Mjadala mpana kuhusu 'madai' ya tume huru ya uchaguzi

[Azizi Mussa]

Wakuu,
Mjadala huu unawahusu wale ambao 'in a serious note' wanafikiri Tanzania tunahitaji 'tume huru' ya uchaguzi tofauti na hii tuliyo nayo. Kama wewe ni miongoni mwao, fuatilia mjadala huu kwa karibu, utakujengea uelewa ambao haukuwa nao hapo kabla.Kama pia wewe unadhani ndio unatakiwa kuongoza wenzako, fuatilia pia; utapata matokeo makubwa, yanayoeleweka, kwa gharama na fuu na bila mtu kuumia.

Angalizo; Tayari kuna hoja kwamba wanaotetea au kudai mambo kadha wa kadha hata kama yanaonekana yana umuhimu mbele ya macho ya jamii; wengi wao wanakuwa hawako serious, wanachokifanya inakuwa ni utata tu lakini wanakuwa hawamaanishi.

Ushahidi unaotumika kuhalalisha hoja hii ni kwamba, pale wanapopata nafasi ya kufanikisha kile wanachodai hupindisha, kwa mfano wanapopewa mbinu ambayo inaweza kuwasaidia kufikia lengo, huikwepa na kushika mbinu ambazo zinawakwamisha ili wakwame halafu kila siku waonekane wapo wana struggle. Wanakuwa ni sawa na mchezaji anakimbia na mpira kwa shida sana halafu akifika golini anarudisha mpira alikotoka.

Tunaleta mada hii chini ya falsafa ya usidhanie mtu ubaya kabla ya kujiridhisha kwanza. Unatakiwa ummchukulie kila mtu kwamba ana nia chanya juu ya mambo ya msingi hadi pale atakapodhihirisha vinginevyo.Usidhani ukimpa mtu hela yako atakula, mpe kwanza ale ili ukimlaumu umlaumu kwa haki.

Mjadala huu utalenga kujibu maswali makubwa (5) ambayo ni?

1.Tatizo la msingi hasa ni nini na linatokana na nini?

2. Je! wanaodai tume 'huru' ya uchaguzi wanaelewa wanachodai hasa ni nini, na wana uelewa wa pamoja au kila mmoja anadai kitu anachokijua mwenyewe kichwani mwake?

3. Nani anafanya nini, kwa nini, na matokeo yake ni nini?

4. Nani anatakiwa afanye nini ili iwe nini na asipofanya itakuwa nini? na

5. Kwa nini wanaotakiwa wafanye wanachotakiwa kufanya hawafanyi na pengine pamoja na mjadala huu hawatafanya na wataendelea kulalamika?na ni nini cha kufanya katika hali kama hiyo?

Kwa kuwa tumesema mjadala huu ni "mpana", tutaenda taratibu sana ili kila anayetaka kuelewa aelewe.

 

[Chrismoris]

I am in

 

[MKWEPA KODI]

Nimekuteua mimi nimekupa gari, mafuta nakupa mimi, mshahara nakulipa mimi halafu nione mpinzani anachaguliwa kwenye eneo lako, HAPO UNAHITAJI MJADALA GANI ILI UELEWE WEWE LI CCM

 

[Azizi Mussa]

Tatizo la msingi hasa ni nini na linatokana na nini?

Asili ya tatizo ni kwamba dhana ya demokrasia ilivyokuja Tanzania ilipokelewa kwa kuwa imeletwa na na watu taasisi zenye ushawishi, ila walioipokea hawakuielewa vizuri pamoja na yatokanayo. Pengine aliyekuwa ameielewa vizuri ni Nyerere peke yake ila naye pamoja na kuielewa, hakuibubali kivileeee.

Kwa hiyo hata alivyoamua kushawishi kuanzishwa kwa mfumo wa vyama vingi, hakushawishi kwa kuwa aliukubali, alishawishi kuingia kwenye vyama vingi ili kuendeana na upepo wa dunia. Ndio manaa pamoja na kuingia kwenye mfumo wa vyama vingi mwaka 1992, bado mifumo mingi ilibaki inafanya kazi kana kwamba kuna chama kimoja.

Kwa bahati mbaya wananchi nao hawakuielewa demokrasia ndio maana walikataa maoni ya tume ya Nyalali kuhusu kuanzishwa vyama vingi na baadae kukubali lakini bila kuelwa.Kwa bahati mbaya hata waliounda vyama vya upinzani nao hawakuelewa vizuri hasa demokrasia ni nini na yatokanayo.

Kwa misingi hiyo hapo juu, ndio maana hata tume ya uchaguzi iliundwa kwa mfumo ambao tumeuona na tumekuwa tukiuona katika vipindi vyote.Na hata sasa kutokana na tatizo la hapo juu, unakuta kila chama kinatafsiri kwamba tume huru ya uchaguzi maana yake ni tume itakayokisaidia chama husika kushinda na wanachama wao wanaamini hivyo hivyo. Ndio maana unaona anayeshida hadai tume huru bali anayeshindwa na anayeshindwa akihamia kwa anayeshinda anadai tume ni huru.

Kwa hiyo hivyo ndivyo tatizo lilivyo kwa muhtasari.

 

[Azizi Mussa]

Je! wanaodai tume 'huru' ya uchaguzi wanaelewa wanachodai hasa ni nini, na wana uelewa wa pamoja au kila mmoja anadai kitu anachokijua mwenyewe kichwani mwake?

Ikumbukwe kuwa kuna hoja , Mahakama ambayo ni muhimili kamili nayo inahisiwa na baadhi ya watu kuwa haiko huru. Bunge ambalo ni muhimili kamili nalo linadaiwa na baadhi ya watu kuwa haliko huru. Hivyo basi, mtu yoyote anavyodai tume 'huru' ya uchaguzi, ni lazima ajiridhishe hasa anachodai ni nini na kinatakiwa kiweje ili kweli kitafsirike kuwa huru na mbele ya macho ya nani.

Kwa mantiki hiyo tungetaraji kuwa, kama wanaodai kuwa inatakiwa kuwepo tume'huru' tofauti na iliyopo sasa wako 'serious', basi waandae rasimu inayoonesha aina ya tume wanayoitaka, inaundwaje, kwa nini iundwe hivyo, wajumbe wake wanapatikanaje na kwa nini ikiwa hivyo ndio iitwe 'huru' n.k.

Kwa kuwa muongozo huo haujawahi kuwepo; nina uhakika kuwa wanaodai iundwe tume huru ya ,hawadai kitu kimoja. kila mtu kuna kitu chake anachodai na ukweli wa ni nini hasa anachodai uko kichwani mwa mtu mmoja mmoja anayedai.

Kwa lugha nyingine, ukatafuta wana CHADEMA 10 kwa mfano (randomly) wanaodai kunatakiwa kuwe na tume 'huru' ya uchaguzi, ukawauliza ,ukisema tume 'huru' hasa unakusudia nini ? na inatakiwa iundweje? na iundwe na nani ili ionekane sasa ni huru? na mbele ya nani? kila mtu atakupa jibu lake.

Sasa katika mazingira hayo ambayo kitu kinachodaiwa wadai hawana uelewa unaofanana, huwezi kwenda kwenye hatua za utekelezaji na ukategemea kufanikiwa. Ni sawa na kuingia vitani wapiganaji hawana uelewa wa pamoja wanapigania nini na unategemea kushinda, unakuwa ulishafeli kabla ya kuanza.
============

Itaendelea

 

[Wyatt Mathewson]

Azizi Mussa,

Jamaa unaongea na kulazimisha watu wakufuate as if una monopoly ya FACTS!

Sit your monkey ass down!

Tume Huru tunataka sisi,sio wewe!

Wewe hutaki,sisi tunataka,I wonder unatuzungumzia sisi wewe kama nani?Tumekutuma?

 

[wa kupuliza]

Pale mwana CCM anapojiona ana akili nyiingi kuliko wengine kwa kujificha nyuma ya maandishi meengi ambayo hayana maana yoyote ile,yani kama angekua ameandika kwenye gazeti basi thamani ya gazeti hiloingekua ni ya kwenda kuchambia chooni.

 

[Azizi Mussa]

mkuu Wyatt Mathewson na wa kupuliza
Kuna kitu kinaitwa 'Gubu' ikiwa na maana ya kunung'unika bila sababu za msingi.

Kuna watu wamekuwa addicted na kunung'unika. Hata uwape supu ya kuku wa kienyeji na pilipili na ndimu pembeni; watakuwa wanakunywa huku wananung'unika na hutakaa uelewe wanachonung'unikia ni nini hasa.

Unachofanya ni sawa na mtu anayelalamikia dereva mwingine kwamba kwa nini yuko barabarani, akidai anamwona kama vile ana 'dominate' barabara, na wakati aliyeko barabarani anaendesha gari yake, hajaziba barabara na hajakukataza wewe kutumia barabara. Sasa kwa nini na wewe usiingie barabarani hasa ukizingatia matumizi ya barabara ni bure?Kuna hoja ya kuuza magazeti umekuja nayo hapo; unasahau kwamba kwa kawaida habari mbaya zinauza Zaidi Tanzania kuliko habari nzuri? kwa hiyo unataka ushauri nini?

CCM wamekuwa wakilaumiwa hawapenidi hoja, hawapendi mijadala n.k, sasa hoja iko mezani; nafikiri badala ya kunung'unika, twende taratibu na hoja.

Demokrasia ni mijadala na nguvu ya hoja.Ni kutaka kuongea ila pia kumpa nafasi mwenzako kuongea. Kudai kusikilizwa lakini pia kuwa tayari kusikiliza yale unayopenda kusikia na usiyopenda kusikia. Sasa kama wewe unataka kujisikiliza mwenyewe tu, au kusikia unayotaka tu, huo sio uana -demokrasia wa kweli, na ili kuwe na mantiki ya kudai tume huru, mdaiji anapaswa kwanza ajidhihiri kuwa mwanademkorasia wa kweli (hili tutalieleza vizuri zaidi baadae)

Kama ni kuendelea kunung'unika badala ya kujikita kwenye hoja, mnung'unikaji hastahili kulaumiwa kwa sababu hiyo itakuwa ni addiction na mtu mwenye addiction anastahili kusaidiwa zaidi ya kulaumiwa.

 

[Gugle]

Jamaa unaongea na kulazimisha watu wakufuate as if una monopoly ya FACTS!

Sit your monkey ass down!

Tume Huru tunataka sisi,sio wewe!

Wewe hutaki,sisi tunataka,I wonder unatuzungumzia sisi wewe kama nani?Tumekutuma?

Tulipokuwa tunasoma zamani,mwalimu alitupa mtihani wa kujieleza swali moja lazima mjibu wote.Tulijibu lakini kila mmoja kwa majibu tofauti lakini yaliyolenga kwenye majibu sahihi na kila mmoja alipewa maksi zake hakuna aliyeshindwa.Tuliyapenda sana kwa sababu huwezi kukosa marksi zako hapo kwa sababu sio hesabu hiyo ambayo wote ni lazima mpate jibu linalofanana.

Naona huyu jamaa ana akili nzito haelewi.Ngoja nimpe mfano mwepesi.Mkikubaliana kukutana eneo fulani sio lazima wote mtumie barabara moja kufika hapo kwa sababu barabara zipo nyingi.Mwingine atatokea kusini,mwingine akaskazini,mwingine magharibi,mwingine kwa miguu,mwingine kwa gari,mwingine kwa baiskeli n.k.Hapa ameelewa.

Kudai tume huru ya uchaguzi, usitufanye sisi hatuelewi tunachodai na usitegemee wooote tukadai kwa njia moja, (nyie mmezoea kucopy na kupest) tunadai kwa njia tofauti na ukiunganisha madai yooote = madai ya tume huru ya uchaguzi.

Unapotoa uchambuzi wa jambo fulani kama hili usipende wanaokusoma wakushtukie kwenye paragraph ya kwanza na kuona akili yako ilivyo kama ulivyofanya wewe.Ndiyo maana tumeishia hapo

Hivi wewe umezaliwa jana au, nahisi hivyo ndo maana hujui unachoandika.Hujui maana ya Tume huru ya uchaguzi kuwa sio huru? jibu ambalo mtoto wa darasa la pili analijua "SHAME ON YOU" kama umetumwa kutushawishi tufunge macho yetu na masikio tuseme tume ni huru , hapa umetukosa tena usiendelee kuandika huu upuuzi wako humu.Watanzania wote wanajua sio huru kutokana na muundo wake.Majibu mengine watakupa watoto wa std I


,

 

[jd41]

Kuhusu Tume Huru kwa sasa kwa mtazamo wangu inasukumwa na jambo moja kubwa; wapinzani wanataka wajione wana nafasi sawa na CCM kwenye battle field, yaani wakati wa uchaguzi, mgombea wa CCM na wa upinzani, wote wawe na haki sawa, nguvu sawa za kuwashawishi wapiga kura, kura zihesabiwe kihalali bila kuwa na influence toka nje (wakuu wa mikoa, wilaya, polisi, wakurugenzi wa majiji na halmashauri) mpaka mshindi atapotangazwa.

Kuna issue ya msingi ya m/kiti wa Tume ya uchaguzi, huyu nae anateuliwa na Rais, ambae kimsingi ni m/kiti wa chama cha siasa ambacho kinakwenda kwenye chaguzi mbalimbali kushindana na vyama pinzani, sasa huyu m/kiti anaetegemewa kuwa referee halafu hapo hapo tena anamuona bosi wake akitolewa jasho kwenye mechi anaweza kuwa na ujasiri wa kuchezesha fair bila kumpendelea bosi wake kwa namna yoyote?!

Suala la kuwa na Bunge huru hili limezungumzwa sana, tunajua ili mtu awe mbunge kwa sasa lazima jina lipitishwe kwenye kikao cha mkutano mkuu ambapo m/kiti wa kikao ndie huyo huyo Rais wa nchi. Baada ya hapo jina likishapitishwa ndio mtu anakuwa na nafasi ya kugombea ubunge kama katiba inavyotaka, then ndio aje awe Spika wa bunge akifanikiwa kupita. Sasa hapo utaona m/kiti wa mkutano mkuu akiamua kumpoteza huyo mtu mapema uwezo huo anao, hii inasababisha Spika wa bunge baadae akipata nafasi ajione ana deni kwa m/kiti wa chama chake, na hii inatokea hata kwa wabunge wengine wa chama chake, ndio maana wengi huunga mkono kila hoja ya chama chao hata kama ni ya kijinga, sasa hapa uhuru wa Bunge kufanya mambo yake utatoka wapi?!.

Mahakama; majaji wa mahakama kuu wote wanateuliwa na Rais ambaye nae ni m/kiti wa chama cha siasa, sasa litapokuja suala la kudai haki litakalohusisha chama kingine ambacho ni mshindani wa chama cha m/kiti huyu jaji atatoa wapi ujasiri wa kuamua hilo jambo kwa haki bila kuwepo na hisia za upendeleo? na wakati mwingine hizi hisia ndio hufanya wengi waone haki haitendeki, hata kama itakuwa inatendeka.

Baada ya hapo sasa, ndio tutajua kama hao wapinzani walikuwa na mengine binafsi waliyoyaficha, but kwa sasa ni muhimu hayo hapo juu yafanyike ili kuleta ushindani sawa.

Sent using Jamii Forums mobile app

 

[Pascal Mayalla]

Aziz Musa, asante, tunafuatilia kwa makini mjadala huu.
P

 

[Oii]

Wewe ni mpumbavu tu, je umefanya utafiti! Je kichwa chako kinaona hii tume iko sawa sawa?

Sent using Jamii Forums mobile app

Sasa kwann unamuita mpumbavu, si ndio demokrasia mnayoitaka, watu waelezee maoni yao. Lkn lazima muwatukane.

Upinzani bongo naapa kama ndio mna hizi mindsets, mtakuwa worse than ccm.

Sent using Jamii Forums mobile app

 

[MACHONDELA]

Aziz Musa, asante, tunafuatilia
P

Unachofuatilia ni kipi mkuu?Ina maana wewe huelew umuhim wa tume huru?Wote tunajua kwamba amekuja kujaribu kupotosha hitaji halali la wakati huu,haiwezekani Mwenyekiti wa Tume,Mkurugenzi wa Tume wote hawa wanateuliwa na Rais(Mwenyekiti wa Chama) na hawana kinga yoyote na hapo atujazungumzia kuhusu wakurugenzi wa halmashauri,Sasa mnaingiaje kwenye battle field kwa namna hii?

Wapo wanaosema kama tume si huru kwann akina Sugu,Lema,Heche na wengine walitangazwa,jibu ni kwamba maeneo hayo wananchi wake wana uelewa na hari ya juu ya kulinda maslahi yao kitu kilicholeta hofu kwa Wakurugenzi kupindisha ukweli,na ndo maana hakuna Mpinzani aliyetangazwa smoothly na baada ya kuvuja jasho,sasa kinachotakiwa sasa ni kwamba yoyote atangazwe pasipo purukushani yaani aliyechaguliwa atangazwe.

Sent using Jamii Forums mobile app

 

[Tindo]

Azizi Mussa,

Hapo tu uliposema kuwa watu wanaitafsiri kuwa tume ni huru iwapo itawasaidia kushinda uchaguzi. Hapo nimegundua uko na dhana zako lakini zenye lengo la upotoshaji. Kila siku tunasema tunahitaji tume huru ya uchaguzi ili mshindi awe ni yule aliyeshinda kihalali, na hakuna yoyote anayedai tume huru ya uchaguzi ili chama chake kitangazwe washindi. Mfano sasa hivi tume ya uchaguzi hivi majuzi ilisema waliojiandikisha kupiga kura mwaka huu wako 30m, je katika mazingira hayo unaweza kusema hiyo tume ni huru?

 

[Azizi Mussa]

Sasa tuweke mjadala wetu kwenye muktadha mzuri ili tuweze kuzama ndani zaidi.
============
Changamoto ambazo ziko kwenye Tume ambayo imekuwepo wakati wote zipo wazi, kama ambavyo kumekuwa na changamoto nyingine mbalimbali kwenye maeneo mengine ambazo ziko wazi vile vile, na kwa kawaida changamoto zipo tu, zinatokea na zitaendelea kutokea, suala la msingi ni kuchukua hatua sahihi, Kwa namna sahihi na wakati sahihi kushughulika nazo.

Sasa kuna watu ambao huwa wako kimya; sio kwamba wanaamini kwamba hakuna changamoto bali wanaamini kupiga kelele haiwezi kusaidia.Sio kila aliye kimya kashiba kuliko anayelia njaa. Kuna watu wanadai kuwa hakuna changamoto kwenye tume ya sasa;sio kwamba wanaamini hivyo ndivyo, bali husema hivyo kufupisha mjadala kwa sababu mbalimba ambazo tutatizeleza mbeleni. Kuna wanaopiga kelele kila siku kwa kurudia rudia kutaja changamoto , huku wakidhani walioko kimya au wanaoamua kuendeana na hali hawaoni; mtizamo ambao si sahihi.

Sasa, tunachotakiwa kuelewa ni kuwa; matatizo huwa hayaondolewi kwa kutokuchukua hautua au kuchukua hatua zisizo sahihi, kwa kupiga kelele au kukaa kimya bali matatizo huondolewa kwa kuchukua hatua sahihi, kwa namna sahihi na wakati sahihi (tutafafanua vizuri huko mbele)

Kwa mfano, ukiwa masikini, na kila siku ukawa unasema 'umasikini haufai, siutaki umasikini' X, 1000, Umasikini unaondoka? lakini ikatokea mtu akakuambia kuwa, kwa kusema wewe ni maskini mara nyingi miaka na miaka hakukusaidii kutoka kwenye umaskini maana yake huyo mtu hakubaliani na wewe kuwa wewe ni maskini? Je! ukiwa unasema 'nataka utajiri' x 100 kila siku kwa miaka 10, utapata utajiri?anayekuambia ufuate mbinu za kuupata utajiri maana utajiri hauji hivyo, maana yake anapinga utajiri?

Bila shaka sasa tutakubaliana kuwa, shida halipo kwenye kukubaliana kama tatizo lipo au halipo, bali kwenye kulitafsiri tatizo na namna ya kulishughulikia. Kwa mantiki hii sasa tunaweza kuzama ndani zaidi katika mada.

=======
Itaendelea.

 

[King klax]

Kwa TZ hilo ni janga kubwa mnoooo

Sent using Jamii Forums mobile app

 

[Azizi Mussa]

Hapo tu uliposema kuwa watu wanaitafsiri kuwa tume ni huru iwapo itawasaidia kushinda uchaguzi. Hapo nimegundua uko na dhana zako lakini zenye lengo la upotoshaji.

Mkuu tindo
Hoja hiyo sikuisema kwa kuwa tu nataka kuisema. Naitoa kwa 'evidence'. Na evidence ziko wazi wala hazihitaji kufikiri sana ili kuelewa. Ushahidi wa kwanza, Tumesikia watu wengi wakisema wanataka tume huru ili kuingoa CCM . sasa ukishasema hivyo; maana yake unasema unataka tume ambayo itakupa ushindi wewe.Au hayo huwa nayasema mimi? au hayasemwi?

Ushahidi wa pili, ukiwauliza CCM watakuambia tume ni huru kabisa, nikuulize wewe sasa unadhani kwa nini huwa wanasema hivyo?

Ushahidi wa tatu, watu wanaohama kutoka kwenye vyama vya upinzani (ambako wamekuwa wakidai tume si huru) wakifika CCM wanadai tume ni huru, unadhani ni kwa nini? Kama huamini hili, mtafute Dr. Mashinji sasa umuulize hili swali halafu uje na majibu kisha upime kama yatapingana na hoja ya msingi au yatakuwa yana support.

Kwa hiyo mimi najaribu kusema facts, sio ushabiki. Mafanikio kwenye mambo ya msingi yanakuja kwa kuzingatia facts, sio ushabiki.

Kwa mfano mada serious kama hii watu wanakuja kutukana na kunung'unika bila hoja ya msingi halafu wanaamini kwa kufanya hivyo ndio hiyo tume wanayotaka itakuja , kweli? (ikumbukwe tushasema tafsiri ya tume huru pia inatofautiana kati ya mtu na mtu hadi sasa kama tulivyofafanua awali).Kwa mfano hawa wanaoleta matusi humu, unaweza kufahamu tafsiri yao kuhusu tume 'huru"?

 

[Doctor Mama Amon]

Mkuu tindo
Hoja hiyo siitoi kwa kuwa tu nataka kuitoa. Naitoa kwa 'evidence'. Na evidence ziko wazi wala hazihitaji kufikiri sana ili kuelewa. Ushahidi wa kwanza, Tumesikia watu wengi wakisema wanataka tume huru ili kuingoa CCM . sasa ukishasema hivyo; maana yake unasema unataka tume ambayo itakupa ushindi wewe.Au hayo huwa nayasema mimi? au hayasemwi?

Ushahidi wa pili, ukiwauliza CCM watakuambia tume ni huru kabisa, nikuulize wewe sasa unadhani kwa nini huwa wanasema hivyo?

Ushahidi wa tatu, watu wanaohama kutoka kwenye vyama vya upinzani (ambako wamekuwa wakidai tume si huru) wakifika CCM wanadai tume ni huru, unadhani ni kwa nini? Kama huamini hili, mtafute Dr. Mashinji sasa umuulize hili swali halafu uje na majibu kisha upime kama yatapingana na hoja ya msingi au yatakuwa yana support.

Kwa hiyo mimi najaribu kusema facts, sio ushabiki. Mafanikio kwenye mambo ya msingi yanakuja kwa kuzingatia facts, sio ushabiki.

Kwa mfano mada serious kama hii watu wanakuja kutukana na kunung'unika bila hoja ya msingi halafu wanaamini kwa kufanya hivyo ndio hiyo tume wanayotaka itakuja, kweli?

Azizi, umeanzisha mada vizuri halafu unakuwa wa kwanza kwenda nje ya mada. Kwa heri

 

[Bams]

Mleta hoja ameandika mengi lakini umeileta katika upungufu mkubwa. Kulikuwa na maswali ya msingi uliyotakiwa kuyaweka kuliko hayo ambayo umeyaweka kama maswali lakini siyo maswali, japo yana alama za kuuliza. Sielewi kama amefanya hivi kwa makusudi au ndipo upeo na uelewa ndipo ulipofikia.

Katika jamii yoyote malalamiko, minong'ono, miguno, matatizo - ndiyo huzaa mijadala na kisha Sheria na miongozo.

Kwa mfano, zamani sana hakukuwa na alama ya zebra barabarani. Magari yalipokuwa yakipita maeneo yenye watu wengi hayakusimama, na nyakati nyingine ajali zilitokea. Hali hiyo ikaleta malalamiko, ikaleta masikitiko na miguno kwa wenda kwa miguu na jamii nzima maana hata ambaye anaendesha gari kuna wakati anakuwa mwenda kwa miguu.

Jamii zikakaa chini, na kutafakari malalamiko. Waliokuwa wanalalamika, walitaka uwepo utaratibu utakaowaruhusu waenda kwa miguu nao kupata nafasi ya kuvuka barabara hata pale magari yanapopita. Waenda kwa miguu hawakuomba zebra crossing bali walitaka na wao kupata haki ya kuvuka barabara.

Majadiliano yaliyohusisha jamii, mamlaka na taasisi mbalimbali, walifikia uamuzi kuwa kuwepo na alama ambazo zitamjulisha mwendesha gari na mtembea kwa miguu kuwa eneo hili mwenye haki ya kwanza ni mtembea kwa miguu. Kwa hiyo mtu yeyote mwenye akili timamu na mwenye hekima, hawezi kupuuza malalamiko au miguno. Ni mtawala mjinga ndiye anaweza kupuuza malalamiko, yawe ya msingi au siyo ya msingi.

Suala la msingi ni kuwa Tume yetu ya Uchaguzi imeundwa kwa mfumo unaoifanya ionee au ifanye upendeleo bila ya kuweza kusutwa na chombo chochote, hata kama ikaamua kutoonea au kuoendelea. Muundo wake ndio unaoruhusu hali hiyo. Siku zote, kwa hulka ya binadamu, aliyekupa kazi ndiye boss wako, na ndiye utakayemsikiliza zaidi kuliko mwingine yeyote.

Ni namna gani Tume huru inatakiwa iundwe ili iwe huru na ionekane kuwa huru, na Tume yenyewe ijione ipo huru, ni suala la kujadiliwa baada ya jamii yetu, kwa pamoja kukubaliana kuwa tunahitaji Tume huru, na siyo hii ambayo inateuliwa na mtu mmoja tu bila ya kuhojiwa na chombo kingine chchote.

Kuna nchi, Rais anapendekeza tu, anapendekeza watu neutral, Bunge ndiyo huamua. Kuna nchi Rais hupendekeza jina la Mwenyekiti tu, kisha Mwenyekiti hupendekeza majina ya wajumbe neutral, na vyama hupendekeza wajumbe toka kwenye vyama vyao. Kuna nchi, hata jina la Mwenyekiti na wajumbe wa Tume wote huwa neutral, hupendekezwa na vyama, hupigiwa kura na Bunge, hutangazwa na Rais.

Jambo la msingi ni kukubaliana hitaji la kuwa na Tume Huru. Modalities za kuundwa Tume Huru ni suala la mjadala kwa vile kuna namna nyingi za kuipata Tume ya namna hiyo. Tume itakayoonekana kuwa huru kwa kila mmoja, kila chama na kila taasisi.

Kwenye Katiba yetu kuna upuuzi mwingi unaohitaji marekebisho. Mamlaka makubwa kupindukia ya Rais yanaua mifumo ya demokrasia na haki. Tukitaka nchi yetu idumu katika amani na umoja ni lazima mamlaka makubwa yaondoke toka kwa Rais, yaende kwa umma kwa kupitia vyombo mbalimbali vya uwakilishi. Kitu hicho ndiyo kikubwa kuliko vyote, kinachokosekana.

 

[Bams]

Mkuu tindo
Hoja hiyo sikuisema kwa kuwa tu nataka kuisema. Naitoa kwa 'evidence'. Na evidence ziko wazi wala hazihitaji kufikiri sana ili kuelewa. Ushahidi wa kwanza, Tumesikia watu wengi wakisema wanataka tume huru ili kuingoa CCM . sasa ukishasema hivyo; maana yake unasema unataka tume ambayo itakupa ushindi wewe.Au hayo huwa nayasema mimi? au hayasemwi?

Ushahidi wa pili, ukiwauliza CCM watakuambia tume ni huru kabisa, nikuulize wewe sasa unadhani kwa nini huwa wanasema hivyo?

Ushahidi wa tatu, watu wanaohama kutoka kwenye vyama vya upinzani (ambako wamekuwa wakidai tume si huru) wakifika CCM wanadai tume ni huru, unadhani ni kwa nini? Kama huamini hili, mtafute Dr. Mashinji sasa umuulize hili swali halafu uje na majibu kisha upime kama yatapingana na hoja ya msingi au yatakuwa yana support.

Kwa hiyo mimi najaribu kusema facts, sio ushabiki. Mafanikio kwenye mambo ya msingi yanakuja kwa kuzingatia facts, sio ushabiki.

Kwa mfano mada serious kama hii watu wanakuja kutukana na kunung'unika bila hoja ya msingi halafu wanaamini kwa kufanya hivyo ndio hiyo tume wanayotaka itakuja , kweli? (ikumbukwe tushasema tafsiri ya tume huru pia inatofautiana kati ya mtu na mtu hadi sasa kama tulivyofafanua awali).Kwa mfano hawa wanaoleta matusi humu, unaweza kufahamu tafsiri yao kuhusu tume 'huru"?

Umeffanua vizuri. Na kwa kweli umeunena ukweli.

Ukitaka kuwepo kitu fulani kwa kueleza kuwa ndiyo kitakufanya ushinde, utegemee upande wa pili kuwa defensive.

Tusitafute Tume Huru au Katiba Mpya kwaajili ya kuiingiza CHADEMA madarakani au kuiondoa CCM madarakani.

Tuitafute Tume Huru itakayofanya kazi ya kusimamia maamuzi ya wananchi bila kuoindisha.

Tuitafute Katiba mpya itakayolinda mamlaka ya umma ili chama chochote kikipewa madaraka endapo kitatenda kinyume cha matakwa ya wenye mamlaka ambayo ni umma, kinaondolewa au kuwajibishwa kwa urahisi bila vurugu.

Tusijisahau sana, tusiamini vyama vya upinzani ni malaika au CCM siku zote ni shetani. Ambaye ni malaika leo, kesho anaweza kuwa shetani. Na aliye shetani leo anaweza kutubu na kuuvaa umalaika.

Mfumo wa vyama vingi ulio huru hutoa nafasi kwa umma kukiwajibisha chama kinapofanya makosa na kukitupa nje ya madaraka ili kikajitafakari na kujisahihisha. Lakini kuna wakati wapiga kura hufanya makosa pia. Huja kugundua kuwa chama walichokiondoa kilikuwa bora kuliko walichokiingiza. Nao baadaye wanakuwa na nafasi ya kujisahihisha na kukirudisha walichokiondoa.

Tukiwa wote na dhamira njema, tutakuwa na Taifa lililo bora kuliko ilivyo sasa.