Mohamed alipenda kujitofautisha tu kukataa kifo cha Yesu

[Mwaka wa Mbele]

Kwa hiyo tuko pamoja kwenye jambo moja: hakuna idadi kamili iliyotolewa. 🙂

Ni Sahihi.
Kama hii ndio ilikuwa hoja yako.

ila nakumbuka kuwa ulikuwa unahoji uhalali au ukweli wa huko kufufuka kwa Yesu.
Na ukahusisha kuwa kuna ulakini kwasababu waandishi wanne wameandika idadi tofauti ya mashuhuda wa kwanza.

na tukakuonyesha Kuwa kuandika idadi tofauti hakuondoi Ukweli wa jambo au dhima waliyokusudia waandishi.

 

[Jagina]

Tukio Lolote likitokea, na mashuhuda wakiwa wengi.
Na kila mtu akaambiwa aandike aliyoyaona . Bado watatofautiana kwa namna ya uandishi.
Ila watafanana na dhima ya tukio husika.

kwenye hoja hii dhima ni Kufufuka kwa Yesu.
Ni tukio la kweli.
Sema waliondika ni watu tofauti.
Na wawili kati ya hao wanne hawakuwa wanafunzi wa Yesu.
Waliandika kupitia Ushahidi wa Wanafunzi na watu wakaribu wa wanafunzi wa Yesu.

Kutofautioana huko kwa idadi hakufanyi jambo kuwa la uwongo, au mapungufu, au makosa.

Kwenye aundishi wowote ni jambo la kawaida. Kinachoangaliwa ni Mantiki na dhima iliyokusudiwa.

huko ndiko tunakokwenda

MARKO – SHAHIDI WA MACHO?​

“Imani inategemea ushuhuda wa kihistoria wa watu ambao waliona na kutoa ushahidi.”

Matukio ya Yesu kuonekana baada ya kifo chake yanayopatikana katika Mathayo, Luka na Yohana, ingawa kila mmoja anaongeza maelezo yake, yote yamejengwa juu ya hadithi ya msingi inayohusishwa na mtu asiyejulikana sana anayeitwa “Marko.”

Haijalishi “Marko” alikuwa nani, kwa hakika hakuwa shahidi wa macho wa maisha wala kifo cha Yesu.

Mapokeo ya Kanisa yanasema kwamba “Marko” — ambaye inasemekana aliwahi kusafiri pamoja na Paulo — alienda Roma na kuandika ushuhuda wa Petro.

Lakini kulingana na Injili ya Marko yenyewe, Petro hakuwa shahidi wa matukio mengi yanayoelezwa humo. Matukio hayo yanatia ndani:

• Ubatizo wa Yesu.
• Yesu kujaribiwa.
• Yesu kumponya binti wa mwanamke Mfoinike.
• Yesu akisali katika bustani ya Gethsemane (watu wote waliokuwa wanaweza kushuhudia walikuwa wamelala!).
• Na hata kusulubiwa kwa Yesu.

“Wote wakamwacha, wakakimbia.” — Marko 14:50

Hata kama Petro alikuwa karibu na Golgotha, angewezaje kujua, kwa mfano, kile askari mkuu alisema pale msalabani, au Pilato alifanya nini alipokutana na Yusufu wa Arimathaya?

Mwandishi anasema kwamba tungehitaji kudhani kulikuwa na mashahidi wengine wengi wasiojulikana waliompa Petro habari hizo.

Kuhusu Yesu kuonekana baada ya ufufuo, Petro angeweza kupata habari kutoka kwa Maria Magdalene, au labda Maria mwingine au Salome.

Lakini wanawake hao wenyewe walitegemea ushuhuda wa malaika — na hawakusema chochote!

Kwa hiyo, mwandishi anaweka mlolongo huu:

Mathayo, Luka na Yohana walinakili kutoka Marko,
Marko alipata habari kutoka kwa Petro,
Petro alipata habari kutoka kwa Maria,
na Maria alipata habari kutoka kwa malaika.

HUU UNAWEZA KUITWAJE “USHUHUDA WA SHAHIDI WA MACHO”?​

“Kila Injili iliyojulikana kutoka nyakati za mwanzo, iwe katika Kanisa kubwa au katika makundi yaliyokuwa yakionekana kuwa ya upotovu, ilimtumia Mtakatifu Marko kama chanzo kikuu cha historia ya maisha ya Yesu.”

— C. Turner, The Gospel of Mark, A New Commentary on Holy Scripture, III, uk. 46.

“TAZAMA — KUNA KABURI TUPU!”​

Hadithi ya ufufuo katika Marko inaanza kwa kutajwa kwa jiwe lililovingirishwa pembeni na kaburi lililokuwa tupu.

Lakini hata wazo hilo, kulingana na mwandishi, halikuwa jipya.

Wakristo wa mwanzo hawakufurahishwa na mwisho mfupi na wa kutatanisha wa Injili ya Marko, kwa hiyo wakaanza kujaribu kuuboresha ujumbe huo kwa kuongeza sehemu nyingine.

“Angalau matoleo tisa tofauti ya mwisho wa Marko yanaweza kupatikana katika miswada ya kale ya Kigiriki 1,700 iliyosalia na katika tafsiri za kwanza za Injili hiyo.”

— Michael W. Holmes, Easter: Exploring the Resurrection of Jesus (BAR, 2010)

 

[Jagina]

Ni Sahihi.
Kama hii ndio ilikuwa hoja yako.

ila nakumbuka kuwa ulikuwa unahoji uhalali au ukweli wa huko kufufuka kwa Yesu.
Na ukahusisha kuwa kuna ulakini kwasababu waandishi wanne wameandika idadi tofauti ya mashuhuda wa kwanza.

na tukakuonyesha Kuwa kuandika idadi tofauti hakuondoi Ukweli wa jambo au dhima waliyokusudia waandishi.

tunakwenda huko

WALIPATA WAPI MAWAZO HAYO?​

RIWAYA YA KWANZA YA KIHISTORIA DUNIANI INA KABURI TUPU!​

“Chaereas alikuwa akilinda, na karibu na mapambazuko alikaribia kaburi. Alipofika karibu, alikuta mawe yameondolewa na mlango wa kaburi ukiwa wazi.

Alitazama ndani na akashangaa sana, akachanganyikiwa kwa sababu ya jambo lililokuwa limetokea. Habari zikasambaa haraka kwa watu wa Syracuse kuhusu muujiza huo. Wote wakakimbilia kaburini; hakuna aliyethubutu kuingia mpaka Hermocrates alipoamuru. Mtu mmoja alitumwa kuingia, naye akaripoti kila kitu kwa usahihi.

Ilionekana kama jambo lisilowezekana — msichana aliyekuwa amekufa hakuwa kaburini. Walitafuta ndani ya kaburi lakini hawakuweza kupata chochote. Watu wengi wakaingia baada yake, kwa sababu hawakuamini. Kila mtu alishangaa, na baadhi yao wakasema waliposimama pale:

“Nguo ya kumfunika maiti imeondolewa, hii ni kazi ya wezi wa makaburi; lakini mwili uko wapi?”

— Chariton wa Aphrodisias, Chaereas and Callirhoe, 3.3, karne ya 1 BK.

 

[Jagina]

Ni Sahihi.
Kama hii ndio ilikuwa hoja yako.

ila nakumbuka kuwa ulikuwa unahoji uhalali au ukweli wa huko kufufuka kwa Yesu.
Na ukahusisha kuwa kuna ulakini kwasababu waandishi wanne wameandika idadi tofauti ya mashuhuda wa kwanza.

na tukakuonyesha Kuwa kuandika idadi tofauti hakuondoi Ukweli wa jambo au dhima waliyokusudia waandishi.

KWA NINI KUONDOA JIWE?​

“JIWE LILILOVINGIRISHWA” — MAPAMBO YA KIGIZA​

“Jioni ya siku hiyo, siku ya kwanza ya juma, milango ikiwa imefungwa, mahali walipokuwa wanafunzi kwa sababu ya kuwaogopa Wayahudi, Yesu alikuja na kusimama katikati yao, akawaambia, ‘Amani iwe kwenu.’”

— Yohana 20:19

Ingawa Injili zinasema kwamba Yesu aliyefufuka alionekana na kutoweka wakati alipotaka, akitokea na kutoweka “katikati yao”, bado inaonekana kwamba ilikuwa lazima “jiwe liondolewe” ili aweze kutoka kaburini.

Lakini kwa nini?

Kwa nini Yesu hakutoka kaburini bila kuondoa jiwe, na kuliacha jiwe pale pale?

Kama angefanya hivyo, kulingana na mwandishi, ingekuwa jambo la kushangaza zaidi!

Mwandishi anasema kwamba jambo hili linaonyesha kwamba simulizi za Yesu kuonekana baada ya kifo chake zilitengenezwa.

Anasema kwamba Mungu asingehitaji kuondoa jiwe, lakini msimulizi wa hadithi alihitaji jiwe liondolewe.

Kwa sababu kama jiwe lingebaki mahali pake, watu wangejuaje kwamba jambo la kimiujiza limetokea?

Mungu ambaye angeweza kujitokeza ndani ya chumba kilichofungwa huko Yerusalemu, kwenye ufukwe wa Ziwa Tiberia, au juu ya mlima huko Galilaya, asingehitaji jiwe liondolewe ili kutoka kaburini.

Lakini, kulingana na mwandishi, msimulizi wa hadithi alihitaji “jiwe lililoondolewa” ili wanawake waliokuja kaburini, pamoja na wasomaji, waweze kuona kwamba:

“Mwili … haupo!”

Mwandishi anasema:

Hapa tunazungumzia maigizo, si historia.

---

“KABURI TUPU” — LAKINI HALIKUWA TUPU!​

Ushuhuda wa Malaika — Maneno Yasiyo na Maana​

Mwandishi anasema kwamba miswada ya zamani zaidi ya Injili ya Marko iliyopo leo — iwe ya Kigiriki, Kilatini, Kisiria, Kikoptiki au Kiarmenia — inaonyesha kwamba toleo la awali la Marko liliishia kwenye Marko 16:8, kabla ya sehemu ya baadaye ya aya 9–20 kuhusu Yesu kuonekana baada ya ufufuo.

Kwa hiyo, kulingana na mwandishi, hadithi ya awali ya Marko iliishia kwenye kaburi tupu — isipokuwa kwamba, kwa mtazamo wake, kaburi hilo halikuwa tupu kabisa!

“Walipoingia kaburini, walimwona kijana mmoja ameketi upande wa kulia, akiwa amevaa vazi refu jeupe; wakaogopa.”

— Marko 16:5

Wanawake waliokuja kaburini — na tena, wasomaji — wanapewa maelezo na huyo mtu aliyekuwa pale tayari, anayeelezwa kama “malaika” au “mtu aliyevaa mavazi meupe”:

“Ulikuwa ufufuo!”

Kijana huyo anatoa ujumbe kwamba Yesu hayupo hapo, bali amefufuka, na ataonekana tena huko Galilaya.

Kwa hiyo, kulingana na mwandishi, shahidi wa kwanza wa ufufuo hakuwa mwanaume wala mwanamke, bali malaika.

Wanawake hao, wakiwa wamechanganyikiwa, walikimbia kutoka kaburini baada ya kuambiwa na malaika kwamba ufufuo umetokea.

Mwandishi anaita hili jambo moja lisilo la kawaida likithibitisha jambo lingine lisilo la kawaida.

Inaonekana wanawake walikumbuka maagizo ya malaika ya kuwaambia wanafunzi, lakini kwa sababu ya hofu, hawakumwambia mtu yeyote.

Lakini hapa mwandishi anauliza:

Ikiwa wanawake hawakumwambia mtu yeyote, Marko alipataje habari hii na kuiandika?

Mwandishi anaona kwamba tukio hili la msingi limeelezwa kwa ufupi sana na kwa namna rahisi sana.

Anasema kwamba ushuhuda wa Marko kuhusu ufufuo hauwezi kumshawishi mtu zaidi ya maneno ya bahati yanayopatikana kwenye karatasi ndogo ya fortune cookie.

Baadaye, Injili nyingine ziliongeza maelezo zaidi kuhusu “ushuhuda wa mashahidi wa macho” na kujaribu kujibu maswali yaliyokuwa yamejitokeza.

---

HADITHI INAZIDI KUWA NA MAELEZO ZAIDI — NA PIA MATATIZO ZAIDI​

Yesu Mwenyewe Anaonekana​

“Mwanzoni Wakristo waliamini tu kwamba Kristo amefufuka. Baadaye, hadithi mbalimbali kuhusu yeye kuonekana ziliingia katika mapokeo, kwa lengo la kujaribu kuthibitisha dai hilo.”

— G. Wells, The Historical Evidence for Jesus, uk. 44.

Mwandishi wa Mathayo anaongeza drama katika hadithi fupi aliyopokea kutoka kwa Marko, hasa kwa kueleza kwamba Yesu aliyefufuka alionekana kwa mara ya kwanza.

Mathayo anaanza kwa kutaja walinzi wa kaburi — watu ambao hawatajwi na Marko.

Kwa kweli, kulingana na mwandishi, walinzi hao wanapewa nafasi kubwa katika hadithi kuliko hata ufufuo wenyewe!

Mathayo pia anaongeza tukio la kushangaza ambalo alilitumia pia katika simulizi lake la kusulubiwa: tetemeko la ardhi.

“Kulikuwa na tetemeko kubwa la ardhi, kwa sababu malaika wa Bwana alishuka kutoka mbinguni, akaja kaburini, akaliondoa jiwe na kuketi juu yake.”

— Mathayo 28:2

Mwandishi anaonyesha kwamba Mathayo anajaribu kujibu swali lililoachwa na Marko kwa kusema kwamba malaika ndiye aliyeondoa jiwe.

Katika simulizi la Mathayo, wanawake waliokuja kaburini bado walikuwa “wameogopa lakini wamejaa furaha”, na sasa waliweza kwenda kuwaambia wanafunzi habari njema (28:8).

Kwa hiyo, kulingana na mwandishi, Mathayo anaondoa tatizo lililoachwa na Marko kuhusu jinsi habari hiyo ilivyoweza kujulikana ikiwa wanawake waliogopa na hawakumwambia mtu yeyote.

Mathayo alitaka kutoa ushahidi wenye nguvu zaidi kuliko ushuhuda wa malaika. Kwa hiyo anaongeza kwamba Yesu mwenyewe alikutana na wanawake hao walipokuwa wakikimbia.

Lakini Mathayo hakuongeza mazungumzo mapya. Yesu anarudia tu maneno ambayo tayari yalisemwa na malaika katika Marko.

Wanawake hawakusema mengi, bali walishika miguu yake na kumwabudu:

“Ghafla Yesu alikutana nao. Akasema, ‘Salamu.’ Wakamkaribia, wakashika miguu yake na kumwabudu.”

Sasa Yesu mwenyewe anatoa “ushahidi” wa ufufuo wake na anatoa maagizo yale yale ya kwenda Galilaya.

Kwa hiyo, kulingana na mwandishi, jukumu la malaika linaonekana kutokuwa la lazima tena, na simulizi linaonekana kuwa la ajabu.

Wakati matukio haya yanaendelea, wale walinzi wa kaburi, ambao mwandishi anaonyesha waliogopa zaidi kuliko wanawake, “walitetemeka na kuwa kama watu waliokufa.”

Mathayo anarudi tena kwa walinzi hao waliokuwa wameogopa sana.

Mwandishi anasema kwamba Mathayo anawatumia kuanzisha kile kinachoitwa “uvumi” kwamba mwili wa Yesu uliibwa.

“Wanawake walipokuwa njiani, baadhi ya walinzi waliingia mjini na kuwaambia viongozi wa makuhani kila kitu kilichotokea. Makuhani wakuu walipokutana na wazee na kupanga mpango, waliwapa askari kiasi kikubwa cha fedha na kuwaambia:

‘Mtasema, “Wanafunzi wake walikuja usiku na kumuiba wakati sisi tumelala.”’

‘Ikiwa habari hii itamfikia mtawala, tutashughulika naye na kuwakinga msipatwe na matatizo.’

Basi askari wakachukua fedha na wakafanya walivyoelekezwa. Na habari hiyo imeenea miongoni mwa Wayahudi mpaka leo.”

— Mathayo 28:11–15

 

[Globu]

Nikisema nyerere alipigana vita na idiamini wewe unaelewa nini?...au unaelewa nyerere na idiamini ndiyo walishika bunduki peke yao na kupigana ..utofauti hspo ni kutajwa watu wa msingi ...mwingine ana weza kumtaja mmoja na mwingine kuwataja wawili na mwingine kuwataja watatu ...hivyo aliye mtaja mariamu peke yake yupo sahihi na aliye mtaja mariamu na mwenzake yupo sahihi ...

Hakuna mfano huu.

 

[Lwiva]

Hakuna mfano huu.

Waandishi wanapokua zaidi ya mmoja basi kila mmoja anaweza kuwataja watu kutokana uzito tofauti mfano..muandishi mmoja anaweza kuandika kuwa Rais kafanya uzinduzi wa shule na mwandishi mwingine akaandika habari hiyo hiyo kwa kusema...Rais na waziri mkuu wamezindia shule..na mwandishi mwingine akaandika hivi...Rais na waziri mkuu na spika wa bunge wamefanya uzinduzi wa shule .. sasa swali hapo kuna makosa ?

Huyo Jagina ni low IQ, maswali yake ni primitive, yasiyo na logic.

 

[Lwiva]

Nimeelewa mfano wako wa Nyerere na Idi Amin. Lakini mfano huo haujibu kabisa hoja yangu.

Ukisema “Nyerere alipigana vita na Idi Amin,” ni kweli kwamba humaanishi Nyerere na Idi Amin walikuwa watu pekee waliopigana. Hapo unazungumzia vita kwa ujumla.

Lakini katika Injili, tunazungumzia tukio maalumu: ni nani waliokwenda kwenye kaburi la Yesu asubuhi ile?

Ndiyo maana tunapaswa kuangalia kila simulizi:

Yohana 20:1 anamtaja Maria Magdalene.
Mathayo 28:1 anataja Maria Magdalene na Maria mwingine.
Marko 16:1 anataja Maria Magdalene, Maria mama yake Yakobo na Salome.
Luka 24:10 anataja Maria Magdalene, Yohana, Maria mama yake Yakobo na wanawake wengine.

mimi sikusema kwamba kutajwa kwa Maria peke yake kunamaanisha hakuna mwanamke mwingine kabisa. Hoja yangu ni kwamba simulizi hizo hazitoi orodha inayofanana.

Kama unasema kila mwandishi alikuwa huru kutaja watu anaowaona muhimu, basi tunapaswa kukubali kwamba hatuwezi kusema kwa uhakika kwamba orodha ya mwandishi mmoja ndiyo orodha kamili ya waliokuwepo.

Kwa hiyo, swali langu si “Je, Maria alikuwa peke yake?” Bali ni:

Kwa nini simulizi nne za tukio hili zinatofautiana kuhusu ni wanawake gani waliokwenda kaburini? Na tunajuaje kwa uhakika ni akina nani waliokuwepo?

Mfano wa Nyerere unaeleza watu tofauti katika vita kwa ujumla. Hapa tunachunguza mashahidi na maelezo ya tukio moja maalumu. Hapo ndipo tofauti ilipo.

Walio kwenda kwenye kaburi la yesu ni wengi hata maelfu na makumi elfu wanaweza kufika ..mfano..aliye mzika yesu ukisoma inaonekana kama ni mtu mmoja tena kiongozi . Kana kwamba Maiti alibeba peke yake toka masalabani hadi kaburini ..jambo ambalo aliwezi kuwa hivyo ila alitajwa peke yake . Je angetokea muandishi mwingine na kumtaja huyo mtu na wenzie ungesema maandiko yamekosewa‽ Tumia akili usiwe mpumbavu kichwani.

 

[Jagina]

Walio kwenda kwenye kaburi la yesu ni wengi hata maelfu na makumi elfu wanaweza kufika ..mfano..aliye mzika yesu ukisoma inaonekana kama ni mtu mmoja tena kiongozi . Kana kwamba Maiti alibeba peke yake toka masalabani hadi kaburini ..jambo ambalo aliwezi kuwa hivyo ila alitajwa peke yake . Je angetokea muandishi mwingine na kumtaja huyo mtu na wenzie ungesema maandiko yamekosewa‽ Tumia akili usiwe mpumbavu kichwani.

Mfano wako wa Yosefu wa Arimathaya haujibu hoja yangu, kwa sababu kuna tofauti kati ya kutotaja kila mtu aliyesaidia na kutaja orodha tofauti za watu waliokwenda kwenye tukio maalumu.

Sijasema kwamba kila jina ambalo halikutajwa ni kosa. Inawezekana kabisa Yosefu alipata msaada kutoka kwa wengine lakini mwandishi akamtaja yeye kwa sababu alikuwa mtu muhimu katika mazishi.

Lakini hoja yangu kuhusu kaburi ni tofauti. Waandishi wanne wanapozungumzia nani waliokwenda kaburini, wanataja majina tofauti:

Mathayo: Maria Magdalene na Maria mwingine.
Marko: Maria Magdalene, Maria mama yake Yakobo na Salome.
Luka: Maria Magdalene, Yohana, Maria mama yake Yakobo na wanawake wengine.
Yohana: Maria Magdalene ndiye anayetajwa mwanzoni.

Kwa hiyo, kama unasema kila mwandishi alitaja tu watu aliowaona muhimu, basi unakubaliana nami kwamba hatuwezi kuchukua orodha ya mwandishi mmoja na kusema ndiyo orodha kamili ya wote waliokuwepo.

Na mimi sikusema, “Maria alitajwa peke yake, kwa hiyo alikuwa peke yake.” Hoja yangu ni kwamba simulizi hizo hazitoi orodha moja inayofanana, na tunapaswa kuwa waaminifu kuhusu hilo.

Pia, kusema “maelfu au makumi ya maelfu waliweza kwenda” hakutatui swali. Maandiko yenyewe yanazungumzia wanawake waliokwenda kaburini, si maelfu ya watu. Swali ni: kwa nini kila Injili inataja majina tofauti, na tunawezaje kujua ni akina nani hasa waliokuwepo?

Na mwisho, matusi kama “usiwe mpumbavu kichwani” hayajibu hoja. Kama hoja yangu ni dhaifu, ijibu kwa aya na mantiki—si kwa matusi.

 

[Lwiva]

Mfano wako wa Yosefu wa Arimathaya haujibu hoja yangu, kwa sababu kuna tofauti kati ya kutotaja kila mtu aliyesaidia na kutaja orodha tofauti za watu waliokwenda kwenye tukio maalumu.

Sijasema kwamba kila jina ambalo halikutajwa ni kosa. Inawezekana kabisa Yosefu alipata msaada kutoka kwa wengine lakini mwandishi akamtaja yeye kwa sababu alikuwa mtu muhimu katika mazishi.

Lakini hoja yangu kuhusu kaburi ni tofauti. Waandishi wanne wanapozungumzia nani waliokwenda kaburini, wanataja majina tofauti:

Mathayo: Maria Magdalene na Maria mwingine.
Marko: Maria Magdalene, Maria mama yake Yakobo na Salome.
Luka: Maria Magdalene, Yohana, Maria mama yake Yakobo na wanawake wengine.
Yohana: Maria Magdalene ndiye anayetajwa mwanzoni.

Kwa hiyo, kama unasema kila mwandishi alitaja tu watu aliowaona muhimu, basi unakubaliana nami kwamba hatuwezi kuchukua orodha ya mwandishi mmoja na kusema ndiyo orodha kamili ya wote waliokuwepo.

Na mimi sikusema, “Maria alitajwa peke yake, kwa hiyo alikuwa peke yake.” Hoja yangu ni kwamba simulizi hizo hazitoi orodha moja inayofanana, na tunapaswa kuwa waaminifu kuhusu hilo.

Pia, kusema “maelfu au makumi ya maelfu waliweza kwenda” hakutatui swali. Maandiko yenyewe yanazungumzia wanawake waliokwenda kaburini, si maelfu ya watu. Swali ni: kwa nini kila Injili inataja majina tofauti, na tunawezaje kujua ni akina nani hasa waliokuwepo?

Na mwisho, matusi kama “usiwe mpumbavu kichwani” hayajibu hoja. Kama hoja yangu ni dhaifu, ijibu kwa aya na mantiki—si kwa matusi.

Waandishi wanapokua zaidi ya mmoja basi kila mmoja anaweza kuwataja watu kutokana uzito tofauti mfano..muandishi mmoja anaweza kuandika kuwa Rais kafanya uzinduzi wa shule na mwandishi mwingine akaandika habari hiyo hiyo kwa kusema...Rais na waziri mkuu wamezindia shule..na mwandishi mwingine akaandika hivi...Rais na waziri mkuu na spika wa bunge wamefanya uzinduzi wa shule .. sasa swali hapo kuna makosa ?

Huyo Jagina ni low IQ, maswali yake ni primitive, yasiyo na logic.

Mfano wako wa Yosefu wa Arimathaya haujibu hoja yangu, kwa sababu kuna tofauti kati ya kutotaja kila mtu aliyesaidia na kutaja orodha tofauti za watu waliokwenda kwenye tukio maalumu.

Sijasema kwamba kila jina ambalo halikutajwa ni kosa. Inawezekana kabisa Yosefu alipata msaada kutoka kwa wengine lakini mwandishi akamtaja yeye kwa sababu alikuwa mtu muhimu katika mazishi.

Lakini hoja yangu kuhusu kaburi ni tofauti. Waandishi wanne wanapozungumzia nani waliokwenda kaburini, wanataja majina tofauti:

Mathayo: Maria Magdalene na Maria mwingine.
Marko: Maria Magdalene, Maria mama yake Yakobo na Salome.
Luka: Maria Magdalene, Yohana, Maria mama yake Yakobo na wanawake wengine.
Yohana: Maria Magdalene ndiye anayetajwa mwanzoni.

Kwa hiyo, kama unasema kila mwandishi alitaja tu watu aliowaona muhimu, basi unakubaliana nami kwamba hatuwezi kuchukua orodha ya mwandishi mmoja na kusema ndiyo orodha kamili ya wote waliokuwepo.

Na mimi sikusema, “Maria alitajwa peke yake, kwa hiyo alikuwa peke yake.” Hoja yangu ni kwamba simulizi hizo hazitoi orodha moja inayofanana, na tunapaswa kuwa waaminifu kuhusu hilo.

Pia, kusema “maelfu au makumi ya maelfu waliweza kwenda” hakutatui swali. Maandiko yenyewe yanazungumzia wanawake waliokwenda kaburini, si maelfu ya watu. Swali ni: kwa nini kila Injili inataja majina tofauti, na tunawezaje kujua ni akina nani hasa waliokuwepo?

Na mwisho, matusi kama “usiwe mpumbavu kichwani” hayajibu hoja. Kama hoja yangu ni dhaifu, ijibu kwa aya na mantiki—si kwa matusi.

 

[Jagina]

Walio kwenda kwenye kaburi la yesu ni wengi hata maelfu na makumi elfu wanaweza kufika ..mfano..aliye mzika yesu ukisoma inaonekana kama ni mtu mmoja tena kiongozi . Kana kwamba Maiti alibeba peke yake toka masalabani hadi kaburini ..jambo ambalo aliwezi kuwa hivyo ila alitajwa peke yake . Je angetokea muandishi mwingine na kumtaja huyo mtu na wenzie ungesema maandiko yamekosewa‽ Tumia akili usiwe mpumbavu kichwani.

Tukio hili lote linaelekezwa kujibu hoja kwamba kama mwili wa Yesu haukuwa kaburini, basi maelezo ya wazi yangekuwa kwamba mtu fulani aliuondoa mwili huo. Walinzi na “kufungwa kwa kaburi kwa muhuri” viliwekwa ili kuondoa hoja hiyo.

Kwa nini walinzi walipaswa kufanywa kuwa “kama watu waliokufa”? Je, mashahidi zaidi wa tukio hili kubwa wasingekuwa na umuhimu? Sababu ni kwamba, kwa mtazamo wa mwandishi, hadithi hii ilitungwa. Kama tukio hili lingetokea kweli, ushahidi wa kundi la walinzi wa hekalu, ambao hawakuwa wafuasi wa Yesu, ungeanzisha mfululizo wa matukio ambayo hayakutokea.

Tukichukulia hii kama “tukio la kweli”, kuna matatizo mengi. Walinzi waliokuwa kama wamezimia wangewezaje kujua kila kitu kilichotokea? Wangewezaje kusema walikuwa wamelala, lakini wakati huo huo wawe na uhakika kwamba wanafunzi waliiba mwili?

Jambo jingine gumu zaidi ni hili: mwandishi wa Mathayo angewezaje kujua kuhusu mpango huo wa siri uliopangwa na makuhani wakuu na wazee? Tayari katika Mathayo 27:64, anaeleza kuhusu mpango wa makuhani, Mafarisayo na Pilato. Hoja hii inaonekana si ya kawaida kiasi kwamba Mathayo alitumia maneno “siku iliyofuata baada ya siku ya Maandalizi” badala ya kusema wazi kwamba walikutana siku hiyo, kwa sababu mkutano kama huo ungeonekana kuwa umevunja au kuharibu utakatifu wa Sabato.

Lakini hayo siyo matatizo makubwa zaidi.

Je, tunapaswa kuamini kwamba makuhani wa Kiyahudi walielewa vizuri utabiri wa Yesu kwamba angefufuka baada ya siku tatu, lakini wanafunzi wake hawakuelewa kabisa?

Je, tunapaswa pia kuamini kwamba viongozi wa Kiyahudi waliamini kweli hadithi ya “malaika na ufufuo” waliyoambiwa na walinzi, lakini wakaamua kuificha—na hata wakawapa walinzi kiasi kikubwa cha pesa ili wafiche jambo hilo?

Mathayo anamalizia simulizi lake kwa kuwaeleza wale wanafunzi kumi na mmoja wakiwa kwenye mlima huko Galilaya, ambako Yesu alikuwa ameahidi kuonekana. Hata wakati huo, baadhi yao bado walikuwa na mashaka. Lakini Yesu aliwatuma kwenda na kuwaambia:

“Nendeni mkawafanye watu wa mataifa yote kuwa wanafunzi.”

 

[Lwiva]

Tukio hili lote linaelekezwa kujibu hoja kwamba kama mwili wa Yesu haukuwa kaburini, basi maelezo ya wazi yangekuwa kwamba mtu fulani aliuondoa mwili huo. Walinzi na “kufungwa kwa kaburi kwa muhuri” viliwekwa ili kuondoa hoja hiyo.

Kwa nini walinzi walipaswa kufanywa kuwa “kama watu waliokufa”? Je, mashahidi zaidi wa tukio hili kubwa wasingekuwa na umuhimu? Sababu ni kwamba, kwa mtazamo wa mwandishi, hadithi hii ilitungwa. Kama tukio hili lingetokea kweli, ushahidi wa kundi la walinzi wa hekalu, ambao hawakuwa wafuasi wa Yesu, ungeanzisha mfululizo wa matukio ambayo hayakutokea.

Tukichukulia hii kama “tukio la kweli”, kuna matatizo mengi. Walinzi waliokuwa kama wamezimia wangewezaje kujua kila kitu kilichotokea? Wangewezaje kusema walikuwa wamelala, lakini wakati huo huo wawe na uhakika kwamba wanafunzi waliiba mwili?

Jambo jingine gumu zaidi ni hili: mwandishi wa Mathayo angewezaje kujua kuhusu mpango huo wa siri uliopangwa na makuhani wakuu na wazee? Tayari katika Mathayo 27:64, anaeleza kuhusu mpango wa makuhani, Mafarisayo na Pilato. Hoja hii inaonekana si ya kawaida kiasi kwamba Mathayo alitumia maneno “siku iliyofuata baada ya siku ya Maandalizi” badala ya kusema wazi kwamba walikutana siku hiyo, kwa sababu mkutano kama huo ungeonekana kuwa umevunja au kuharibu utakatifu wa Sabato.

Lakini hayo siyo matatizo makubwa zaidi.

Je, tunapaswa kuamini kwamba makuhani wa Kiyahudi walielewa vizuri utabiri wa Yesu kwamba angefufuka baada ya siku tatu, lakini wanafunzi wake hawakuelewa kabisa?

Je, tunapaswa pia kuamini kwamba viongozi wa Kiyahudi waliamini kweli hadithi ya “malaika na ufufuo” waliyoambiwa na walinzi, lakini wakaamua kuificha—na hata wakawapa walinzi kiasi kikubwa cha pesa ili wafiche jambo hilo?

Mathayo anamalizia simulizi lake kwa kuwaeleza wale wanafunzi kumi na mmoja wakiwa kwenye mlima huko Galilaya, ambako Yesu alikuwa ameahidi kuonekana. Hata wakati huo, baadhi yao bado walikuwa na mashaka. Lakini Yesu aliwatuma kwenda na kuwaambia:

“Nendeni mkawafanye watu wa mataifa yote kuwa wanafunzi.”

Hata unacho ongea ueleweki....hau nikujibu kwa kutumia msahafu maana hata ndani ya msahafu kuna mifano ya hoja unayo ipinga wewe ....mfano ..Mungu ndani ya UISLAMU anasema .."tukamuumba mtu" je hao ni miungu wangapi‽

 

[Jagina]

Waandishi wanapokua zaidi ya mmoja basi kila mmoja anaweza kuwataja watu kutokana uzito tofauti mfano..muandishi mmoja anaweza kuandika kuwa Rais kafanya uzinduzi wa shule na mwandishi mwingine akaandika habari hiyo hiyo kwa kusema...Rais na waziri mkuu wamezindia shule..na mwandishi mwingine akaandika hivi...Rais na waziri mkuu na spika wa bunge wamefanya uzinduzi wa shule .. sasa swali hapo kuna makosa ?

Huyo Jagina ni low IQ, maswali yake ni primitive, yasiyo na logic.

Luka pia anaongeza maelezo yake kuhusu Ufufuo​

Kutembea na Bwana​

Luka, ambaye pia alitumia simulizi ya awali ya Marko, hasemi chochote kuhusu “walinzi” au “tetemeko la ardhi”. Lakini anaongeza jambo moja katika mwanzo wa simulizi: badala ya malaika mmoja, sasa kuna “wanaume wawili waliovaa mavazi yanayong’aa.” Anaonyesha kwamba wanaume hao walikuwa malaika kwa kuwafanya watokee mbele ya wanawake ambao walikuwa wamechanganyikiwa.

Ujumbe wa malaika, ambao labda waliosema pamoja, ulikuwa:

“Hayupo hapa, bali amefufuka!”

Haya ni maneno yanayofanana na yale ya Marko. Lakini sasa malaika wanawakumbusha wanawake maneno ambayo Yesu alikuwa ameyasema kuhusu kusulubiwa kwake na kufufuka siku ya tatu. (Mwandishi anauliza kwa kejeli: Je, wanawake walikuwa wamesahau?)

Wanawake hao wanaenda kuwaambia “wale kumi na mmoja na wengine wote”, lakini hawaamini habari zao. Luka hawaelezi tena kuhusu wanawake hao. Hata hivyo, Petro anaguswa sana na taarifa yao na anakimbia kwenda kaburini mwenyewe. Anakuta nguo za mazishi zimeachwa pale na anashangaa.

Tukio la Emmaus​

Sasa Luka anaongeza sehemu yake kubwa katika simulizi la ufufuo — tukio la Emmaus. Hili ndilo simulizi refu zaidi kati ya simulizi za Yesu baada ya ufufuo; lina mistari ishirini.

Cha kushangaza ni kwamba, kwa tukio ambalo linaweza kuitwa safari muhimu sana katika historia, mashahidi hao wawili hawajulikani. Ni mmoja tu anayetajwa kwa jina!

Jambo moja tunaloweza kusema ni kwamba hawakuwa miongoni mwa wanafunzi kumi na mmoja, kwa sababu wale kumi na mmoja wanaonekana baadaye katika simulizi hilo. Mwandishi anasema huenda hadithi hii iliandikwa baadaye na ikaongezwa katika sehemu ya mwanzo ya simulizi.

Luka anasema kwamba mtu mmoja aliyeitwa Kleopa na mtu mwingine ambaye hakutajwa jina walikuwa njiani kwenda Emmaus. Emmaus ilikuwa mji ambao eneo lake halijulikani kwa uhakika; kuna maeneo tisa yaliyodaiwa kuwa ndiyo Emmaus.

Yesu aliyefufuka anajiunga nao njiani, lakini hawamtambui.

Yesu anawaambia wanaume hao kwamba ni “wapumbavu” kwa sababu hawakuamini maneno ya manabii:

“Enyi wapumbavu, wenye mioyo mizito kuamini yote waliyosema manabii! ... Akaanza na Musa na manabii wote, akawaeleza katika Maandiko yote mambo yaliyomhusu yeye.”

Mwandishi anasema kwamba kusisitiza sana unabii wa Maandiko, badala ya kushangaza kwa ufufuo wenyewe, kunaonyesha kwamba sehemu hii ilikuwa na lengo la kufundisha watu kuamini.

Mwandishi anauliza kwa kejeli:

“Kama mtu aliyekufa amefufuka na anaonekana mbele yako, kwa nini ungehitaji kwanza ushahidi kutoka katika Maandiko ili umwamini?”

Kwa mtazamo wa mwandishi, lengo la tukio hili ni kuwafanya watu waamini Maandiko bila ushahidi mwingine.

Tukio linaishia wakati wa chakula. Yesu anakuwa “anajulikana kwao wakati wa kumega mkate.” Mara moja, Yesu “anatoweka machoni pao.”

 

[Lwiva]

Luka pia anaongeza maelezo yake kuhusu Ufufuo​

Kutembea na Bwana​

Luka, ambaye pia alitumia simulizi ya awali ya Marko, hasemi chochote kuhusu “walinzi” au “tetemeko la ardhi”. Lakini anaongeza jambo moja katika mwanzo wa simulizi: badala ya malaika mmoja, sasa kuna “wanaume wawili waliovaa mavazi yanayong’aa.” Anaonyesha kwamba wanaume hao walikuwa malaika kwa kuwafanya watokee mbele ya wanawake ambao walikuwa wamechanganyikiwa.

Ujumbe wa malaika, ambao labda waliosema pamoja, ulikuwa:

“Hayupo hapa, bali amefufuka!”

Haya ni maneno yanayofanana na yale ya Marko. Lakini sasa malaika wanawakumbusha wanawake maneno ambayo Yesu alikuwa ameyasema kuhusu kusulubiwa kwake na kufufuka siku ya tatu. (Mwandishi anauliza kwa kejeli: Je, wanawake walikuwa wamesahau?)

Wanawake hao wanaenda kuwaambia “wale kumi na mmoja na wengine wote”, lakini hawaamini habari zao. Luka hawaelezi tena kuhusu wanawake hao. Hata hivyo, Petro anaguswa sana na taarifa yao na anakimbia kwenda kaburini mwenyewe. Anakuta nguo za mazishi zimeachwa pale na anashangaa.

Tukio la Emmaus​

Sasa Luka anaongeza sehemu yake kubwa katika simulizi la ufufuo — tukio la Emmaus. Hili ndilo simulizi refu zaidi kati ya simulizi za Yesu baada ya ufufuo; lina mistari ishirini.

Cha kushangaza ni kwamba, kwa tukio ambalo linaweza kuitwa safari muhimu sana katika historia, mashahidi hao wawili hawajulikani. Ni mmoja tu anayetajwa kwa jina!

Jambo moja tunaloweza kusema ni kwamba hawakuwa miongoni mwa wanafunzi kumi na mmoja, kwa sababu wale kumi na mmoja wanaonekana baadaye katika simulizi hilo. Mwandishi anasema huenda hadithi hii iliandikwa baadaye na ikaongezwa katika sehemu ya mwanzo ya simulizi.

Luka anasema kwamba mtu mmoja aliyeitwa Kleopa na mtu mwingine ambaye hakutajwa jina walikuwa njiani kwenda Emmaus. Emmaus ilikuwa mji ambao eneo lake halijulikani kwa uhakika; kuna maeneo tisa yaliyodaiwa kuwa ndiyo Emmaus.

Yesu aliyefufuka anajiunga nao njiani, lakini hawamtambui.

Yesu anawaambia wanaume hao kwamba ni “wapumbavu” kwa sababu hawakuamini maneno ya manabii:


Mwandishi anasema kwamba kusisitiza sana unabii wa Maandiko, badala ya kushangaza kwa ufufuo wenyewe, kunaonyesha kwamba sehemu hii ilikuwa na lengo la kufundisha watu kuamini.

Mwandishi anauliza kwa kejeli:

“Kama mtu aliyekufa amefufuka na anaonekana mbele yako, kwa nini ungehitaji kwanza ushahidi kutoka katika Maandiko ili umwamini?”

Kwa mtazamo wa mwandishi, lengo la tukio hili ni kuwafanya watu waamini Maandiko bila ushahidi mwingine.

Tukio linaishia wakati wa chakula. Yesu anakuwa “anajulikana kwao wakati wa kumega mkate.” Mara moja, Yesu “anatoweka machoni pao.”

Wewe hoja zako ni sawa na MADENGE aliulizwa swali na mwalimu kuwa ..kama ulikuwa na machungwa 6 ukapokonywa ma4 utabaki na mangapi ‽ yeye madenge akaanza kwa kusema nitapigana nao walio nipokonya hadi nipate machungwa yangu ..ndiyo akili yako ilivyo mleta hoja.

 

[Jagina]

Wewe hoja zako ni sawa na MADENGE aliulizwa swali na mwalimu kuwa ..kama ulikuwa na machungwa 6 ukapokonywa ma4 utabaki na mangapi ‽ yeye madenge akaanza kwa kusema nitapigana nao walio nipokonya hadi nipate machungwa yangu ..ndiyo akili yako ilivyo mleta hoja.

tulia dawa ikuingie

Yesu “anaonekana katikati yao” lakini si roho tu!​

Ingawa Marko na Mathayo walisema kwamba Yesu alikuwa “kawatangulia” na angeonekana kwa wanafunzi huko Galilaya, Luka anaamua kwamba Yesu aonekane huko Yerusalemu ni jambo linalofaa zaidi.

Jambo muhimu kwa Luka ni kuonyesha kwamba Yesu aliyefufuka alikuwa na mwili halisi wa nyama na damu, na hakuwa roho tu.

Wakati wale wanaume wawili waliokwenda Emmaus wanataka kuwaeleza wengine kuhusu yale yaliyowapata, wanazuiwa na taarifa ya pamoja:

“Bwana amefufuka kweli, na amemtokea Simoni!”

Mwandishi anasema hii ni taarifa isiyo na maelezo yoyote ya ziada, na anaiona kuwa mojawapo ya simulizi dhaifu zaidi kuhusu Yesu baada ya kufa.

Wale wawili wanaendelea kueleza yaliyowapata. Lakini wanazuiwa tena wakati “Yesu mwenyewe anasimama katikati yao.”

Sasa kuna kundi kubwa la watu, yaani “wale kumi na mmoja na wale waliokuwa pamoja nao.” Watatu kati yao tayari walikuwa wamemuona Yesu aliyefufuka!

Yesu anataka kuondoa mashaka yao. Lakini mwandishi anauliza: ikiwa muda mfupi uliopita wote walikuwa wametangaza kwamba Yesu amefufuka, kwa nini bado wana mashaka makubwa?

Yesu anawaambia:

“Kwa nini mnasumbuka? Na kwa nini mashaka yanatokea mioyoni mwenu? Tazameni mikono yangu na miguu yangu, kwamba ni mimi mwenyewe. Niguseni na mwone, kwa sababu roho haina nyama na mifupa kama mnavyoona mimi ninayo.”

Luka anasisitiza jambo hili: Yesu anaonekana kuwa na mwili halisi, si uwepo wa kiroho tu.

Yesu hawaruhusu tu wamsogelee na kumgusa, bali pia anaomba chakula. Wanampa samaki wa kuchoma na, katika baadhi ya nakala za baadaye, asali.

Mwandishi anasema samaki anaweza kuwa na maana ya mfano, kwa sababu Yerusalemu iko mbali na bahari au mto mkubwa. Anasema pia kwamba asali iliongezwa katika maandishi baadaye, baada ya Kanisa kuanza desturi ya kuwapa waumini wapya asali wakati wa Ekaristi yao ya kwanza.

Kisha Yesu wa Luka anatoa jambo muhimu: “mambo yote lazima yatimizwe” ambayo yaliandikwa kumhusu katika “Sheria, Manabii na Zaburi.”

Kwa hiyo, wanafunzi wanaelewa maana ambayo mwandishi anaiona kuwa “maana ya kweli” ya Maandiko. Kisha Yesu anawapa kazi ya kuhubiri kwa jina lake kwa mataifa yote, kuanzia Yerusalemu.

Luka hasemi kwamba wanafunzi walikwenda kwenye mlima huko Galilaya. Badala yake, anasisitiza kwamba wanapaswa “kubaki Yerusalemu” mpaka wapokee “nguvu kutoka juu.”

Hakuna mwandishi mwingine wa Injili anayetoa agizo hili kwa namna hiyo. Mwandishi anaongeza kwa kejeli kwamba huenda Luka tayari alikuwa ameandika sehemu inayofuata ya kitabu chake na alikuwa na mpango wa kuandika kuhusu Pentekoste ya kwanza.

Simulizi la Luka linaishia katika kijiji kilicho karibu na Yerusalemu kinachoitwa Bethania, ambapo Yesu anapanda kwenda mbinguni katika kile kinachoitwa “kupaa kwake” bila maelezo mengi zaidi. Mwandishi anaongeza kwa mzaha kwamba Yesu alipokuwa akipaa, alikuwa kama akipita mbele ya nguruwe wanaoruka.

 

[Lwiva]

---

tulia dawa ikuingie

Yesu “anaonekana katikati yao” lakini si roho tu!​

Ingawa Marko na Mathayo walisema kwamba Yesu alikuwa “akawatangulia” na angeonekana kwa wanafunzi huko Galilaya, Luka anaamua kwamba Yesu aonekane huko Yerusalemu ni jambo linalofaa zaidi.

Jambo muhimu kwa Luka ni kuonyesha kwamba Yesu aliyefufuka alikuwa na mwili halisi wa nyama na damu, na hakuwa roho tu.

Wakati wale wanaume wawili waliokwenda Emmaus wanataka kuwaeleza wengine kuhusu yale yaliyowapata, wanazuiwa na taarifa ya pamoja:


Mwandishi anasema hii ni taarifa isiyo na maelezo yoyote ya ziada, na anaiona kuwa mojawapo ya simulizi dhaifu zaidi kuhusu Yesu baada ya kufa.

Wale wawili wanaendelea kueleza yaliyowapata. Lakini wanazuiwa tena wakati “Yesu mwenyewe anasimama katikati yao.”

Sasa kuna kundi kubwa la watu, yaani “wale kumi na mmoja na wale waliokuwa pamoja nao.” Watatu kati yao tayari walikuwa wamemuona Yesu aliyefufuka!

Yesu anataka kuondoa mashaka yao. Lakini mwandishi anauliza: ikiwa muda mfupi uliopita wote walikuwa wametangaza kwamba Yesu amefufuka, kwa nini bado wana mashaka makubwa?

Yesu anawaambia:


Luka anasisitiza jambo hili: Yesu anaonekana kuwa na mwili halisi, si uwepo wa kiroho tu.

Yesu hawaruhusu tu wamsogelee na kumgusa, bali pia anaomba chakula. Wanampa samaki wa kuchoma na, katika baadhi ya nakala za baadaye, asali.

Mwandishi anasema samaki anaweza kuwa na maana ya mfano, kwa sababu Yerusalemu iko mbali na bahari au mto mkubwa. Anasema pia kwamba asali iliongezwa katika maandishi baadaye, baada ya Kanisa kuanza desturi ya kuwapa waumini wapya asali wakati wa Ekaristi yao ya kwanza.

Kisha Yesu wa Luka anatoa jambo muhimu: “mambo yote lazima yatimizwe” ambayo yaliandikwa kumhusu katika “Sheria, Manabii na Zaburi.”

Kwa hiyo, wanafunzi wanaelewa maana ambayo mwandishi anaiona kuwa “maana ya kweli” ya Maandiko. Kisha Yesu anawapa kazi ya kuhubiri kwa jina lake kwa mataifa yote, kuanzia Yerusalemu.

Luka hasemi kwamba wanafunzi walikwenda kwenye mlima huko Galilaya. Badala yake, anasisitiza kwamba wanapaswa “kubaki Yerusalemu” mpaka wapokee “nguvu kutoka juu.”

Hakuna mwandishi mwingine wa Injili anayetoa agizo hili kwa namna hiyo. Mwandishi anaongeza kwa kejeli kwamba huenda Luka tayari alikuwa ameandika sehemu inayofuata ya kitabu chake na alikuwa na mpango wa kuandika kuhusu Pentekoste ya kwanza.

Simulizi la Luka linaishia katika kijiji kilicho karibu na Yerusalemu kinachoitwa Bethania, ambapo Yesu anapanda kwenda mbinguni katika kile kinachoitwa “kupaa kwake” bila maelezo mengi zaidi. Mwandishi anaongeza kwa mzaha kwamba Yesu alipokuwa akipaa, alikuwa kama akipita mbele ya nguruwe wanaoruka.

Mudi boy the mbususu...
A)Dunia ni flat
B)Jua uzama kwenye tope zito.
C) Nzi akibumbukia kwenye kinywaji mzamishe kabisa kwa maanq ubawa mmoja wa nzi una magonjwa na mwingine una dawa.

 

[Lwiva]

---

tulia dawa ikuingie

Yesu “anaonekana katikati yao” lakini si roho tu!​

Ingawa Marko na Mathayo walisema kwamba Yesu alikuwa “akawatangulia” na angeonekana kwa wanafunzi huko Galilaya, Luka anaamua kwamba Yesu aonekane huko Yerusalemu ni jambo linalofaa zaidi.

Jambo muhimu kwa Luka ni kuonyesha kwamba Yesu aliyefufuka alikuwa na mwili halisi wa nyama na damu, na hakuwa roho tu.

Wakati wale wanaume wawili waliokwenda Emmaus wanataka kuwaeleza wengine kuhusu yale yaliyowapata, wanazuiwa na taarifa ya pamoja:


Mwandishi anasema hii ni taarifa isiyo na maelezo yoyote ya ziada, na anaiona kuwa mojawapo ya simulizi dhaifu zaidi kuhusu Yesu baada ya kufa.

Wale wawili wanaendelea kueleza yaliyowapata. Lakini wanazuiwa tena wakati “Yesu mwenyewe anasimama katikati yao.”

Sasa kuna kundi kubwa la watu, yaani “wale kumi na mmoja na wale waliokuwa pamoja nao.” Watatu kati yao tayari walikuwa wamemuona Yesu aliyefufuka!

Yesu anataka kuondoa mashaka yao. Lakini mwandishi anauliza: ikiwa muda mfupi uliopita wote walikuwa wametangaza kwamba Yesu amefufuka, kwa nini bado wana mashaka makubwa?

Yesu anawaambia:


Luka anasisitiza jambo hili: Yesu anaonekana kuwa na mwili halisi, si uwepo wa kiroho tu.

Yesu hawaruhusu tu wamsogelee na kumgusa, bali pia anaomba chakula. Wanampa samaki wa kuchoma na, katika baadhi ya nakala za baadaye, asali.

Mwandishi anasema samaki anaweza kuwa na maana ya mfano, kwa sababu Yerusalemu iko mbali na bahari au mto mkubwa. Anasema pia kwamba asali iliongezwa katika maandishi baadaye, baada ya Kanisa kuanza desturi ya kuwapa waumini wapya asali wakati wa Ekaristi yao ya kwanza.

Kisha Yesu wa Luka anatoa jambo muhimu: “mambo yote lazima yatimizwe” ambayo yaliandikwa kumhusu katika “Sheria, Manabii na Zaburi.”

Kwa hiyo, wanafunzi wanaelewa maana ambayo mwandishi anaiona kuwa “maana ya kweli” ya Maandiko. Kisha Yesu anawapa kazi ya kuhubiri kwa jina lake kwa mataifa yote, kuanzia Yerusalemu.

Luka hasemi kwamba wanafunzi walikwenda kwenye mlima huko Galilaya. Badala yake, anasisitiza kwamba wanapaswa “kubaki Yerusalemu” mpaka wapokee “nguvu kutoka juu.”

Hakuna mwandishi mwingine wa Injili anayetoa agizo hili kwa namna hiyo. Mwandishi anaongeza kwa kejeli kwamba huenda Luka tayari alikuwa ameandika sehemu inayofuata ya kitabu chake na alikuwa na mpango wa kuandika kuhusu Pentekoste ya kwanza.

Simulizi la Luka linaishia katika kijiji kilicho karibu na Yerusalemu kinachoitwa Bethania, ambapo Yesu anapanda kwenda mbinguni katika kile kinachoitwa “kupaa kwake” bila maelezo mengi zaidi. Mwandishi anaongeza kwa mzaha kwamba Yesu alipokuwa akipaa, alikuwa kama akipita mbele ya nguruwe wanaoruka.

Mudi boy the mbususu...
A)Dunia ni flat
B)Jua uzama kwenye tope zito.
C) Nzi akidumbukia kwenye kinywaji mzamishe kabisa kwa maana ubawa mmoja wa nzi una magonjwa na mwingine una dawa.

 

[Jagina]

Wewe hoja zako ni sawa na MADENGE aliulizwa swali na mwalimu kuwa ..kama ulikuwa na machungwa 6 ukapokonywa ma4 utabaki na mangapi ‽ yeye madenge akaanza kwa kusema nitapigana nao walio nipokonya hadi nipate machungwa yangu ..ndiyo akili yako ilivyo mleta hoja.

“Mbio” za Yohana kwenda kaburini​

Kuamini bila ushahidi​

Yohana anafuata simulizi la Marko kwamba ilikuwa mapema siku ya kwanza ya juma wakati Maria Magdalene alipofika kwenye kaburi. Pia anafuata Marko kwa kusema kwamba jiwe lilikuwa tayari limeondolewa kabla Maria hajafika.

Hata hivyo, Yohana hawaelezi wanawake wengine. Pia anasema bado ilikuwa giza, badala ya kusema kulikuwa kumepambazuka kama Marko. Na wakati huu Maria haji na manukato.

Cha kushangaza, Yohana hamwonyeshi Maria akiingia au kukagua kaburi lililo wazi. Badala yake, anakimbia kuwaambia Simoni Petro:

“Wamemchukua Bwana.”

Katika Luka, Petro anakimbia kwenda kaburini peke yake. Lakini Yohana anaeleza kuhusu mbio kati ya Petro na mtu mwingine ambaye jina lake halitajwi, anayeitwa “mwanafunzi mwingine.”

Huyu “mwanafunzi mwingine” ni mtu wa siri. Maneno haya yanapatikana mara kadhaa katika Injili ya Yohana, hasa katika Yohana 20:2:

“Mwanafunzi mwingine, ambaye Yesu alimpenda.”

Katika Yohana 20:20, anaelezwa kama “yule aliyekuwa ameegemea karibu na Yesu” wakati wa chakula cha mwisho.

Kwa kawaida watu wameamini kwamba huyu alikuwa mtume Yohana, ndugu yake Yakobo. Lakini mwandishi anauliza: Kama kweli alikuwa Yohana, kwa nini hakutaja jina lake mwenyewe? Kumwita “mwanafunzi aliyependwa na Yesu” si jambo linaloonyesha unyenyekevu sana, kulingana na mwandishi.

Mwandishi pia anasema utambulisho huo unaonekana kuwa wa ajabu, kwa sababu hakuna hata tukio moja kati ya yale katika Injili nyingine ambapo Yohana anatajwa, takribani matukio ishirini, linalopatikana katika Injili hii ya nne.

Matukio hayo yanajumuisha mambo makubwa kama Yesu kubadilika sura juu ya mlima na kumfufua binti wa Yairo.

Kama matukio hayo yalitokea kweli, na kama Yohana ndiye aliyeandika Injili hiyo, mwandishi anauliza kwa nini asiyataje kabisa.

“Mwanafunzi mwingine” anashinda mbio, lakini anasimama na kumruhusu Petro aingie kaburini kwanza.

Petro anaona nguo za kitambaa za mazishi zimeachwa pale. Mwandishi anauliza kwa kejeli jinsi jambo hili linavyoweza kuendana na sanda moja ya Turin. Pia anauliza: Je, Yesu sasa alikuwa uchi?

Baada ya hapo, “mwanafunzi mwingine” anaingia kaburini.

Jambo muhimu ni kwamba wakati huo bado hakuna aliyemuona Yesu. Lakini mwanafunzi huyo “aliona na kuamini.”

Kwa upande mwingine, “wao” — labda wale wanafunzi kumi na mmoja — “bado hawakuelewa Maandiko.” Hii ni licha ya kwamba Yesu mwenyewe alikuwa amewaambia mara nyingi kwamba mambo ambayo angefanya na kusema yalikuwa yametabiriwa mapema.

Mwandishi anauliza:

Je, inawezekana kwamba “mwanafunzi mwingine” ambaye anaamini haraka baada ya kuona kaburi tupu anawakilisha kila mtu — yaani msomaji au msikilizaji — ambaye Yesu anampenda kwa sababu ya imani yake rahisi?

 

[Lwiva]

“Mbio” za Yohana kwenda kaburini​

Kuamini bila ushahidi​

Yohana anafuata simulizi la Marko kwamba ilikuwa mapema siku ya kwanza ya juma wakati Maria Magdalene alipofika kwenye kaburi. Pia anafuata Marko kwa kusema kwamba jiwe lilikuwa tayari limeondolewa kabla Maria hajafika.

Hata hivyo, Yohana hawaelezi wanawake wengine. Pia anasema bado ilikuwa giza, badala ya kusema kulikuwa kumepambazuka kama Marko. Na wakati huu Maria haji na manukato.

Cha kushangaza, Yohana hamwonyeshi Maria akiingia au kukagua kaburi lililo wazi. Badala yake, anakimbia kuwaambia Simoni Petro:

“Wamemchukua Bwana.”

Katika Luka, Petro anakimbia kwenda kaburini peke yake. Lakini Yohana anaeleza kuhusu mbio kati ya Petro na mtu mwingine ambaye jina lake halitajwi, anayeitwa “mwanafunzi mwingine.”

Huyu “mwanafunzi mwingine” ni mtu wa siri. Maneno haya yanapatikana mara kadhaa katika Injili ya Yohana, hasa katika Yohana 20:2:

“Mwanafunzi mwingine, ambaye Yesu alimpenda.”

Katika Yohana 20:20, anaelezwa kama “yule aliyekuwa ameegemea karibu na Yesu” wakati wa chakula cha mwisho.

Kwa kawaida watu wameamini kwamba huyu alikuwa mtume Yohana, ndugu yake Yakobo. Lakini mwandishi anauliza: Kama kweli alikuwa Yohana, kwa nini hakutaja jina lake mwenyewe? Kumwita “mwanafunzi aliyependwa na Yesu” si jambo linaloonyesha unyenyekevu sana, kulingana na mwandishi.

Mwandishi pia anasema utambulisho huo unaonekana kuwa wa ajabu, kwa sababu hakuna hata tukio moja kati ya yale katika Injili nyingine ambapo Yohana anatajwa, takribani matukio ishirini, linalopatikana katika Injili hii ya nne.

Matukio hayo yanajumuisha mambo makubwa kama Yesu kubadilika sura juu ya mlima na kumfufua binti wa Yairo.

Kama matukio hayo yalitokea kweli, na kama Yohana ndiye aliyeandika Injili hiyo, mwandishi anauliza kwa nini asiyataje kabisa.

“Mwanafunzi mwingine” anashinda mbio, lakini anasimama na kumruhusu Petro aingie kaburini kwanza.

Petro anaona nguo za kitambaa za mazishi zimeachwa pale. Mwandishi anauliza kwa kejeli jinsi jambo hili linavyoweza kuendana na sanda moja ya Turin. Pia anauliza: Je, Yesu sasa alikuwa uchi?

Baada ya hapo, “mwanafunzi mwingine” anaingia kaburini.

Jambo muhimu ni kwamba wakati huo bado hakuna aliyemuona Yesu. Lakini mwanafunzi huyo “aliona na kuamini.”

Kwa upande mwingine, “wao” — labda wale wanafunzi kumi na mmoja — “bado hawakuelewa Maandiko.” Hii ni licha ya kwamba Yesu mwenyewe alikuwa amewaambia mara nyingi kwamba mambo ambayo angefanya na kusema yalikuwa yametabiriwa mapema.

Mwandishi anauliza:

Je, inawezekana kwamba “mwanafunzi mwingine” ambaye anaamini haraka baada ya kuona kaburi tupu anawakilisha kila mtu — yaani msomaji au msikilizaji — ambaye Yesu anampenda kwa sababu ya imani yake rahisi?

Jua uzama kwenye tope zito

 

[Jagina]

---

Mudi boy the mbususu...
A)Dunia ni flat
B)Jua uzama kwenye tope zito.
C) Nzi akidumbukia kwenye kinywaji mzamishe kabisa kwa maana ubawa mmoja wa nzi una magonjwa na mwingine una dawa.

Matusi hayajibu hoja yangu. Na mifano ya A, B na C haijahusiani na swali nililokuuliza.

Mimi nilikuuliza kuhusu simulizi nne za Injili kuhusu wanawake waliokwenda kwenye kaburi la Yesu: Mathayo, Marko, Luka na Yohana wanataja watu kwa namna tofauti.

Kama unaona hakuna tofauti, basi jibu swali hili moja kwa moja:

Je, orodha ya wanawake katika Mathayo, Marko, Luka na Yohana ni orodha kamili na inayofanana ya wanawake wote waliokwenda kaburini, ndiyo au hapana?

Kama unasema hapana, basi tumekubaliana kwamba kila mwandishi hakutaja kila mtu.

Kama unasema ndiyo, basi eleza kwa nini majina yanatofautiana katika simulizi hizo.

Matusi hayabadilishi maandiko. Tujadili aya na hoja kwa heshima.

 

[Jagina]

Jua uzama kwenye tope zito

usikasirike, ndiyo kweli ilivyo inachoma

Kwenda na kurudi​

Msongamano wa watu kwenye kaburi lenye mafumbo​

Baada ya kuona kwamba kaburi lilikuwa tupu, Petro na “mwanafunzi mwingine” wanaenda nyumbani. Lakini Maria Magdalene amewafuata nyuma na anafika kaburini kwa mara ya pili.

Akiwa analia na kuchungulia ndani ya kaburi kutoka mlangoni, anaona si malaika mmoja bali malaika wawili wameketi ndani.

Mwandishi anauliza:

Kwa nini malaika hawakuonekana dakika chache mapema, ili Petro na wenzake pia wawaone? Je, labda kufanya hivyo kungeharibu mfululizo wa watu kuingia na kutoka katika simulizi hili?

Maria hashangai wala haogopi kuwaona wageni hao wa kimungu, tofauti na simulizi katika Injili nyingine tatu. Malaika wanapomuuliza, Maria anawaambia kwamba hajui walipomweka Bwana wake.

Licha ya kaburi kuwa wazi, kuwepo kwa malaika, nguo za mazishi zilizokunjwa, maneno ambayo Yesu alikuwa ametabiri, na “Maandiko”, bado Maria hajagundua kwamba Yesu amefufuka. Mwandishi anauliza kwa kejeli: Anahitaji ushahidi kiasi gani ili aamini?

Sasa simulizi linaanza kuwa kama mchezo wa kuchekesha zaidi.

Yesu anamuuliza Maria kwa nini analia.

Mwandishi anauliza kwa kejeli: Je, Yesu hajui? Si amesikia jibu lake kwa malaika walipouliza swali hilo hilo?

Sasa Maria anaonekana kama hajui kinachoendelea. Anafikiri Yesu ni mtunza bustani. Labda anafikiri mtunza bustani ameupeleka mwili mahali pengine, labda kwenye sehemu ya kutupa mabaki ya mimea. Maria anasema yuko tayari kuuchukua mwili huo. Mwandishi anaongeza kwa mzaha: “Ni mwanamke mwenye nguvu sana!”

Kisha Yesu anaita jina lake, na Maria anatambua kwamba ni Yesu. Lakini Yesu anamwambia asimshike.

Mwandishi anaona hili kuwa jambo la ajabu, kwa sababu ni tofauti na Mathayo, ambapo wanawake wanashika miguu ya Yesu, na Luka, ambapo Yesu anawaambia wamguse.

Amri ya Yesu ya “usinishike” inaonekana kuwa ya ajabu zaidi kwa sababu mistari inayofuata katika Yohana inazungumzia “Tomaso mwenye mashaka”. Tomaso anaalikwa na Yesu aliyefufuka kugusa majeraha yake.

Inaonekana sababu ya Yesu kumwambia Maria asimguse ni kwamba bado “hajapaa kwa Baba.”

Lakini mwandishi anauliza: kama Yesu tayari angekuwa amepaa kwa Baba, Maria asingeweza kumgusa hata hivyo. Kwa hiyo, mwandishi anaona maelezo hayo kuwa hayana maana sana.

Kwa vyovyote vile, Maria anafuata maagizo na kwenda kuwaambia wanafunzi kwamba Yesu “anapaa kwenda kwa Baba.”

Huenda simulizi hili lingeishia hapo katika toleo la zamani. Lakini sasa linaendelea kwa kutumia sehemu inayofanana na simulizi la Luka, ambapo Yesu “anaonekana katikati yao”.

Mwandishi anauliza kwa kejeli:

Lakini Yesu si alikuwa amesema kwamba “anapaa kwenda kwa Baba”?

Kisha Yesu anasema:

“Amani iwe kwenu,”

na anawaonyesha majeraha yake. Katika Yohana, anawaonyesha ubavuni, badala ya miguu kama ilivyo katika baadhi ya Injili nyingine.

Yohana ndiye mwandishi pekee anayesimulia kuhusu askari aliyemchoma Yesu ubavuni kwa mkuki.

Yesu aliyefufuka katika simulizi la Yohana haongei sana kuhusu kutimia kwa unabii wa Maandiko. Badala yake, anawapa wanafunzi wake Roho Mtakatifu kwa kuwapulizia.

Mwandishi anaongeza kwa kejeli:

Kwa Yesu huyu, hakuna haja ya kusubiri Roho kuja kwa namna ya moto wakati wa Pentekoste!

Kama ilivyo katika Mathayo na Luka, Bwana anawatuma mitume kwenda kutekeleza kazi yao. Safari hii anawapa mamlaka ya kusamehe dhambi au kutokusamehe, kulingana na watakavyoamua.