SI KWELI Matumzi ya Wali mweupe yana hatari zaidi kuliko Soda kwenye kusababisha kisukari

SI KWELI Matumzi ya Wali mweupe yana hatari zaidi kuliko Soda kwenye kusababisha kisukari

Baada ya kuitathmini taarifa hii, tumebaini kuwa si ya kweli.
Source #1
View Source #1
Kupitia mitandao ya kijamii kumekuwepo na chapisho linalodai kuwa matumzi wa wali mweupe yana hatari zaidi kuliko soda kwenye maambukizi ya kisuakari
Je ? ni upi uhalisia wa chapisho hilo linalodai kusambzwa kwenye mitandao ya kijamii nchini Tanzania.
wali.jpg
 
Tunachokijua
Kisukari ni ugonjwa unaotokea wakati kiwango cha sukari kwenye damu (glukosi) kinapokuwa juu sana. Hali hii hutokea wakati kongosho lako halitengenezi insulini ya kutosha au halitengenezi kabisa, au mwili wako unaposhindwa kuitikia vizuri ufanyaji kazi wa insulini. Kisukari huathiri watu wa rika zote. Aina nyingi za kisukari ni za kudumu (kwa maisha yote), na aina zote zinaweza kudhibitiwa kwa dawa na/au kubadili mtindo wa maisha.

JamiiCheck imewasiliana na mtaalamu wa afya, Daktari Benard Kivuma kutoka Ifakara, Morogoro ambaye anafafanua uhalisia wa madai hayo.

Je, wali mweupe unasababisha kisukari?

Shahidi za kiutafiti zinaonesha kuwa ulaji mwingi wa wali mweupe, huu ambao tunatumia sana sana kila siku unahusishwa na ongezeko la hatari ya kupata kisukari ambao kwa jina la kitaalam tunaita type 2 diabetes. Vilevile matumizi ya mara kwa mara ya vinywaji vyenye sukari, kama hizi soda, pia nayo inahusishwa na ongezeko la hatari ya kupata kisukari.

Wali mweupe ni hatari zaidi kuliko soda?

Ila sio sahihi kusema ya kwamba wali mweupe ni hatari zaidi kuliko soda. Kwa sababu hivi vitu viwili havijatafitiwa katika kufanya ule ulinganisho wa moja kwa moja ambao unaweza kutuonyesha kusema kipi ni hatari kuliko kipi. Lakini pia hatari ya kisukari haiamuliwi na chakula kimoja pekee yake ambacho mtu anatumia.

Inahusishwa na vitu vingine ambavyo vinaunganishwa na hii, kama mlo ambao mtu anakula kwa ujumla kiasi anachokula, uzito wake wa mwili, shughuli anazofanya kila siku kama mazoezi na mambo mengine, historia pia ya familia ya ugonjwa huu. Kwa hiyo hivi vitu vyote vinajumuishwa katika kuongeza hatari ya kisukari.

Nini cha kufanya ili kupunguza athari ya wali mweupe na soda kwenye kuchochea uwezekano wa kupata kisukari?

Kwa hiyo cha muhimu kuzingatia ni kwamba taarifa kama hizi haziwezi zikatumika kwa ajili ya kufanya watu labda wawe na hofu ya kwamba wali ni, soda ipi ni bora na nini kwa sababu hazilinganishi. Lakini badala yake ni muhimu kuzingatia kiasi ambacho mtu anatumia.

Kwa hiyo kwenye chakula unatumia wali kiasi gani, unavyochanganya na mboga mboga nyingine za majani na vyakula vyenye nyuzi nyuzi, ambao tunaita fiber kwenye mlo, lakini pia kuongeza na protein pia na kupunguza unywaji wa vinywaji vyenye sukari.

Hii inasaidia katika kupunguza ile hatari ya kupata ugonjwa wa kisukari. Lakini madai ya kwamba wali mweupe ni hatari zaidi kuliko soda katika kusababisha kisukari hayajathibitishwa kisayansi. Na vyote hivi vikiungana vinaweza kuongeza hiyo hatari lakini huwezi kusema ya kwamba moja ni hatari zaidi kuliko nyingine.
Chapisho la uongo
Nakazia hoja. Chapisho hilo lipo na ndo hili tunajadili hapa lakini yaliyomo kwenye chapisho husika sio ya ukweli halisi i.e. yana mapungufu makubwa:
1.Mwandishi anadai Kisukari kinaambukizwa(Maambukizi i.e. infectious au contagious) kitu ambacho sio kweli hata kidogo.
2. Mwandishi hajasema hatari iliyopo ni kwa wale ambao tayari wana Tatizo la kisukari(Diabetic) au vinginevyo. Wale ambao tayari wana Tatizo la kisukari; Ni kweli ulaji wa vyakula hivyo kwao ni changamoto lakini kwa yule asiye na changamoto ya kisukari hakuna shida yoyote. Zingatia hili: Kisukari ni changamoto ya uwepo wa kiwango kilichozidi cha Glucose(aina ya sukari) kwenye damu ambapo tezi iitwayo Pancrease inashindwa kuzalisha Insulin ya kutosha kuichakata glucose iliyozidi ktk.damu
3. Mwandishi ameshindwa kuelezea uhusiano wa Kongosho(Pancrease) au kiwango cha uzalishwaji wa Insulin mwilini na uwepo wa tatizo la kisukari.
Ni hayo tu.
 
Mm sio Dokta. Ila Ngoja niandike kwa ufupi ninavyojua.

Wanga (carbohydrates ) kuna kiwango hubadilika na kuwa sukari (glucose) na kuingia kwenye damu.
Soda ina Sukari pia kwa kiwango kikubwa.

Mtu ambaye anasema hanywi soda kwa sababu ya Sukari nyingi. Lakini anakula wali usiku au kutwa mara 2. Bado yuko kwenye hatari ile ile au zaidi ya kuongeza Sukari mwilini.

Ingawa Sukari inahitajika kwenye mwili, ila inatakiwa iwe kwa kiwango.

Na namna mwili unavyochakata sukari /wanga ni tofauti baina ya mtu na mtu. Na hii pia ni kwasababu ya Genes /DNA.

Kuna Mtu Hata akila sukari nyingi, mwili unachukua kiwango kinachohitajika na kukitoa kingne kwa njia ya mkojo.
Kuna wengine Ukila sukari nyingi, mwili unachukua kidogo na kuhifadhi kiwango kinachozidi na sio kukitoa kama taka mwili.

Na hapa ndio kuna tofauti.
Utakuta mtu mnene kupita kiasi, jua kuna aina ya madini ambayo yalitakiwa yatoke kama taka mwili, ila hayajatolewa , yanahifadhiwa na kuwa Fat. Including na Sukari.

Kwahiyo hii ni namna miili inatofautiana.
Mwingne ata ale kiasi gan cha vyakula hivi. Mwili unavitoa nje na sio kuhifadhi. Na ndio maana kuna watu hawanenepi hata wale vipi na kuna watu wananenepa tu hata kama anakula mlo mmoja.

Je! Utajuaje sukari imezidi?.

Suala sio wanga au sukari, suala ni rate ya kunyonywa kwenye damu na kuspack kongosho kumwaga insulin ili iweze kuconvert hiyo sukari kwenda kwenda kutoa nguvu.
Sukari ya soda ni conc. na inaingia moja kwa moja kwenye damu, insulin ina raise kwa wingi na haraka.
Mtu hali wali directly, wengine mboga za majani, etc..fibres etc vyote hivyo vinapelekea slow but steady process hata hiyo insulin inakua na adabu.
Asia ndo nchi zinazoongoza kwa kula wali: Japani, China etc but wana rate ndogo ya unene etc why sababu ya utamaduni wa ulaji wao: wali kiaso, fibres za kutosha, mboga za kutosha..
Soda ni noma tusifanye mchezo
 
Suala sio wanga au sukari, suala ni rate ya kunyonywa kwenye damu na kuspack kongosho kumwaga insulin ili iweze kuconvert hiyo sukari kwenda kwenda kutoa nguvu.
Sukari ya soda ni conc. na inaingia moja kwa moja kwenye damu, insulin ina raise kwa wingi na haraka.
Mtu hali wali directly, wengine mboga za majani, etc..fibres etc vyote hivyo vinapelekea slow but steady process hata hiyo insulin inakua na adabu.
Asia ndo nchi zinazoongoza kwa kula wali: Japani, China etc but wana rate ndogo ya unene etc why sababu ya utamaduni wa ulaji wao: wali kiaso, fibres za kutosha, mboga za kutosha..
Soda ni noma tusifanye mchezo
Waache kutupangia maisha kenge hao kutiahana tu 😂😂🙌 na wanaokunywa spirit je wasemwaje
 
Mm sio Dokta. Ila Ngoja niandike kwa ufupi ninavyojua.

Wanga (carbohydrates ) kuna kiwango hubadilika na kuwa sukari (glucose) na kuingia kwenye damu.
Soda ina Sukari pia kwa kiwango kikubwa.

Mtu ambaye anasema hanywi soda kwa sababu ya Sukari nyingi. Lakini anakula wali usiku au kutwa mara 2. Bado yuko kwenye hatari ile ile au zaidi ya kuongeza Sukari mwilini.

Ingawa Sukari inahitajika kwenye mwili, ila inatakiwa iwe kwa kiwango.

Na namna mwili unavyochakata sukari /wanga ni tofauti baina ya mtu na mtu. Na hii pia ni kwasababu ya Genes /DNA.

Kuna Mtu Hata akila sukari nyingi, mwili unachukua kiwango kinachohitajika na kukitoa kingne kwa njia ya mkojo.
Kuna wengine Ukila sukari nyingi, mwili unachukua kidogo na kuhifadhi kiwango kinachozidi na sio kukitoa kama taka mwili.

Na hapa ndio kuna tofauti.
Utakuta mtu mnene kupita kiasi, jua kuna aina ya madini ambayo yalitakiwa yatoke kama taka mwili, ila hayajatolewa , yanahifadhiwa na kuwa Fat. Including na Sukari.

Kwahiyo hii ni namna miili inatofautiana.
Mwingne ata ale kiasi gan cha vyakula hivi. Mwili unavitoa nje na sio kuhifadhi. Na ndio maana kuna watu hawanenepi hata wale vipi na kuna watu wananenepa tu hata kama anakula mlo mmoja.

Je! Utajuaje sukari imezidi?.
Mwathirika: 1. Anakuwa na Kiu isiyoisha
2. Anakojoa mara kwa mara ndani ya muda mfupi.
3. Anaweza kujipima mwenyewe kwa kukojoa nje mahali pa wazi ( e.g. nyuma ya nyumba yake, bustanini kwake etc) halafu baada ya muda mfupi kupita e.g. dk10-15+ aende kuangalia kama sisimizi (ants) au nyuki wachache wamekusanyika hapo alipokojolea. Kumbuka sisimizi na nyuki wanapenda sana sukari. Mkojo wenye sukari ndo unawavutia wadudu hao na huo ndo utakuwa utambulisho kwako kwamba una sukari ktk. mkojo wako. Ni ishara ya uwepo wa Tatizo la Kisukari kwako.
 
Waache kutupangia maisha kenge hao kutiahana tu 😂😂🙌 na wanaokunywa spirit je wasemwaje
Hao sio kenge na wala hawajakupangia maisha hata kidogo. Nia na lengo lao ni wanatutanabahisha i.e. wanacreate awareness kwetu. Kukubaliana nao au kutupilia mbali walichokisema inabaki ni uamuzi wako 100%.
 
Watu hawana elimu ya Lishe.

Wao wanakwambia tu acha kula wali.

Kwanini haujiulizi enzi za zamani walikula wali na miwanga kibao lakini hawakuwa na ugonjwa wa sukari.

Usasa na ujuaji mwingi ndiyo umetufikisha hapa.

Mwili unahitaji makundi yote ya chakula.

Utakuta mtu anafakamia chakula kuliko mwili unavyohitaji halafu mazoezi hana ,ndani AC ,gari AC ,ofisini AC ,muda wote yupo kwenye gari na kukaa tu.
 
Kuna mataifa kama Australia, mwongozo wa Afya ni kuwa usile wali mweupe wala ugali wa mahindi meupe kwa sababu sukari yake inakuwa absorbed kwa haraka na kusababisha spike ya sukari, ambayo inasababisha excessive production ya Insulin, ambayo ni major culprit kwenye matatizo ya heart attack na stroke. Carbohydrates ambazo ni salama ni zile coloured, kama ugali wa ulezi, mahindi ya rangi, ngano isiyokobolewa, na mchele usiosafishwa.
 
Watu hawana elimu ya Lishe.
Yep. Lakini wanazungumza na kutoa ushauri kwenye masuala ya kiLishe.
Wao wanakwambia tu acha kula wali.
Kwa kweli huo ni Ubeberu kwani mtu anapaswa aelekezwe sio aamriwe kama jeshini.
Kwanini haujiulizi enzi za zamani walikula wali na miwanga kibao lakini hawakuwa na ugonjwa wa sukari.
Sio wali tuu mkuu; rejea ulaji wa mihogo (tena mibichi), Ugali wa Dona au sembe, mahindi ya kuchoma etc; etc.
Usasa na ujuaji mwingi ndiyo umetufikisha hapa.
Exactly Yes. Mtu akielekezwa madhara yanayoweza kutokea kutokana na mtindo wa maisha ya Ukisasa anakukejeli eti unamwonea gere.
Mwili unahitaji makundi yote ya chakula.
Na ndivyo tulivyofundishwa na kuaminishwa tangu enzi hizo huko shuleni kuanzia shule ya Msingi na kuendelea -na ndo Ukweli wenyewe.
Utakuta mtu anafakamia chakula kuliko mwili unavyohitaji halafu mazoezi hana ,ndani AC ,gari AC ,ofisini AC ,muda wote yupo kwenye gari na kukaa tu.
Sasa katika mtindo huo wa maisha, mtu atakosaje magonjwa yasiyoambukiza e.g. Kisukari, Saratani, Presha, Matatizo ya moyo, Figo, Bila kusahau Viriba tumbo, n.k.?
 
Punguzeni ujuaji kwenye mambo msiyoyajua bora mbaki kuchambua Mpira na muzíki kwenye masuala ya mwili wa binadamu waachieni madokta na walimu basi.

Hivi sukari ukiitoa kwa njia ya mkojo hujui hiyo ni diabete mellitus tayari? Yani Figo lishindwe kunyonya sukari yote kurudisha mwilini half useme upo salama..... Hio ni ishara kubwa ya blood glucose ya juu kupindukia
jamaa ana potosha fulani
 
Back
Top Bottom