Ninapendekeza Kupanua Mamlaka ya Mikoa: Njia ya Kugawana Keki ya Taifa Bila Kuvunja Sahani ya Umoja

Ninapendekeza Kupanua Mamlaka ya Mikoa: Njia ya Kugawana Keki ya Taifa Bila Kuvunja Sahani ya Umoja

Rorscharch

JF-Expert Member
Joined
Jul 22, 2013
Posts
1,435
Reaction score
3,120
a7603ef05a158a316e2e4842f1680349.jpg
91ae3fe73cf442c2a4af2864b2736726.jpg
Kuna mawazo ambayo hayazaliwi kwa makelele ya mikutano, bali kwa ukimya wa tafakuri ndefu. Mimi nimefikia hatua ya kuamini kuwa moja ya matatizo makubwa ya Tanzania si ukosefu wa rasilimali, wala si ukosefu wa watu wenye nia njema; tatizo letu ni mahali tulipoamua kukusanya mamlaka. Tumeyakusanya juu, tukidhani kwa kufanya hivyo tunalinda umoja. Huenda tumelinda umoja wa ramani, lakini tumeacha umoja wa hisia ukichoka.


Ndiyo maana ninaleta wazo hili kama pendekezo langu binafsi:
Tanzania ianze safari ya kupanua mamlaka ya mikoa kikatiba—kwa tahadhari, kwa mizani, na kwa ujasiri wa kuamini wananchi wake.


Sitafuti kupindua taifa. Nataka kulisawazisha.




Tatizo tunalojifanya hatulioni​


Kwa muda mrefu tumekuwa taifa linalotawaliwa kwa mantiki ya kati ndiyo akili, pembeni ndiyo mikono. Mikoa hufanya kazi, lakini haifanyi maamuzi. Hukusanya mapato, lakini haiamui hatima yake. Hata pale rasilimali zinapochimbwa ardhini, maamuzi hufanyika mbali na ardhi hiyo.


Matokeo yake yanaonekana wazi:


  • Wananchi wanahisi maendeleo ni zawadi, si haki
  • Mkoa unasubiri bajeti badala ya kupanga mustakabali
  • Siasa zinajengwa juu ya nani anamfikia nani, si nani ana mpango gani

Hali hii siyo tu inachelewesha maendeleo; inafanya taifa lijione kama mradi wa watu wachache, huku wengi wakiwa watazamaji.




Pendekezo langu: mamlaka yashuke chini, uwajibikaji ubaki juu​


Ninapendekeza Tanzania ijijenge upya kikatiba kwa mantiki ya kutoka chini kwenda juu, bila kuvunja nguzo za taifa. Serikali kuu ibaki kuwa uti wa mgongo; mikoa iwe misuli inayosukuma mwili mbele.


Serikali Kuu:​


Iendelee kushikilia mambo yanayolinda taifa kama taifa:


  • Ulinzi, usalama na jeshi
  • Sera ya fedha, sarafu na benki kuu
  • Mambo ya nje
  • Viwango vya kitaifa vya elimu, afya na mazingira
  • Kulinda usawa wa kitaifa na umoja wa kikatiba

Mikoa:​


Ipewe mamlaka ya maana, si ya mapambo:


  • Kusimamia rasilimali zilizopo ndani ya mipaka yake kwa mujibu wa katiba
  • Kukusanya na kutumia sehemu ya mapato yake
  • Kuandaa bajeti za kikanda zinazojibu mahitaji halisi ya wananchi
  • Kuwa na uongozi wa mkoa unaowajibika moja kwa moja kwa wananchi, si kwa ofisi za mbali
  • Kuweka vipaumbele vya maendeleo kwa kuzingatia jiografia, utamaduni na uchumi wa eneo husika

Hapa, ninapendekeza mkoa awe mtendaji mwenye akili, si mkimbiza faili.




Kwa nini ninaamini hili ni suluhisho?​


Kwanza: linarejesha heshima ya mwananchi​


Mwananchi anayeshiriki maamuzi ya karibu anahisi umiliki. Anapohusika katika kupanga bajeti ya mkoa wake, kodi haionekani kama adhabu bali mchango. Taifa haliwezi kujengwa na watu wanaohisi wako pembeni.


Pili: linabadilisha siasa kutoka vilio kwenda mipango​


Badala ya mikoa kuomba kila kitu, itaanza kujipima: tuna rasilimali gani? tuna watu wa aina gani? tuna fursa zipi? Ushindani hautakuwa wa kelele bali wa matokeo.


Tatu: linapunguza msongamano wa madaraka​


Sio kila jambo lifike Dodoma au Dar es Salaam. Migogoro mingi ya kijamii inaweza kutatuliwa karibu na ilipoanzia—kwa haraka, kwa uelewa wa mazingira husika.




Najua hatari zipo—ndiyo maana napendekeza mizani​


Nisingekuwa mkweli kama ningedai pendekezo hili halina mapungufu. Linao. Lakini mapungufu haya yanaweza kudhibitiwa kama tutayakabili kwa akili, si kwa hofu.


1. Hatari ya mikoa kukimbia kwa kasi tofauti​


Baadhi ya mikoa ina rasilimali nyingi; mingine haina. Hii inaweza kuzaa pengo kubwa la maendeleo.


Pendekezo langu:
Katiba ianzishe Mfuko wa Kitaifa wa Usawazishaji—kwa fomula ya wazi, isiyobadilishwa na siasa za siku. Hii isiwe misaada ya kuomba, bali haki ya kikatiba.


2. Hatari ya watawala wa kikanda kujijenga​


Nguvu zikishuka chini, zitaonekana pia kwa tamaa za baadhi ya viongozi.


Pendekezo langu:
Mahakama ya Katiba iwe huru kweli kweli, iwe na meno, na iwe karibu na wananchi. Mipaka ya mamlaka iandikwe kwa lugha isiyoacha mianya.


3. Hatari ya siasa za utambulisho​


Wapo watakaotumia mamlaka ya mkoa kuchochea hisia za kikabila au kikanda.


Pendekezo langu:
Elimu ya uraia iwe nguzo kuu kabla na baada ya mabadiliko haya. Uhuru bila ufahamu ni mzigo.




Zanzibar: suala ambalo halipaswi kufichwa chini ya zulia​


Nisingekuwa mwaminifu kama ningepitisha pendekezo hili bila kuitaja Zanzibar. Mfumo wowote wa kupanua mamlaka ya mikoa lazima uifungue upya mijadala ya Muungano kwa ujasiri na heshima. Zanzibar haiwezi kuwa kipengele cha pembeni katika katiba mpya; lazima iwe sehemu ya muundo unaoeleweka, unaokubalika, na unaoheshimiwa.




Hitimisho: ujasiri wa kuamini Watanzania​


Ninapendekeza kupanua mamlaka ya mikoa si kwa sababu ninaamini mfumo uliopo hauna maana, bali kwa sababu naona umefika ukomo wa uwezo wake. Taifa haliwezi kuendelea kukua kwa mtindo wa kuzuia badala ya kuamini.


Keki ya taifa ipo. Tatizo ni jinsi tunavyogawana.
Kuipanua meza si kuharibu sherehe; ni kuifanya idumu.


Na hapa ndipo swali langu la mwisho linabaki:
Je, tuna ujasiri wa kuamini kuwa Watanzania wakipewa mamlaka, wanaweza kuyatumia bila kulipasua taifa—au tutaendelea kuamini kuwa udhibiti wa juu ni mbadala wa haki?


— Mjumbe wa Nafsi za Watu
eb356098f6dacacacf70291b6d77df45.jpg
b7183e4ad4671088e0f3409b504e7f3c.jpg
b7183e4ad4671088e0f3409b504e7f3c.jpg
2ffa2fa6e814a0621001b8a74ff1631d.jpg
7e8f38d2466a22c9e8f77f055a780697.jpg
 
Back
Top Bottom