Pendekezo Chanya: Rais Magufuli aanzishe Mfuko wa Ujenzi Mpya na Maendeleo wa Taifa (MUMT)

Pendekezo Chanya: Rais Magufuli aanzishe Mfuko wa Ujenzi Mpya na Maendeleo wa Taifa (MUMT)

Nafikiri moja ya matatizo yanayotufanya tusiendelee ni kutaka vitu vianze kufanywa juu na viongozi.

Tunaona watu wakijipanga wenyewe, au kwa kupitia kwa wabunge wao wapitishe sheria za kuanzisha vitu, inakuwa haitoshi.

Mpaka vitu vitoke kwa rais.

Ndiyo maana sasa hivi utasikia watu wengi sana wanamlilia Magufuli.

Kwa mambo anayotakiwa na asiyotakiwa kufanya.

Hii ni tabia ya jamii ambayo haiamini mifumo yake, inaamini katika njia za mkato na kumtumia strongman aliye juu kabisa.

Hili ni tatizo. Tunalemaza mifumo. Vitu vingine watu wanatakiwa wafanye wenyewe, vingine wanatakiwa wajipange kushinikiza wabunge wao sheria zitungwe.

Hata huyo rais mwenyewe inakuwa vizuri zaidi akitia saini miswada iliyopitishwa na bunge, si kujiundia vitu tu kwa presidential decree.
 
Nafikiri moja ya matatizo yanayotufanya tusiendelee ni kutaka vitu vianze kufanywa juu na viongozi.

Tunaona watu wakijipanga wenyewe, au kwa kupitia kwa wabunge wao wapitushe sheria za kuanzisha vitu, inakuwa haitishi.

Mpaka vitu vitoke kwa rais.

Ndiyo maana sasa hivi utasikia watu wengi sana wanamlikia Magufuli.

Kwa mambo anayotakiwa na asiyotakiwa kufanya.

Hii ni tabia ya jamii ambayo haiamini mifumo yake, inaamini katika njia za mkato na kumtumia strongman aliye juu kabisa.

Hili ni tatizo. Tunalemaza mifumo. Vitu vingine watu wanatakiwa wafanye wenyewe, vingine wanatakiwa wajipange kushinikiza wabunge wao sheria zitungwe.

Hata huyo rais mwenyewe inakuwa vizuri zaidi akitia saini miswada iliyopitishwa na bunge, si kujiundia vitu tu kwa presidential decree.

Tuna katiba inayompa Rais madaraka na mamlaka mengi na makubwa mno.

Labda hiyo ndo sababu ya watu kumwangalia Rais kwa mambo mengi.

Tuna mihimili mitatu ya serikali lakini kusema ukweli, mhimili wa Rais ndo wenye nguvu nyingi na ushawishi mkubwa sana.

Tulikosea kuingia [kurudi] katika vyama vingi bila ya playbook [katiba] mpya.

Afrika Kusini hawakuendelea kuitumia katiba ya Makaburu baada ya 1994.

Kuna sababu...
 
Wakuu wangu Nguruvi, Kiranga, NN, na wengine hapa sasa ndio mjadala unapoanza kunoga. Kuna issue ambazo mmezionesha na ambazo ni za msingi. Nitajaribu kuzijibu kwa kiasi kukicha naendelea kutafakari hoja zenu na kupanga majibu ya kuwashawishi.
 
Umetoa wazi zuri sana, Ila swala la kuziboresha shule chakavu hasa za msingi za vijijini sidhani sana kama linahaja ya kusubiri mfuko. Ni swala linalohitaji utashi wa viongozi wa shule husika, wananchi, viongozi wa serikali wa kata, wilaya au mkoa mbunge, wadau wa elimu nk.

Ikiwa shule ilianzishwa miaka ya sabini au themamini ni dhairi itakuwa imetoa wahitimu wengi ambao sasa wana kazi nzuri au ni wafanya biashara wakubwa, hawa ni wadau muhimu sana katika kuchangia maendeleo ya shule ikiwa watatumiwa vizuri. Sidhani kama kuna mdau kama Doctor, Mwl., Eng, au kiongozi atakataa kuchangia ujenzi wa shule aliyosoma, labda kuwe na dalili za ufisadi.

Kuna baadhi ya vitu inapaswa viongozi wa chini wawe wabunifu tumpunguimzie Mh. Raisi majukumu madogo madogo yeye abaki na mambo kakubwa kama Ndege, SGR, Nyerere George, Mabarabara na Madaraja nk. Taifa hili ili liweze kupiga hatau kwa haraka linahitaji viongozi wahamasishaji na wanao jitoa kwa kila hali haijalishi upo katika ngazi gani ya utumishi. Ni bahati mbaya sana watu wenye maono huwa sio wengi, na wakitokea huwa wanakwamishwa kweli.

Tufike mahali kama taifa tubadilike tufanye mapinduzi ya kimaendekeo sisi wenyewe tuanze na ngazi ya mtaa, kijiji, kata mpaka Taifa, na hii tutaweza endapo tutachagua viongozi bora hasa hawa wa serikali za mitaa, maana ndio tupo nao karibu. Mimi huwa inaniuma kweli unakuta shule haina matundu ya vyoo wakati kuna viongozi wapo, Afisa elimu yupo, Mwl. mkuu yupo na wazazi wapo. Hii ni aibu kubwa kwa afisa elimu na Mwl mkuu maama wao wana elimu ya kutosha kuwahamasisha wazazi na wadau wafanye kitu.
 
BRN ulikuwa Ni utapeli fulani
Kimsingi unachopendekeza kingefanya vizuri iwapo BRN ingeendelezwa na kuboreshwa. BRN ilijikita kwenye tija katika UZALISHAJI na utafutaji wa rasilimali ili kutekeleza miradi/mipango ya kimkakati ya nchi. Hiki unachopendekeza kimejikita kwenye matumizi ya tulichonacho bila kubainIsha tunakiongezaje. Kama nchi, tatizo kubwa lipo kwenye tija katika uzalishaji.

Aidha kwa upande wa matumizi, matatizo makubwa tuliyonayo ni kutokuwepo kwa rasilimali fedha yenye kutosha kutekeleza miradi mikubwa ya kimkakati (ikiwemo hii unayoipendekeza) na matumizi yasiyoendana na thamani halisi ya fedha (value for money).

Awamu ya 5 inachukua hatua nzuri kwenye tatizo la pili lakini hakuna hatua za wazi zinazochukuliwa kwenye tatizo la kwanza. BRN lengo lake lilikuwa kutatua tatizo la kwanza, ndio maana ilibainisha maeneo 6 ya kimkakati kuongeza/kuchochea tija katika uzalishaji (kilimo, nishati, elimu, miundombinu ya usafirishaji, maji, na utafutaji wa rasilimali). Nadhani ni vema wakati mwingine pia tungejibiidisha katika kuboresha vile vilivyoanzishwa kwa kufanya viwe na manufaa zaidi. Nchini Mexico, President Zedillo alianzisha PROGRESA. Rais mpya alipoingia hofu ilitanda kwamba huenda angeachana na mpango huo, hata hivyo aliuboresha kwa kuondoa mapungufu yaliyokuwepo na kuiita OPPORTUNIDAS.

Jambo unalopendekeza ni zuri lakini limejikita kwenye kuigawanya keki pekee pasipo kuweka mipango ya kuiongeza hiyo keki ili igawanyike vizuri tena kwa muda mrefu. Hizo asilimia unalopendekeza zitolewe kutoka utaliI na madini ni vema utueleze how currently you gonna finance the gap unayochukua. Hivyo vyanzo vingine sio endelevu. For how long tutaendelea kuwa na wahujumu uchumi na mafisadi na makinikia ili tuweze kuwa na uendelevu wa fedha za kuendesha na kutekeleza miradi hiyo?

Lakini pia kuna duplication kadhaa katika pendekezo lako. check majukumu ya TARURA juu ya barabara za vijijini, Mfuko wa Elimu/Mamlaka ya Elimu juu ya ukarabati wa shule nk.

Kuhusu uanzishwaji na uendeshaji wa mfuko, Kiranga na Nguruvi3 wametoa angalizo zuri la kujikita kwenye uimarishaji wa taasisi na jamii inayoweza kufikiri, kuanzisha, na kuendeleza au kuendesha mipango yao badala ya kutegemea nguvu ya aliyepo juu. Je, ukianzishwa kwa nguvu ya aliyepo madarakani, vipi anayemfuata akiwa na mtizamo tofauti? Si ndio yatakuwa ya BRN?

Namalizia kwa kusema, jukumu kubwa (binding constraints) katika uchumi wetu kwa sasa ni namna ya kuongeza tija katika uzalishaji na kutengeneza society inayoweza kuzalisha kuendana na mahitaji ya Dunia ya sasa. Haya yakifanyika, nyumba za tembe zitabaki kuwa historia kama mfano uliotolewa na Nguruvi3 hapo juu kuhusu Kilimanjaro. Nadhani rebranded BRN haiepukiki kabla ya kuanzisha TNRDF/TANAREDEF.
 
Hello Mwanakijiji, Ni wazo zuri.

Nashauri Serikali ipunguze Kodi kwenye Cement, Nondo na Mabati.

Embu fikiria Cement kutoka Pakistan iwe rahisi kuliko au sawa na Cement ya Tanzania. Kumbuka Cement ya Pakistan imesafirishwa umbali na Bado Wana faida.

Serikali yenyewe Ina makosa katika mifumo ya Kodi, hasa vitu vya kuwaletea wananchi maendeleo.

Pili: Serikali iwawezeshe wananchi na Sio kuwalemaza akili kwa kuwapa vitu bure...yaani kujengewa bureee...! Ni aibu.

Serikali itafute masoko ya mazao, wananchi walime kwa wingi...na watauza mazao...wapate pesa. Hivyo uwezo Wa kujenga Nyumba wanao. Watu wafanye Kazi.

Serikali ijenge miundo mbinu ya irrigation systems... maeneo mengi yalimwe. Huo mfuko Ndio ujenge irrigation system na majosho....

Hapa Kazi Tuuuuu.
 
View attachment 1241124

Mkazi wa Kijiji cha Nohli, Wilaya ya Bahi mkoani Dodoma akihifadhi mazao juu ya paa la nyumba kama alivyokutwa kijijini. PICHA: IBRAHIM JOSEPH (Nipashe)
​
Na. M. M. Mwanakijiji

Tumekuwa tukiona mara kwa mara Rais John Magufuli akiagiza utekelezaji wa miradi mbalimbali ya maendeleo. Na tumeona miradi mbalimbali ikitekelezwa kwa kasi kubwa na kwa haraka karibu kila kona ya nchi. Ni katika mwanga wa haya yanayoendelea na katika kufikiria jinsi gani ya kuweka mfumo unaoweza kujiendesha na kuwa wa kudumu (haya yasije kuisha Rais akimaliza muda wake 2025). Hii itakuwa ni sehemu moja ya Rais kuacha alama ya kudumu ya utendaji wake mahili wa kuhalakisha maendeleo ya haraka ya Taifa letu. Haya ni mawazo yangu tu naamini wengine wanaweza kukosoa, kuongezea, kusahihisha na hata kuleta mawazo bora zaidi na labda wahusika wanaweza kupata mawazo na wao wenyewe na wakayaongeza haya na hatimaye tukawa na kitu kizuri ambacho tunaweza tukaona kikiacha alama kuwa na sisi tuliwahi kuwepo. Lengo hasa ni kuhakikisha kuwa tunatengeneza kitu sambasamba na mfumo wa kawaida wa bajeti – kitu ambacho tayari kimetokea – na sasa kukifanya kiwe rasmi.

JINA LA MFUKO

(Kiingereza) Tanzanian National Reconstruction and Development Fund TNRDF/TANAREDEF
(Kiswahili) Mfuko wa Maendeleo na Ujenzi Mpya wa Taifa Tanzania– MUMT

Mfumo uanzishwe kwa agizo la Rais au kwa Sheria ya Bunge.

Lengo la Mfuko:
  • Kukusanya fedha zote ambazo zitakuwa nje ya Bajeti ya Taifa kwa ajili ya kuanzisha, kusimamia, na kuendeleza miradi maalum ya maendeleo.
  • Mfuko utajiwekeza katika maeneo makubwa matatu:
  • Ujenzi wa nyumba nafuu (affordable housing) lengo ikiwa ni kuwaondoa wananchi wa Tanzania ndani ya miaka 10 kutoka kwenye nyumba za udongo, nyasi na tembe. Msingi mkubwa ni nyumba za vijijini. Lengo ni kuingiza nyumba za matofali ya kuchoma na vigae zisizopungua 500,000 kwa mwaka ifikapo 2025. Ifikapo 2030 Tanzania iwe imeondoka na nyumba za ujima.
  • Ujenzi wa shule za kisasa za msingi kwenye maeneo ambayo bado yana shule zilizochakaa na ambazo ni aibu ya Taifa.
  • Uunganishwaji wa barabara za wilaya na wilaya.
  • Kufadhili miradi yoyote yenye manufaa kwa umma inayohitajika kwa haraka na ambao ukamilishaji wake hauwezi kuzidi zaidi ya mwaka mmoja. Miradi hiyo yaweza kupendekezwa na chombo chochote n ahata mtu yeyote lakini ni lazima iridhiwe na Rais na Mfuko. Kwa hili, Mfuko unaweza kuweka utaratibu wa kukaribisha maombi ya ufadhili kutoka mtu, taasisi, au chombo chochote kile. Mfuko hautatoa ufadhili kwa miradi au taasisi binafsi isipokuwa kama ni lengo 4.
  • Kutoa ufadhili au udhamini wa kifedha kwa makampuni ya Kitanzania (ambayo yanamilikiwa kwa asilimia 100 na Watanzania) ambayo yanataka kupanua biashara zake au masoko yake katika eneo lolote la Afrika ya Mashariki na Kati (maeneo ya EA au SADC). Kwa lengo hili mfuko utaanzisha Tanzanian Overseas Private Investment Corporation (TOPIC). Lengo kubwa la eneo hili la mfuko ni kufanya makampuni ya Tanzania kupenya na kustawi. Taratibu zinaweza kuwekwa kwa jinsi gani makampuni hayo yatarudisha ufadhili huo wa mfuko (ama kama mikopo ya bei nafuu au katika mfumo wa kodi na ada mbalimbali). Mfano wa kitu kama hiki ni kampuni ya Overseas Private Investment Corporation (OPIC) ya Marekani.

Uendeshaji wa Mfuko:

Mfuko huu unaweza kuanzishwa kwa njia mbili – kwa haraka kwa kutumia Agizo la Rais au kwa kutumia utungwaji wa sheria utakaoweka utaratibu wa uendeshaji wa mfuko huu. Lengo kubwa ni kuruhusu ‘flexibility” ya mfuko kuweza kufanya kazi zake. Lakini vyovyote vile itakavyokuwa:
  • Mfuko utasimamiwa na Rais au Makamu wa Rais
  • Wajumbe wake watatoka Pande zote za Muungano
  • Wajumbe wake wataangalia uwiano wa kijinsia
  • Usiwe na wajumbe zaidi ya 10 na Kura ya Rais au Makamu wa Rais itakuwa na veto
  • Wajumbe watatumikia miaka mitatu na inaweza kurudiwa mara moja tu kwa kila mjumbe (kwa kikomo cha mihula miwili).
  • Uteuzi wa wajumbe utazingatia fani za uhandisi, sayansi, usimamiaji miradi, utawala na sheria. Na kila mjumbe atakuwa na kura moja.
  • Mjumbe hatoteuliwa kama anashika nafasi yoyote ya kisiasa (ama ya kuteuliwa au kuchaguliwa) ukiondoa Rais na Makamu wa Rais. Na mjumbe yeyote atakayepata nafasi ya kisiasa atapoteza nafasi yake.
  • Taratibu za mafao na marupurupu ya wajumbe yataanishwa katika uundwaji wa mfuko.
  • Mfuko utakuwa na Mkaguzi wake wa Ndani (internal auditor) lakini pia kwa wakati wowote ule na kwa kawaida utakuwa ni sehemu ya ukaguzi wa kawaida au usio wa kawaida wa Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Serikali (CAG).
  • Mapato na Matumizi ya mfuko kila mwaka hadi senti ya mwisho yatakuwa yanawekwa hadharani na kwenye miradi inayotekelezwa na mfuko.
Vyanzo vya Fedha za Mfuko
  • Fedha zote zinazokusanywa kutoka katika kesi za ufisadi na uhujumu uchumi au zile zinazotaifishwa
  • Fedha zote zinazotokana na makubaliano ya maridhiano kama zile za makanikia au kesi za kimataifa ambazo Tanzania inashinda
  • 2% ya mapato yote ya mauzo ya madini (yaani, kila yanapouzwa madini ndani na nje asilimia 2 inaenda kwenye mfuko huu)
  • 1% ya mapato yote ya utalii
  • Mfuko unaweza kuwekeza kiasi cha fedha (ambacho hakitazidi 15% ya fedha za mfuko) na kujipatia mapato kwa njia hiyo.
Yatokano:

Kadha wa kadha.

BARUA PEPE

NIANZE KWA KUKIRI KUWA UKIAMBIWA "USHAURI WA KIZALENDO" BASI USHAURI HUU NI MIONGONI MWA MAWAZO YA KIZALENDO KWELIKWELI!!!. KWA MSINGI HUO NINAKUBALIANA NA MZEE MWANAKIJIJI, KWA ASILIMIA MIAM MOJA.

NAAMINI MH. RAISI, AU WASHAURI WAKE, WAMEKUSOMA, NA WATAUTENDELA KAZI
 
Ata ikianzishwa mfuko wa namna gani haiwezi kupiga hatua kubwa, sababu ni yeye kuviingilia na kutaka kila ushauri yeye ndo atoe na kabla maamuzi lazima aulize na kutukana watu. Kama mtu alifanya utafiti wa kifedha pekeyake na kuamuru benki ijengwe. Bora mnyamaze kodi zetu zitumike kwa hizo taasisi chache zilizopo.
 
Mambo mengi uliyotaja yanashughulikiwa na MKURABITA, MKUKUTA, TASAF, TARURA, REA, NHC. Nilitarajia useme mengine yavunjwe au kuimarishwa chini ya mwavuli wa taasisi unayopendekeza. Ikiwa si hivo, basi unachoshauri ni sawa na alichofanya JMK - Big Results Now na kila mtu anajua nini kilipata taasisi hiyo. Tusifikie kila Rais aanzishe jambo lake, nini dira ya nchi ambayo kila Rais atapaswa kuifuata????

Tujiondoe kwenye utitiri wa taasisi zenye malengo dhaifu au ya kisiasa. Tunashindwa kuona malengo ya taasisi hizo kwa sababu uongozi wake una kasoro nyingi, malengo yake kuingiliana hivo kugombea kiasi kidogo cha pesa. Kuanzisha taasisi mpya sio lazima ilete tija - tuangalie hizi zilizopo zina mapungufu gani na tufanye nini ili malengo yake yatimie.
 
Mkuu

1. Sijaona mahali panapoeleza ikiwa ujenzi wa nyumba ( Ukiacha shule na barabara) utakuwajeJe, wananchi watakopeshwa hizo nyumba? kuna mahali nadhani sijaelewa, ufafanuzi tafadhali

Hili hapa ni suala la kupanga tu vizuri tu. Ninaposema serikali (kupitia mfuko wetu huu) ishiriki kweny ujenzi wa nyumba na kuwasaidia watu kutoka kwenye nyumba za tembe mengi yanaweza kufanyika.
- Kwa mfano, kuanzisha mashirika ya umma kama Fannie Mae na Freddie Mac (mashirika ya Serikali Kuu ya Marekani) ambayo yanatoa udhamini kwa mabenki na taasisi za fedha kuhakikisha kuwa watu wenye kipato cha chini wanaweza kuaccess mikopo ya ununuzi wa nyumba. Kama hawa mabepari waliokubuhu waliona kuwa mfumo wa soko na sekta binafsi peke yake haiwezi kuharakisha accessibility ya home ownership naamini hata sisi mabepari uchwara tunaweza kufikiria kitu.

- Serikali inaweza ikajenga nyumba (kwa gharama ya asilimia 100) lakini ikatumia njia ya "lease to own" au "rent to own" na vijana wanaoanza ajira za kudumu wakawa wanapewa kipaumbele. Lengo ni kuhakikisha kuwa vijana hawa ndani ya miaka kama 20 hii wanaweza kuzimiliki nyumba hizi au hata kutransfer mkopo wao kwenye nyumba ya serikali (kwa mfano kama wakihama mahali).

- Serikali kwa kushirikiana na taasisi binafsi inaweza kuweka mpango kwa mfano wa kusaidia watumishi wake ambao wana miaka kama 15 kabla ya kustaafu kuweza kuanza kumiliki nyumba ambazo serikali itakuwa imezijenga. Wanaendelea kufanya kazi huku wanalipia nyumba mahali fulani; siku ile wanastaafu utumishi wa umma au hata kwenye taasisi ambayo serikali imeingia nayo mkataba watu hao wanakabidhiwa funguo za nyumba zao kwenye miji ya chaguo lao (wanaokenda kustaafia)

- Kwa watu wa vijijini hili linaweza kwenda kuwa moja kwa moja kwa serikali kujenga na kutransfer hizi nyumba kwa watu binafsi kwa punguzo kubwa la fedha ikiwemo kwa mfano kutaka kuwepo na "sweat equity". Kama mkulima anaweza kulima, akipewa nafasi ya kuchoa maji, kubeba mbao, au kufyatua matofali yanayolipiwa na serikali anaweza kuwa na umiliki. TUnaweza kujifunza kupitia taasisi kama Habitat for Humanity.

- kuna namna nyingi za kuweza kulifanya hili na nina uhakika tuna vichwa vya kutosha kuweza kufikiria mechanisms ya hili.
2. Kuanzisha miradi 3 (Nyumba, shule na barabara) kwa mazingira yetu ni wazo baya.
Hatuna utamaduni wa kufanya tathmini( evaluation) ya mradi mmoja mmoja.
Kuwa na miradi 3 itakuwa vurugu na mwanzo wa kupoteza uelekeo

Kwanini Mkurabita na ''MEMKU'' havikufanikiwa kuondoa umasikini na kujenga shule?
Kuna tathmini yoyote iliyowahi kufanya ili kujua mafanikio au kushindwa kwake?

Haya peke yake si sababu ya kutosha kutoanzisha kitu kingine. Bila ya shaka kabla ya kuamua kufanya kitu kama hiki ni muhimu kuangalia ni wapi tunataka hasa kutoa msaada. Na katika hili ni lazima kuwe na tathmini ya miradi mbalimbali ambayo imejaribiwa na kushindikana na kuangalia wapi tunaweza kuiboresha na wapi huu mfuko utakuja na kusaidia. Naomba uzingatie kuwa lengo la mfuku huu siyo "REPLACEMENT" BALI "SUPPLEMENT".

3.Wajumbe watoke pande mbili za muungano.
Hapa ni kuingiza politics bila sababu
Kwanini tulikuwa na Mkurabita halafu Mkuza huko upande mwingine.

Bahati nzuri au mbaya siasa ni sehemu ya maisha ya kitaifa na ya jamii yeyote ile. Siyo kila kuingiza siasa mahali ni jambo baya. Suala la muhimu ni kuona umuhimu wa kufanya hivyo. Kwa mfano, kama mfuko utataka kufanya mambo sehemu yoyote ya Zanzibar itakuwa ni makosa kukosa hata mjumbe mmoja katika watendaji wa mfuko huo. Huu ni mfumo wetu tuliojijengea Tanzania na si siasa tu ni utaratibu wa kawaida. Kwa hiyo hili la kuhusisha sehemu zote za Muungano siyo tu ni la lazima lakini haliepukiki. Isipokuwa kama tunasema haya matatizo ni ya bara tu na Zanzibar waje na mfumo wao (kitu ambacho kinawezekana kabisa). Tukifanya hivyo tutakuwa bado tumefanya siasa.

4. Rais au Makamu kuwa na 'veto'
Hiyo ni kuondoa nguvu ya ushindani wa mawazo. Ikiwa ni project ya umma kura ya veto ni ya nini?

Lengo la 'veto' hapa siyo siasa tu bali ni kulazimisha maamuzi. Veto haitumiwi kiholela tu bali pale inapotokea kuna kufungamana kwa kura. Lengo ni kuhakikisha kuwa maamuzi yanafikiwa na hatua zinachukuliwa na siyo mijadala isiyokoma. Kwa hiyo hata matumizi ya hiyo veto yatawekwa bayana si lazima kwenye kila jambo veto itakuwa ni ya lazima. Hili si jambo kubwa kivile.

5. Mafao na marupu rupu ya wajumbe yatapangwa.
Kwanini kusiwe na waajiriwa kama taasisi nyingine ili kuondoa vurugu za marupu rupu.
Je, tunajifunza nini kutoka bodi kama za Utalii!

Hili ndio maana nilisema vile utaratibu wowote wa ajira utawekwa. Marupurupu (benefits) ni taratibu za kawaida za ajira. Sasa ukimwajiri mtu utampa mshahara na maslahi yake mengine. Sioni tatizo kwanini hili lisiwekwe. La maana tena ni kuhakikisha tu kuwa kila kitu kinawekwa utaratibu mzuri na kuondoa marupurupu yasiyo ya lazima au ambayo yanaua lengo lenyewe. Lengo ni kujifunza hata yaliyotokea kwenye bodi ya utalii na sehemu nyingine ambapo marupurupu yalikuwa ni sababu kubwa ya ufisadi katika taasisi.

6. Vyanzo viwe fedha kama za ufisadi
Mahakama ya mafisadi imefikia wapi?
Kwanini tunaamini '' ufisadi'' utakuwa sustained. Je, tumekata tamaa ya kupigana na ufisadi?

Haya ni mapendekezo tu. Ufisadi upo na utakuwepo kwa kadiri ya kwamba wanadamu bado wapo. Hata tuudhibiti kiasi gani bado utakuwepo na hasa kama hali ya uchumi wetu itaendelea kukua. Sasa kwa kadiri tunavyoudhibiti vile vile tunatumia mifumo kuhakikisha fedha zinarudi kwa Watanzania. Sizungumzii hatua kama ya kuzungumza na watuhumiwa. Nazungumzia mfumo wa kawaida hata wa mahakama ambapo baada ya watu kukutwa na hatia, mali za kutaifishwa au kufilisiwa au kupigwa faini sehemu ya hizo fedha (hata zote ikiwezekana) zinaenda kwenye huu mfuko.

7. Kwanini vikao Bunge vinavyochukua fedha nyingi visipunguzwe ili zielekezwe katika miradi.

Pendekezo murua. Siyo tu vikao, hata idadi ya wabunge na mawaziri na watendaji wengine inaweza kupunguzwa. Sidhani kama kwa nchi kama ya kwetu kuna sababu ya kuwa na wabunge wengi tulionao. Tanzania kiukweli kabisa hiitaji wabunge zaidi ya 200. Fyekelea mbali wabunge 100 unaokoa kiasi kikubwa, unatumbukiza kwenye mfuko.

8. Ni bora kutafuta chanzo cha fedha cha uhakika kuliko kutegemea ufisadi.
Mfuko wa Mbunge ufutwe ni chanzo cha uhakika kuliko kusubiri fedha za wezi ikiwa watakamatwa!

Hii ingefutwa siku ya kwanza tu baada ya kupitishwa mfuko huu. Niliyapanga haya madudu enzi zile na bado sijaona sababu yake. Lengo lake ni sawa na hili lakini bahati mbaya ilikuwa ni namna ya kumpa mbunge 'ujiko' fulani hivi.

9. NHC imeshindwa (kwa mujibu wako)
Je imeshindwa kama taasisi au imeshindwa kusimamiwa kama taasisi na wenye dhamana.
Imeshindwa katika pande zote - kama taasisi (lengo na muundo wake ulibadilika) na pia umeshindwa kama wenye dhamana ya ujenzi wa nyumba. Binafsi, NHC ingekuwa absorbed na mfuko huu (chini ya mfuko) labda kwa kutekeleza jibu langu la kwanza hapo juu kuhusu mashirika ya serikali.

Nitaendelea kujibu yale maswali mengine baadaye. Ngoja nijenge nchi ya Trump kwanza wakati naifikiria nchi yangu.
 
Mwanzoni miaka ya 1980 marehemu Sokoine alianzisha Mfuko wa Rais wa Kujitegemea (Presidential Trust Fund/PTF for Self Reliance)
kwa yeye kuchukua kiasi cha mshahara wake wa kila mwezi na kudumbukiza humo, baadae serikali iliona aibu ikabidi mfuko mkuu wa serikali walau usaidie jitihada hizi. Ni bahati mbaya sana mfuko huu pia kimekuwa kichaka cha watu kujipatia fedha tofauti na malengo yake mazuri ya mwasisi wa mfuko.

Kigezo kingine ni ongezeko la watu kwa wastani wa asilimia 3.0 kwa mwaka, kaa ukijua unapunguza maskini na wengine wanazaliwa!! Nchi za Scandinavia zilianzisha TASAF zao na kufanikiwa kuondoa umaskini kwa miaka si chini ya sabini huku elimu ya uzazi wa mpango ikitiliwa maanani.

Kama nchi hatuwezi kukata tamaa kupambana na umaskini tulionao ni jukumu la serikali kuwa na Taasisi imara/mathubuti wakati ikiwaletea wananchi wake maendeleo.
 
Mkuu

10. Kuna mikoa (naomba niudhi watu) kama Kilimanjaro, nyumba za nyasi zinafutika kuliko maeneo mengine nchini. Ni kwanini iwe hivyo na siyo Dodoma au Singida?
Hili ni swali zuri lakini pia ni swali lenye udhanifu mwingi. Mikoa kama Kilimanjaro haina maana ina nyumba bora kwa kila mtu na kwamba haiitaji kuinua kiwango cha nyumba za watu wake. Bila ya shaka kuna maeneo ambayo watu wamejenga na sababu zinazojulikana na watu wengine wanaweza kujifunza kutoka huko. Nina bahati ya kupita pita pande hizo na unaweza kuna maendeleo makubwa ya nyumba na changamoto zilizopo.

Nini siri ya mafanikio yao! na kwanini isifanyike analysis ya kujua chanzo cha mafanikio yao!
Sidhani kama kuna siri; ukitaka kufuata siri yao kwa kila mkoa uige itachukua muda mrefu sana kuweza kufanikiwa.

11. Kwanini tusifute kodi kwa vifaa vya ujenzi kama ilivyo kwa matrekta ili kuwawezesha wengi kujenga nyumba (affordable)

Hili pia ni wazo zuri sana. Hili litachochea watu wenye uwezo na ambao hawataki kuingia madeni kuweza kujenga vile vile. Lakini kama kuna kujifunza kwa wenzetu ni kuwa watu wengi kwenye nchi za wenzetu hawajengi nyumba zao wenyewe kwa gharama zao. Ni watu wachache sana wenye uwezo wa kumudu kujenga nyumba zao. Lakini, kwa nchi kama ya kwetu; kama tunataka kuchochea sekta ya ujenzi wa nyumba mifumo ya kodi, tozo mbalimbali n.k inahitaji kuangaliwa ili kuchochea makampuni kujenga nyumba nafuu kama unavyopendekeza. Lakini, kutegemea kila mtu ajenge nyumba yake na hivyo nchi nzima kupiga hatua ya haraka ya makazi sidhani kama inawezekana. Haijawahi kujaribiwa mahali popote duniani bila ushiriki wa moja kwa moja (direct participation) ya serikali au umma.

12. Tumetumiaje taasisi kama chuo cha ardhi kutafuta suluhu ya ''affordable house''

Hili ni swali zuri sana na sijajaribu kutafuta jibu lake kwa sababu sijui kama Chuo cha Ardhi kinashiriki vya kutosha katika suala hili la makazi au zaidi katika kupanga na kutathmini matumizi ya ardhi na kuandaa wataalamu mbalimbali wa ardhi. Labda, kunahitajika kuwa na taasisi ya kitaalamu (research institute) ambayo itaangalia masuala ya makazi?
 

Yes, hata nyumbani wapo; hata hapa Detroit wapo. Wana ushirika mkubwa sana wa watu. Lakini kitu kingine wanachofanya ni kuuza vifaa mbalimbali vya ujenzi kwa bei nafuu kwenye "Restore Stores". Hivi vifaa ni vile vilivyoachwa kwenye ujenzi na makampuni, au vilivyoondolewa kwenye majengo yaliyokuwa updated n.k na watu wengine wanaweza kuvipata kwa penny for a dollar. Kuanzia milango, madirisha n.k.
 
Kama nchi hatuwezi kukata tamaa kupambana na umaskini tulionao ni jukumu la serikali kuwa na Taasisi imara/mathubuti wakati ikiwaletea wananchi wake maendeleo.

Mojawapo ya mambo ambayo yananikera kimipango ni kuwa bado hatujatengeneza mipango inayotangulia matarajio yetu. Yaani, mipango yetu mingi ina malengo ya kukidhi mahitaji ya sasa. Haiangalii projection ya miaka kama hamsini mbeleni. HIvyo, mara zote tunajikuta tunakimbiza kukutana na mahitaji badala ya kuyatangulia. Mradi wa Umeme wa Stiegler's Gorge labda ni wa kwanza ambao kukamilika kwake kutakuwa kumetangulia kwa kiasi kikubwa mahitaji yetu.
 
Tunaweza fanya kwa zile zinazo simamiwa kwa namna tofauti. Tuige kama vile TANROADS,TARURA,(TARUWASA),REA walau imetupo matokea chanya kwa muda mfupi. Ukitazama hivi vyombo uniformity imekuwa kubwa sana hivyo kupelekea utekelezaji wa miradi iliyochini yao kufana.

Rais aendelee kuimarisha taasisi zilizopo ili ziweze kujenga dira ya haya unayotamani kutokea kwa kutengeneza majina mapya ya usimamizi.

Maswali yako na hoja zako za msingi kweli kweli. NImejibu baadhi wakati namjibu Nguruvi hapo juu. Lakini pia nakubaliana na wewe kuwa ipo haja ya kuimarisha taasisi zilizopo. La muhimu kuzingatia hapa ni kuwa sipendekezi kitu ambacho kitachukua nafasi na kazi za taasisi nyingine (replace); pendekezo langu zaidi ni katika kuongezea (supplement) kile ambacho tayari kinafanyika. Ni wazi kuwa hata vile tayari vinafanyika vitahitaji kuangaliwa na kuboreshwa kama tunataka kweli mafanikio ya haraka na ufanisi.
 
View attachment 1241124

Mkazi wa Kijiji cha Nohli, Wilaya ya Bahi mkoani Dodoma akihifadhi mazao juu ya paa la nyumba kama alivyokutwa kijijini. PICHA: IBRAHIM JOSEPH (Nipashe)
​
Na. M. M. Mwanakijiji

Tumekuwa tukiona mara kwa mara Rais John Magufuli akiagiza utekelezaji wa miradi mbalimbali ya maendeleo. Na tumeona miradi mbalimbali ikitekelezwa kwa kasi kubwa na kwa haraka karibu kila kona ya nchi. Ni katika mwanga wa haya yanayoendelea na katika kufikiria jinsi gani ya kuweka mfumo unaoweza kujiendesha na kuwa wa kudumu (haya yasije kuisha Rais akimaliza muda wake 2025). Hii itakuwa ni sehemu moja ya Rais kuacha alama ya kudumu ya utendaji wake mahili wa kuhalakisha maendeleo ya haraka ya Taifa letu. Haya ni mawazo yangu tu naamini wengine wanaweza kukosoa, kuongezea, kusahihisha na hata kuleta mawazo bora zaidi na labda wahusika wanaweza kupata mawazo na wao wenyewe na wakayaongeza haya na hatimaye tukawa na kitu kizuri ambacho tunaweza tukaona kikiacha alama kuwa na sisi tuliwahi kuwepo. Lengo hasa ni kuhakikisha kuwa tunatengeneza kitu sambasamba na mfumo wa kawaida wa bajeti – kitu ambacho tayari kimetokea – na sasa kukifanya kiwe rasmi.

JINA LA MFUKO

(Kiingereza) Tanzanian National Reconstruction and Development Fund TNRDF/TANAREDEF
(Kiswahili) Mfuko wa Maendeleo na Ujenzi Mpya wa Taifa Tanzania– MUMT

Mfumo uanzishwe kwa agizo la Rais au kwa Sheria ya Bunge.

Lengo la Mfuko:
  • Kukusanya fedha zote ambazo zitakuwa nje ya Bajeti ya Taifa kwa ajili ya kuanzisha, kusimamia, na kuendeleza miradi maalum ya maendeleo.
  • Mfuko utajiwekeza katika maeneo makubwa matatu:
  • Ujenzi wa nyumba nafuu (affordable housing) lengo ikiwa ni kuwaondoa wananchi wa Tanzania ndani ya miaka 10 kutoka kwenye nyumba za udongo, nyasi na tembe. Msingi mkubwa ni nyumba za vijijini. Lengo ni kuingiza nyumba za matofali ya kuchoma na vigae zisizopungua 500,000 kwa mwaka ifikapo 2025. Ifikapo 2030 Tanzania iwe imeondoka na nyumba za ujima.
  • Ujenzi wa shule za kisasa za msingi kwenye maeneo ambayo bado yana shule zilizochakaa na ambazo ni aibu ya Taifa.
  • Uunganishwaji wa barabara za wilaya na wilaya.
  • Kufadhili miradi yoyote yenye manufaa kwa umma inayohitajika kwa haraka na ambao ukamilishaji wake hauwezi kuzidi zaidi ya mwaka mmoja. Miradi hiyo yaweza kupendekezwa na chombo chochote n ahata mtu yeyote lakini ni lazima iridhiwe na Rais na Mfuko. Kwa hili, Mfuko unaweza kuweka utaratibu wa kukaribisha maombi ya ufadhili kutoka mtu, taasisi, au chombo chochote kile. Mfuko hautatoa ufadhili kwa miradi au taasisi binafsi isipokuwa kama ni lengo 4.
  • Kutoa ufadhili au udhamini wa kifedha kwa makampuni ya Kitanzania (ambayo yanamilikiwa kwa asilimia 100 na Watanzania) ambayo yanataka kupanua biashara zake au masoko yake katika eneo lolote la Afrika ya Mashariki na Kati (maeneo ya EA au SADC). Kwa lengo hili mfuko utaanzisha Tanzanian Overseas Private Investment Corporation (TOPIC). Lengo kubwa la eneo hili la mfuko ni kufanya makampuni ya Tanzania kupenya na kustawi. Taratibu zinaweza kuwekwa kwa jinsi gani makampuni hayo yatarudisha ufadhili huo wa mfuko (ama kama mikopo ya bei nafuu au katika mfumo wa kodi na ada mbalimbali). Mfano wa kitu kama hiki ni kampuni ya Overseas Private Investment Corporation (OPIC) ya Marekani.

Uendeshaji wa Mfuko:

Mfuko huu unaweza kuanzishwa kwa njia mbili – kwa haraka kwa kutumia Agizo la Rais au kwa kutumia utungwaji wa sheria utakaoweka utaratibu wa uendeshaji wa mfuko huu. Lengo kubwa ni kuruhusu ‘flexibility” ya mfuko kuweza kufanya kazi zake. Lakini vyovyote vile itakavyokuwa:
  • Mfuko utasimamiwa na Rais au Makamu wa Rais
  • Wajumbe wake watatoka Pande zote za Muungano
  • Wajumbe wake wataangalia uwiano wa kijinsia
  • Usiwe na wajumbe zaidi ya 10 na Kura ya Rais au Makamu wa Rais itakuwa na veto
  • Wajumbe watatumikia miaka mitatu na inaweza kurudiwa mara moja tu kwa kila mjumbe (kwa kikomo cha mihula miwili).
  • Uteuzi wa wajumbe utazingatia fani za uhandisi, sayansi, usimamiaji miradi, utawala na sheria. Na kila mjumbe atakuwa na kura moja.
  • Mjumbe hatoteuliwa kama anashika nafasi yoyote ya kisiasa (ama ya kuteuliwa au kuchaguliwa) ukiondoa Rais na Makamu wa Rais. Na mjumbe yeyote atakayepata nafasi ya kisiasa atapoteza nafasi yake.
  • Taratibu za mafao na marupurupu ya wajumbe yataanishwa katika uundwaji wa mfuko.
  • Mfuko utakuwa na Mkaguzi wake wa Ndani (internal auditor) lakini pia kwa wakati wowote ule na kwa kawaida utakuwa ni sehemu ya ukaguzi wa kawaida au usio wa kawaida wa Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Serikali (CAG).
  • Mapato na Matumizi ya mfuko kila mwaka hadi senti ya mwisho yatakuwa yanawekwa hadharani na kwenye miradi inayotekelezwa na mfuko.
Vyanzo vya Fedha za Mfuko
  • Fedha zote zinazokusanywa kutoka katika kesi za ufisadi na uhujumu uchumi au zile zinazotaifishwa
  • Fedha zote zinazotokana na makubaliano ya maridhiano kama zile za makanikia au kesi za kimataifa ambazo Tanzania inashinda
  • 2% ya mapato yote ya mauzo ya madini (yaani, kila yanapouzwa madini ndani na nje asilimia 2 inaenda kwenye mfuko huu)
  • 1% ya mapato yote ya utalii
  • Mfuko unaweza kuwekeza kiasi cha fedha (ambacho hakitazidi 15% ya fedha za mfuko) na kujipatia mapato kwa njia hiyo.
Yatokano:

Kadha wa kadha.

BARUA PEPE
Wazo zuri mkuu sema utekelezaji wake utakuwa finyu,ni kama REA ina lengo zuri lakini Umeme tu hapo bagamoyo tu hakuna,nenda mwandege tu umeme hakuna,nenea vikindu karibu na DSM umeme hakuna,kama Tanesco wamewapa REA wasambaze umeme vijijini,mbona tu DSM tu umeme hakuna maeneo mengi? Hii si aibu kwa Tanesco?
 
Wazo zuri mkuu sema utekelezaji wake utakuwa finyu,ni kama REA ina lengo zuri lakini Umeme tu hapo bagamoyo tu hakuna,nenda mwandege tu umeme hakuna,nenea vikindu karibu na DSM umeme hakuna,kama Tanesco wamewapa REA wasambaze umeme vijijini,mbona tu DSM tu umeme hakuna maeneo mengi? Hii si aibu kwa Tanesco?
Sijaelewa haupo kwa sababu haujafika au haupo kwa sababu watu hawajamudu kujiunganishia?
 
Sijaelewa haupo kwa sababu haujafika au haupo kwa sababu watu hawajamudu kujiunganishia?
Haupo kwasababu fedha zinazokusanywa zinaishia kwenye matumbo na mifuko ya watu na wanashindwa kufanya malengo ya kuanzisha mradi(hawatimizi malengo yaliyokusudiwa ,fedha zinaishia katika upembuzi yakinifu,usanifu wa kina,warsha ,makongamano na semina elekezi),miradi mingi inasuasua.

Na hata ilo wazo lako wanaweza wakakusanya fedha za kutoka katika hivyo vyanzo na wasijenge hata shule moja au wakajenga nyumba moja ya uzinduzi kisha wanaanza tantalila na kupiga fedha kwa njia za janjajanja(semina elekezi,warsha,makongamao etc).
 
Back
Top Bottom