. Kwa nini, kwa mfano, kwamba Kenya inaweza kupata msaada? Kwa nini Kenya inaweza kuwa na msaada zaidi kuliko Tanganyika? Kwa nini, kwa mfano, kwamba Swaziland inaweza kuwa na 46s. kichwa, pamoja na mkopo wa 40s. kichwa, wakati jumla ya kiasi kilichotolewa kwa Tanganyika katika malipo chini ya Muswada huo, tukiondoa pensheni za kustaafu zinazolipwa kwa watumishi wa umma, ni 6s. kwa kila kichwa kwa mwaka kwa miaka mitatu, pamoja na mkopo wa 3s. kwa kichwa kwa mwaka. Hii sio pesa nyingi sana. Niko chini ya kurekebishwa; Ninaweza kuwa nimekosea, lakini ninaelewa hiyo ndiyo jumla ikiwa kiasi kinachotolewa kwa njia ya pensheni ya kustaafu kwa watumishi wa umma kitatengwa. Si kiasi kikubwa sana ukilinganisha na hela zinazotolewa kwa Swaziland na nchi nyinginezo.
Ukweli kwamba Tanganyika imepata uhuru huo kwa amani utupime na kutufanya tuwe na hamu ya kutoa zaidi kuliko kusaidia kidogo. Nchi nyingine zimekuwa na njia duni ya amani kuelekea uhuru, lakini zimepokea pesa nyingi zaidi. Natumai Tanganyika italipwa kwa amani yake kwa kupewa pesa anazohitaji kuwasaidia watu wake katika wakati wao wa dhiki.
Baada ya kusema hayo, kama wengine naukaribisha Mswada huo. Ninakaribisha pia tre- 1002heshima kubwa inalipa kwa utawala wetu wa kikoloni kwamba tunapaswa kusimamia kuwa na nchi inayokuja kwa uhuru katika hali ya furaha ya akili, bila uchungu, na kwa heshima, kwa kweli upendo, kwa watu wa Uingereza.

Click to expand...

§Bw. Henry Clark (Antrim, Kaskazini)
Mhe. Wajumbe wa pande zote mbili za Bunge wataukaribisha Mswada huo, kwa sababu unaweka muhuri wa pengine hatua ya haraka na tulivu zaidi ambayo nchi yoyote imewahi kufanya kutoka kwa taifa la kikoloni hadi kupata uhuru.
Ingawa mtu 1 anaukaribisha Mswada huo kwa moyo mkunjufu na sitaki kugusia maoni yangu, siwezi kujizuia kuwa na hisia tofauti juu ya mada hii. Ni jambo lisiloepukika kwamba karibu maswali yote kuhusu Afrika leo tuna hisia katika viwango viwili tofauti kabisa. Ni lazima tuzingatie tatizo la Afrika duniani jinsi lilivyo leo na kisha, licha ya sisi wenyewe na licha ya mantiki yoyote, ni lazima tuzingatie matatizo katika roho ya mawazo yasiyofaa, tukifikiria kile ambacho tungependa kuona kinatokea.
Ukweli kwamba Tanganyika imepata uhuru wake kwa haraka na kwa urahisi ni heshima kwa udhamini wetu wa nchi, ambao ulitekelezwa kwa uaminifu na vyema. Ninajivunia sana sehemu ndogo niliyocheza ndani yake.
Lakini hisia ambayo hupatikana kwa mtu yeyote ambaye amefanya kazi katika kazi yoyote kisha akaiacha ni kwamba tungeweza kufanya kazi kubwa zaidi. Tungeweza kufanya mamia ya mambo ikiwa tu tungekuwa na wakati zaidi. Siwezi kujizuia kusikitika kwamba Tanganyika haijaweza kuelekea kwenye uhuru kwa kasi ndogo kidogo, kama nchi hiyo kubwa Nigeria iliweza katika miaka ya 1950. Walakini, tunajua kuwa kitu kama hicho hakiwezekani katika miaka ya 1960.
Wakati ninaongelea utawala wetu na kuufanya, naamini uliutekeleza vizuri, niseme kwamba watumishi wa serikali tuliowatuma Tanganyika wanatunzwa vizuri. Nilikaa kwa wiki kadhaa Tanganyika msimu huu wa joto na kuona vyama vya wafanyikazi. Hata wao walikuwa na malalamiko machache sana ya kufanya, ambayo ni jambo la ajabu kwa chama cha wafanyakazi.
1003Lakini kuna watumishi wa Serikali wametufanyia kazi vizuri sana ambao hatujashughulikiwa na chama chochote cha wafanyakazi. Ni watu ambao hawawezi kwenda makwao katika nchi nyingine, lakini watabaki Tanganyika. Nazungumzia hasa machifu na wenyeji, si machifu wakubwa ambao mtu huwaza mara moja—kama Fundikira, Humbi, Adam Sapi, Mwami Theresa Ntare, Ambuje Mataka—lakini wanaume wadogo, majumbe na liwali. Ni watu ambao, bila shaka, katika kipindi cha miaka mitano iliyopita, wamekuwa na unyanyapaa kwa kuwa ni vibaraka na wafuasi wa Serikali. Lakini naamini historia ya Tanganyika itakapoandikwa itaonekana si tu kwamba waliitumikia vyema Serikali ya Mtukufu, bali pia waliitumikia Tanganyika vizuri sana.
Ninaogopa kwamba wengi wa watu hawa, ambao ninawajua na kuwapenda sana, katika miaka ijayo watajikuta wametupwa nje, watajipata kuwa maskini sana, na kukuta kwamba yale yote waliyokuwa wakiyajua hapo awali na yale yote waliyokuwa wakitarajia katika zamani zimechukuliwa kutoka kwao. Naona maslahi ya watu hao yanapaswa kuwakilishwa kwa Mheshimiwa Nyerere na Serikali yake na Serikali ya Mtukufu Mheshimiwa Nyerere na kwamba kila hatua ipasavyo ichukuliwe ili kuhakikisha watumishi wa Serikali ya Uingereza watakaobaki Tanganyika wanaangaliwa na kutunzwa. kwa na si kutupwa mbali kama ni stooges tu ya ukoloni. Wapo mamia katika Tanganyika nzima, na sidhani kama tutakuwa tumeitendea haki Tanganyika kama hatutawakumbuka katika hafla hii.
Kuna tatizo lingine linalohusiana na Tanganyika ambalo naamini Serikali ya Mtukufu Mheshimiwa inaweza kusaidia. Hili linamhusu jirani machachari wa Tanganyika. Nayasema haya kwa mamlaka ya watu wengi muhimu Tanganyika nyuma yake. Ninarejelea Afrika Mashariki ya Ureno—Msumbiji. Tumesikia mengi kuhusu Angola kwa sababu inatokea kuwa habari zaidi. Ninahisi kwamba katika Afrika leo Ureno Afrika Mashariki ni tishio kubwa zaidi kuliko Angola.
Angola, kwa hali mbalimbali, inakaribia kutengwa na nchi nyingine, lakini Afrika Mashariki ya Ureno iko katikati ya nchi hizo zote za Afrika. 1004ambapo sisi Waingereza tunahisi kwamba huenda tumeitumikia Afrika kidogo. Imepakana na Nyasa-land, Swaziland na Tanganyika. Ikiwa tungekuwa na mlipuko katika Afrika Mashariki ya Ureno kama tulivyokuwa Angola, kazi kubwa ingefanywa kuharibu nia njema ambayo imeundwa kati ya jamii zinazoishi Afrika.
Wareno wanapenda sana nyakati za kujitaja kama washirika wetu wa zamani. Kamwe sielewi sana jinsi jambo hili linavyofanyika kihistoria, lakini ikiwa maneno hayo yana maana yoyote nahisi kwamba lazima tutumie kila ushawishi tulionao na Serikali ya Ureno kuwafanya waone mwanga. Sitaki kuleta suala la chama katika hili, lakini sijawahi kwa muda mfupi kuunga mkono mapendekezo yaliyotolewa kutoka upande mwingine wa Bunge kwa hatua mbalimbali dhidi ya Ureno alipokuwa na wakati mgumu sana nchini Ureno. wakati mzuri sana wa kugusa mtu nyuma wakati anapigana.
Hata hivyo, nahisi sasa amani imerejea nchini Angola, na sasa wakati umewadia wa mageuzi, tunapaswa kutumia kila ushawishi tulionao kwa Serikali ya Ureno kuhakikisha kwamba mageuzi yanaletwa kabla ya bomu kulipuka katika Afrika Mashariki ya Ureno. Iwapo Serikali ya Ureno itaendelea katika mkondo wao wa sasa, na mageuzi madogo ya mwezi Agosti mwaka jana karibu hayana thamani, bomu litafyatuliwa katika Afrika Mashariki ya Ureno, na kazi nyingi nzuri ambazo tumefanya katika Afrika zitaharibiwa.
Naongeza kuunga mkono hoja iliyotolewa na Mh. Mwanachama wa Llanelly (Bw. J. Griffiths) kwa zawadi itakayotolewa kwa Tanganyika wakati wa uhuru wake ili kumsaidia katika tatizo lake la njaa. Imekuwa sera ndani ya Dola ya Kikoloni kwa muda mrefu sana kwamba kila nchi iangalie majanga yake kadiri iwezavyo, lakini maafa yanapofikia kiwango cha kuwa cha ajabu basi inaweza kutafuta msaada kwa nchi hii.
Sote tunaweza kufikiria kwa urahisi kuhusu Makoloni ambayo yamekuwa na majanga ya ajabu. Tulikuwa na Mauritius na vimbunga vyake. Hivi majuzi, tumekuwa na janga la Briteni Honduras. Hayo ni makubwa, na yanafikia vichwa vya habari mara moja. Njaa ya Tanganyika ni mbaya na ya ajabu sawa na tufani ya Mauritius au kimbunga cha British Honduras. 1005"Hattie", lakini imekuja polepole zaidi. Mvua ilishindwa kunyesha kwa miaka miwili, na tuna uwezekano wa takriban moja kati ya mitano ya kushindwa kwa mvua tena mwaka ujao. Hatupaswi kuzingatia mahesabu yetu yote juu ya ujio wa mvua nzuri Januari ijayo. Njaa hiyo ilikuja miaka mitano tu baada ya njaa mbaya ya mwisho katika Jimbo la Kati la Tanganyika—wakati ambapo hazina za eneo hilo zilikuwa zimetumia rasilimali zao zote za kifedha na wakati watu walikuwa tayari wamedhoofika kwa kiasi fulani—wamedhoofika kabisa, kama tulivyosikia. - kwa njaa iliyotangulia.
Hatupaswi kusahau majukumu yetu kama Nguvu ya kikoloni. Sijawahi kufikiria 'huo"ukoloni" kwa maana ya kusimama kwetu na Tanganyika ni neno chafu. Tunayo majukumu hadi tarehe 9 Disemba mwaka huu, na ninahisi kama tunataka kuyatekeleza ni lazima tuwape Tanganyika misaada, kwa sababu tusipofanya hivyo, mpango wa maendeleo tuliojiunga nao mapema mwezi wa nane utatusaidia. sana pengine kuwa sabtotaged.
Pengine moja ya sura ya furaha zaidi ya Tanganyika kuwa huru kikamilifu ni kwamba mwanasiasa hodari na mwenye msimamo wa wastani Afrika ambaye bado amezalisha atazinduliwa kwa mashauri ya ulimwengu. Nafikiri mtu anaweza kumuenzi sana Mwalimu Nyerere, kwa sababu hakuna mtu popote barani Afrika ambaye amepata fursa ya kujihusisha na ibada ya utu zaidi ya yeye na akakinza kishawishi.
Nilipokuwa Dares Salaam, Agosti, swali lilikuwa likijadiliwa kuhusu nishani kwa watoto wa shule wakati wa sherehe za uhuru. Kulikuwa na mara kwa mara kutoka ofisi ya Waziri Mkuu gorofa "Hapana; kichwa cha Mwalimu Nyerere hakipaswi kuonekana kwenye medali." Hatimaye, mtumishi wa serikali wa Uingereza alienda kwa Mwalimu Nyerere na kusema, "Unajua vizuri - kama hujui. , ninawahakikishia hilo sasa—kwamba kila mwanamume, mwanamke na mtoto wa kila jamii ya Tanganyika anataka kichwa chako kitokee kwenye medali ya uhuru. Je, utakubali?”
Ninaamini kuwa Mwalimu Nyerere sasa amekubali, lakini ilikuwa chini ya upinzani mkali sana, na sidhani kwamba tutakuwa tunakiona kichwa chake kwenye mihuri na sarafu za Tanganyika. Wala sidhani kama tutakuwa na sanamu ya Mwalimu Nyerere tayari kwa kulipuliwa kwa muda huko Dar es Salaam.
1006Kama wengine mhe. Wajumbe wa pande zote mbili za Bunge, ninakaribisha Muswada huu na ninawatakia wananchi wa Tanganyika mafanikio mema katika miaka ijayo.

Click to expand...

§Bw. John Taylor (Lothian Magharibi)
Kwa hivyo kimya kimya, bila kusita na kwa hivyo bila kasi tunafanya kitendo mchana wa leo ili kutoa athari za kisheria kwa uundaji wa taifa jipya. Hili ni tukio muhimu sana. Tarehe 9 Disemba itashuhudia kuzaliwa kwa nchi mpya—siku yenye umuhimu mkubwa kwa Tanganyika na watu wake milioni 10, ambao, kwa mara ya kwanza katika historia, wanaunganishwa pamoja na kuwa nchi moja kubwa huru inayotoka kwenye milima ya Kilimanjaro. kwenye mwambao wa Ziwa Nyasa na kutoka kwenye mipaka ya Kongo hadi Bahari ya Hindi.
Kuzaliwa kwa taifa ni tukio la umuhimu wa ulimwengu wakati wowote, lakini kuzaliwa kwa taifa hili ni muhimu sana wakati huu mahali hapa na katika Bara la Afrika. Litakuwa taifa huru linalofuata mkondo wa demokrasia ya kisiasa na hilo pekee ni jambo la kutia moyo katika zama hizi. Litakuwa taifa lisilo na ubaguzi wa rangi na hilo ni mfano mzuri kwa mataifa mengine ibuka ya Afrika.
Ni sera iliyotangazwa na Waziri Mkuu wake, Mheshimiwa Julius Nyerere, ambaye ninamwona kuwa Mwafrika mkuu kuliko wote, kuunda nchi ambayo Waafrika, Waasia na Wazungu wanaweza kuishi na kufanya kazi pamoja kwa maelewano. Nikiweza kukumbuka maneno yake halisi juu ya mada hii, alisema: Haijalishi ni rangi gani ya ngozi ya mtu au umbo la pua yake. Ni nini mwanaume ni muhimu kwetu. Tuna bahati kwamba Tanganyika imebarikiwa kuwa na mtu wa aina yake na falsafa yake inayoongoza wananchi wake katika mwaka wake wa kwanza wa utaifa.
Zaidi ya kile haki yangu mhe. Rafiki na wengine Mhe. Wajumbe wamesema kuhusu ushauri—wajibu wa karibu wa kimaadili tulionao—kuisaidia Tanganyika mara moja na kwa haraka katika maafa yake ya sasa, najiuliza ingegharimu nini Uingereza isingekuwepo mtu wa aina ya Mwalimu Nyerere? Huenda ilitugharimu mamilioni mengi ya pauni katika kuweka uasi ndani ya mipaka.
1007Tumeona maendeleo ya Tanganyika hadi kupata uhuru kwa haraka na kwa amani kwa mazungumzo yaliyofanyika kwa amani na hii imetokana, kwa kiasi kikubwa, sio tu na Wazungu na Waingereza waliotajwa mchana huu, haswa na Mhe. Muungwana Mbunge wa Blackpool, Kusini (Sir R. Robinson), lakini pia kwa kiwango kikubwa sawa na fikra na uongozi wa Mwalimu Julius Nyerere.
Mwalimu Nyerere na Mawaziri wake mahiri hakika wana matatizo mengi, hasa yale ya kuanzisha kipengele cha shughuli za viwanda katika uchumi wa Tanganyika. Tatizo la haraka ni ahueni kutoka kwa ukame na njaa mbaya ya mwaka huu. Ingawa nchi inakabiliwa na matatizo haya makubwa, ninaamini kwamba itakuwa huru kutokana na matatizo ya mzozo wa ndani ambayo yameathiri vibaya maendeleo katika Afrika ya Kati.
Kisiasa, Tanganyika itakuwa taifa moja. Nilifurahiya sana mwaka jana kukutana na kuhutubia Mhe. Wajumbe wa Baraza la Kutunga Sheria—Bunge la Tanganyika—na kwa ziara fupi sana nilifanya marafiki wengi wa jamii tatu na imani kumi na mbili. Nilipata fursa ya kuhudhuria ufunguzi wa Bunge hapo, zaidi ya mwaka mmoja uliopita—'Bunge ambalo lilikuwa na jukumu la kutayarisha uhuru kamili.
Ilikuwa ni uzoefu wa kuridhisha na kusisimua kumuona Mhe. Wajumbe wakifanya shughuli zao za Bunge kwa mtindo wa kiutaratibu wa Mama huyu wa Bunge. Wengi wao walikuwa wateule wapya Mhe. Wajumbe wasio na uzoefu wa awali wa Bunge au hata utawala wa serikali za mitaa. Ilikuwa ya kuridhisha kwa sababu Mhe. Mheshimiwa Mjumbe wa Sutton na Cheam (Bw. Sharpies), Karani wa Nne kwenye Meza na mimi tumekuwa tukitoa mihadhara kwa Mhe. Wabunge wa Bunge la Tanganyika kwa muda wa wiki mbili katika jitihada za kuwafahamisha mbinu zetu zote tulizozifanyia majaribio, kuwafahamisha makosa yetu mengi ili waepuke, na mbinu zetu za utaratibu na utendaji.
Ipasavyo, pamoja na kila Mhe. Mjumbe wa Bunge hili, natoa salamu za rambi rambi kwa taifa jipya, nikiwatakia mafanikio mema, mafanikio na maendeleo yenye amani. 1008ustawi wa kweli na wa kudumu. Natoa salamu kwa taifa jipya la Tanganyika. Iweze kustawi kwa muda mrefu.

Click to expand...

§Bibi Joan Vickers (Plymouth, Devon-bandari)
Nilipoenda Tanganyika kwa mara ya kwanza, mwaka wa 1951, nilifikiri kwamba ingependeza kujua jambo fulani kuhusu nchi hiyo. Niligundua kuwa jina "Tanganyika" linamaanisha "Mahali pa kuchanganya". Imetajwa vizuri, kwa sababu nadhani kwamba kati ya Mataifa yote ya Kiafrika hii ndiyo ambayo watu huchanganyika kwa urahisi na kwa uhuru.
Pia nilichukua fursa ya kusoma “Safari” za Livingstone, kwa sababu inafurahisha kutambua kwamba pengine babu na nyanya zetu walimfahamu Livingstone na walifurahishwa na safari zake. Naweza kumhakikishia Mhe. Wajumbe kwamba jina lake linaishi sana leo, haswa katika eneo la Tabora. Nilifikiri kwamba ningetaja hili kwa sababu tuna deni kubwa kwa uchunguzi wa Livingstone, ushawishi wake katika kukomesha utumwa, na inaonyesha ni maendeleo gani makubwa yamefanywa kwa muda mfupi tangu mtu huyu afanye safari zake za awali.
Lazima nimuenzi Julius Nyerere, kwa kuwa ni mwanasiasa mnyenyekevu na asiye na ubinafsi sana niliyewahi kukutana naye. Pia natoa pongezi sio tu kwa Bwana Twining, bali pia kwa Lady Twining, ambaye alikuwa daktari kwa haki yake, na alifanya kazi kubwa sana, hasa kwa niaba ya wanawake katika Tanganyika nzima. Pia nilipata furaha ya kuhudhuria Bunge—na hapa nadhani ni lazima tumshukuru Mheshimiwa Spika Abdul Karimjee, ambaye anaongoza Bunge pale kwa weledi wa hali ya juu. Wakati mtu anazingatia kwamba ingawa anatoka katika familia ya zamani sana ya Asia, na si Mwafrika, ni sifa zaidi kwa watu wa nchi hii. Inaonyesha jinsi watu wanaweza kuchanganya vizuri, kwa kuzingatia kwamba yuko katika nafasi hii na anaheshimiwa sana.
Tangu siku za mwanzo za Baraza la Kutunga Sheria nafurahi kuona kwamba haki ya wanawake imetambuliwa, kushiriki katika masuala ya Bunge. Ninaamini kuwa uchaguzi uliopita ulisababisha Bunge kuwa na wanawake saba wanaowakilisha rangi zote. Katika hili, nalipa pongezi kwa Baraza la Wanawake la Tanganyika, ambalo kupitia vilabu na mashirika yake ya wanawake kote nchini, 1009imefanya mengi kuwafunza wanawake. Mojawapo ya mapungufu katika nchi nyingi za Kiafrika ni kwamba wanawake wameachwa nyuma kielimu nyuma ya wanaume na hawajaweza kuchukua sehemu sawa. Hili limekuwa na matokeo mengi mabaya kwa sababu ikiwa mwanamke hawezi kushiriki maslahi sawa mwanamume anaweza kwenda mahali pengine, labda kwenye klabu na mikutano isiyofaa, ambayo inaweza kuwa na manufaa kwa familia.
Pia tukumbuke Mheshimiwa Williamson na ukweli kwamba ameipa Tanganyika ustawi mkubwa baada ya miaka mingi ya ufukara na utumishi katika ugunduzi wa migodi ya almasi. Katika muktadha huu, lazima nimtaje Bw. Chopra, ambaye alikuwa na imani ya kutosha kwake kumsaidia kifedha na ambaye, ninakusanya, amestaafu Uswizi.
Hakuna kutajwa katika mjadala huu hadi sasa kuhusu vyama vya wafanyakazi vya Tanganyika. Wamebahatika kuwa na vyama vya wafanyakazi 39 huko, vyenye zaidi ya wanachama 65,000, na ninatumai kwamba vitakua na nguvu. Yameundwa kwa njia sahihi na yanafanya kazi kama vyama vya wafanyakazi inavyopaswa kufanya, badala ya kama inavyotokea katika nchi nyingi ambako yamekuwa kama vyama vya siri. Nawatakia mafanikio mema katika kazi zao siku zijazo.
Moja ya mambo ya kuvutia kuhusu Tanganyika ni mafanikio ya maendeleo ya jamii. Kati ya maeneo yote ya Kiafrika ambayo nimepata fursa ya kuyatembelea, maendeleo ya jamii yanaeleweka zaidi Tanganyika kuliko nchi nyingine yoyote. Lazima mtu ampe sifa Mheshimiwa Kawawa kwa hili. Amefanya mengi, kupitia uundaji wa vituo vya kijamii, kwa mafunzo ya watu, haswa katika elimu ya watu wazima, na ninatumai kuwa chochote kitakachotokea kutakuwa na pesa za kutosha kuwezesha kazi hii.
Kazi ya kujitolea nchini Tanganyika imekuwa ya kipekee. Nilikwenda huko kwa niaba ya Jumuiya ya Kifalme ya Jumuiya ya Madola kwa Vipofu. Huko Tabora, kuna mpango bora zaidi wa kutoa mafunzo kwa Waafrika wasioona—kinachojulikana kama mpango wa Shamba—katika nchi yoyote barani Afrika. Serikali imependezwa sana na mafunzo haya hivi kwamba wamechukua kituo hiki kama kituo chao cha mafunzo, na ninapongeza kwa jinsi mambo yanavyopaswa kufanywa. Shirika linapaswa kuanzishwa na mashirika ya hiari katika 1010Uingereza na kisha kuchukuliwa na Serikali.
Katika mkutano wa Arusha hivi majuzi nilivutiwa kugundua kuwa chini ya uongozi wa bwana Fundikira ambaye ni chifu wa Tabora na amewahi kuwa afisa kilimo, iliundwa kamati inayohusika na uhifadhi muhimu wa wanyamapori. Hii itakuwa na manufaa kwa Tanganyika na kwa mustakabali wa biashara ya utalii. Ninakusanya kwamba Waziri Mkuu mwenyewe ana nia ya mpango huu.
Natumai kuwa Serikali ya Mtukufu Haitapuuza kuwasaidia wanamaji wadogo lakini wenye shauku kubwa. Nilipoenda huko 1957 kulikuwa na meli moja tu, HMS "Rosalind", lakini sasa kuna mbili au tatu. Jeshi la wanamaji linatoa mafunzo mazuri sana, na ninatumai kwamba litapata usaidizi kutoka kwa Serikali ya Ukuu wake katika siku zijazo.
Moja ya mambo ambayo yameisaidia sana Tanganyika ni kukosekana kwa mivutano ya kikabila. Watu wanaishi maisha tofauti kabisa huko. Nimepata fursa ya kutembelea Lindi, kusini, kuona shida za watu kutoka Afrika Mashariki ya Ureno kuja Lindi, kujaribu kupata kazi na kutatuliwa kwenye ardhi, na kwenda kaskazini hadi Bukoba na kuona njia tofauti. ambayo watu wanaishi huko. Wanapokutana hufanikiwa kufanya hivyo bila mivutano ya kikabila ambayo mtu huipata katika nchi nyingine nyingi.
Ningependa pia kutoa maoni yangu juu ya ukweli kwamba kuna uhuru wa kuabudu. Hili ni muhimu sana, hasa kwa vile kuna shule nyingi za kanisa ambazo zimetoa msaada mkubwa katika elimu ya watu, na, tunatumai, zitaendelea kufanya hivyo.
Pia nataka kuwataja polisi. Polisi nchini Tanganyika wametoa huduma bora kwa nchi yao. Muda mfupi tu uliopita, ng'ombe 400 walipoibiwa kutoka kwa Wamasai, jinsi polisi walivyotenda na kuzuia fujo inayoweza kutokea kati ya Wamasai na Wasukuma ilikuwa ya ajabu. Hii ilitazamwa na mjumbe wa Ujumbe wa Tano wa Umoja wa Mataifa, ambaye alionyesha kufurahishwa kwake. Mtu anapokumbuka kuwa mara kwa mara kumekuwa na ugumu jijini Dares Salaam kwa watu wasio na ajira, anagundua kuwa mmoja wa 1011matumaini makubwa kwa siku zijazo ni kwamba kuna jeshi la polisi waaminifu huko.
Vyama vya ushirika, haswa vyama vya ushirika vya kahawa, vimefanya mengi kusaidia ustawi wa nchi. Natumai kwamba bado tutaweza kuwashauri na kuwa na watu wengi zaidi kutoka Tanganyika waliofunzwa mbinu hii katika nchi hii kwa sababu naamini kwamba mfumo wa ushirika una manufaa kwa Tanganyika.
Hatimaye, ningependa kurejelea njaa na kufikiria jinsi tunavyoweza kusaidia. Mtu anapofikia umri au, kama ilivyo katika kesi hii, anapata uhuru, ni kawaida kutoa zawadi fulani. Napendekeza kwa mheshimiwa wangu. Rafiki Naibu Katibu ili tuweze kuishawishi Jumuiya ya Madola kutoa zawadi kwa Tanganyika katika hafla hii. Simaanishi zawadi za pesa au mikopo ya pesa, hata zawadi halisi.
Ninapendekeza kwamba Kanada inaweza kutoa ngano, bidhaa za maziwa ya New Zealand, nyama ya Australia, ngano au zote mbili, wali wa Malaya na mafuta ya mitende nyekundu ya Nigeria. Ninahisi kwamba ikiwa zawadi kutoka kwa nchi za Jumuiya ya Madola zingetolewa mara moja ili zipatikane Siku ya Uhuru, Desemba 9, itakuwa ya msaada mkubwa kwa nchi na pia itakuwa njia madhubuti ya kuelezea matakwa yetu mema kwa siku zijazo.
Kwa maneno hayo machache ningependa kuongeza salamu zangu za heri kwa watu wa nchi hii ambayo, natumai, itakua na kufurahia uhuru wa furaha na wa kudumu.

Click to expand...

§Bw. Arthur Skeffington (Hayes na Harlington)
Kama mtu ambaye, kama Mhe. Lady the Member for Plymouth, Devon-port (Miss Vickers), amepata fursa ya kutembelea eneo hilo mara kadhaa, napenda kueleza furaha yangu na kuridhika kwamba Tanganyika imefikia hatua hii muhimu katika maendeleo yake ya kikatiba hadi taifa kamili.
Waziri wa Mambo ya Nje, katika kuwasilisha Mswada huo, mbali na kusema kwamba hili sasa ndilo eneo kubwa zaidi lililosalia kupata uhuru—hata hivyo, ni dogo tu kuliko Nigeria—alisisitiza kwamba ilikuwa nchi ya kwanza ya Afrika Mashariki kupata uhuru. kufikia uhuru. Angeweza kusema pia kwamba ni moja ya nchi chache- 1012majaribio ambayo yamefikia hatua hii ya kushangaza kwa haraka bila kipindi cha kati cha machafuko na vurugu na bila wahusika wakuu kujitokeza kutoka mafichoni au kutoka kwenye gaol. Hii ni tofauti ambayo hatuwezi kuashiria kila wakati katika historia ya maendeleo ya Afrika.
Ninaamini kuwa hali hii ya bahati inatokana na hali tatu. Ningependa, kwanza, kusisitiza kwamba umakini uliotolewa kwa eneo hili lililo nyuma sana na Serikali ya Leba ya 1945-50 bila shaka ulikuwa mojawapo ya mambo madhubuti ambayo yamewezesha maendeleo haya ya kikatiba ya sasa. Mpango wa Shirika la Chakula la Overseas, ambalo Mhe. Rafiki Mwanachama wa Deptford (Sir L. Plummer) alikuwa ameunganishwa kwa karibu zaidi kuliko mimi, na ambaye ana maarifa mengi zaidi, aliweka eneo hili kwenye ramani.
Nafurahi kunukuu, kuunga mkono hoja hii, maneno ya aliyekuwa Gavana wa Tanganyika, Bwana Twining, aliyeniambia kuwa karanga ziliiweka Tanganyika kwenye ramani. Propaganda nyingi za vyama zilifanywa kuhusu mpango huo hivi kwamba nadhani ukweli huu unapaswa kusajiliwa. Mpango huu haukuwa tu na jukumu la kuanzisha mtaji kwa kiwango ambacho hadi sasa haujafikiriwa na Tanganyika, lakini pia ulianzisha wafanyakazi wenye ujuzi ambao baadhi yao walibaki katika eneo hilo baadaye na kusaidia katika maendeleo yake.
Mpango huo ulikuwa na matatizo mbalimbali. Kulikuwa na wakati huo, kama sasa, uhaba wa mvua. Hii hutokea wakati mwingine barani Afrika, ingawa baadhi ya Mhe. Wanachama wakati huo walionekana kufikiri kwamba hii ilikuwa hali ya pekee iliyobuniwa na uzembe wa Serikali ya Kazi. Lakini kulikuwa na matatizo mengine wakati huo. Mpango huo unaweza kuwa ulisukumwa haraka sana, lakini wakati huo tulikuwa tunakabiliwa na kile kilichoonekana kuwa upungufu mkubwa wa mafuta duniani kote, na nadhani kwamba Serikali ilikuwa na busara kuchukua maamuzi ambayo walifanya.
Ninachoweza kusema ni kwamba nilijisikia furaha kubwa wakati, miaka michache iliyopita, niliposimama karibu na bandari mpya ya kina kirefu ya Mikindani iliyojengwa chini ya mpango huo, mahali ambapo hapo awali, nadhani, kulikuwa na madai mawili tu ya umaarufu, moja. kwamba ilikuwa eneo la riwaya ya kimapenzi The Blue 1013Lagoon; nyingine, kwamba ni mahali ambapo Livingstone aliondoka Afrika. Miaka michache iliyopita, niliweza kusimama pale na kuona bandari hii kubwa ya kina kirefu, ikiwa na meli za hadi tani 10,000 zikichukua mazao ya eneo hilo, la misitu, kwa mfano, ambayo, hapo awali, haikutumiwa kwa sababu. hapakuwa na njia ya kubeba mbao hizo. Mazao ya chakula yanakuja chini ya maili 120 ya njia mpya ya reli kutoka Nachingwa, ambapo, katika mwaka niliokuwa huko, 1957, mazao ya kilimo yenye thamani ya zaidi ya £250,000 yalipatikana kutoka eneo ambalo hadi sasa lilikuwa nusu jangwa.
Haya ni mafanikio makubwa, na ninafurahi kufikiri kwamba umakini uliotolewa kwa eneo na Serikali ya Kazi umetoa matokeo hayo. Nina hakika kuwa Mhe. Wajumbe wa pande zote mbili za Bunge leo wamefurahishwa na kuendelea kwa mafanikio ya Shirika la Kilimo Tanganyika lililochukua miradi mitatu ya Tanganyika ya Shirika la Chakula la Ng'ambo. Bila shaka, mpango wa awali haukuanzisha tu mtaji na wafanyakazi na kujenga bandari, barabara na reli, lakini, bila shaka, uliunda shule na hospitali, ambazo zote zimekuwa na manufaa makubwa. Ninaamini kwamba ilikuwa moja ya matendo muhimu ya kihistoria katika eneo hili la Afrika.
Jambo la pili ambalo limekuwa la umuhimu katika maendeleo limekuwa ni ziara za kutembeleana na Baraza la Udhamini la Umoja wa Mataifa. Serikali za Kieneo hazikufurahishwa kila wakati na kile wajumbe walisema, walioona, na jinsi walivyoripoti, na, kusema ukweli, nadhani kwamba misheni wakati mwingine haikuwa ya haki kabisa. Hii ilikuwa kweli kwa misheni ya kutembelea ya 1954. Kwa ujumla, hata hivyo, nadhani, kwa kuzingatia usikivu wa wataalam na waangalizi kutoka kote ulimwenguni kwenye eneo, misheni hiyo iliweka wasimamizi kwenye vidole vyao, ilitoa fursa kwa watu kufanya. rufaa ikiwa waliona kuwa hawakutendewa isivyo haki, na, matokeo yake, kama yamekusudiwa au la sijui,
Matokeo ya mambo hayo mawili, kazi ya misheni ya kutembelea na 1014miradi ya maendeleo ya 1945-50, kwa kweli, ilikuwa tofauti kabisa na kile kilichotokea katika eneo kati ya vita. Wakati huo Tanganyika ilikuwa nchi iliyo nyuma. Wakati ujao wake haukuwa na uhakika. Watumishi bora wa ng'ambo walipendelea kutokwenda huko kwa sababu hawakujua kitakachotokea. Kulikuwa na hata baadhi ya Mhe. Wajumbe wa Bunge hili—sidhani kama kuna wowote sasa—waliotetea kwamba eneo hilo lirudi Ujerumani. Nina hakika kwamba mabadiliko mawili makubwa tangu vita niliyotaja yalisaidia kwa kiasi kikubwa kuifikisha nchi katika nafasi ambayo inachukuwa sasa.
Hali ya tatu ambayo bila shaka imepelekea Tanganyika kusonga mbele ni tabia na haiba ya kiongozi wa Waafrika wa Tanganyika, Julius Nyerere. Tayari kumekuwa na marejeleo juu ya hili na ingekuwa isiyo ya kawaida ikiwa ningeongeza chochote isipokuwa kusema kwamba ninaamini kwamba yeye ni mtu mwenye maono makubwa na mawazo makubwa, mtu ambaye daima amekuwa na dhana ya wazi sana ya aina ya Jimbo alilotaka na aliamini kuwa linawezekana katika eneo hilo—Nchi huru ndani ya Jumuiya ya Madola inayoegemea kielelezo cha demokrasia ya bunge letu la Uingereza. Ninaamini kwamba maono hayo yanaweza kutimizwa. Mwalimu Nyerere amejidhihirisha mwenyewe kwa hatua alizochukua, na ninaamini kuwa Tanganyika na Jumuiya ya Madola zimebahatika kuwa na utu wa aina hiyo.
Kama Mhe. Wajumbe wamesema, inasikitisha sana sherehe zetu kwa wakati huu kuwekwa kivulini na njaa iliyoikumba Tanganyika hasa Jimbo la Kati. Inasikitisha sana kwamba kwa wakati huu Serikali mpya inapaswa kukabiliwa na mgogoro wa ukubwa kama huu. Ninaelewa kwamba, kulingana na ripoti ya mpelelezi maalum iliyotumwa na Kamati ya Msaada ya Njaa ya Oxford, tayari watu 300,000 wapo kwa mgao wa dharura. Haki yangu mheshimiwa. Rafiki Mwanachama wa West Bromwich (Bw. Dugdale), ambaye alizungumza mapema katika mjadala huo, alisema Chat kuna uwezekano kwamba, kufikia Februari, watu nusu milioni watahusika. Habari yangu mwenyewe ni kwamba, labda, hadi Desemba kutakuwa na watu nusu milioni kwenye mgawo wa dharura.
1015Hali ni mbaya sana kwa kweli. Nimearifiwa kuwa mgao unakaribia kuweka mtu hai, lakini sio zaidi. Itabidi kuwe na msaada zaidi. Mtu hawezi kutarajia urahisi wowote wa asili wa hali hiyo. Tena, kumekuwa na ukosefu wa mvua kwa muda mrefu ambao umechangia kupunguza mazao. Ninaelewa kuwa sababu nyingine ni vimelea vibaya vinavyoitwa army worm. Jina linaweza kuwa la kuchekesha, lakini athari ya vimelea ni bahati mbaya sana. Mambo haya mawili kwa pamoja yameleta anguko la janga la wingi wa mazao na pia, ninaelewa, ng'ombe wameathirika. Kulingana na habari niliyo nayo na habari ambayo ilitolewa* kwa Kamati ya Oxford, takriban ng'ombe 500,000 wana uwezekano wa kufa kabla ya mwisho wa mwaka.
Tayari Serikali ya Tanganyika imeunda mfuko wa Pauni 150,000 kwa ajili ya kusaidia usambazaji wa mahindi ambayo baadhi yake yametolewa na Marekani, lakini ni hakika kwamba msaada zaidi unahitajika. Nilishangaa kidogo kwamba Katibu wa Jimbo, katika kuwasilisha Muswada, hakuzungumzia jambo hili hata kidogo. Ninakubali kwamba hivi karibuni tutasikia kitu kutoka kwa Naibu Katibu.
Mara ya mwisho tulipoijadili Tanganyika, tulilazimika kuikosoa Serikali kwa sababu ndiyo kwanza wametangaza kupunguza baadhi ya vifungu vyao vya fedha. Kumekuwa na uboreshaji tangu wakati huo, lakini lazima tushinikize, kama Mhe. Wajumbe wamefanya, kwa ajili ya kusaidia Tanganyika sasa katika maafa makubwa ya kwanza. Kushindwa kutoa msaada wa kutosha kunaweza kuweka hatarini maendeleo yote yaliyosajiliwa hadi sasa Tanganyika. Raia wa Kiafrika, kama mtu mwingine yeyote, wanalazimika kuhukumu kwa matokeo, na, ikiwa kuna kipindi kirefu cha njaa na taabu, hii inaweza kusababisha kila aina ya matokeo ya bahati mbaya, ambayo sihitaji kufafanua kwa Bunge.
Ninaonyesha furaha na shukrani kwamba katika Jimbo hili hakuna matatizo ya rangi ambayo kwa kawaida huhusishwa na maeneo mengine ya Afrika. Tangu mwanzo, sio tu Julius Nyerere bali Tanganyika African National Union 1016wameangalia, na wamewataka wanachama wao wawaangalie wote wanaoishi, wanaofanya kazi na wanaotamani kubaki Tanganyika, si kama Wazungu, Waafrika, Waasia, au Waarabu, bali kama Watanganyika. Huu ndio tafrija ya furaha zaidi kwa siku zijazo. Inategemea mafanikio madhubuti ya hapo awali. Julius Nyerere mwenyewe alikuwa kiongozi wa rangi zote za upinzani na sasa ni mkuu wa Serikali ya rangi zote, jambo ambalo linatupa matumaini makubwa ya siku zijazo.
Natumaini kwamba Wazungu wote ambao wanaweza kubaki Tanganyika katika huduma za umma watafanya hivyo. Ni dhahiri, Tanganyika lazima isonge mbele na kuwapandisha Waafrika nafasi za uwajibikaji. Nilifurahi kusoma kwamba, katika kipindi kilichoishia Juni, 1961, idadi ya Waafrika katika nyadhifa muhimu iliongezeka kutoka 300 hadi zaidi ya 600, ikiwa ni maendeleo makubwa, na nina hakika kwamba Bunge lina furaha kuona kwamba Mwafrika wa kwanza Afisa elimu ameteuliwa katika Mkoa wa Tanga. Tunamtakia kila la kheri, na tunatumai uteuzi huu utafanikiwa na wengine wengi.
Hata hivyo, Waziri Mkuu mwenyewe amesema—na kila mtu anayejua eneo hilo anatambua hili—kwamba kwa miaka kadhaa ijayo Tanganyika itahitaji msaada na ushauri wote ambao wafanyakazi wenye ujuzi katika huduma zote wanaweza kutoa. Natumai watu wataendelea. Ninaamini kwamba kuna wakati ujao kwao katika eneo hili, wakati ujao ambao pengine ni mkali kuliko mahali pengine popote. Serikali ya eneo imedhamiria kuwatendea kama inavyoweza katika mazingira.
Narudia alichosema mh. Lady Mwanachama wa Plymouth, Devonport (Miss Vickers) kuhusu harakati za ushirika. Vuguvugu la ushirika nchini Tanganyika linahusika na moja ya tano ya mauzo ya nje ya nchi. Inawakilisha njia ya maisha ambayo Waafrika wanaelewa na kuthamini kwa sababu wanaweza kushiriki nayo na kuhisi kwamba hawanyonywi. Sio tu kwamba katika vuguvugu la ushirika tumeanzisha watu wenye uzoefu wa muda mrefu katika vyama vya wazalishaji, lakini kuna maendeleo mengi mapya yenye mafanikio ya ushirika yanayofanyika leo. Ninajua kuwa ni nia ya Serikali ya eneo kuboresha mbinu za uzalishaji popote inapoweza.
1017Ningependa kusema jinsi ninavyofurahi kwamba nchi hii, kwa muda mfupi, imefikia uhuru na kuungana na Mhe. Wajumbe katika kuwatakia wananchi na Serikali ya Tanganyika mafanikio mema katika siku zijazo.

Click to expand...

§Bw. Philip Goodhart (Beckenham)
Mh. Mjumbe wa Hayes na Har-lington (Bw. Skeffington) na Mhe. Wajumbe wameukaribisha Mswada huo. Kweli, baadhi ya Mhe. Wajumbe wametoa sauti kubwa kuhusu hilo na kuhusu mustakabali wa Tanganyika. Ninahofia kwamba napendekeza nitoe maelezo zaidi ya kutokubaliana, kwa sababu nimefurahishwa sana na hatari kubwa katika kamari ambayo tunachukua akili, tasnia na uwezo wa mtu mmoja, Mwalimu Julius Nyerere. Iwapo atafanikiwa katika kamari hii, nina hakika kwamba Tanganyika inaweza kuwa na nafasi muhimu katika Jumuiya ya Madola. Lakini kama atafanya makosa, basi mamilioni ya watu ambao tunawajibika sasa wanaweza kurejea katika maisha tulivu lakini yasiyo ya utulivu sana ambayo waliyajua hapo awali, bila kuzuiwa na ustaarabu wa Magharibi.
Katika kukaribia uhuru, Tanganyika katika mambo sawa inasaidiwa na udhaifu wake yenyewe. Tumesikia sifa nyingi kwa nguvu na uwezo wa watumishi wa umma wa Uingereza ambao wamefanya wajibu wao katika Wilaya. Mh wangu. Rafiki Mwanachama wa Antrim, Kaskazini (Bw. H. Clark) amejumuishwa katika nambari hiyo. Haiwezi kusemwa kwamba huko nyuma Tanganyika imekuwa ni eneo linalotawaliwa kupita kiasi, wala utawala mkuu umefikia kiwango cha juu sana. Kwa hiyo, Tanganyika haikabiliwi na tatizo la usumbufu wa kiutawala ambao unaweza kutatiza sana Kenya wakati uhuru unakuja kwa nchi hiyo katika muda si mrefu ujao, kwa sababu muundo mkuu wa utawala hauwezi tena kuungwa mkono.
Halafu kuna swali la uchumi. Tumesikia ushahidi mchana wa leo, na nimeuona hivi majuzi kwa macho yangu, wa maafa yanayoweza kutokea wakati uchumi unapovurugwa na ukame. Hivi karibuni nimekuwa Jimbo la Kaskazini la Tanganyika. Ninaungana na wengine kutumaini kwamba tunaweza kufanya ishara ya ukarimu na kubeba gharama ya usambazaji wa chakula ambayo imechangiwa kwa ukarimu na Serikali ya Amerika. Ni ukweli 1018kwamba janga linapokuja uchumi wa Tanganyika ambao ni dhaifu, hauwezi kustahimili mkazo unaowekwa juu yake.
Kwa upande mwingine, kuna faida fulani kwa nchi inapokaribia kizingiti cha uhuru kwa kuwa na aina ya uchumi inayoshukiwa. Nchini Kenya, ambayo pia iko kwenye kizingiti cha uhuru na ambako kumekuwa na maendeleo mengi zaidi katika sehemu za uchumi za Ulaya na Afrika, ninaamini, kuna hatari kubwa sana ya kuporomoka kwa uchumi. Wataalamu wa masuala ya uchumi nchini Kenya wananiambia kuwa wanatarajia kwamba, katika kupata uhuru, uchumi wa Kenya utashuka tena katika kiwango cha uchumi wa Tanganyika, ambao ni karibu theluthi mbili ya ngazi ya Kenya. Sidhani kuwa uchumi wa Tanganyika unaweza kuporomoka kwa sababu uko karibu sana na ardhi. Kwa hiyo, tishio hili, ambalo ni la kweli sana katika maeneo mengine ya Afrika Mashariki, halipo Tanganyika kwa kiwango sawa.
Pengine faida kubwa iliyonayo Tanganyika katika kuelekea uhuru wa haraka inaonyeshwa na ukweli kwamba Jomo Kenyatta hivi karibuni amekuwa akihutubia mkutano wa Jumuiya ya Mabunge ya Jumuiya ya Madola katika Ikulu hii ya Westminster. Mambo ya Kenya yamekumbwa na mifarakano ya kikabila. Katika Tanganyika, kwa njia isiyo ya utu wake bali kwa bahati ya asili, mapambano haya ya kikabila hayatokei. Inaonekana kwamba, kwa uchache wa uamuzi mzuri na bahati nzuri, migogoro ya kikabila inaweza kuepukwa.
Katika Tanganyika hakuna urithi wa uchungu wa rangi wa aina hiyo ambao umefanya uharibifu mkubwa nchini Kenya. Ingawa kuna baadhi ya wanachama wa chama cha Jomo Kenyatta cha KANU ambao fikra zao za kisiasa hata wakati huu haziendi mbali zaidi ya utafiti wa matumbo ya mbuzi, katika chama cha Mwalimu Nyerere kuna juhudi za kweli za kujenga zaidi ya uso wa nyuso nyingi za mbuzi. ushirikiano wa rangi.
Kinyume na hili, kuna suala la elimu. Profesa Arthur Lewis, ambaye kwa vyovyote vile si mgunduzi, amekadiria kwamba ikiwa jamii itaweka ndani yake uwezo wa kuendelea na kukua, asilimia 10. ya wanachama wa kila kizazi lazima wapate elimu ya sekondari. Miezi kumi na nane 1019iliyopita nilikuwa nazungumza Dar es Salaam na Mkurugenzi wa Elimu wa Tanganyika. Takwimu zilikuwa za kutisha, na zilionyesha jinsi Tanganyika ilivyo mbali na mafanikio ya asilimia 10 ya kizazi chochote cha watu wake, achilia kila kizazi, kwa elimu ya sekondari. Ni pengo hili kati ya umaskini wa kielimu wa nchi na kiwango cha chini kabisa kilichowekwa na Profesa Lewis ambacho kinaweza tu kufidiwa na vipaji vikubwa vya Mwalimu Nyerere. Labda itatoka, labda haitatokea.
Sote tunajua kuwa Mswada huu umetungwa na Kiongozi wa sasa wa Bunge. Siamini kuwa hizi ni tabia mbaya za wachezaji wa daraja. Nina shaka mbaya kwamba, katika nia yetu ya kutaka kufilisi haraka iwezekanavyo milki ya Waingereza iliyosalia katika Afrika Mashariki, maslahi ya kweli ya watu husika yameshika nafasi ya pili.
Kuna sababu nyingine moja inayonifanya niukaribishe sana Mswada huu. Ni kwamba nasikitika kwamba kipindi cha muda kati ya kutolewa kwa serikali kamili ya ndani na uhuru kamili kimekuwa kifupi sana. Katika maeneo mengine ya Jumuiya ya Madola, Ghana na West Indies, kipindi hiki kimechukua miaka mingi. Sasa ni kuwa USITUMIE katika suala la miezi. Hili linaweza kuwa sawa katika Tanganyika yenyewe, lakini Tanganyika inaweka historia kwa Afrika Mashariki yote. Tayari imeweka historia kwa Uganda na, bila shaka, itaweka historia kwa Kenya yenyewe.
Ninasadiki kwamba katika maeneo hayo mengine, ambako kuna msuguano mkubwa zaidi wa kikabila na hatari halisi ya vita vya wenyewe kwa wenyewe vya kikabila, muda mrefu wa kujitawala kamili wa ndani ni muhimu kabisa ikiwa tutaepuka maafa. Kwa sababu historia ya Tanganyika iko kinyume kabisa nasikitika sana.
Ingawa kuna mengi ya kukaribisha katika Mswada huo, ninaamini kwamba unawezesha zaidi kuzuka kwa ghasia za kweli nchini Uganda na kufanya uwezekano mkubwa zaidi wa kuzuka kwa machafuko ya kweli nchini Kenya.

Click to expand...

§John Stonehouse (Wednesbury) Bw.
Chini ya miaka mia moja iliyopita maoni ya umma ya Uingereza yalitiwa umeme na 1020taarifa za kutisha za biashara ya utumwa Tanganyika. Wakati huo nchi hiyo ilikuwa ikipungukiwa na watu kwa kiwango cha makumi ya maelfu kwa mwaka na wafanyabiashara wa utumwa waliokuwa wameingia ndani kutoka Dares Salaam na waliokuwa wakitumia Zanzibar kama makao yao makuu. Ilikuwa ni kwa kiasi fulani kutokana na Bunge hili kuunda Kamati Teule mwaka 1871 kuchunguza biashara ya utumwa ndipo umma wa Uingereza ulianza kuwa na nia ya kufanya jambo la kujenga kwa sehemu hiyo ya dunia.
Sasa, chini ya miaka mia moja baadaye, sisi katika Bunge hili tunakaribisha, pamoja na, pengine, isipokuwa moja tu—Mheshimiwa. Mwanachama wa Beckenham (Bw. Goodhart)—uhuru wa eneo hili kubwa lililokuwa na moyo, nafsi yake na mwili wake uliokuwa umevunjwa kwa muda wa miaka mia nne kutoka karne ya 15 hadi katikati ya karne ya 19. Sisi na dunia nzima tuna deni la kulipa Tanganyika kwa uharibifu uliotokea.
Inashangaza sana kwamba, pamoja na historia hiyo, Tanganyika katika miaka michache iliyopita imeweza kufanya maendeleo hayo ya kipekee. Naungana na mh wangu. Rafiki Mwanachama wa Hayes na Harlington (Bw. Skeffington) katika kutoa pongezi kwa Utawala wa Kazi na kazi iliyofanywa na Mhe. Rafiki Mwanachama wa Llanelly (Bw. J. Griffiths) na Mhe. Rafiki Mwanachama wa Wakefield (Bw. Creech Jones) wakati wa Utawala huo. Napenda pia kuwaenzi Makatibu Wakoloni Wahafidhina ambao wamekuwa wakikabiliana kiuhalisia na ukweli kuhusu Tanganyika na ambao wamemsaidia kufikia hatua hii aliyofikia leo.
Nikiwa nasikiliza hotuba nyingi zilizotolewa leo mchana na Mhe. Wanachama kinyume, nilivutiwa na ukweli kwamba karibu wote wanaonekana kuwa wamegeuzwa mawazo ya Chama cha Labour. Tulisikia pongezi zikitolewa kwa vyama vya wafanyakazi, vyama vya ushirika na Mwalimu Julius Nyerere, yule Msoshalisti mkubwa anayeongoza chama kikuu cha Kisoshalisti katika Tanganyika African National Union. Ni jambo zuri sana kwa kweli Mhafidhina Mhe. Wanachama wana ujasiri na uaminifu wa kukiri kwamba maadili haya yamekuwa na mchango mkubwa katika maendeleo ya Tanganyika.
1021Hii ni tofauti iliyoje na hali ambayo imekuwepo kwa miaka mingi nchini Kenya ambapo Serikali ya Kihafidhina iliwahimiza weupe wachache tu wapatao 70,000 wasio wa kawaida kuwa na mawazo ya kutawala eneo hilo. Ni tofauti iliyoje na hali iliyopo sasa katika Rhodesia ambapo, hata sasa, Serikali ya Kihafidhina inawatia moyo wazungu wachache wanaowakilisha chini ya asilimia 4. ya jumla ya watu kuwa na mawazo ya udhibiti mkubwa wa kisiasa.
Chama cha Conservative kijifunze kweli kutokana na mafunzo ya Tanganyika. Usituache tuwe na kigugumizi katika hotuba za kumpongeza kwa uhuru. Watambue kwamba ni majaribio ya kisiasa ya mtu mmoja, kura moja, bora ya usawa kamili usio wa rangi, ambayo imeleta hali hii ya ajabu huko. Kama tungekuwa na hali ya upendeleo wa kuchelewesha maendeleo ya kikatiba—ambayo tumekuwa nayo nchini Kenya, na hasa katika Rhodesia Kaskazini—hali hii katika Tanganyika haingefikiwa leo. Ni kwa sababu—na ninawapa pongezi—Mawaziri wa Kihafidhina wamekuwa na ujasiri wa kupiga hatua mbele na kuruhusu maendeleo ya kweli kuelekea demokrasia isiyo ya ubaguzi wa rangi kwamba tumefikia hali hii.
Nakumbuka miaka michache tu iliyopita mh. Wanachama kinyume wakimwaga maji baridi na kudharau wazo la mtu mmoja, kura moja. Demokrasia ya kisiasa katika Tanganyika, kama ilivyo katika nchi nyingine, ni kichocheo ambacho kinaweza kusaidia kuondokana na athari mbaya za udhalilishaji na kurudi nyuma. Nadhani hili la Tanganyika litawezesha taifa hili kubwa kwenda mbele kwa umoja.
Kama kumekuwa na ucheleweshaji, kama ilivyopendekezwa na Mhe. Mwanachama wa Beckenham kungekuwa na, kuna uwezekano kabisa kwamba jaribio hili kubwa lisingefaulu. Tuhuma zingeibuka, mashaka yangetolewa na uadui kuchukuliwa ambao ungechukua muda mrefu sana kutokomeza kuliko kujijenga. Bila shaka, Waziri Mkuu wa Tanganyika ni mtu wa ajabu. Yeye ni mmoja wa watu mashuhuri wa kizazi hiki. Lakini amekuwa na chama cha ajabu cha kufanya kazi nacho. Muungano wa Kitaifa wa Kijamaa wa Tanganyika wa Kisoshalisti ni shirika la ajabu sana. Iliundwa tu mnamo 1954, na bado ndani ya miaka saba 1022inachukua serikali ya taifa huru ambalo litachukua sehemu yake kamili ndani ya Jumuiya ya Madola.
Natoa pongezi sio tu kwa Mwalimu Nyerere bali hata baadhi ya wapambe wake. Kwa mfano, kuna Bw. Oscar Kambona, mtu ambaye angeweza kuingia katika taaluma na kupata pesa nyingi. Alitumia miaka mingi kwenda vijijini, katika maeneo ya pembezoni, akieneza injili ya maendeleo ya kisiasa wakati haikuwa jambo maarufu. Tukumbuke kwamba wakati ule baadhi ya watumishi wa serikali wa kikoloni walikuwa wakifanya kila wawezalo kudhoofisha maendeleo ya TANU kwa sababu walikuwa na mashaka na shirika lolote na watu wenye mashaka na watu kama Kambona, waliotanguliza masilahi ya nchi yake mbele yake. Kulikuwa na wanaume kama Paul Bomani, mshirika ambaye, mbele ya kizuizi rasmi, alianzisha shirikisho kubwa la vyama vya ushirika la Victoria, shirika hilo kubwa la washirika ambalo limebadilisha eneo lililokuwa nyuma kuwa sehemu yenye ustawi wa Tanganyika na ambalo kwa mwaka mmoja limetoa marobota 200,000 ya pamba. Ni biashara ambayo karibu inamilikiwa kabisa na wanachama wake ambao, kupitia mbinu za ushirika wa Kisoshalisti, wanajifunza njia bora ya kuendeleza nchi yao. Halafu kuna mifano ya zamani, mfano Chama cha Ushirika cha Bukoba, kinachoongozwa na mtu ambaye sasa ni mmoja wa Mawaziri mashuhuri katika Utawala wa Mheshimiwa Nyerere. Pia KNCU kuzunguka mlima Kilimanjaro ni moja ya mifano kongwe ya mafanikio ya vyama vya ushirika.
Tunaweza kufanya nini ili kuwasaidia? Haitoshi tu kusema mambo mazuri kuhusu Tanganyika kufikia uhuru wake. Naunga mkono kabisa haki yangu mh. Rafiki Mbunge wa Llanelly na Mhe. Wanachama wamesema kuhusu haja ya kutoa msaada katika kipindi hiki kibaya cha njaa. Hata hivyo, tukumbuke kwamba hili si tatizo la muda mfupi. Tatizo la njaa na utapiamlo siku zote linaikabili nchi kama Tanganyika yenye rasilimali chache ambazo hazijaendelezwa kwa njia yoyote ile.
1023Kwa hiyo, hata baada ya kutoa misaada ya kukabiliana na njaa, natumai kwamba tutakuwa na mawazo ya kutosha kufanya kazi na Serikali mpya ya Tanganyika huru mpango wa misaada mikubwa ya kiuchumi iliyoenea katika kipindi cha miaka saba ijayo. Ningeweka kiasi kinachohitajika kwa hii sio chini ya pauni milioni 250. Nchi inahitaji kiasi kikubwa kutumika katika maendeleo ya reli, barabara, mawasiliano na skimu za umeme wa maji na umwagiliaji. Mpango mkubwa wa Rufiji, kwa mfano, ungeweza kuendelezwa kama fedha za kutosha zingepatikana. Halafu, kuna maendeleo ya viwanda ambayo yanaendana na ujenzi wa msingi wa uchumi wa kilimo. Ni kwa kuendeleza Tanganyika tu, kwa kuwekeza kiasi kikubwa cha fedha. kwamba dunia nzima inaweza kulipa deni tunalodaiwa na Tanganyika kwa maovu ya kutisha iliyofanywa kwayo kupitia miaka 400 au 500 ya biashara ya utumwa. Natumaini kwamba mbinu za ushirikiano zinaweza kuwa, kama, naamini, zitakuwa, sehemu kubwa ya maendeleo hayo.
Narudia matumaini ya mhe. Mama Mjumbe wa Plymouth, Devonport (Bi Vickers) kwamba katika miaka hii ijayo kutakuwa na mawasiliano ya karibu kati ya mashirika ya Tanganyika kama vile vyama vya ushirika na vyama vya wafanyakazi na vyama vyetu vya ushirika na vyama vya wafanyakazi, kwa sababu ni kubwa sana. mpango huo unaweza kupatikana kwa pande zote mbili kwa mawasiliano ya kirafiki kama haya. Narudia matashi mema ambayo yameelezwa na kuitakia Serikali na wananchi wa Tanganyika maendeleo makubwa wanayostahili katika siku zijazo.

Click to expand...

§Bw. Julian Snow (Lichfield na Tam-worth)
Ninakusanyika kutoka kusikiliza mjadala na kuangalia pande zote kwamba mimi ni mmoja wa waheshimiwa watatu. Wajumbe wa Bunge hili ambao wamefanya kazi Tanganyika kinyume na kufanya ziara za hapa na pale. Hiyo hainipi haki yoyote, hata hivyo, kuizungumzia Tanganyika yenye hazina kubwa ya maarifa. Kumbukumbu zangu zinarudi nyuma kidogo kuliko za Mh. Mwanachama wa Beckenham (Bw. Goodhart) na wa mheshimiwa wangu. Rafiki Mjumbe wa Dept-ford (Sir L. Plummer), ambaye hivi karibuni, ninaamini, atakuvutia, Mheshimiwa Spika, kwa mchango wake muhimu sana anaoweza kuutoa katika mjadala huu.
1024Nilipokwenda Tanganyika kwa mara ya kwanza, ilikuwa chini ya Ugavana wa Sir Donald Cameron, ambaye tayari alasiri hii imetolewa na Mhe. Mwanachama wa Blackpool, Kusini (Sir R. Robinson). Sir Donald mwenyewe alikuwa mwanafunzi wa Lugard. Nakumbuka kwamba katika kipindi cha 1929-30, alikuwa akianzisha taasisi ya kanuni ya kanuni isiyo ya moja kwa moja, ambayo, naamini, iliweka msingi wa hali ya kikabila na ya kikabila ambayo imekuwapo Tanganyika. Katika miaka hiyo, ambayo haikuwa muda mrefu sana baada ya Vita Kuu, kumbukumbu bado zilikuwa wazi juu ya uvamizi wa Wajerumani wa nchi hiyo. Nakumbuka wale wenye nia rahisi zaidi ya walowezi pale wakizungumza na mawazo fulani kuhusu utawala wa kikatili na mara nyingi rahisi wa Wajerumani—utawala wa Kiboko, nadhani,
Kulikuwa na uadui kwa mtazamo wa jumla wa kisiasa na kijamii wa Sir Donald. Mtu anakumbuka kwa shukrani kwamba sera yake ilifanikiwa kukandamiza uadui huo na kufikia anga ambayo ninakumbuka katika eneo hilo. Bunge litanivumilia endapo nitaonekana kuwa mtu wa kuropoka kidogo, lakini ninaamini kwamba leo tunazingatia hatua ya mwisho ya hali ya kisiasa ambayo chimbuko lake ni ule utawala mkubwa wa Sir Donald enzi hizo. Nilihisi kwamba nilipaswa kusema hivyo, kwa sababu nilipenda sana fadhili zake za kibinafsi kwangu nilipokuwa kijana na kukumbuka yale aliyonifundisha siku hizo.
Majina mengine yameondolewa kwenye mjadala huo leo mchana. Rejea ilitolewa na mheshimiwa wangu wa kulia. Rafiki Mwanachama wa Llanelly (Bw. J. Griffiths) kwa dhiki za asili kama vile nzi wa tsetse. Nakumbuka Swinnerton, huko Shin-yanga, akiharakisha kurejea eneo hilo kwa msimu wa tsetse. Hakuna mtu ambaye amewahi kukumbana na tsetse ambaye angetaka kurudi ili kujishughulisha na usikivu wa nzi huyo.
Ilikuwa Tanganyika na Dares Salaam mwaka 1930 ambapo Mwafrika wa kwanza aliwahi kujadiliwa na Baraza la Kutunga Sheria. Jina lake naamini alikuwa Martin Kayamba. Sijui nini kimempata sasa.
Ili kujisasisha zaidi, kuna mambo mawili ambayo, pengine, 1025Waziri anaweza kukumbuka katika mawasiliano yake zaidi na Mwalimu Nyerere. Haki yangu mheshimiwa. Rafiki Mjumbe wa Llanelly alizungumza kwa kirefu sana, kama Mhe. Wanachama wamefanya, kuhusu matatizo ya kiuchumi yanayoikabili Tanganyika, kama vile njaa. Tanganyika—iliyo na mtaji mdogo, idadi ndogo ya watu na eneo kubwa—itakuwa na matatizo ya aina hii kwa muda mrefu. Kuna usumbufu wa msimu wa huduma za barabara. Kuna karibu usumbufu wa moja kwa moja wa msimu wa mfumo wa reli, unaojumuisha gharama kubwa ya mtaji. Sioni aibu haswa kuwasilisha barua yenye utata, lakini nakumbuka kwamba wakati Gold Coast ilikuwa inaanza kupata uhuru na kujiendeleza hadi Ghana, tulikuwa na mabenchi ya Wahafidhina walidai kwamba misaada yote ya kifedha ya wakoloni na ustawi isimamishwe kwa sababu uhuru ulikuwa ukitolewa. Natumai sio tu kwamba tutazingatia matatizo ya sasa ya njaa ya Tanganyika, lakini tutazingatia kwamba bila shaka nchi hii maskini itakuwa na haja ya misaada ya kifedha. Ni jambo ambalo tunapaswa kulitazamia.
Heshima zimetolewa ipasavyo mchana wa leo kwa ukosefu wa ugumu wa kabila. Ni kwa ufahamu wa Bunge kwamba biashara ya usambazaji wa jumla na rejareja ya Tanganyika iko mikononi mwa Wahindi pekee. Nyerere asipokuwa makini sana, hilo linaweza kuwa tatizo. Natumai vyombo vilivyo mikononi mwa Serikali vitatumika kujaribu kuwavutia Watanganyika kuja nchi hii au nchi nyingine za Ulaya kujifunza biashara, biashara na mahitaji ya usambazaji, ili waweze kuwa na mkono mkubwa katika matatizo ya kijiji na vitongoji vidogo, ambavyo kwa sasa viko mikononi mwa Wahindi.
Ili maneno yangu yasipotoshwe, naomba niseme hivi. Mimi, kwa moja, natoa pongezi kubwa zaidi kwa jumuiya ya Wahindi katika Tanganyika. Waliingia katika pembe chafu, chafu, ndogo, za mbali za nchi wakati ambapo hakuna mtu mwingine angeenda na walitimiza kazi muhimu sana. Wamekuwa raia wa heshima wa eneo hilo. Wengi wamekimbia kutoka India ili kuepusha vizuizi vya tabaka. Waliingia katika eneo jipya ambako hakukuwa na starehe 1026na pale ambapo ustaarabu wao wenyewe ulikosekana kabisa, hata hivyo waliuweka nje kwa miongo kadhaa na wamepata usambazaji wa bidhaa ambao ni wa ajabu sana.
Ni vigumu kupata kitu kipya cha kusema katika hatua hii ya mjadala kuhusu kukaribisha hatua hii. Nilisikitika kwamba niligundua katika hotuba kutoka kwa viti vya Conservative hisia ya zamani ya Conservative kwamba tunaenda haraka sana. Tunachofanya leo ni heshima kubwa. Tunatoa mfano wa maridhiano ya haraka na mitazamo yetu ya kijamii na kisiasa ya kikoloni na matamanio halali ya watu kujitawala wanavyotaka. Nimefurahi kuweza kushiriki katika mjadala huu.

Click to expand...

§Sir Leslie Plummer (Deptford)
Napenda kuchukua fursa hii kuongeza sauti yangu kwa mapokezi ya jumla ambayo yametolewa pande zote mbili za Bunge katika Muswada huu. Ni tukio la nadra pale pande zote mbili zinapoungana katika kukaribisha Kipimo cha aina yoyote. Ni mara chache ambapo pande zote mbili zinamsifu mjumbe fulani wa Serikali, kwa ufupi, Kiongozi wa Baraza. Ni mara chache sana ambapo tuna hotuba moja tu kama ya Cassandra, kama vile hotuba ya ukali na isiyo na ukarimu tuliyosikia kutoka kwa mheshimiwa. Mwanachama wa Beckenham (Bw. Goodhart), ambaye, ninajuta kusema, hayuko mahali pake kwa sasa. Natumai kwamba haitatoka nje ya Bunge hili kwamba hotuba yake iliwakilisha maoni ya kina na ya kina ya Bunge hili la Commons.
Hatari moja ambayo tumo ndani yake ni ile ya kuunda, kana kwamba, ibada ya utu. Nadhani tuko katika hatari kubwa ikiwa tutasema, "Hii itakuwa sawa baada ya muda mrefu kwa sababu Waziri Mkuu wa Tanganyika ni mtu bora." Ninaamini, pamoja na Mheshimiwa wangu. Rafiki Mwanachama wa Wednes-bury (Bw. Stonehouse), kwamba Waziri Mkuu amekuwa na bahati sana kuwa nyuma yake chama kilichoungana cha watu waliodhamiria ambao wamempa msaada anaohitaji, na aliohitaji. Waziri Mkuu wa Tanganyika, Mheshimiwa Nyerere, natumai, ataendelea kuungwa mkono na Mhe. na sawa mhe. Wajumbe wa Bunge hili kwa sababu ataihitaji. Tunapaswa kuwa tayari kumsaidia 1027na kumwinua ajikwaapo. Nadhani kuna uwezekano kwamba atajikwaa kwa sababu ambazo sio kosa lake. Niliposoma zile stori na kupata taarifa za njaa sasa inayotishia Jimbo la Kati la Tanganyika, nilijisemea, “Golly wangu, hapa ndipo nilipoingia”.
Mwaka 1948, nilipokwenda Tanganyika kwa mara ya kwanza kuchukua mpango wa karanga kwa niaba ya Shirika la Chakula la Ng’ambo, nikiwa Mwenyekiti wake, nilipelekwa Bomas na kuonyeshwa maghala ya kuhifadhia njaa ambayo yalikuwa yamejengwa na kujaa wakati huo. sababu kwamba kulikuwa na njaa mwishoni mwa miaka ya 1940 na ilikuwa ni uamuzi wa Serikali kwamba njaa isingeikumba tena Jimbo la Kati bali kwamba kungekuwa na akiba ya nafaka ya kutosha.
Moja ya matatizo yalikuwa kwamba katika Jimbo la Kusini mwa Tanganyika, eneo linalozunguka Nachingwa, ambalo ni ghala la asili la Mkoa wa Kati, halikuweza kupeleka chakula kwa sababu barabara zilikuwa katika hali ya kushangaza. Nadhani tayari nimeliambia Bunge kwamba niligundua wakati fulani kwamba madaraja yaliyokuwa yakivuka mito yalichukuliwa na Idara ya Utumishi wa Umma wakati wa mafuriko kwa sababu yanaweza kusombwa na maji. Kwa hiyo madaraja yaliyojengwa ili watu wavuke mito hayakuwepo wakati yanapohitajika na chakula hakikuweza kuletwa.
Ilisemekana kuwa hali hii haitatokea tena, lakini sasa imetokea. Kwa nini? Si kosa la Mwalimu Nyerere; ni kosa letu. Tuna bandari Mikindani ambayo, kama Mhe. Friend ametaja, ina uwezo wa kuchukua meli hadi tani 10,000, na ambayo ilijengwa na Shirika la Chakula la Overseas. Kuna barabara za Tanganyika ambazo ni wazi hazikuwepo kabla ya Shirika la Chakula la Overseas kuchukua madaraka. Kuna reli katika Tanganyika ambayo haikuwepo kabla ya Shirika la Chakula la Ng'ambo kuwapo; lakini tuna shida hii. Tuna njaa hii inayowakabili watu 500,000 au zaidi. Ni mfano wa hali ya hatari ya kilimo katika Tanganyika ambayo haitatatuliwa kwa mabadiliko ya Serikali au kwa mabadiliko ya Waziri Mkuu. Inatubidi 1028mwambie Mwalimu Nyerere, "Tumesimama nyuma yako katika miaka hii ijayo ya malezi ili kuhakikisha kwamba ukipatwa na majanga haya tutakusaidia."
Nimeketi juu ya mwinuko wa nyumba ya udongo katika jimbo la Kati la Tanganyika nikitazama mawingu ya mvua yakivuma juu na kuona kwa majira ya pili mfululizo ukame wa kutisha ukiikumba nchi. Mh mmoja. Mwanachama alitaja ukweli kwamba mwaka ujao kulikuwa na nafasi moja kati ya tano kwamba kungekuwa na ukame tena. Nadhani hii inawezekana kuwa kweli. Hatuwezi kutegemea mvua katika Jimbo la Kati la Tanganyika, lakini tunaweza kuitegemea kwa kiasi kikubwa katika Jimbo la Kusini. Anachohitaji Mwalimu Nyerere na wananchi wa Tanganyika ni utitiri mkubwa wa mitaji ya kujenga hata reli na barabara nyingi zaidi na hata maghala zaidi ili kuwezesha hatari ya njaa kwa ukame kuepukika.
Natumaini kwamba Serikali haitasema, kwa sababu tu Tanganyika imepata uhuru wake, "Tunanawa mikono kwa Tanganyika." Sisi wananchi wa Uingereza tuna deni kubwa la shukrani kwa watu wa Tanganyika. Ilikuwa ni kupitia hali ya chini ya maisha ambayo wengi wao wamekuwepo hapo zamani, na hali zao mbaya, ndipo tulipofurahia kiwango chetu cha maisha. Sidhani kwamba tunaweza kukwepa jukumu letu kwa yaliyotokea huko nyuma kwa kumsifu tu Mheshimiwa Nyerere sasa na kuukaribisha tu Muswada huu.
Natuma salamu zangu za kheri kwa wanaume na wanawake wanaofanya kazi katika Shirika la Kilimo Tanganyika, chombo ambacho kimechukua biashara iliyoachwa na Shirika la Chakula la Ng'ambo. Najua wengi wa wanaume na wanawake hao. Nilifanya kazi nao katika joto, vumbi na pepo pepo katika hali ngumu kwa ujumla ya Tanganyika. Nakumbuka jinsi walivyokuwa wakivamiwa na wachekeshaji katika sehemu zote za nchi hii kuwa hawana uwezo. Hawa walikuwa wahandisi na warekebishaji ambao walikuwa wakifanya kazi chini ya hali mbaya ili kuweka mashine ziendelee. Nakumbuka jinsi soma wa wakulima wa kilimo walivyokuwa wakikosolewa mara kwa mara na hadithi zilizosimuliwa kuwa hawajui tofauti ya mbolea na saruji. Nilijua kwamba, wakati wote hawa wenzetu walikuwa wanashikiliwa kama vicheko na kukosolewa, 1029ukosoaji ungekuwa bora zaidi dhidi yangu, kwa sababu nikiwa Mwenyekiti wa Shirika la Chakula la Ng'ambo nilikuwa, muda wote nilipokuwa Mwenyekiti, niliwajibika kwa kila kitu kilichotokea chini ya mpango huo. Nilichochukia zaidi ni wanaume hawa, waliotoka katika nyumba zao za starehe kwa mwito wa taifa kufanya kazi ngumu na ngumu sana, wakitendewa kana kwamba ni kundi la wahuni au wapumbavu; hawakuwa wala. Walikuwa watu wachapa kazi, na wengi wao walibaki Tanganyika wakifanya kazi katika Shirika la Tanganyika na kuongeza utajiri wa nchi kwa namna ambayo siku zote walitarajia kwamba wangeweza kuongeza utajiri wa nchi hiyo.
Ni kwa wanaume na wanawake hao haswa kwamba ningesema, "Natumai kwamba uzoefu wenu katika miaka kumi na miwili au kumi na tatu iliyopita na juhudi mlizofanya, kujitolea kwenu kwa nchi, uelewa wenu wa watu wa nchi, italeta thawabu ambayo sisi sote tunatafuta”—Tanganyika yenye furaha, iliyoridhika, yenye nguvu na ustawi.

Click to expand...

§Bw. EL Mallalieu (Brigg)
Kila mmoja wetu kwa dakika chache anatamani kujumuika katika kueleza nia njema kwa Tanganyika katika hafla hii, iwe tukitokea, kwa sababu ya kazi zetu, kuchukuliwa kufanya kazi nchini, kama tumeitembelea kwa kawaida tu. , kama, kama haki yangu mhe. Marafiki Wanachama wa Llanelly (Bw. J.Griffiths) na Wakefield (Bw. Creech Jones), tumeunganishwa nayo kwa heshima kutoka mbali, iwe tumeunganishwa nayo mara kwa mara, lakini kwa heshima kubwa, kama mheshimiwa wangu. Rafiki Mwanachama wa Deptford (Sir L. Plummer), au kama, kama mimi, hatujawahi kufika nchini hata kidogo. Kila mtu angependa kuchukua ala yake na kuchangia muziki wa chumbani katika kutoa Siegfried idyll kutoka nchi hii hadi nchi nyingine ya mbali, ambapo tukio hili linakaribia kufanyika.
Hii imekuwa, kama wengi Mhe. Wanachama wamesema tayari, kupatikana kwa uhuru kwa hali halisi ya serikali. Imeongoza kwa karibu utawala wa chama kimoja cha Tanganyika, sio kwa sababu kumekuwa na ukandamizaji wa upinzani, lakini kwa sababu, kwa sababu nzuri zaidi, wamepata umoja wa maoni. Lakini mimi 1030usifikiri yeyote kati yetu atakuwa hajui matatizo ambayo hali hii inaweza kusababisha katika siku zijazo. Najua italeta matatizo. Je, demokrasia inaweza kudumu katika mazingira haya? Je, utawala wa sheria unaweza kustawi chini ya chama kimoja?
Watu wengi wanaongozwa kudai kwamba demokrasia yetu ya Bunge haina uwezo wa kuuza nje ya Afrika. Ninajua kwamba Wazungu wengi, hata sasa, hawawezi kufanya mfumo huu ufanye kazi, na kwamba sisi wenyewe tumechukua karne nyingi kuuruhusu kubadilika hadi hali yake ya sasa. Ninawasilisha kwa Bunge kwamba ikiwa demokrasia inamaanisha kwamba tunataka kuona mfano halisi wa mfumo wa Westminster katika nchi fulani ya mbali, basi kunaweza kuwa na kitu katika ukosoaji huu; lakini ikiwa, kwa upande mwingine, tunamaanisha kwa demokrasia kwamba ni. ushirika na ushiriki wa serikali, basi, katika uwasilishaji wangu, kwa maana hii kuna nafasi ya kweli ya sehemu hii ya zabuni ya demokrasia kushamiri hata katika nchi za mbali za Afrika.
Demokrasia kwa maana hii, kwa uwasilishaji wangu, si kitu kigeni kwa Afrika. Tunasikia mara nyingi sana kuhusu machifu wanaoonwa kuwa watawala na watu wasio na demokrasia katika mawazo yao, lakini nimeona jambo fulani, si katika Tanganyika bali katika sehemu nyinginezo za Afrika, kuhusu jinsi utawala wa kichifu unavyoweza kufanya kazi—na katika sehemu zilizotengana sana. wa Afrika, kusini na kulia magharibi; ambapo chifu anayesimamia baraza lake anapaswa kutoa uamuzi kutoka kwa baraza hilo, hata kama si lake mwenyewe, na jinsi kila mmoja wa wajumbe wa baraza hilo. ni, kwa haki yake mwenyewe, chifu katika eneo fulani dogo ambapo anapaswa kufanya jambo lile lile sawasawa, kama vile sisi pia, tunavyosema yale ambayo wapiga kura wetu wanasema, ndani ya mipaka fulani ambayo inajulikana vyema na Wajumbe wote wa Bunge hili.
Kila mmoja wa wajumbe wa mabaraza hayo katika maeneo madogo ya eneo hilo yeye mwenyewe ni chifu katika eneo dogo zaidi, ili naye pia azingatie wanachosema wapiga kura wake na kutoa maoni yao, ingawa yanaweza kuwa si yake. kumiliki, na kuyapeleka maoni hayo kwa mabaraza ya juu zaidi, kwenye baraza kuu kabisa, na kwa mfalme au yeyote yule mwenye mamlaka. Kwa hiyo demokrasia hiyo kwa maana hiyo ya ushirikishwaji serikalini kwa vyovyote si jambo geni kwa Afrika. Majadiliano na ushawishi vimechukua sehemu yao katika demokrasia hiyo tangu muda mrefu 1031kabla ya mwanzo wa historia katika Afrika, na bado wanaweza kuendelea kufanya hivyo.
Inawezekana kabisa kwamba dhuluma inaweza kupatikana hata chini ya mifumo ya kidemokrasia ya serikali, na ni kweli vile vile kwamba tunaweza kupata uhuru katika aina hizo za demokrasia za Kiafrika. Ili nisione kwamba ni lazima tuwe na hofu sana kuhusu tabia ya Tanganyika au kwingineko barani Afrika ya kuunda Nchi za chama kimoja. Hatupaswi kukasirishwa kupita kiasi na hilo lenyewe. Kuna jambo kubwa lingine la kuangaliwa kabla hatujasema kama demokrasia ina nafasi ya kustawi huko au la, kwa sababu tunaweza kuwa na dhulma inayoshamiri chini ya aina kamili za demokrasia, kama nilivyosema hivi punde, dhulma ambayo inaweza kuwa kubwa. biashara au kwa hongo—hata iwe ya namna gani.
Licha ya hofu ambayo tunaweza kuwa nayo kuhusiana na mwelekeo huu wa Tanganyika, kila mtu ametoa pongezi sio tu kwa Julius Nyerere bali kwa wapambe wake ambao wameiongoza nchi yao kufikia hali yake ya sasa, na sisi tunaweza kuungana nao, pamoja na kwamba. ya uwezekano wa hofu ambayo tunaweza kuwa nayo, katika kuwatakia Watanganyika kila la kheri katika uhuru wao, tukieleza matumaini kwamba mizizi ya demokrasia inaweza kuingia ndani kabisa ya nchi yao ili utawala wa sheria, alama hiyo ya ustaarabu unaostahili. inaweza kuanzishwa huko kwa manufaa ya kudumu.

Click to expand...

§Bw. Arthur Creech Jones (Wakefield)
Kwa sababu ya ushirika wangu na Tanganyika katika siku zilizopita, nami pia, ningependa kujumuika katika kwaya ya jumla ya pongezi na salamu za heri kwa eneo hilo.
Nakumbuka vizuri kwamba nilipokuwa nikijaribu kuwashawishi walowezi Waingereza katika Tanganyika kwamba mfumo wa udhamini ungekuwa na thamani fulani kwao katika maisha ya kitaifa ambayo walikuwa wanatarajia kuyajenga baadaye. kama mfumo huu unafaa kutumika. Ilihisiwa kuwa eneo hilo halipaswi kuwa chini ya mfumo wa udhamini hata kidogo, lakini linapaswa kuzingatiwa kama eneo la Uingereza, kama vile Muungano wa Afrika Kusini ulivyoichukulia Afrika Kusini-Magharibi kama kiambatisho chake. maisha ya kitaifa.
1032Nilijaribu wakati huo kuwashawishi wale waliotoa maoni yao kwamba tutasimamia eneo hilo kwa kufuata viwango vya juu vya utawala wa kikoloni wa Waingereza, na ni jambo la kupendeza kwamba, chini ya usimamizi wa kiwango fulani cha Baraza la Udhamini, nchi imeendelea kwa jinsi ilivyo na ikatoa matokeo ya ajabu sana na kupata uhuru wake.
Kuna historia ya ajabu ya wasimamizi, ya wale ambao wametoa maisha yao mengi kwenye eneo. Nilifurahi sana kusikia heshima kwa Dundas na kazi yake katika eneo la kahawa. Hakika alisaidia kuunda kile ambacho pengine ni chama kikuu cha ushirika cha Kiafrika katika bara zima hilo kubwa. Vile vile, nadhani kulikuwa na uanzishwaji chini ya biashara ya kibinafsi uanzishwaji wa mfano katika Kampuni ya Williamson Diamond Mining. Ni jambo la kufurahisha sana kwamba Serikali ya Tanganyika sasa ina maslahi makubwa sana na kampuni hiyo, na kwamba kwa madhumuni yote ya kiutendaji mgodi huo kwa hakika ni sekta iliyotaifishwa, kwa kushirikiana na Shirika la Almasi la Afrika Kusini.
Mh wangu. Rafiki Mjumbe wa Dept-ford (Sir L. Plummer) amezungumzia mpango wa karanga, ambao ulitoa mchango mkubwa kwa Tanganyika. Ilikuwa ni lazima kwamba majaribio fulani yafanywe ili kugundua kama ardhi ndogo ya kando inaweza kuletwa katika kilimo ili kuzalisha chakula kwa ajili ya watu. Kulikuwa na hasara kubwa katika jaribio hilo, hata hivyo lilitoa mchango mkubwa katika maisha ya eneo hilo. Barabara, madaraja, shule, hospitali na baadhi ya kazi za kilimo, hususan Shirika la Kilimo Tanganyika, vyote vimeacha alama katika maisha ya eneo hilo. Kwa kiwango hicho Bunge halipaswi kufuta mara kwa mara mchango ambao mpango wa karanga ulitoa.
Ningetumaini kwamba mustakabali wa Tanganyika ni mzuri zaidi kuliko unavyoonekana hivi sasa. Kuna utajiri mkubwa katika eneo hilo. Matumizi makubwa ya mtaji yanaweza kuhusika katika unyonyaji wa baadhi yake, lakini hakuna shaka kwamba bado kuna uwezekano mkubwa katika unyonyaji huo kwa manufaa ya eneo hilo.
*** 1033Ningependa kukata rufaa hasa kwa Katibu wa Jimbo kuhusu mipango ya kifedha wakati maeneo yanapopata uhuru wao. Siku zinazofuata uhuru kwa kawaida ni siku za ugumu mkubwa katika ujenzi wa maisha ya kitaifa na uundaji wa umoja wa kitaifa, kujenga hisia ya kusudi la kitaifa, na kupata msingi wa kiuchumi ambao dhumuni hilo la kitaifa linapaswa kuwa nalo. inaweza kuendelezwa. Kwa hivyo, ni muhimu zaidi kwamba sisi wenyewe hatupaswi kuosha mikono yetu kabisa ya dhima na majukumu ambayo tumeingia.
Naishauri Serikali kupitia upya mtazamo wao wa jumla kuhusu kupatikana kwa uhuru na kuachana na mtazamo wa kidunia kwamba uhuru hauhusishi msaada wowote wa kivitendo katika masuala ya ruzuku au mikopo kutoka nchi hii. Sikuzote ilionekana kwangu kuwa msiba kwamba fedha za maendeleo na ustawi wa kikoloni hazipaswi kuchangia baadhi ya manufaa yake kwa eneo kwa sababu eneo hilo lilikuwa limepitisha mpaka hadi hadhi ya kujitegemea. Hali hiyo hiyo inatumika kwa uendeshaji wa Shirika la Maendeleo ya Kikoloni.
Hatujatoa utoaji wa kutosha baada ya uhuru kwa maeneo yale ambayo yamekuwa katika amana yetu na ambayo tumeyakuza kwa muda. Kwa sababu wametaka kupata uhuru wa kisiasa tumewarudisha kwenye matatizo makubwa. Hata baadhi ya majukumu ya kimaadili tuliyoingia nayo yamepuuzwa kwa sababu tumeshindwa kutoa fedha za kuendeleza maendeleo ambayo maeneo haya yanahitaji. Hawana rasilimali wala hawawezi, wakati wa kazi ya maendeleo, kupata rasilimali muhimu sana kwa ustawi wao wa mwisho.
Ningependa kueleza matakwa yangu mema kwa mustakabali wa eneo hili. Huenda Watanganyika watakuwa tayari kwa kiasi fulani cha kupunguziwa mamlaka yao ya kujitawala na ushirika wao katika kile ambacho hapo awali kiliitwa Ubalozi Mkuu wa Afrika Mashariki. Nilihusika sana na kuapishwa kwa Tume Kuu na kuwashawishi watu wa Afrika Mashariki 'kuikubali dhana hii ya ajabu, ambayo Magavana wa Afrika Mashariki wakati huo walikuwa wameifanyia kazi. Tulijaribu kwa mafanikio kuwashawishi watu kuona kwamba 1034huduma za pamoja za kipindi cha vita zinapaswa kudumishwa katika siku za amani.
Ingawa tunaweza kuukosoa muundo wa Tume ya Juu kama ilivyokuwepo hadi sasa, hata hivyo ilikuwa ni aina pekee ya muundo unaowezekana na maendeleo ya kisiasa wakati huo. Kwa vile sasa maendeleo ya kisiasa ya kila moja ya maeneo matatu yamekuwa yakielekea kwenye mfumo wa kidemokrasia, ni sawa na inafaa Serikali, kama inavyofanya, ikubali kukamilisha marekebisho ya mitambo ya Tume ya Juu ili iweze kutumika vyema zaidi. mahitaji ya kidemokrasia ya maeneo hayo matatu. Kwa hivyo, ninatumai kwamba mageuzi haya yatatokea hivi karibuni ili kwamba maeneo matatu ambayo yanafikia uhuru wao sasa yaweze kushirikiana katika mambo ambayo wanafikiri ni kwa manufaa ya ustawi wao wa mwisho.
Naipongeza Serikali kwa kuleta Muswada huu kwa haraka. Natumai kuwa mustakabali wa Tanganyika ni mzuri. Natumaini kwamba maombi yaliyotolewa kuhusu njaa ambayo yamekumba eneo hilo yatatimizwa vya kutosha na kwa uzuri na Serikali. Natoa salamu zangu za dhati kwa Serikali ya Tanganyika. Natumai kuwa nchi itastawi na ustawi wa watu wake utadumishwa.

Click to expand...

§Bw. Patrick Wall (Haltemprice)
Naomba radhi kwa mhe. Mwanachama wa Wakefield (Bw. Creech Jones) kwa kukosa mwanzo wa hotuba yake lakini ninaogopa kwamba kutokuwepo kwangu hakungeepukika. Naungana naye na wengine Mhe. Wajumbe wa pande zote mbili za Bunge wakitoa pongezi kwa Waziri Mkuu wa Tanganyika binafsi na nchi yake adhimu.
Mswada huo bado ni uthibitisho mwingine wa ukoloni wa Uingereza. Ni sifa kwa Tanganyika na nchi hii. Ifahamike kwamba tuliichukua nchi hiyo mwaka 1919 na mwaka uliofuata tukaanzisha Baraza Kuu na mwaka 1926 Baraza la Kutunga Sheria. Hayo ni maendeleo ya haraka sana. Inasimama ikilinganishwa na mfumo mwingine wowote wa kikoloni barani Afrika. Baada ya Vita vya Pili vya Dunia, Waafrika walishiriki katika Bunge hilo. Sasa wanachukua ukamilifu 1035serikali ya nchi na tunawatakia kila la kheri. Wakati ambapo Tanganyika imebadilika kwa njia ya kawaida ya kidemokrasia ya ukoloni wa Uingereza nchi za Ulaya Mashariki, Hungaria, Poland na Mataifa ya Baltic, zimekuwa na historia tofauti sana chini ya maendeleo ya ubeberu wa Kisovieti.
Sisi ndani ya Bunge huzingatia vigezo fulani tunapoamua nini kinatakiwa kwa nchi ambayo inakaribia kuingia katika uhuru na kuwa nchi huru katika Jumuiya ya Madola. Vigezo hivi vilipendekezwa kwanza na Sir John Macpherson, lakini mara nyingi vimejadiliwa katika Bunge. Kigezo kimoja ni kwamba nchi inapaswa kuwa na Serikali ya kitaifa inayokubalika na wananchi, yenye uaminifu wa pamoja na uwezo wa kuishi kwa amani pamoja kama taifa moja. Tanganyika ina hayo, kwa kiasi kikubwa inatokana na uongozi wa Julius Nyerere.
Heshima kubwa imetolewa na Bunge kwa mtu huyo bora. Mtazamo wake wa Kikristo, kiasi chake na hali yake ya ucheshi ni ya kutokeza kabisa miongoni mwa viongozi wa bara hilo kuu. Atashambuliwa na atapata tabu akiwa Waziri Mkuu wa nchi huru kutetea haki za walio wachache, lakini wanaomfahamu wanajua ataubeba mzigo huo na atapigania haki za jamii zote za wachache. mustakabali wa Tanganyika unategemea umoja wa watu na rangi zake zote.
Kigezo cha pili ni maendeleo ya kweli ya elimu ili kuzalisha wapiga kura wenye uelewa wa kutosha pamoja na uongozi wa kitaifa. Nimekwisha rejea uongozi wa Mwalimu Nyerere. Ni, labda, jambo zuri kukumbuka kwamba alikuwa mwalimu wa shule. Kwa hiyo ningetoa pongezi kwa kazi nzuri iliyofanywa na misheni za Kikristo katika kuanzisha na kuhimiza elimu Tanganyika. Natumai kuwa nchi inapoendelea kupata uhuru, misheni za Kikristo zitaweza kuendelea na kazi yao ya kuelimisha watu kuchukua nafasi zao zinazostahili katika nchi yao.
Kigezo cha tatu ni kile cha kujitegemea kiuchumi, na kiwango cha kuridhisha cha maisha na uchumi unaopanuka. Kwa vile usuluhisho wa kifedha kati ya nchi hii na Tanganyika tayari umeshatajwa, sitaweza 1036kushikilia Bunge kuhusu suala hilo, lakini ningeongeza ombi langu kwa Mhe. Wajumbe ambao wameomba ukarimu katika kuisaidia Tanganyika katika wakati huu wa ukame na shida. Ninaelewa kuwa hatua ya mzozo itafikiwa mnamo Januari ijayo, wakati karibu watu nusu milioni watalazimika kulishwa. Kwa kuongeza, karibu asilimia 50. mifugo inaweza kufa kwa kukosa maji. Hilo ni janga kubwa katika nchi ambayo tayari ina matatizo ya kutosha, na ninatumai kuwa Serikali ya Mtukufu Mheshimiwa itakuwa na ukarimu iwezekanavyo katika kuisaidia Tanganyika kifedha katika siku hizi ngumu.
Kigezo cha mwisho ni kwamba nchi inapaswa kuwa na Utumishi wa Umma wenye ufanisi na, ikiwa ni lazima, kutoka nje ya nchi. Nilipokwenda Tanganyika takribani miezi kumi na minane iliyopita niliambiwa kuwa wenye mamlaka walitarajia hiyo asilimia 30 hivi. ya watumishi wa umma wa Uingereza waliotoka nje wangebaki baada ya uhuru. Nilipofanya ziara nyingine mapema mwaka huu niliambiwa kwamba asilimia 70 hivi. angekaa. Hilo linaonyesha imani ya waliotoka nje ya nchi kwa Julius Nyerere. Sababu nyingine ya imani yao ni Sheria iliyopitishwa na Bunge hili ambayo tulichukua malipo ya vishawishi vya watumishi wa umma walioko nje ya nchi.
Nataka niweke hoja mbili kuhusu Utumishi wa Umma kulia kwangu Mhe. Rafiki. La kwanza ni kuhusu watumishi wa umma walioajiriwa ndani. Ninaelewa kuwa watu walioajiriwa kama maafisa wa ndani kwa kawaida wanahitaji kuwa na makazi ya miaka miwili nchini. Baadhi ya maofisa hao walikuwa wanaume ambao walikuwa wamestaafu kutoka Jeshi la Uingereza na ambao, baada ya kutumikia Afrika Mashariki, walikuwa na makazi yaliyohitajika ya miaka miwili. Walipotia saini mikataba yao hawakuwa wazi kabisa—nadhani walipaswa kuwa—kuhusu tofauti ya malipo na masharti kati ya maafisa walioidhinishwa au walioteuliwa na maafisa wa ndani.
Tofauti hii iliongezeka zaidi baada ya Ripoti ya Fleming, na inaweza kuwa kwamba, kwa msaada wetu wa hivi karibuni wa kisheria, itakuwa ghali zaidi kwa Serikali ya Tanganyika kuweka mtumishi wa serikali wa Ulaya au Asia kuliko kudumisha huduma za mtumishi wa umma aliyetoka nje ya nchi hii. Kwa hiyo natumai Serikali italisoma tatizo la watumishi hawa wa ndani kwa umakini mkubwa.
1037Wengi wao wangependa kubaki na kuwa raia wa Tanganyika, lakini baadhi yao wangetamani kuondoka nchini na kurudi nyumbani Uingereza. Hawawezi kufanya hivyo hadi wamalize mkataba wao, ambao unaweza kuwa bado na miaka miwili au mitatu kumalizika. Wana akiba kidogo sana kwa sababu, kama nilivyosema, malipo yao ni madogo sana ya watumishi wa umma walioidhinishwa; wengi hawawezi kumudu safari ya kurudi nyumbani. Kwa kuwa ni hivyo, natumaini kwamba wanaume hawa, ambao wametutumikia sisi na Tanganyika vizuri sana—na ambao sasa, kwa hakika, wanawafundisha wengine kuchukua kazi yao—watatendewa kwa ukarimu.
Tatizo lingine linawahusu wale wajumbe wa Tume Kuu, hasa wa shirika la reli, wanaohudumu Tanganyika. Haki yangu mheshimiwa. Rafiki amepokea vielelezo kuwa walijitolea kuitumikia Serikali ya Uingereza katika Miji ya Wakoloni, lakini sasa watalazimika kutumikia taifa huru la Jumuiya ya Madola, jambo ambalo halikujumuishwa kwenye mkataba wao. Wameambiwa kwamba lazima watoe notisi ya miezi sita ya kusitisha ajira. Ninapendekeza kwamba inaweza kuwa bora kuwaruhusu kutumia haki yao ya kuchagua. Binafsi nina imani kubwa sana na Tanganyika, na Waziri Mkuu wake, nadhani kungekuwa na uhamaji wa watumishi hawa wa serikali kutoka shirika la reli na shughuli nyinginezo endapo haki hii ya uchaguzi ingetolewa.
Hata hivyo, tunapozingatia tatizo hili ni lazima tutambue kwamba mwanamume anayehudumu katika mojawapo ya miji mikubwa kama vile Dares Salaam anaweza, ikiwa hana furaha, anaweza kupata wale walio na mamlaka na wawakilishi wa Uingereza, lakini wengi wa wanaume hawa wanatumikia nchi moja kwa moja. msituni, na, wanaposoma katika karatasi zao jambo fulani kwa athari ya nukuu ninayokaribia kufanya, wanalazimika kujiuliza kuhusu mustakabali wao. Nukuu hiyo ni kutoka gazeti la Daily Nation la Septemba mwaka huu. Ni ripoti ya hotuba iliyotolewa na naibu katibu mkuu wa Muungano wa Tanganyika Railway African Union, na inasomeka: Alimuonya Bw. Katungutu: ' Juhudi zetu zimeishiwa. Wanachama wetu wamechanganyikiwa, hawana subira na wana uwezekano wa kutoka nje ya mkono baada ya uhuru'. Ripoti hii inaendelea: Isipokuwa Waafrika wangedhibiti nyadhifa nyingi zinazowajibika, hakuwezi kuwa na amani katika sekta hiyo baada ya uhuru. 1038Usemi wa namna hiyo huwafanya wanaume hawa wasijali kuhusu usalama wao. Kuna hatari katika kufanya notisi ya miezi sita kuwa ya lazima ambayo wengi wao watasema, "Hatuwezi kuhatarisha. Ikibidi tusubiri miezi sita baada ya kutoa notisi ni bora tutoe sasa. "Namuuliza haki yangu mheshimiwa. Rafiki kulitafakari jambo hili kwa makini sana kabla Tanganyika haijawa huru.
Naomba radhi kwa kuibua jambo ambalo labda lina utata kidogo, lakini sisi katika Bunge hili tuna wajibu kwa watumishi hawa wa umma. Ninaamini kwamba hofu yao haina msingi, kwa sababu nina hakika kwamba Tanganyika ina mustakabali mzuri wa kuwa mwanachama huru wa Jumuiya ya Madola, na ninajua kwamba wote Mhe. Wanachama wanamtakia heri.

Click to expand...

§Naibu Katibu wa Jimbo la Makoloni (Bw. Hugh Fraser)
Nafikiri Bunge zima litakubali kwamba mchana wa leo tumekuwa na mjadala ambao, kwa taarifa zake na kwa uchangamfu wa matashi yake mema kwa Tanganyika, umekuwa ukizingatia mila zetu za juu kabisa; na kwamba ujumbe unaotoka hapa utakuwa. kukaribisha Tanganyika na marafiki zetu wengine walio ng'ambo. Hoja nyingi tofauti zimetolewa, na tajriba nyingi zimefichuliwa na, miongoni mwa wengine, Mhe. Mjumbe wa Deptford (Sir L. Plummer), Mhe. Mwanachama wa Lichfield na Tamworth (Bw. Snow), na Mhe. Rafiki Mwanachama wa Antrim, Kaskazini (Bw. H. Clark), ambao wamehudumu kwa muda mrefu katika sehemu hii ya dunia.
Karibu kila Mhe. Mwanachama ametaja hali ya njaa, ambayo ni mbaya katika Mkoa wa Kaskazini na hasa hivyo, labda, katika Mkoa wa Kati. Kama Bunge litakavyojua, haki mhe. Mjumbe wa Llanelly (Bw. J. Griffiths) alikuwa miongoni mwa watu wengine walioongoza wajumbe waliouliza haki yangu ya mhe. Rafiki Katibu wa Jimbo aangalie suala hili. Haki yangu mheshimiwa. Rafiki, bila shaka, ataiangalia zaidi, lakini itakuwa sawa kusema kwamba matumaini yoyote ya Serikali ya Mtukufu kuwa na uwezo wa kutoa chochote kwa njia ya fedha si nzuri sana; kwa kweli, ni badala ya mbali.
Sasa tunakabiliana na matatizo mengi kwingineko, na ndiyo tumefanya 1039makazi makubwa kabisa na Tanganyika. Haki mhe. Mwanachama wa West Bromwich (Bw. Dugdale) na Mhe. Wanachama walirejelea hali kama hizo katika maeneo yanayosaidiwa na ruzuku, na katika maeneo haya, kwa sababu ambayo yamepewa ruzuku, kwa kawaida, tutatimiza wajibu wetu.

Click to expand...

§Bw. J. Griffiths
Ningeeleza kwamba Katibu wa Jimbo ambaye alitupokea kwa ukarimu sana, aliahidi kuzingatia uwakilishi wetu, na ilielezwa zaidi jana kwamba mawasilisho hayo yalikuwa bado yanazingatiwa. Natumai kwamba hatuna budi kuchukua sasa kwamba kauli ya Naibu Katibu haina maana kwamba haki yake mhe. Rafiki atakataa kabisa uwakilishi huo.

Click to expand...

§Mheshimiwa Fraser
Nadhani nilichosema kilikuwa sahihi. Sitaki kuibua matumaini yoyote ya uwongo kwamba hili litakuwa jambo rahisi kufanya—pengine hiyo ndiyo njia bora ya kuliweka. Mazungumzo yanaendelea, lakini lazima niweke wazi msimamo huo kwa Bunge, kwa sababu ni haki tu kufanya hivyo—

Click to expand...

§Bw. A. Fenner Brockway (Eton na Slough)
Hadi Tanganyika inapata uhuru wake ni Umoja wa Mataifa wa Udhamini. Je, haitawezekana, kwa hiyo, kupendekeza kwamba, ingawa ni Eneo la Udhamini la Umoja wa Mataifa, Umoja wa Mataifa, kupitia mojawapo ya fedha zake, unapaswa kutoa mchango kwa hitaji hili la dharura?

Click to expand...

§Mheshimiwa Fraser
Hilo ni jambo ambalo ningependa kuliangalia na washauri wangu wa masuala ya sheria, lakini ieleweke wazi kwamba tatizo ni la mgawanyo. Kwa ukarimu mkubwa, Marekani imewezesha chakula hicho kupatikana. Tatizo sio sana, kwa hiyo, moja ya uhaba wa chakula, lakini moja ya usambazaji. Ninataka kuweka jambo hili wazi, kwa sababu wazo linaweza kwenda nje kwamba kuna uhaba wa jumla wa chakula.
Hoja mbalimbali zimetolewa na Mhe. Wanachama. Jambo ambalo linajitokeza wazi ni kwamba msaada wa Serikali ya Mtukufu utaendelea kwenda Tanganyika baada ya uhuru. Haki mhe. Mwanachama wa Wakefield (Bw. Creech Jones) alizungumzia jambo hilo katika matumizi yake mapana zaidi. Ni sawa kusema, hata hivyo, kwamba uhuru unamaanisha uhuru. Kwa uhuru, uhusiano mpya lazima uanzishwe, 1040na kuendelea na CD. na W. na fedha nyinginezo ambazo ni za ukoloni hazitakuwa sahihi na hazingekubalika.
Hatujapata jibu la mwisho, lakini Mwalimu Nyerere ameeleza kukubali msaada wetu kuwa, kama si ukarimu, wa kuridhisha, na kwa kiwango kikubwa sana. Kuna mambo fulani ambayo tunaweza kuendelea kufanya. Kwanza, kuna umuhimu, kama Mhe. Wajumbe wameeleza, juu ya kuendelea kwa ushirikiano wa Utumishi wetu wa Nje katika kuwasaidia Watanganyika kuendelea na mafunzo ya watu wao katika kufanikisha Uafrika au ujanibishaji wa Utumishi wao wa Serikali.
Mh wangu. Rafiki Mjumbe wa Haltemprice (Bw. Wall) alionyesha baadhi ya matatizo ya kiufundi yanayohusika hapa, na ninatumai kushughulikia masuala haya kwa mawasiliano naye. Kuna wahamiaji 2,200 Tanganyika, na hadi sasa ni karibu asilimia 20 tu. wameonyesha nia ya kuondoka.
Zaidi ya hayo, kuna kipengele muhimu cha msaada wa kiufundi. Haki yangu mheshimiwa. Rafiki Katibu wa Ushirikiano wa Kiufundi alikuwa hapa wakati wa mjadala kwa sababu, katika somo hili, Idara yake inaweza kuwa na msaada mkubwa sana kwa Tanganyika baada ya uhuru.
Mh. Mjumbe wa Hayes na Harlington (Bw. Skeffington) alizungumza juu ya hitaji la usaidizi wa siku zijazo juu ya malengo fulani mahususi, ambayo, naamini, yanaweza kufikiwa na mheshimiwa wangu wa kulia. Idara ya Marafiki. Mh. Mwanachama wa Lichfield na Tamworth alizungumza juu ya hitaji la mafunzo katika biashara na ni nini kwetu njia rahisi za biashara, na kadhalika. Tena, haki yangu mheshimiwa. Rafiki Katibu wa Ushirikiano wa Kiufundi anaweza kuwa msaada.
Heshima imetolewa kwa pande zote mbili kwa sehemu iliyofanywa na watumishi wetu wa kikoloni, kuanzia Magavana hadi wale wa nyadhifa ndogo. Wamewezesha kupatikana kwa Tanganyika katika uhuru ambao hatimaye utapatikana tarehe 9 Disemba.
Mh wangu. Rafiki Mwanachama wa Beckenham (Bw. Goodhart) na wengine wana mashaka juu ya busara ya njia ambayo tumefuata Tanganyika. Nina hakika kwamba ilikuwa njia sahihi. Lazima kuwe na kitu cha kamari katika maswali haya, lakini niko 1041akiamini kwamba, pamoja na Mheshimiwa Nyerere, pamoja na Mawaziri na marafiki na washauri wake, pamoja na Sir Richard Turnbull na Sir Ernest Vaisey na wengine, Tanganyika itafanikiwa. Kusema, hata hivyo, kwamba kwa kupata uhuru majibu yote yatapatikana pia sio kweli.
Ingefaa tu kunukuu maneno ya Mwalimu Nyerere kwenye mkutano wa Dares Salaam. Alisema kuwa uhuru ulileta changamoto na matatizo mapya, na akaendelea: Hakuna kitu laini, hakuna kitu rahisi mbele yetu. Sisi Watanganyika hatuwezi kujipapasa kwenye migongo yetu milioni tisa na kujifikirisha kuwa yote yamekwisha; kwa kuwa hatutaifanya chochote Tanganyika na hatutaweka mfano kwa ulimwengu isipokuwa tu kwa juhudi mpya na bidii yetu sisi wenyewe na kwa wema kwa wengine. Kwa mtazamo huo nina hakika kwamba Bunge litaukubali Muswada huo na kuwatakia heri wananchi wa Tanganyika katika nyakati zinazokuja.

Click to expand...

1. c1041
2. UHURU WA TANGANYIKA [PESA] 166 maneno

FaizaFoxy said:

Badala ya kujibu maswali yako kidogo kidogo nimeona niulete hapa mswada uliosomwa na bunge la Uingereza unaohusiana na uliopitishwa ili Tanganyika ipewe uhuru wake:

Tafsiri kwa msaada wa Google:

HANSARD 1803–2005 → miaka ya 1960 → 1961 → Novemba 1961 → 8 Novemba 1961 → Commons Sitting

MSWADA WA UHURU WA TANGANYIKA​

HC Deb 08 Novemba 1961 vol 648 cc986-1041986
§Agizo la Kusoma Mara ya Pili.
§3.43 usiku

§3.57 usiku

§4.12 jioni

§4.19 jioni

§4.28 jioni

§4.40 jioni

§4.46 jioni

§4.56 jioni

§5.10 jioni

§5.22 jioni

§5.33 jioni

§5.40 jioni

§5.50 jioni

§5.57 jioni

§6.7 mchana

§6.17 mchana





§Swali liliwekwa na kukubaliwa.
§Mswada ipasavyo usome mara ya Pili.
§Mswada uliokabidhiwa kwa Kamati ya Bunge zima—[Bw. JEB Hill. ]
§Kamati Kesho.

1. c1041
2. UHURU WA TANGANYIKA [PESA] 166 maneno

Rudi kwenye ORDERS OF THE DAY
Sambaza UHURU WA TANGANYIKA [PESA]
Umeona hitilafu? | Ripoti masuala mengine | © Bunge la Uingereza

Click to expand...

johnthebaptist said:

Subiri kidogo

Tanganyika lilikuwa ni Koloni la Ujerumani na Waingereza walipewa usimamizi Wakati tukiandaliwa kujitawala

Inasemekana Wajerumani ndio Wana Baadhi ya Madini yao huko kwenye Makanisa yaliyojengwa maporini

Ikumbukwe pia Mjerumani Karl Peters alikabidhiwa Tanganyika na Sultan wa Oman aliyeishi Zanzibar

Sasa labda wajuzi watufahamishe mkataba wa Karl Peters na Sultan wa Oman ulikuwaje

Maana baadae Karl Peters alitia Mikataba na machifu wakiwemo akina Mangungo wa Msovero Kabla ya kupokea kipigo Kutoka kwa Chifu Mkwawa wa Lugalo, Kalenga mkoani Iringa

Ahsante sana!

Click to expand...

FaizaFoxy said:

Fungulia uzi wake tuje tukupe dqrsa la Mjerumani na Sultani.

Tusiuharibu huu uzi wa watu kwa kuchanganya mada.

Click to expand...

Rabbon said:

Ukiona watoto wanaanza kuuliza zilipo hati na vyeti vya NDOA vya wazazi, stuka!!

Muungano wetu ni tunu tuliorithishwa na waasisi wetu.

Muungano utalindwa Kwa gharama yoyote.

Hautavunjwa, utaboreshwa tu.

Mungu ibariki TANZANIA.

Amen

Click to expand...

FaizaFoxy said:

Badala ya kujibu maswali yako kidogo kidogo nimeona niulete hapa mswada uliosomwa na bunge la Uingereza unaohusiana na uliopitishwa ili Tanganyika ipewe uhuru wake:

Tafsiri kwa msaada wa Google:

HANSARD 1803–2005 → miaka ya 1960 → 1961 → Novemba 1961 → 8 Novemba 1961 → Commons Sitting

MSWADA WA UHURU WA TANGANYIKA​

HC Deb 08 Novemba 1961 vol 648 cc986-1041986
§Agizo la Kusoma Mara ya Pili.
§3.43 usiku

§3.57 usiku

§4.12 jioni

§4.19 jioni

§4.28 jioni

§4.40 jioni

§4.46 jioni

§4.56 jioni

§5.10 jioni

§5.22 jioni

§5.33 jioni

§5.40 jioni

§5.50 jioni

§5.57 jioni

§6.7 mchana

§6.17 mchana





§Swali liliwekwa na kukubaliwa.
§Mswada ipasavyo usome mara ya Pili.
§Mswada uliokabidhiwa kwa Kamati ya Bunge zima—[Bw. JEB Hill. ]
§Kamati Kesho.

1. c1041
2. UHURU WA TANGANYIKA [PESA] 166 maneno

Rudi kwenye ORDERS OF THE DAY
Sambaza UHURU WA TANGANYIKA [PESA]
Umeona hitilafu? | Ripoti masuala mengine | © Bunge la Uingereza

Click to expand...

Rabbon said:

Ukiona watoto wanaanza kuuliza zilipo hati na vyeti vya NDOA vya wazazi, stuka!!

Muungano wetu ni tunu tuliorithishwa na waasisi wetu.

Muungano utalindwa Kwa gharama yoyote.

Hautavunjwa, utaboreshwa tu.

Mungu ibariki TANZANIA.

Amen

Click to expand...

FaizaFoxy said:

Vya kushangaza. Kwenye mswada huu, kinyume na tunavyoaminishwa kwenye siasa zetu za propaganda za kujazana ujinga.

Mswada upo wazi kabisa na unausifu mshikamano wa Tanganyika na umoja wa kitaifa waliokuwa nao.

Waingereza humu wanashangaa kuwa hawajakuta chuki (naamini za kikabila na kidini) "ama za kwengine" nje ya Tanganyika.

Kwa hiyo tusidanganyanekuwa "legacy" hiyo ililetwa baada ya uhuru.

Click to expand...

bin haroub said:

Kumbuka tu mtoa mada ameuliza masuala kuhusu Tanganyika

Click to expand...

johnthebaptist said:

Haya 😀😀😀

Click to expand...