John Frederick Rowland "Jack" HILL CMG [8327]
- Alizaliwa: 1905, Cairo Misri
- Ndoa (1): Phyllys Esme FRYER [9673] tarehe 28 Jun 1930 jijini Dar es Salaam Tanganyika
- Alikufa: 1991, Perth WA akiwa na umri wa miaka 86
HILL, John Frederick Rowland, CMG 1955; kuzaliwa tarehe 20 Aprili 1905 mtoto wa Jaji William Henry Hill; kuoa 1930, bi. Phyllys Esme (nee Fryer) Elimu: Farnborough; Marlborough Coll; Lincoln Coll., Oxford. BA Oxon, Mhe. Sc Jurisprudence, 1927; Cadet Colonial Civil Service, Tanganyika 1928; Msaidizi. Afisa wa Wilaya, 1930; Afisa wa Wilaya, 1940, Naibu Mkuu wa Mkoa, 1947; Mkuu wa Mkoa, 1948; Seneta Mkuu wa Mkoa, 1950; Memba tume ya Mawasiliano, Ujenzi na Mipango ya Maendeleo, Tanganyika Govt, 1951-1956; Mwenyekiti Tanganyika Broadcasting Corp, na Mkurugenzi wa Utangazaji 1956-57; Afisa Uhusiano wa Serikali, Freeport, Bahamas 1957-58; Msimamizi wa Uchaguzi, Zanzibar, 1959-60.
John Hill mara zote anajulikana kama Jack, anakumbukwa na familia yake hapa chini:
Kumbukumbu za baba yake zilizoandikwa na bintiye kwa jina Jennifer Hill mwaka 2012.
Jack Hill alizaliwa mnamo 20th Aprili 1905 huko Cairo, Misri, katika nyumba inayoitwa Mason Alt Be. Familia ilihamia Gezira wakati Jack alipokuwa na umri wa miaka 6, kitongoji cha kisiwa kwenye Mto Nile.
Jack alisoma huko Uingereza. Alihudhuria kwanza Pinewood, shule ya maandalizi huko Farnborough, Hants, na kisha akiwa na umri wa miaka kumi na tatu akaandikishwa katika Chuo cha Marlborough huko Wiltshire. Likizo zilitumika huko Guernsey na Uingereza hadi miaka ya Vita vya Kwanza vya Kidunia (1914-1918) wakati likizo yake yote ilikuwa na ulazima wa kutumika Uingereza pekee. Baada ya siku zake za shule, mnamo 1924, Jack alienda Chuo cha Lincoln, Oxford na kufuata nyayo za baba yake Jack alisoma sheria. Alikuwa mwanariadha mahiri, akifanya vyema haswa katika mpira wa magongo, kriketi na tenisi (aliwahi kuwa nahodha wa Chuo cha Lincoln XI kwenye hoki na alichezea Chuo Kikuu mara kadhaa). Pia alicheza sana mchezo wa bridge.
Jack Hill alimaliza kozi katika Chuo Kikuu cha Oxford kwa wanafunzi wanaotaka kuwa watumishi ktk makoloni - yaani colonial cadets , na baadaye alipewa nafasi mbalimbali katika Makoloni kama vile Rhodesia Kaskazini (Zambia) na Nigeria. Alikataa ofa hizi. Jack alipenda sana kufanya kazi Afrika Mashariki, na alipopewa nafasi Tanganyika (zamani Afrika Mashariki ya Kijerumani Deutsche Ostafrika ) aliichukua. Alipata sare muhimu na alikuwa tayari kuanza safari yake katika "Afrika bara lenye giza zaidi."
Alisafiri kwa meli hadi Dar es Salaam, Tanganyika mnamo Mei 1928 kwenye "Ngome ya Llandaff." Alipofika na kushuka, aliagizwa kusafiri kwa meli ya "Azania" hadi Lindi ambayo ilikuwa maili 300 hivi kusini mwa Dar es Salaam. Lindi ilikuwa ndogo kama kawaida (kama Wazungu 50) na Makao Makuu ya Mkoa ya enzi za miaka ya 1920.
Jack alipewa kazi ya mwanzo kuwa Msaidizi wa Afisa wa Wilaya DO District Officer , Walter Fryer, kwa mshahara wa pauni 400, mtumishi wake Mbembe alilipwa £1.5s na Walter Fryer alikuwa na binti, kwa jina Phyllys Esme, ambaye angeolewa na Jack jijini Dar es Salaam tarehe 27 Juni.1930.
Nafasi ya kwanza ya Jack kama mwanamume aliyeoa ilikuwa mjini Kilwa, na mtoto wao wa kwanza John Rowland alizaliwa tarehe 19 Desemba 1931 katika Hospitali ya Wazungu Ocean Road, Dar es Salaam. Mtoto wake wa pili, Jennifer (Jenny) alizaliwa mnamo 19th Septemba, l933 huko Uingereza wakati Jack na Phyllys walikuwa kwenye likizo ya ng'ambo.
Jack Hill alikuwa na anahamishiwa sehemu nyingi kikazi - Morogoro, Biharamulo, Ngara, Tabora (1936) na Kahama. Alikuwa Kahama wakati Vita vya Pili vya Dunia vilipozuka Septemba 1939. Alikuwa na umri wa miaka 33 na alifikiriwa kuwa na manufaa zaidi kwa Uingereza kwa kuwa Afisa Tawala kuliko kujiunga na Majeshi ya Muungano yaani Allied Force dhidi ya majeshi ya Hitler wa Ujerumani katika vita barani ulaya na Afrika ya Kaskazini Vita Kuu ya Pili ya Dunia World War II .
Mwaka 1940 Jack alipandishwa cheo na kuwa Mkuu wa Wilaya ya Nyanda za Juu Kusini Wilaya ya Rungwe, mji mkuu ukiwa Tukuyu ambako familia hiyo ilipaswa kuishi.
Mtoto wa tatu wa Jack na Phyllys, Patricia, alizaliwa Tukuyu mnamo Agosti 27, 1942 na familia ilibaki Tukuyu hadi vita kuu ya pili ya dunia WWII ilipoisha mnamo Mei 1945.
Familia hiyo iliondoka Dar es Salaam ikisubiri kusafiri kwa meli kwenda Uingereza. Hata hivyo, haikuwezekana kurejea Uingereza kwa njia ya bahari kutoka Tanganyika kwani meli pekee katika bahari nyakati hizo zilikuwa ni meli za askari zilizojaa zikiwa zimebeba askari kurudi nyumbani. Hatimaye Jack alifanya mipango mingine kwa ajili ya familia yake na yeye, akifuatana na John na Jenny, wakafunga safari kwa kutumia chanzo cha Mto Nile kwa meli kutoka Uganda hadi Khartoum nchini Sudan, na kutoka hapo kwa reli hadi Cairo, na kumwacha Phyllys kwa ndege kutoka Nairobi hadi Cairo akiwa na mtoto Patricia. Jack na John walipata nafasi kwenye meli ya jeshi kutoka Alexandria hadi Southampton: Phyllys, Jenny na Patricia waliruka hadi Uingereza wakitumia ndege ya viti 25 aina ya Dakota ambayo ilikuwa imejaa askari. Familia iliunganishwa tena huko Sussex mwishoni mwa Novemba 1945.
Waliporudi Tanganyika mwaka 1946, na kuteremka Dar es Salaam Jack alipangiwa kwenda Moshi kama Mkuu wa Wilaya. Baadaye alipandishwa cheo na kuwa Mkuu wa Mkoa na kwenda Mbeya katika Mikoa ya Nyanda za Juu Kusini. Jack aliteuliwa kuwa Mkuu wa Mkoa wa Tanga. Mnamo 1951 Jack Hill alipandishwa cheo na kuwa Mjumbe wa Tume ya Mawasiliano, Ujenzi na Mipango ya Maendeleo. Kwa kweli hii ilimaanisha kwamba alikuwa na jukumu la kazi zote za mawasiliano na maendeleo katika Wilaya, na alikuwa mmoja wa wajumbe wanane bora wa Baraza la Kutunga Sheria la Serikali. Hii ilihusu kuishi katika mji mkuu, Dar es Salaam wakati wa ugavana wa Sir Edward Twining. Jack alikabidhiwa nishani ya CMG na gavana Sir Twining siku tatu baada ya Jack kutimiza miaka 50.
Jack Hill alikuwa ametumia muda mwingi wa maisha yake ya utu uzima akiwa katika Utumishi uliotukuka wa Umma wa Kikoloni (1928 hadi 1958) katika Wilaya za Tanganyika (sasa inaitwa tena Tanzania). Baada ya kustaafu kwa mara ya kwanza kutoka kwa Huduma ya Kikoloni Jack Hill aliajiriwa tena na Ofisi ya Kikoloni kwa makubaliano ya ajira ya mkataba. Alikuwa na wadhifa wa Mwenyekiti wa Shirika la Utangazaji la Tanganyika, na Mkurugenzi wa Utangazaji mwaka 1956 na kisha akatumwa Freeport, Bahamas karibiani (Caribbean) mwaka 1957 kama Afisa Uhusiano wa Serikali. Alirejea Afrika Mashariki mwaka 1959 na kushika wadhifa wa Msimamizi wa Uchaguzi Zanzibar mwaka 1959; hizi zilikuwa chaguzi za kwanza kufanyika katika kisiwa hiki. Jack alipostaafu hatimaye alihamia Uingereza ambako aliishi Kent kwa mwaka mmoja na mke wake, Phyllys, na binti mdogo, Patricia. Yeye, na Phyllys kisha wakahamia Guernsey. Jack na Phyllys walihama kutoka Guernsey hadi New Zealand mnamo Oktoba 1975 na wakakaa Whangarei ambapo binti yake Patricia aliishi wakati huo. Mnamo 1985 Jack na Phyllys walihamia Perth, Australia Magharibi ili kuishi na binti yao, Jenny.
Baada ya maisha yenye historia tajiri, kamili na ya adventure kibao Jack alifariki tarehe 12 Aprili 1991 katika nyumba ya uuguzi nursing home ya Perth. Alikuwa na umri wa miaka 86. Jack amezikwa huko Guildford kitongoji cha Perth, Australia Magharibi.
Kumbukumbu za Maisha ya Familia na Nukuu kutoka kwa Baba yake, na John Hill.
John Frederick Rowland Hill alizaliwa katika nyumba iitwayo Mason Alt Be katika sehemu ya kusini ya Cairo, Misri, alijulikana kila mara kama Jack Hill. Jack anaandika hivi: “Utoto wangu ulikuwa wenye furaha, si kwa sababu tu ya malezi na upendo ambao wazazi wangu walinipa, bali pia kwa sababu walikuwa wakiishi katika hali ya starehe. ukumbi ulio na sakafu na ngazi pana za marumaru. Kulikuwa na jiko kubwa ambalo angevamia kwa usaidizi wa mpishi wa Sudan. Wazazi wangu mara nyingi waliwakaribisha watu wengi kwa kile kilichoonekana kwangu kwa kiwango cha kifahari, na kutoka juu ya ngazi hiyo ya marumaru ningewatazama kwa siri wageni wakiwasili, wanaume daima wakiwa wamevalia mavazi rasmi ya jioni , wanawake waliovalia magauni marefu na glavu ndefu nyeupe. Na kisha kutoka kwenye bustani kubwa ningetazama askari wakibadilisha ulinzi kwenye ikulu. Wakati fulani kungekuwa na gwaride kamili wakati nyakati nyingine magari ya kukokotwa na farasi yangefika kwenye ikulu kwa ajili ya mapokezi fulani au mengine.
Niliamini askari walikuwa na akili sana. Na polisi waliopanda, kikosi cha cadets (wasomi), walikuwa wa kifahari, wamepanda farasi wa ngozi ya kijivu au nyeupe wa Kiarabu, na wakati kulikuwa na tukio rasmi walibeba pennants ya lancers.
Nilipokuwa na umri wa miaka 6 hivi tulienda kuishi Gezira, kitongoji cha kisiwani kwenye Mto Nile. Tulikuwa na nyumba ndefu isiyo na sifa, iliyojengwa nadhani wakati wa miaka ya mapema ya enzi za malkia Victoria, lakini ilikuwa nzuri na iliyowekwa vizuri. Na ilikuwa ndani ya umbali rahisi wa kutembea kufika Gezru Sporting Club. Miongoni mwa wingi wa vifaa hapa palikuwa na uwanja mkubwa wa michezo wa watoto, na dada yangu na mimi tulitumia saa nyingi na marafiki hapa. Ilikuwa hapa kwamba nilipokea masomo yangu ya kwanza ya kriketi kutoka mNubi mmoja mkubwa anayeitwa Sambo. Wakati huo pia nilienda shule yangu ya kwanza, iliyokuwa ikiendeshwa na Miss Quibel na baba yangu akaanza kunifundisha Kifaransa kwa kutumia kitabu cha rangi ya waridi kiitwacho, Kifaransa bila machozi ambacho kilianza na hadithi ya kusisimua kuhusu 'Jean a une plume' ambapo ' Henri a un canif'. Wengi wa watoto wa wazungu walikuwa katika malezi ya mayaya yaani nannies, kwamba anastahili lakini sasa karibu haiko kuzaliana ya, wanawake mayaya ambao walichukua sehemu kubwa ya maisha yao ya utotoni. Lakini ninaweza tu kukumbuka mmoja wao, aitwaye Bessie, ambaye alikuwa mfupi na buxom, lakini mpole. Kama wengi wa wenzake, alikuwa akipenda askari wa Uingereza na baada ya kujifaragua kwingi, aliolewa na mmoja wa maaskari. Wakwetu Sisi basi alikuwa governess aitwaye Miss Dalton, mkali sana, kukataza kwingi stringy lady. Wakati fulani nilipokuwa nikiugua ugonjwa fulani wa kitoto alirudi chumbani kwake akiwa na chakula na kufunga mlango. Hakujitokeza kwa siku kadhaa, na hatimaye alipotokea, alifukuzwa kazi mara moja. Nilikuwa na idadi ya marafiki, ikiwa ni pamoja na rafiki yangu msichana wa kwanza ambaye alikuwa Mmarekani na mkubwa zaidi miaka kadhaa kuliko mimi. Tulikuwa na karamu nyingi, na kwenye sherehe moja ya Krismasi nguo za father Christmas Santa zilishika moto, na aliungua sana hivi kwamba hakupata nafuu. Niliogopa sana kwamba tangu sasa ningeogopa kuwa na Santa Claus kwenye karamu.
Ninakumbuka kipindi kimoja mapema mwaka wa 1914 wakati timu ya wasafiri wa anga Wafaransa walipokuja Cairo kutoa maonyesho ya kuruka. Huko Heliopolis tulishuhudia kile ambacho wakati huo kilikuwa kazi ya kushangaza ya kuzunguka miruko ya duara. Kisha katika majira ya joto ya mwaka huo, nilipokuwa na umri wa miaka 9, wazazi wangu waliamua kunipeleka shule huko Uingereza kwa sababu kiwango cha elimu huko Cairo hakikuwa cha kutosha!
John Hill anakumbuka jinsi Chuo cha Marlborough kingekuwa kwa baba yake: Jack alipokuwa na umri wa miaka 13 alienda Chuo cha Marlborough. Chuo kilikuwa na sifa ya kuwa shule ngumu, na hiyo ilikuwa kweli vya kutosha. Mazingira ya shule yalikuwa magumu, na kumbukumbu dhahiri zaidi ya miaka yake michache ya kwanza ilikuwa baridi kali na ya kudumu ya majira ya baridi na Pasaka. Hakukuwa na joto la kutosha. Njia pekee ya kuota moto katika madarasa ilikuwa moto uliowashwa nje, na wavulana waandamizi zaidi kila wakati walipata nafasi bora. Wakati Shakespeare aliandika, "na maziwa yalikuja nyumbani yakiwa yameganda", hakuwa na uzoefu wa mabweni ambapo sufuria katika vyumba chini ya vitanda vyetu zilikuwa imara na barafu ya njano asubuhi. Jack alitengewa mahali katika 'A' House, ambayo ilikuwa shimo lenye sura mbaya ya mahali, orofa 3 kwenda juu na basement, na katikati ya jengo hilo kulikuwa na 'kisima' kikubwa kilichozungukwa na graffiti za matusi ya juu ya chuma. Reli hizi zilikuwa zimejengwa baada ya tukio ambapo mvulana, akirushwa kutoka kona moja hadi nyingine, alianguka chini ya kisima na kuuawa. Shule Ilikuwa na mazingira ya gereza. Kulikuwa na sheria nyingi rasmi za shule ambazo zilipaswa kujifunza na kutii, na kulikuwa na idadi ya sheria zisizo rasmi ambazo zilihitaji kiwango sawa cha utii. Kwa mfano, wakati mtu alikuwa katika bweni la wanafunzi wapya junior house, na 'A' nyumba ilikuwa moja ya hizi, mmoja alikuwa haruhusiwi kuvaa aina yoyote ya overcoat wakati kutembea nje, na mwingine kuamuru kwamba vifungo vya koti lote havifungwi wakati wote. Kutofuata sheria zozote ambazo hazijaandikwa kulimaanisha adhabu ya aina fulani au nyingine. Mmoja wao alikuwa akikimbia kwa taulo zenye fundo kati ya safu ya wavulana ambao walikupiga kwa nguvu kadri walivyoweza ulipopita.
Baada ya masharti kadhaa katika Jumba la Kijana mmoja aliendelea hadi Nyumba ya Wakuu, na kwa upande wa Jack hii ilikuwa C3. Hapa angekuwa amekabiliwa na 'fagging', ambayo, kwa kweli, ilimaanisha mtu alitumiwa kama mtumwa wa mvulana mkuu zaidi, kwa utii mkuu. Mtu alilazimika kufanya kila aina ya kazi, kama vile kusafisha viatu vyake, kutandika kitanda chake, na kadhalika. Haikuwa mbaya sana ikiwa mtu alipewa mtu wa aina nzuri, lakini mara nyingi kama si gavana alitumia uwezo wake mpya kumdhulumu kijana mpya, na katika siku hizo wakuu waliruhusiwa kutumia fimbo.
Lakini kila mvulana alipitia awamu hii, na Jack aliandika, "Muda wangu huko Marlborough ulizidi kupendeza zaidi. Nilipitisha Cheti changu cha Shule - sawa na viwango vya '0' - bila shida, na nikaendelea hadi darasa la Upper VI."Jack pia alikuwa mchezaji bora wa hoki, na alikuwa mchezaji wa kawaida ya kwanza ya shule yaani first eleven XI, ya Marlborough, mara nyingi kama sivyo, ilihesabiwa kuwa shule bora zaidi ya magongo nchini Uingereza. Pia alikuwa mchezaji wa kriketi na raga Rugby wa kutosha, akipata rangi zake za 2 katika zote mbili.
Rafiki mkubwa sana wa Jack shuleni alikuwa Wilfred Fison, ambaye baadaye alimuoa binamu ya Jack, Joyce Quilter. Waliendelea kuwa marafiki wakubwa hadi kifo cha ghafla cha Wilfred katika ajali ya anga yenye utata.
Jack Hill alipanda hadi Chuo cha Lincoln, Oxford, akifuata nyayo za baba yake mnamo 1924. Aliamua kusoma sheria huko (School of Jurisprudence). Hakuna shaka kwamba alifurahia miaka yake katika chuo kikuu. Alipata marafiki wengi wazuri sana, na alikuwa na mazoea mengi. Alicheza sana bridge- daraja, kitu ambacho alikuwa bora, na alifanya michezo mingi. Alifanya vyema kwenye uwanja wa mpira wa magongo, nahodha wa Chuo cha Lincoln XI, na alichezea chuo kikuu mara kadhaa, ingawa alikosa 'bluu'. Pia alicheza kriketi nyingi na tenisi wakati wa miezi ya kiangazi.
Inaonekana kwamba wakati wa miaka miwili ya kwanza alitumia wakati mwingi sana kujiingiza katika shughuli za kupendeza, pamoja na kwenda kwenye sinema, matamasha na kadhalika, na katika mwaka wake wa tatu ilibidi aache njia hii ya maisha na kuongeza bidii sana katika kozi yake. Alihama kutoka vyumba vyake vya chuo kwenda digs , kwanza katika Walton Street, na kisha katika Iffley Road. Aliandika hivi: "Nilifanya kazi karibu siku nzima na kila siku, na hadi usiku sana. Fainali zake zilipangwa katika kiangazi cha 1927. Wakati huo alitaka kuwa wakili, na kuingia taaluma hii mtu alihitaji digrii ya Daraja la Kwanza .Kama ilivyotokea, karatasi zake katika nyanja zote za sheria zilikuwa hadi kiwango cha Daraja la Kwanza isipokuwa mtihani wake wa sheria za kimataifa haukuwa na tuzo, kama mwenyekiti wa maprofesa alisema, ilikuwa nzuri sana Wakati wa Jack huko Oxford ambapo Mgomo Mkuu ulitokea Mei 1926. Jack na marafiki zake watatu waliamua kuunganisha nguvu ili kusaidia Serikali kuzuia kupooza. Mmoja wa marafiki hawa alikuwa na Austin 7. Jack aliandika : "Tuliamua kwenda London. Kila kitu kilikwenda vizuri hadi tulipofika Hammersmith ambapo, kwa kikohozi cha mwisho cha kukata tamaa, gari hilo dogo lilikata tamaa. Umati wenye uhasama ulikusanyika karibu na kuanza kutuita miguu nyeusi na matusi mengine yasiyoweza kuchapishwa. Hatimaye tulifaulu kumfanya mnyama huyo mdogo aende tena, na tukaenda kwenye Klabu ya Junior Canton huko Pall Mall, ambayo ilikuwa imegeuzwa kuwa kituo cha kuandikisha waajiri.
Tuliapishwa kuwa askari maalum na tukapewa marungu na vikuku. Tuliambiwa turipoti kazini kwenye bohari ya Bidhaa Tisa ya Elms, na hapa tulijiunga na kikundi cha wanaume wenye sura ya kuvutia chini ya uongozi wa afisa mkuu wa Jeshi la Polisi la India!” Kazi yao ilikuwa kulinda shela na mabehewa ambayo zilizomo kiasi kikubwa cha whisky kama vile nyenzo nyingine muhimu Kulikuwa na mapigano machache, na kidogo ya damu kumwagika, lakini kwa ujumla walikuwa na muda wa utulivu na ushujaa, na baada ya siku 9 General Strike aliisha.
Baada ya kupata digrii yake, ilikuwa wakati wa Jack kuanza kazi yake Alipata fursa ya kujiunga na Benki ya Hong Kong & Shanghai maarufu HSBC, na ingawa mvuto wa Mashariki ya Mbali ulimjaribu, aliamua kuwa ajira katika benki ingekuwa boring sana. Aliamua kuomba kazi ya utawala katika Ofisi ya Kikoloni colonial services, kwa upendeleo kwa eneo la Afrika Mashariki.na alikuwa tayari kusubiri nafasi katika Afrika Mashariki. Nafasi ilikuja Tanganyika, akaichukua.
Baada ya kumaliza kozi katika Chuo Kikuu cha Oxford kwa wanafunzi wanaotarajia kuwa wakoloni, alipata sare zote muhimu na kadhalika, na alikuwa tayari kwa safari ya kuingia 'Afrika bara la giza'. Sehemu iliwekwa booking kwa usafiri ni kwenye kabini ya meli Llandaff, safari mnamo Mei 1928. Jack aliamua kujiunga na meli huko Marseilles, na akaenda kwa treni kutoka London hadi Paris na kutoka huko hadi Marseilles. Meli iliingia Genoa na Port Said, ndiyo mara yake ya kwanza aliibukia Afrika!
Baada ya wiki 2 hivi, meli Llandaff ilifika alfajiri kupitia Suez chaneli iliyopotoka hadi kwenye kuingia bandari nzuri sana ya Dar es Salaam. Jack aliandika: "Yote yalionekana kuwa ya amani na tulivu na kama nilivyowazia eneo zuri la kitropiki kuwa. Punde tulikuwa tusafirishwe kwa mashua yenye huzuni hadi ufuoni, na kisha kupitia forodha. Nilichukua riksho- rickshaw - hakuna teksi za gari zilizopatikana. kisha - kwa hoteli moja na ya pekee katika mji iitwayo New Africa Afrika Mpya, ambayo ilikuwa imejengwa na Wajerumani kabla ya vita vya 1914-1918, niliagizwa kuripoti mara moja kwa Sekretarieti ya Utumishi Serikalini, ambapo nilikutana na Katibu Mkuu, punde tu Mkuu wa mkoa aliniambia nipandishwe meli kwenda bandari ya Lindi, umbali wa maili 300 kusini mwa Dar "Kuna safari ya meli jioni hii," alisema Katibu Mkuu, "hakikisha hauikosi. "Mzigo wangu mzito ulikuwa bado ndani ya meli ya Llandaff, na hii ilibidi iachwe hapo, hadi iweze kusafirishwa baadaye hadi Lindi.
Nilijiuliza kama kukaribishwa kwangu huko Lindi kungekuwa na changamoto nyingine ya balaa. Chombo kilichonipeleka Lindi, "Azania" kilikuwa kichafu sana, na kichumba nilichopewa hakikuwa kikubwa kuliko banda kubwa la mbwa. Hali ya hewa ilikuwa mbaya pia, na tulitikisika na kubingiria kwa mawimbi siku tatu. Wakati fulani mashua ya kuokoa maisha ilivunjwa, vyumba vilifurika na nguzo za chuma za meli zilipinda. Chakula hakikuwa kizuri sana, na nyama ya mbuzi ilikuwa chakula kikuu." "Lindi ilikuwa Makao Makuu ya Mkoa mdogo na ya mbali enzi hizo za miaka ya 1920. Kulikuwa na watu kama Wazungu 50, Wahindi mia kadhaa, na Waafrika wapatao 5,000 wenyeji. Desturi moja ya ajabu ya siku hizo ilikuwa kubeba kadi za taarifa za kibinafsi. Kila mtu, wanaume na wanawake, walikuwa na kadi zao wenyewe, na hizi ziliachwa kila mtu alipotembelea - na kuwatembelea maafisa wakuu zaidi wa Serikali ilikuwa lazima kwa maafisa wa chini. Katika nyumba ya Kamishna wa Mkoa mtu alilazimika kutia sahihi Kitabu cha Wageni!
Ndani ya Mkoa huo kulikuwa na Wilaya 6 au 7, kila moja ikiwa na ukubwa wa jimbo la Wales la Uingereza. Nilipewa mgawo wa kuwa msaidizi wa Walter Fryer, ambaye baadaye alikuja kuwa baba-mkwe wangu.
Jack aliandika hivi kuhusu wakati wake huko Lindi: "Haikuwa mahali pa kusisimua sana. Kulikuwa na maktaba yenye vitabu 100 hivi vilivyofubaa, na uwanja wa tenisi wenye nyufa kubwa kwenye uso wa lami. Kulikuwa na uwanja wa gofu wenye matundu 7 , minazi michache, chakula ilihusisha hasa ya samaki na pia kuku kwa mara chache tungekuwa na baadhi ya nyama ngumu sana au kidogo ya mbuzi ilikuja mara moja kwa wiki na meli ya pwani iitwayo "Dumra", na ilipokuwa bandarini tulijihusisha na michezo ya poker tukiwa na nahodha wa meli na mwanamke mgumu ambaye alijulikana kama "Rough House Rosie", ambaye alifikiri alikuwa mchezaji bora. , lakini sehemu kubwa ya uchezaji wake ulihusisha walalahoi wa kutisha, Mshahara wangu ulikuwa paundi 400 kwa mwaka, na hii ilinitosha zaidi kuishi na kujifurahisha, nilimlipa mtumishi wangu, Mbembe shilingi 30 kwa mwaka. Mtu hujifunza haraka barani Afrika. Nikiwa katika safari yangu ya kwanza ya kutembea niliumwa kwenye kidole cha mguu na nge ambaye alikuwa ameingia kwenye kiatu changu tupu wakati fulani usiku. Ilinibidi kufanya upasuaji mara moja ambao ulijumuisha kukata jeraha kwa wembe na kuweka fuwele za Manganeti ya Potasiamu. Sumu ilikuwa imetia ganzi mguu wangu na ilikuwa imejipenyeza sehemu ya chini ya mguu wangu! Nilikuwa na maumivu makubwa, na nilikuwa karibu nimeamua kurudi kwenye kazi wakati maumivu yalipoanza kupungua. Kila asubuhi kwa miaka 3O iliyofuata barani Afrika kila mara "nilimwaga" viatu vyangu kila asubuhi kabla ya kuvivaa, na sikuwahi kukutana na nge mwingine kwa muda huo wote.
Katika tukio lingine nikiwa kwenye shamba la mkonge nilikwenda kutekeleza jukumu kubwa la asili katika "shimo la ardhi" la nje lililofungwa kwenye bati yaani choo. Nilipopata nafasi ya kuinua macho niliona nyoka kwenye mihimili. Niliganda. Je, nivute suruali yangu juu polepole na kwa uangalifu au kwa kasi kubwa na kufanya dashi kwa nje? Nilichagua ya pili na nilifanya operesheni hiyo haraka sana, ambayo ilikuwa sawa kwa nyoka alikuwa mamba mweusi.
Wakati mwingine nikiwa safarini nilikuwa na maumivu makali ya meno, nilikuwa umbali wa maili 35 kutoka Lindi, na niliamua kutembea kwa siku moja ili kufika kwa daktari (daktari wa meno wa karibu alikuwa mamia ya maili kutoka Dar es salaam). Niliwaambia wapagazi wangeweza kuchukua siku mbili kufanya safari hiyo, lakini mmoja wa wapagazi ambaye alikuwa na mzigo mkubwa alinipa changamoto nishindane naye safari ya pamoja hadi mjini. Nilikubali, na kuahidi kumpa ujira maradufu ikiwa atafaulu. Nina hakika kabisa kwamba angenipiga ikiwa singekuwa na maumivu ya jino, lakini nilishinda kwa yadi mia kadhaa tu.
Nilistaajabishwa na stamina yake, kwani hakuonekana kuwa mtu hodari sana. Alipata mishahara yake maradufu! Baadhi ya wapagazi niliokutana nao safarini barani Afrika walikuwa na stamina ya ajabu, na ninakumbuka mwenzangu mmoja ambaye alibeba bati 2 x 4 za petroli kwenye sanduku (uzani wa takriban pauni 60) kwa maili 60 kwa siku 2.
Chapisho la kwanza la Jack kama mwanamume aliyeoa lilikuwa Kilwa, ambayo ilikuwa na sifa ya kuwa chapisho mbaya zaidi katika eneo hilo. Hapa ndipo Jack alipoanza kusimamia eneo la Afrika yenye giza zaidi. Aliandika kuhusu maisha ya kila siku: Hatukuwa na redio, na barua zilikuja na kwenda mara moja kwa wiki mbili. Friji hazikuwepo na njia pekee tuliyokuwa nayo ya kuweka maji yakiwa ya baridi ilikuwa kwa kuzamisha chupa za maji yaliyochemshwa kwenye vyungu vya udongo. Chakula safi kilijumuisha samaki waliovuliwa maeneo yetu na ndege wa kufugwa ambao walikuwa wagumu sana. Mboga za kijani zilikuwa hazipatikani isipokuwa mchicha wa hapa na pale ambao ulifika kwa meli. Siagi hiyo ilitengenezwa kutoka kwa maziwa ya nyati nchini India, ilikuwa na grisi na isiyopendeza na ikawa na rangi nyekundu ikiwa itahifadhiwa kwa zaidi ya siku chache.
Kwa joto la kipekee na unyevu wa juu humidity, nilipoteza uzito mwingi. Nyumba za maofisa wa Serikali zilikuwa ni nyumba za zamani zenye kuta zilizojengwa na Waarabu siku za nyuma. Walikuwa na vyumba vidogo na sakafu zisizo sawa, lakini angalau zilikuwa baridi. Bosi wangu, Mkuu wa Wilaya, alikuwa anaitwa Meja, akiitwa meja kichaa. Alikuwa mzee na mjinga na asiye na urafiki, na alikuwa na mke wa kuvutia sana. Hawakuwahi kuburudisha au kujiingiza katika aina yoyote ya shughuli za kijamii. Katika hafla ya ugeni wa HMS Effingham Kilwa Kisiwani hakupendezwa kabisa na ilibaki kwa maofisa wa chini pale kuwaburudisha na kuwaangalia wageni wetu Capt Fraser na wafanyakazi wake. Tulipanga mechi ya mpira wa miguu na dansi yenye muziki wa gramafoni na bia nyingi jioni, lakini Meja hakushiriki, au hata kuonekana wakati wowote. Kapteni Fraser, baadaye aliripoti kwa Gavana kwamba kituo cha Kilowatt hakikuwa na furaha, na siku za Meja wazimu zilihesabiwa baadaye.
Tulikuwa katika kipindi cha mfadhaiko mkubwa, na hakukuwa na maana ya kuomba uchapishaji bora kwani kulikuwa na uvumi mkubwa kwamba kungekuwa na kupunguzwa kwa wafanyikazi. Mnamo 1931 sote tulipunguzwa mshahara wa 5%, na hii haikurudishwa mara moja kuboreshwa kwa mwaka mmoja au miwili baadaye.
Mtoto wa kwanza wa Jack na Phyllys alizaliwa tarehe 19 Desemba 1931 katika Hospitali ya Wazungu Ocean Road , ambayo inatazamana na bahari ya Hindi Dar-es-Salaam.
Jack kisha alihamishiwa Morogoro, chini ya milima ya Uluguru, anaendelea: Hapa palikuwa pazuri zaidi. Kulikuwa na benki mbili katika mji huo, na idadi ya watu wa Ulaya karibu 150 . Kulikuwa na safari nyingi za kufanywa, kwa barabara na kwa miguu. Safari moja kama hiyo ya miguu ilifanywa na Jack na Phyll, pamoja na mtoto mchanga John. Mara tu tulipoanza safari mvua ilianza! Mvua ilinyesha mchana kutwa na usiku kucha na siku iliyofuata. Mito ilikuwa imefurika , na mto mmoja segemu tuliohitaji kuvuka maji yalikuwa karibu juu ya kifua.
Baadhi ya wapagazi waliunda mnyororo wa binadamu kuvuka huku wengine wakimbeba Phyllys na mtoto John kuvuka katika kiti cha "machela" kilichotengenezwa kwa upesi kilichobandika kwenye nguzo mbili za mianzi. Hakuna mzigo hata mmoja ulioangushwa katika kivuko hicho, na tulisonga mbele, wakati mwingine miguuni kwenye matope mekundu, mvua ikinyesha bila kukoma hadi tukafika kituo cha upweke cha misheni, ambacho kilikuwa na Baba mmoja tu wa Roho Mtakatifu, aliyeitwa Padre Gervase. Alikuwa mzungu pekee kwa maili nyingi na hatukuona mzungu mwingine zaidi ya mara moja au mbili kwa mwaka. Misheni hiyo ilikuwa kitulizo cha kupendeza na tuliweza kukauka kabla ya kuendelea siku iliyofuata.
Mojawapo ya sababu zangu kuu za msafara huu ilikuwa kufanya uchunguzi kwenye barabara inayotarajiwa, na nilitumia siku chache kufanya hivi kabla ya kurudi.
Kwa mara nyingine tena mbingu zilifunguka, na mto Wami ukafurika na kutoweza kupitika kabisa. Baadhi ya Mababa wa misheni walitukaribisha, na tulikubali kwa shukrani hii kuwa ya kustarehesha zaidi kuliko kuwa chini ya turubai. Mababa wa Roho Mtakatifu walikuwa wema sana kwetu kwa siku nne hadi mafuriko yalipoisha.Walitupa chakula kizuri, divai nyingi ya Algeria, na kila jioni tulicheza karata na punda. Wengi wa washiriki hao walikuwa Waayalandi. Ingawa hawakucheza kwa pesa, walifurahi sana kuchezea sigara, na zaidi ya mara moja tulimaliza kikao na Baba Mkuu akiwa ameketi na rundo ndogo la sigara mbele yake.
Sina budi kusema kwamba wakati nilipokuwa Tanganyika niligundua kwamba wamisionari wa Kirumi Wakatoliki kwa ujumla walikuwa na akili huria zaidi, kimatendo, na wenye hekima ya kidunia kuliko wenzao wa Kiprotestanti.
Jack alitumwa Biharamulo na hapo ndipo familia ilipopata mbwa mbweha mchanga anayeitwa Juan. Juan alikuwa akimilikiwa na Mkuu wa Wilaya aliyepita, akawa kipenzi cha kupendwa zaidi na mwaminifu zaidi. Biharamulo kilikuwa kituo cha mbali sana katika sehemu ya magharibi ya Tanganyika, na miongoni mwa Wazungu dazeni au zaidi kulikuwa na daktari aitwaye Wilson, aliyejulikana kama hollow chest.
Jack anaendelea kusema: Mnamo 1933, mwanangu John, ambaye wakati huo alikuwa na umri wa miezi 18, alianguka. Alichunga na kuchubua goti lake vibaya, lakini hii haikuonekana kuwa na maana yoyote kubwa na daktari "Kifua tupu" ikizingatiwa kuwa alisema hakuna sababu ya wasiwasi. Lakini, kwa vile hakukuwa na kidonda kupona baada ya wiki mbili hivi, niliamua kupata maoni ya pili kutoka kwa
daktari mwingine wa karibu wa Bukoba, umbali wa maili 120 hivi.Tukaenda kwa mtindo wangu wa zamani wa Ford 'A'. Afisa wa matibabu huko hakuwa na matumaini na alishuku goti la TB. Aliona kwamba uchunguzi wa X-ray ulikuwa wa lazima, kwa hiyo tukasafiri maili nyingine 200 hadi Kampala, jiji kuu la Uganda. Na ingawa tulipokea ustaarabu wa hali ya juu na umakini kutoka kwa wafanyikazi wa hospitali, mashine ya X-ray ilikuwa mfano wa zamani, na sahani hazikuwa tofauti na hazijakamilika. Hata hivyo, madaktari walijaribu kuthibitisha utambuzi kama TB Nilishauriwa kumpeleka John Uingereza kwa matibabu. Hii ilikuwa shida kwa kweli, kwa sababu sikukaribia kuondoka likizo , na zaidi ya hayo mke wangu alikuwa mjamzito. Hata hivyo, niliamua kwamba njia pekee ya kuchukua ilikuwa ni kumchukua John, kisha kufungwa kamba kutoka kwenye paja hadi mguu kwa kitambaa kigumu cha Thomas, hadi Uingereza kwa ndege.
Serikali ilinipa likizo ya wiki 6, na hata kulipa nusu ya njia yangu ya kurudi Phyllys alienda kwa wazazi wake nchini Kenya. Kwa mara nyingine tena tulisafiri kutoka Biharamulo hadi Bukoba, ambako tulishika meli kuvuka Ziwa Victoria hadi Kisumu, na kutoka hapo kwa treni iliyochoka hadi Nairobi nchini Kenya. Tulipaa angani katika ndege ya daraja la Imperial Airways Hercules. Hii ilikuwa injini mbili-ndege, ya kutegemewa sana na ya kustarehesha sana, lakini oh polepole sana Kasi yetu ya wastani ilikuwa 150 mph. Tulitua Entebbe, na kisha kuelekea Juba ambako tulisimama usiku katika hoteli yenye joto kali na nyororo. Siku iliyofuata tulienda Khartoum, tukasimama ili kujaza mafuta katika mojawapo ya maeneo yenye joto zaidi barani Afrika, Malakal. Tulikaa usiku wetu wa pili kwenye safari huko Khartoum, na hoteli hapa, hata kwa kiwango cha chini cha kiyoyozi na friji, ilikuwa mbinguni ikilinganishwa na ile ya awali ya Juba, Siku ya tatu ya kuruka ilikuwa ngumu zaidi, Ndege ilitengeneza injini. shida kwenye hop ya kwanza - injini moja ililazimika kuzimwa kwa sababu ya uvujaji wa mafuta na ilibidi tungojee Wadi Halfa kwa takriban masaa mawili wakati matengenezo yakifanywa. Kisha tukaruka hadi Luxor na kisha Cairo, na hatimaye tukatua gizani huko Alexandria, ambako tulitumia usiku wa tatu wa safari yetu. Huko Alexandria tulikamata Boti ya Kuruka ya darasa la Scorpio, na kwa kulinganisha na ndege yetu ya awali, hii ilikuwa ya kifahari, na kulikuwa na bar ndogo chini ya hatua kadhaa. Kituo chetu cha kwanza kilikuwa Athens, na kisha Brindisi. Kila mtu alikuwa mwema - wafanyakazi wa ndege, abiria wengine, wafanyakazi wa hoteli, wote walisaidia kumkaribisha John, na kumchukua mikononi mwangu, ingawa alionekana kuwa na uchovu kidogo kuliko mimi. Hakukuwa na ndege kutoka Brindisi hadi London, labda kwa sababu ndege hazikujaribu kuvuka Alps siku hizo, na tuliingizwa kwenye gari la kukokotwa lenye taa, ambalo tulisafiri usiku kucha hadi Paris. Sasa tulikuwa katika siku yetu ya tano ya kusafiri na hop ya mwisho ilikuwa kwa Hercules kutoka Paris hadi London. Nilifanikiwa kumlaza John katika Hospitali ya Mifupa ya Wingfield-Morris karibu na Oxford ambako alipokelewa kwa miezi 8 ya matibabu bora zaidi yanayopatikana nchini Uingereza chini ya uangalizi wa daktari bingwa wa upasuaji wa mifupa, Bw Girdlestone. Shida iligeuka kuwa sio maambukizi ya TB ya mfupa wa goti, lakini shida ya streptococci.
Baada ya kuruhusiwa alikaa na wazazi wangu huko "Ghyllmead" kwa miezi 6 nyingine, hadi tulipoweza kurejea Uingereza tena kwa likizo. Moja ya kazi ngumu zaidi ilikuwa kumfundisha kijana John kutembea tena kwa sababu, kwa muda wote alipokuwa hospitali, mguu wake ulikuwa umefungwa kwenye plasta-ya-Paris POP.
Familia ilirudi Tanganyika kwa njia ya bahari .
Kisha niliwekwa kuwa msimamizi wa wilaya iitwayo Ngara, na sehemu ya hii iliangukia Urundi. Nilikaa miaka miwili Ngara. Kulikuwa na barabara moja ya vumbi inayoelekea mji unaofuata, Biharamulo umbali wa maili 120, na barabara nyingine ya vumbi inayoelekea mpaka wa 'Ubelgiji' katika upande mwingine. Wakati wa masika hakuna barabara yoyote kati ya hizi zilizokuwa zikipitika, na hivyo kwa nia na makusudio yote tulikuwa tukizuiliwa kwa angalau mwezi mmoja kila mwaka. Hata wakati wa kiangazi tulilazimika kuvuka mto Mumwendo kwa kivuko kilichojengwa kwa jeri keni, chenye kebo ya chuma na pantoni ya mapipa ya mafuta yenye mbao chache zilizobanwa na waya juu. Hakukuwa na laini ya simu, na mawasiliano kwa telegraph hayakuwezekana. Wala hapakuwa na uwanja wowote wa ndege. Kwa kweli kulikuwa na magari matatu tu na lori moja ndani ya eneo la maili 100. Mke wangu na mimi tulikuwa na afisa wa kilimo (Mzungu) ambaye ni shupavu, wamisionari wawili wa Kiprotestanti umbali wa maili chache, na wamishonari wachache wa Kirumi Wakatoliki wa Ufaransa maili nyingine chache kutoka katika njia tofauti. Mawasiliano na uhusiano kati ya vikundi hivi viwili hayakuwa mazuri tu. Na hivyo mtu anaweza kuona kwamba tuliishi maisha ya upweke sana. Baada ya jua kutua tulikuwa na mlo wetu rahisi na kusoma chochote kilichopatikana, mara nyingi tena na tena, kwa nuru ya taa ya mafuta ya taa. Ilikuwa ya amani sana; kimya sana. Hatukuwa na hata redio, na chapisho lilikuja mara moja kwa wiki na 'mkimbiaji' kutoka Biharamulo Nyumba yetu ilikuwa na samani chache, na hatukuwa na bafu. Ili kuoga watumishi wangebeba jeneza kubwa la mabati kama beseni ndani ya chumba cha kulala na kulijaza maji ya moto kutoka jiko la jikoni.
Huenda hali zilikuwa za zamani sana, lakini hali ya hewa ilikuwa nzuri sana, na usiku mara nyingi kulikuwa na baridi ya kutosha kuwasha moto wa magogo. Nadhani wasiwasi mkuu tuliokuwa nao ni ukosefu wa vifaa vya matibabu na uangalizi. Kulikuwa na zahanati ya kijijini chini ya usimamizi wa Mwafrika ambaye, hata hivyo anastahili, alijua kidogo zaidi ya jinsi ya kufunga majeraha na kutoa Magnesium Sulphate kwa wagonjwa! Daktari wa karibu alikuwa umbali wa maili nyingi katika kituo cha misheni katika eneo la Ubelgiji.
Nilipenda kazi hiyo, na wengi wa watu ambao nililazimika kufanya kazi kati yao walikuwa wenye kupendeza na wenye urafiki. Mwami (chifu mkuu) alikuwa na urefu wa futi 6' na inchi 4", hana akili, na alikuwa na kaswende. Hakufanya chochote kuwasaidia watu wake.
Lengo langu kuu lilikuwa kuboresha kilimo, usindikaji na uuzaji wa zao la kahawa, licha ya vikwazo vingi. haya yalikuwa mafanikio makubwa sana, kwani mbali na biashara ya kahawa, kazi ya kawaida ya utawala ilibidi ifanyike, kukusanya kodi, kusimamia Mahakama za Wenyeji, kutunza hesabu, kukaimu kama Postamasta na Afisa wa Forodha, na kusimamia haki. ilipohitajika, ingawa uhalifu ulikuwa mdogo sana
nakumbuka tukio ambalo kulikuwa na majivuno ya simba waliokuwa wakizurura huku na huko, na baada ya kuua ng'ombe kadhaa, walielekeza uangalifu wao kwa wanadamu, licha ya kuwatuma wapelelezi waliofunzwa nilitoka mwenyewe lakini sikuweza kuwatega Siku chache baadaye nilisikia kwamba kiburi cha watu wazima watatu na watoto wawili kilikuwa kimezingirwa katika kijiji kimoja na kwamba simba dume mzee alikuwa amepigwa risasi ubavu na mshale wenye sumu. Kiburi kilitawanyika na hakuna mauaji zaidi yaliyoripotiwa. Muda fulani baadaye, nilipokuwa kwenye mkutano katika eneo hilo, nilikuwa nikichunguza daftari la kodi na nikaona kwamba mwanamume mmoja alikuwa hajalipa kodi kwa miaka 4. Nilimwita mbele na kumuuliza ikiwa rekodi ilikuwa sahihi. Alikubali kuwa. Na nilipomuuliza sababu ya hili aliniambia kuwa mazao yake yamefeli. "Kwa miaka 4 mfululizo?" Nimeuliza. Aliposhindwa kutoa udhuru zaidi, nilimwambia kwamba angelazimika kulipa kodi kwa kufanya kazi barabarani. "Usifanye hivyo, mtu katika umati alipiga kelele, ndiye mtu aliyempiga simba huyo". Kwa hivyo nilichomoa shilingi ishirini na nne (kodi ya miaka 4) kutoka mfukoni mwangu na nikalipa deni lake. Kulikuwa na makofi na shukrani kutoka kwa umati.
Huduma yetu ya posta ilikuwa nzuri sana. Hii ilikuja mara moja kwa wiki na mwanariadha kutoka Biharamulo, na ilikuwa wakati wote. Mtumishi wetu wa posta alikuwa Songoro, mwana wa Bugoma, na alikuwa mtoto mzuri ajabu, mgumu, mnene ambaye alitegemewa kama machweo ya jua. Kila mara alifika kwa wakati uleule kila Jumapili alasiri na mara nyingi tulikuwa tukitoka kwenda kumlaki. Angeweza kukimbia maili 60 katika nchi ya porini iliyojaa wanyama wa porini, akilala usiku mmoja tu katika kijiji kidogo njiani. Siku zote alikuwa na filimbi ya senti ambayo angepuliza sauti nyingi za furaha alipokuwa akikimbia, na begi lake la barua juu ya bega moja na Mauser mzee wa Kijerumani kwa upande mwingine. Alijivunia sana kazi yake. I managed to get him a new pair of khaki shorts and shirt as a uniform, and on the shirt was the logo "Royal Mail" in bright red letters. There was no prouder postman in the British Empire, and no postman more reliable!
Ngara, ikiwa na mpaka wa kimataifa, iliteuliwa kuwa na wadhifa wa forodha. Trafiki y vyombo vya usafirishaji ilikuwa ndogo. Lakini siku moja lori lilisimama. Dereva huyo alikuwa Mhindi chappie, na alikuwa amepanda galoni 4 za petroli zilizopakiwa kwenye masanduku ya mbao. Ushuru wa kulipwa ulikuwa mdogo sana na haukustahili kusumbua, lakini sikuweza kuelewa kwa nini alipaswa kubeba mzigo kama huo wakati bei ya petroli huko alikoenda ilikuwa sawa na usambazaji wa hapo ulikuwa mwingi. kesi zilifunguliwa, na baada ya dazeni kufunguliwa, na hakuna kitu cha kawaida kilichogunduliwa, nilianza kujiuliza ikiwa nilikuwa nikijifanya mjinga. Lakini hatimaye siri ilifichuka, na mbele yetu kulikuwa na chupa nyingi za manukato, na kiasi kikubwa cha liqueurs na pombe kali. Zote ni za matumizi yangu mwenyewe, dereva aliomba. Hizo ndizo thawabu za kuwa afisa wa forodha kati ya majukumu yangu mengine yote!
Mnamo 1936 Jack Hill alihamishwa Tabora, makao makuu ya Jimbo la Magharibi, ambayo yenyewe ilikuwa na ukubwa sawa na Uingereza na Scotland zikiwekwa pamoja.
Tabora ilikuwa kitovu cha biashara ya zamani ya watumwa na meno ya tembo wakati wa enzi hizo Waarabu walidhibiti njia katika karne ya 19. |
