Hoja hii inahitaji kutenganisha mambo mawili: Paulo kama mtu wa kihistoria, na maelezo ya kidini yanayohusishwa naye.
Ni kweli kwamba Paulo haonekani sana katika vyanzo vya nje ya Ukristo vya karne ya kwanza. Lakini kutokuwepo kwa jina lake katika vyanzo hivyo pekee hakuthibitishi kwamba alikuwa mtu wa kubuniwa. Vyanzo vya kale kuhusu watu wa kawaida au viongozi wa harakati ndogo za kidini mara nyingi ni vichache sana.
Pia kuna maandiko yanayohusishwa moja kwa moja na Paulo, hasa barua zake kadhaa, ambazo wasomi wengi huzichukulia kama vyanzo vya karne ya kwanza. Hivyo, katika utafiti wa kihistoria, Paulo kwa ujumla huchukuliwa kuwa mtu halisi wa karne ya kwanza, hata kama maelezo yote kuhusu maisha yake hayawezi kuthibitishwa kwa kiwango sawa.
Kuhusu Yesu, ni muhimu pia kutosema kwamba Paulo "hakutoa ushahidi wowote" kuhusu Yesu. Katika barua zake, Paulo anamtaja Yesu mara nyingi na anasema alikutana na baadhi ya watu waliokuwa karibu na Yesu, akiwemo Petro na Yakobo. Hata hivyo, barua za Paulo hazikusudiwi kuwa wasifu wa Yesu, kwa hiyo hazitoi simulizi refu la maisha yake.
Kuhusu safari zake, mateso, Efeso na safari ya Roma, sehemu kubwa ya taarifa hizo zinatokana na Matendo ya Mitume, ambayo ni chanzo tofauti na barua ambazo Paulo mwenyewe aliandika. Kwa hiyo, ni sahihi kuchunguza kama simulizi hizo zinaendana na barua za Paulo, lakini si sahihi moja kwa moja kusema kwamba tofauti zote ni ushahidi kwamba Paulo hakuwahi kuwepo.
Kwa kifupi: kuna maswali halali kuhusu baadhi ya maelezo ya maisha ya Paulo, lakini ushahidi uliopo hauungi mkono hitimisho rahisi kwamba Paulo alikuwa mhusika wa kubuniwa.
Swali la kuvutia zaidi si "Je, Paulo aliwahi kuwepo?" bali ni: Ni sehemu zipi za maisha yake tunaweza kuzithibitisha kutoka kwenye vyanzo vya karne ya kwanza, na zipi zinaonekana katika vyanzo vya baadaye?
Asante mkuu... tangu nimeijua JF nimekuwa mtundu sana... kuna jamaa nilikuwa namsimulia haya mambo ya siri ya dunia...
Akashangaa akaniuliza unatumia JF nikamwambia eeh... akanambia dogo utachanganyikiwa Una soma mambo makubwa mno...
Sasa kuna vitu humu nilikuwa nasoma hadi nikajishitukia, maana vingi navyopenda ni kuhusu mambo ya ulimwengu na siri zake...
Juzijuzi nilikuwa nasoma kuhusu 432hz kwa undani nikakutana na hiyo mipicha, nikaona ni download...
Ila naona inaleta contraction sana mkuu,
Matendo ya Mitume
Paulo wa katika kitabu cha Matendo anaonyeshwa kama mtu anayefanya kazi pamoja na wengine. Tukio la kubadilika kwake akiwa njiani kwenda Damascus ni muhimu sana kiasi kwamba linarudiwa
mara tatu.
Awali alikuwa katika hali ya kupotea kama
“Sauli,” Myahudi mwenye msimamo mkali aliyekuwa akiwatesa Wakristo. Lakini baadaye anaingizwa katika kundi la kanisa changa lililokuwa likiwakubali waumini.
Sasa akiwa sehemu ya ndugu wa kanisa (“akiingia na kutoka pamoja nao huko Yerusalemu” — Matendo 9:28), anaonekana
kuongozwa na wazee wa kanisa.
Wanafunzi
walimchukua kutoka Damascus (9:25), na Barnaba
alimpeleka kwa mitume (9:27). Baadaye
walimpeleka Kaisaria, kisha
wakampeleka Tarso.
Barnaba
alimleta Paulo Antiokia (11:26), na baadaye Paulo pamoja na Barnaba
walitumwa kwenda Yerusalemu kusaidia watu wakati wa njaa (11:30).
Mwandishi anaeleza kwamba, kwa kushangaza,
Paulo mwenyewe haonekani kujua kuhusu safari hiyo ya kwenda Yerusalemu katika barua zake.
Hatimaye, ndugu wa kanisa
walimtuma Paulo katika safari yake ya kwanza ya umisionari (13:4).
Akiwa mmisionari, Paulo anaonekana kufuata ujumbe uliokubaliwa na kundi la viongozi:
“Walipopita katika miji, waliwapelekea maagizo waliyopaswa kuyafuata, ambayo yalikuwa yameamuliwa na mitume na wazee waliokuwa Yerusalemu. Hivyo makanisa yakaimarishwa.”
— Matendo 16:4–5
Kutoka Thessalonike, ndugu
walimtuma Paulo kwenda Berea (17:10).
Pia
walimtuma kwa njia ya bahari na watu wakampeleka Athene (17:14–15).
Huko Kenkrea, Paulo hata
alichukua nadhiri ya Kiyahudi na kunyoa kichwa chake (18:18).
Ingawa jina
Paulo linatajwa mara 177 katika kitabu cha Matendo, karibu halitajwi pamoja na cheo cha
“mtume.”
Sehemu iliyo karibu zaidi ni Matendo 14:14, ambapo jina lake linatajwa pamoja na Barnaba na wote wanaitwa kwa wingi.
Katika sehemu nyingine, Paulo anaonekana kama mtu aliye
tofauti na mitume na kwa namna fulani akiwa chini yao.
Mwandishi anaona jambo hili kuwa la kushangaza, kwa sababu inasemekana kitabu cha Matendo kiliandikwa na
Luka, ambaye alikuwa mwenzake Paulo na aliyempenda.
Barua za Paulo
Kwa upande mwingine,
Paulo anayepatikana katika barua zake anaonyeshwa tofauti sana.
Hapa anaonekana kama mtu anayejitegemea, anayezungumza kwa niaba yake mwenyewe na
hafuati maagizo ya mtu mwingine. Ni Paulo ndiye anayetoa maagizo.
Katika barua zake, Paulo anasisitiza sana kwamba
yeye ni mtume, na kwamba uteuzi wake umetoka moja kwa moja kwa Mungu.
“Ushahidi” wake wa jambo hilo ni
mafanikio yake mwenyewe katika kuhubiri (kwa mfano 2 Wakorintho 2–3).
Mwandishi anakosoa hoja hiyo akisema ni kama kusema:
“Angalieni mafanikio yetu! Kwa hiyo lazima tuwe sahihi!”
Paulo hataji tukio la
kubadilika kwake akiwa njiani kwenda Damascus, wala hasemi kwamba alitoka
Tarso.
(Jerome aliwahi kuripoti kwamba Paulo alitoka Galilaya.)
Pia Paulo hataji
Kupro wala pambano na mchawi mpinzani. Hataji pia maagizo ya
Yakobo kuhusu vyakula vilivyokatazwa na uasherati.
Kwa mtazamo wa mwandishi, Paulo anaonekana kana kwamba
hakuwa chini ya mamlaka ya mtu mwingine yeyote.
Mwandishi anamuelezea Paulo kama mtu mkali ambaye hakuwa na huruma nyingi kwa watu ambao hawakukubaliana naye.
Kwa mfano, Petro na Barnaba walipoacha kula pamoja na watu wasio Wayahudi, Paulo
alimkemea Petro hadharani.
Paulo aliandika kwamba Petro alibadilika kwa sababu ya
“hofu,” na kwamba Barnaba alikuwa
“amechukuliwa” na mwenendo huo (Wagalatia 2:12–13).
