PostGE2025 Mbowe: Taifa lina maumivu makubwa. Nisiposema haya nitakuwa mnafiki au 'Mswahili'

PostGE2025 Mbowe: Taifa lina maumivu makubwa. Nisiposema haya nitakuwa mnafiki au 'Mswahili'

Conversations and stories after Tanzania's 2025 General Elections
Kiranga
English ni imported - messenger wa hii language ni colonizer - ni elimu ililetwa ikawa formal - official- ndiyo maana ikawa standard.

Kiswahili - ni imported + local languages, merchants nk wali form hii language ili waelewane. Informal -?haikuwa na standard kila wakati ilikuwa inaongewa kutokana na mahitaji ya kuelewana.
Haikus na standard kwa wakati ule ingawa iliunganisha locals na wachuuzi.

Tanzania kiswahili kinakubalika. Kenya kinalazimishwa, Uganda wengi hawakubali nayo.

Nakubali kuwa kwa Hali ya nchi ilipo ni sawa na kugawa watu, lakini nani asiyejua kuwa hii language ni informal na haina standard? Mswahili unadefine mwenyewe kutokana na situation iliyopo. Inaweza kuwa constructive au damaging. Hii inaeleweka.

Mtu akisema wewe Mswahili unaweza usirudhike kwa sababu ya doubt.
Ubaguzi wa kulundika watu wengi kwa pamoja, kwa rangi, kabila, ethnicity, utaifa, ni jambo baya, ni kasumba. Ndiyo maana hata katiba yetu inekataa ubaguzi huu, hata Universal Declaration of Human Rights inekataa ubaguzi huu.

Kimantiki ni logical fallacy ya hasty generalization.

Pia ni logical fallacy ya non sequitur.

Hii ni kweli ukiwalundika hivyo watu wowote, Waturuki, Wachina, Wafini, Waswahili.

Mbowe should know better.

Huyu mtu kawa kiongozi wa upinzani bungeni, kawa mgombea wa urais. Kaongiza CHADEMA.

Tulitegemea awe mtu wa mfano hata kwa kauli zake tu. Instead anaongea kama muhuni wa kijiweni tu, tena katika sehemu ya mazishi ya Mzee Mtei.

Huelewi wapi kuwa Mbowe kakosea hapo?

Sasa mkikubali stereotype ya Mbowe halafu mzungu akija akisema these niggers in Africa are lazy napo mtamsema huyu mzungu ni mbaguzi wa rangi?
 
Mbowe anaibukia kwenye msiba kuyasema haya wakati yakiwepo kwa zaidi ya mwaka?.....

Tukisema anaunga mkono maridhiano yanayopigiwa debe na CCM na yule mzee wa hovyo tutakuwa tumekosea na kustahili kupotezwa au kupewa kesi ya uhaini? 🤔
Mbowe ni mpumbavu sana .. ana akili za kike.
 
amekosea sana kuja na statement ya jumla

angemtamka au angesema waachiwe pamoja na mwenyekiti wa chama taifa tundulisu
 
Ndiyo nakwambia hivyo mnavyotumia ni makosa. Na ninategemea wahuni wakiwa kijiweni waseme hivyo, lakini si Mbowe kwenye msiba wa Mtei.

Mbowe should know better.


Hakuna namna ya kutolihusisha neno Mswahili na Kiswahili.

Koswahiki ni lugha ya Mswahili.

Mswahili ni mtu wa Pwani ya Afrika ya Mashariki.

Kuna utamaduni mkubwa na wenye mambo mengi mazuri kwa Waswahili.

Mpaka hiyo lugha aliyotumia Mbowe ni ya Waswahili. Mbowe ni Mchaga wa Machame lakini hakutumia Kichaga hapo kuongea, katumia Kiswahili.

Mbowe amejionesha kuwa ni mtu mjinga sana mwenye mawazo ya kizamani ya ubaguzi wa kikabila na kiutamaduni. Ameweka kasumba ya kuwaweka Waswahili wote kwenye kapu moja, kwamba Uswahiki ni sawa na unafiki.

Ametia doa msiba wa Mzee Mtei, baba mkwe wake, sehemu ambapo alitegemewa kuongea kwa heshima, kaongea kama mubuni yupo kijiweni tu.

Unafiki ni tabia ya mtu, kuna Wachaga wanafiki, kuna Waingereza wanafiki, kuna Wachina wanafiki.

Mbowe amejionesha kuwa liicha ya kukaa mjini siku nyingi na kuwa mwanasiasa mkubwa bado ni mshamba tu.
Hiko unachoki advocate, kufichaficha ukweli kisa utawakwaza watu fulani, ndiyo uswahili wenyewe tunaoongelea.

Kiswahili na Waswahili havina uhusiano wowote zaidi ya maneno hayo kuonekana kufanana.

Kiswahili siyo lugha ya asili ya Waswahili na hata ingekuwa hivyo haiondoi ukweli kuwa desturi na tabia za uswahili zinaleta shida katika jamii ya waliostaarabika.
 
Hiko unachoki advocate, kufichaficha ukweli kisa utawakwaza watu fulani, ndiyo uswahili wenyewe tunaoongelea.

Kiswahili na Waswahili havina uhusiano wowote zaidi ya maneno hayo kuonekana kufanana.

Kiswahili siyo lugha ya asili ya Waswahili na hata ingekuwa hivyo haiondoi ukweli kuwa desturi na tabia za uswahili zinaleta shida katika jamii ya waliostaarabika.
Wewe unakubali kwamba watu weusi ni wajinga?
 
Hapa tunaongelea tabia ya "uswahili", hakuna mtu ameongelea rangi ya mtu. Na pia sidhani kama hoja ni "ujinga".
Unakatakata viuno tu.

Uswahili ni utamaduni, ni attribute, unaobusishwa na watu, Waswahili.

Ni attribute ya watu, Waswahili.

Nikikwambia Waafrika (watu) ni wajinga (attribute), utakubali?
 
Unakatakata viuno tu.

Uswahili ni utamaduni, ni attribute, unaobusishwa na watu, Waswahili.

Ni attribute ya watu, Waswahili.

Nikikwambia Waafrika (watu) ni wajinga (attribute), utakubali?
Nafikiri hii mada inazidi upeo wako wa kufikiri au umeweka mbele hisia kuliko tafakuri ya kina.

Umehusisha moja kwa moja uswahili na rangi za watu wakati hakuna anayeongelea rangi ya mtu na ukiangalia historia ya waswahili, ni makosa leo kusema eti waswahili ni weusi.

Nyie waswahili wenyewe leo hii watu weusi ule wa kuteleza mnawaona hawana thamani, mnapendelea ngozi ya mtume kama mnavyoiita. Watu wanatumia mikorogo. Wengine wanatumia makeup, mwisho wa siku, uso na mikono havina ushirikiano. Halafu unakuja hapa kutetea watu weusi. Huo ndiyo unafki wa mswahili.

Hao waswahili unaowatetea kwa nguvu zako zote ni kina nani? Umesema wanaongea kiswahili, ila chimbuko la kiswahili ni nini? Kama hao waswahili waliona lugha zao za asili hazitoshi, hadi kuamua kukokotoa maneno kutoka lugha nyingine za kigeni, ni wazi hata hizo "attributes" zao unazojivunia nazo zipo ambazo hazitoshi na hazifai katika dunia ya wastaarabu na hakuna ubaya wa kuzirekebisha au kuziondoa.
 
Nafikiri hii mada inazidi upeo wako wa kufikiri au umeweka mbele hisia kuliko tafakuri ya kina.

Umehusisha moja kwa moja uswahili na rangi za watu wakati hakuna anayeongelea rangi ya mtu na ukiangalia historia ya waswahili, ni makosa leo kusema eti waswahili ni weusi.

Nyie waswahili wenyewe leo hii watu weusi ule wa kuteleza mnawaona hawana thamani, mnapendelea ngozi ya mtume kama mnavyoiita. Watu wanatumia mikorogo. Wengine wanatumia makeup, mwisho wa siku, uso na mikono havina ushirikiano. Halafu unakuja hapa kutetea watu weusi. Huo ndiyo unafki wa mswahili.

Hao waswahili unaowatetea kwa nguvu zako zote ni kina nani? Umesema wanaongea kiswahili, ila chimbuko la kiswahili ni nini? Kama hao waswahili waliona lugha zao za asili hazitoshi, hadi kuamua kukokotoa maneno kutoka lugha nyingine za kigeni, ni wazi hata hizo "attributes" zao unazojivunia nazo zipo ambazo hazitoshi na hazifai katika dunia ya wastaarabu na hakuna ubaya wa kuzirekebisha au kuziondoa.


Wewe na huyo Mbowe wako ndio hoja hamna na mada imewapita kimo. Hamna nuance.

Nimeondoa habari ya rangi nimekuuliza ukiambiwa Waafrika ni wajinga utakubali? Hujajibu.

Nikikwambia Watanzania ni wajinga utakubali?

Huna nuance.

Pia hujui fikra dhahania, ukiniona napinga Waswahili kusemwa vibaya ushaniona mimi Mswahili.
 
Wewe na huyo Mbowe wako ndio hoja hamna na mada imewapita kimo. Hamna nuance.

Nimeondoa habari ya rangi nimekuuliza ukiambiwa Waafrika ni wajinga utakubali? Hujajibu.

Nikikwambia Watanzania ni wajinga utakubali?

Huna nuance.

Pia hujui fikra dhahania, ukiniona napinga Waswahili kusemwa vibaya ushaniona mimi Mswahili.
Kuweka rekodi sawa, tambua sijamsikia Mbowe akitamka maneno hayo msibani. Mimi nimeyasikia kutoka mwa Jenerali Ulimwengu akimnukuhu Marehemu Mtei. Na nakubaliana na muktadha ambao "uswahili" uliongelewa na Jenerali na Marehemu Mtei.

Unaendelea kukazania watu specific kama "Watanzania" na "Waafrika" katika mifano yako wakati hapa haijaongelewa jamii yoyote ya watu bali imeongelewa tabia mbofu za uswahili ambayo Ulimwengu katika hotuba yake alifafanua kwa upana maana yake na ni maana ambayo imekuwa inatumika na watu wengi katika jamii yetu.

Haina tofauti sana na kusema mtu fulani amekuwa "americanized", ni kwamba ameonyesha vitabia fulani (nzuri au mbaya) zinazohusishwa na tabia za wamarekani kiujumla ingawa anaweza asiwe mmarekani na asiwe na tabia zote za wamarekani na wala haina maana kuwa wamarekani ni wabaya. Huo ndiyo muktadha wa kukemea uswahili.

Badala ya kujisikia vibaya, elekeza nguvu katika kukemea tabia hizo za uswahili. Ni mambo yanayoweka kurekebishika katika ngazi ya malezi na katika misingi ya elimu kuanzia ya awali. Kazi hiyo ikifanyika, kizazi kimoja tu kikipita unakuwa na jamii tofauti kabisa na tutaweza kubadili maana ya uswahili iwe na maana ya heshima zaidi na haitahitaji nguvu kubwa kuitetea maana utajitetea wenyewe.
 
Mbowe anaibukia kwenye msiba kuyasema haya wakati yakiwepo kwa zaidi ya mwaka?.....

Tukisema anaunga mkono maridhiano yanayopigiwa debe na CCM na yule mzee wa hovyo tutakuwa tumekosea na kustahili kupotezwa au kupewa kesi ya uhaini? 🤔
Akichuna nongwa akilonga nongwa. Nchi ngumu sana hii.
 
Kuweka rekodi sawa, tambua sijamsikia Mbowe akitamka maneno hayo msibani. Mimi nimeyasikia kutoka mwa Jenerali Ulimwengu akimnukuhu Marehemu Mtei. Na nakubaliana na muktadha ambao "uswahili" uliongelewa na Jenerali na Marehemu Mtei.

Unaendelea kukazania watu specific kama "Watanzania" na "Waafrika" katika mifano yako wakati hapa haijaongelewa jamii yoyote ya watu bali imeongelewa tabia mbofu za uswahili ambayo Ulimwengu katika hotuba yake alifafanua kwa upana maana yake na ni maana ambayo imekuwa inatumika na watu wengi katika jamii yetu.

Haina tofauti sana na kusema mtu fulani amekuwa "americanized", ni kwamba ameonyesha vitabia fulani (nzuri au mbaya) zinazohusishwa na tabia za wamarekani kiujumla ingawa anaweza asiwe mmarekani na asiwe na tabia zote za wamarekani. Huo ndiyo muktadha wa kukemea uswahili.

Badala ya kujisikia vibaya, elekeza nguvu katika kukemea tabia hizo za uswahili. Ni mambo yanayoweka kurekebishika katika ngazi ya malezi na katika misingi ya elimu kuanzia ya awali. Kazi hiyo ikifanyika, kizazi kimoja tu kikipita unakuwa na jamii tofauti kabisa na tutaweza kubadili maana ya uswahili iwe na maana ya heshima zaidi na haitahitaji nguvu kubwa kuitetea maana utajitetea wenyewe.
Tabia mbovu ni tabia mbovu.

Jamii zote zina watu wenye tabia mbovu.

Jamii zote zina watu wenye tabia nzuri.

Uswahili ni Uswahili. Uswahili si tabia mbovu.

Kuna Waswahili wamelelewa wakaleleka ukidondosha wallet yako ina pesa wanakurudishia hata kama wao hawana kitu.

Hawa nao mnawalundika isivyo sawa kuwa wapo katika kundi la Waswahili, kwa maana ya wadanganyifu.

Kwa nini unaona kuunganisha Uswahili na tabia mbovu ni sawa?

Hao watu wote wenye tabia mbovu dunia nzima ni Waswahili?

Japan inasifika kwa kuwa na watu wenye uadilifu na tabia nzuri, lakini ina washenzi pia, kina Yakuza.

Sasa wale washenzi Yakuza wa Japan ni Waswahili?
 
Tabia mbovu ni tabia mbovu.

Jamii zote zina watu wenye tabia mbovu.

Jamii zote zina watu wenye tabia nzuri.

Uswahili ni Uswahili. Uswahili si tabia mbovu.

Kwa nini unaona kuunganisha Uswahili na tabia mbovu ni sawa?

Hao watu wote wenye tabia mbovu dunia nzima ni Waswahili?

Japan inasif8ka kwa kuwa na watu wenye uadikifu na tabia nzuri, lakini ina washenzi pia, kina Yajuza.

Sasa wale Yakuza wa Japan ni Waswahili?
Wanaokemea uswahili wanakemea tabia mbovu ambazo kwa mtazamo wao wameziona kwa waswahili na huko kwingine hawaonekani kuwa nazo.

Hizo tabia siyo asili yetu kama unavyodhani, inawezekana ni tabia zilizozalishwa na mifumo ya siasa (to be specific, ya ujamaa na kujitegemea) au ya elimu kwa hiyo hautakiwi kuchukulia "personal" pale inapokosolewa maana watu hawakosoi uumbaji wa Mungu kama ulivyotaka kuipeleka mada hii bali wanakosoa vitu ambavyo kama jamii ya wastaarabu wanatakiwa ku "evolve".

Tabia za Uswahili tunazokemea ni pamoja na hizi unazozionyesha hapa za kujifanya uko sawa ila jamii yako imejaa mila, desturi za kukopa kutoka kwingine. Kama uliweza kuweka majivuno pembeni ukawa tayari kukopa hivyo vyote, unashindwaje kukopa hivi vingine ili uondokane na uswahili?

Umenikumbusha hotuba ya Rais wa Ufaransa Nicolas Sarkozy aliyoitoa Senegal. Wanazuoni wa Kiafrika wakamshambulia sana. Majivuno hayajengi.
 
Wanaokemea uswahili wanakemea tabia mbovu ambazo kwa mtazamo wao wameziona kwa waswahili na huko kwingine hawaonekani kuwa nazo.

Hizo tabia siyo asili yetu kama unavyodhani, inawezekana ni tabia zilizozalishwa na mifumo ya siasa (to be specific, ya ujamaa na kujitegemea) au ya elimu kwa hiyo hautakiwi kuchukulia "personal" pale inapokosolewa maana watu hawakosoi uumbaji wa Mungu kama ulivyotaka kuipeleka mada hii bali wanakosoa vitu ambavyo kama jamii ya wastaarabu wanatakiwa ku "evolve".

Tabia za Uswahili tunazokemea ni pamoja na hizi unazozionyesha hapa za kujifanya uko sawa ila jamii yako imejaa mila, desturi za kukopa kutoka kwingine. Kama uliweza kuweka majivuno pembeni ukawa tayari kukopa hivyo vyote, unashindwaje kukopa hivi vingine ili uondokane na uswahili?

Umenikumbusha hotuba ya Rais wa Ufaransa Nicolas Sarkozy aliyoitoa Senegal. Wanazuoni wa Kiafrika wakamshambulia sana. Majivuno hayajengi.
Kuunganisha Uswahili na tabia mbovu ni logical non sequitur fallacy.

Ni ubaguzi. Ni ushamba. Ni kukosa nuance.

Tabia mbovu ni tabia mbovu kuna watu wa kila utamaduni wana tabia mbovu.

Zunguka duniani huko ukutane na watu wana tabia mbovu utasema Waswahili ni malaika tu.

Huelewi wapi?
 
Kuunganisha Uswahili na tabia mbovu ni logical non sequitur fallacy.

Ni ubaguzi. Ni ushamba. Ni kukosa nuance.

Tabia mbovu ni tabia mbovu kuna watu wa kila utamaduni wana tabia mbovu.

Huelewi wapi?
Uzuri wanaoukosoa uswahili ni waswahili wenyewe. Jamii isiyotaka kubadilika ni jamii mfu.

Je Wajapani au Wamarekani wanaendekeza unafki, kuahidi na kutotekeleza jambo, kutojali muda na tabia zingine alizozitaja Ulimwengu?

Je, kutokuwepo tabia hizo siyo moja ya nguzo na sababu za kuendelea kwa mataifa hayo?

Matatizo mengi ya Tanzania yanaanzia katika fikra na tabia za Mtanzania na ili kuyabadilisha hayo haitakiwi kurembaremba wala kuweka majivuno mbele maana wahenga walisema majivuno ni mjukuu.
 
Hapa ume over-react, Kwa muda mrefu wa maisha yangu na kila siku huwa nasikia “yule Mswahili” hasa yule mtu akiwa anaongea sana. Yule mtu aingeaye kiswahili nadhifu cha pwani, na mara nyingi ni kukutahadharisha uwe makini na huyo muongeaji.

Nafikiri hii lugha zamani wazungumzaji walitumia kudanganya watu. Hasa kwa wale waliokuwa hawajui hii lugha walidanganywa.
Kiranga yupo sahihi. Neno la kawaida litakaposemwa na baadhi ya watu linachukuliwa kwa uzito tofauti. Mfano, siku Mwl Nyerere alipo ongelea 'utapeli'' neno hilo likashika kasi hadi leo. Siku alipoongelea kung'atuka ikawa hivyo. Kwa kiongozi kama Mbowe alipolitamka linabeba uzito unaotafsriwa tofauti. Think about this, aliyesema ni Jenerali na hakuna anayemtaja. Haikuwa sahihi Mbowe kusema
 
Uzuri wanaoukosoa uswahili ni waswahili wenyewe. Jamii isiyotaka kubadilika ni jamii mfu.

Je Wajapani au Wamarekani wanaendekeza unafki, kuahidi na kutotekeleza jambo, kutojali muda na tabia zingine alizozitaja Ulimwengu?

Je, kutokuwepo tabia hizo siyo moja ya nguzo na sababu za kuendelea kwa mataifa hayo?

Matatizo mengi ya Tanzania yanaanzia katika fikra na tabia za Mtanzania na ili kuyabadilisha hayo haitakiwi kurembaremba wala kuweka majivuno mbele maana wahenga walisema majivuno ni mjukuu.
Tatizo lako huijui dunia. Ndiyo maana hata kukuelewesha ni tabu.

Nimekwambia katika kila jamii kuna watu wabaya na wazuri.

Wewe unaniuliza hivi Wamarekani na Wajapani wanaendekeza unafiki.

Unafiki wa Marekani mpaka leo hujauelewa bado? Unataka mimi nikueleze jinsi CIA ya Marekani ilivyopindua serikali kuanzia Chile kwa Allende mpaka Congo kwa Mobutu huku Marekano ikihubiri demokrasia?

Unamjua Allende ni nani? Maana naona tatizo hapa najibizana na mtu asiyeijua dunia.
 
Tatizo lako huijui dunia. Ndiyo maana hata kukuelewesha ni tabu.

Nimekwambia katika kila jamii kuna watu wabaya na wazuri.

Wewe unaniuliza hivi Wamarekani na Wajapani wanaendekeza unafiki.

Unafiki wa Marekani mpaka leo hujauelewa bado? Unataka mimi nikueleze jinsi CIA ya Marekani ilivyopindua serikali kuanzia Chile kwa Allende mpaka Congo kwa Mobutu huku Marekano ikihubiri demokrasia?

Unamjua Allende ni nani? Maana naona tatizo hapa najibizana na mtu asiyeijua dunia.
Mimi wala wanaokosoa uswahili hawawasemi watu fulani wabaya katika jamii wa Waswahili bali wanaongelea tabia zilizoota mizizi katika jamii hiyo na zilizokubalika kama ni tabia za kawaida zinazoifanya ishindwe kusonga mbele. Ukiwasikiliza kwa makini watu wanaokosoa uswahili wanafanya kwa nia nzuri kabisa na siyo kwa nia ya kuidharau wala kuibagaza jamii hiyo.

Theodore Roosevelt ndiye alianzisha foreign policy ya Marekani ya kulinda interest za Marekani dunia nzima na wamarekani waliliweka hilo wazi hawakuficha, unafki uko wapi hapo?

Halafu kutumia mfano wa CIA na serikali ya Marekani kama ushahidi wa tabia ya jamii ya watu wa Marekani umenishangaza sana. Unataka kusema tabia za CCM, serikali zake na dola zake zinashabihiana na tabia za Watu wa Tanzania? Come on Kiranga, you're better than this!
 
Ndiyo nakwambia hivyo mnavyotumia ni makosa. Na ninategemea wahuni wakiwa kijiweni waseme hivyo, lakini si Mbowe kwenye msiba wa Mtei.

Mbowe should know better.


Hakuna namna ya kutolihusisha neno Mswahili na Kiswahili.

Koswahiki ni lugha ya Mswahili.

Mswahili ni mtu wa Pwani ya Afrika ya Mashariki.

Kuna utamaduni mkubwa na wenye mambo mengi mazuri kwa Waswahili.

Mpaka hiyo lugha aliyotumia Mbowe ni ya Waswahili. Mbowe ni Mchaga wa Machame lakini hakutumia Kichaga hapo kuongea, katumia Kiswahili.

Mbowe amejionesha kuwa ni mtu mjinga sana mwenye mawazo ya kizamani ya ubaguzi wa kikabila na kiutamaduni. Ameweka kasumba ya kuwaweka Waswahili wote kwenye kapu moja, kwamba Uswahiki ni sawa na unafiki.

Ametia doa msiba wa Mzee Mtei, baba mkwe wake, sehemu ambapo alitegemewa kuongea kwa heshima, kaongea kama mubuni yupo kijiweni tu.

Unafiki ni tabia ya mtu, kuna Wachaga wanafiki, kuna Waingereza wanafiki, kuna Wachina wanafiki.

Mbowe amejionesha kuwa liicha ya kukaa mjini siku nyingi na kuwa mwanasiasa mkubwa bado ni mshamba tu.
Achana na ordinary meaning ya Mswahili, neno "uswahili " lina extended meaning ya jambo ambalo halijanyooka au chenga kwa maneno mengine. Sio lugha rasmi ila huwa linatumika hata bara katika kumaanisha vitu vya namna hiyo. Pia unaweza kusikia mtu anasema, kwa mfano, " huyu mtu madaktari hawajaona ugojwa wowote hivyo itakuwa ni mambo ya kiswahili", hapo ujue ni mtu kapigwa zongo/fa
 
Back
Top Bottom