Uchambuzi
Predji na glavni sadržaj
26 Agosti, 2026 • 16:26
Chanzo: Kosovo Mtandaoni
Mkutano wa Harakati za kutofungamana na Upande Wowote yarejea Belgrade: Je, mataifa Kusini mwa Dunia yanaweza kuimarisha msimamo wao Belgrade Serbia kuhusu Kosovo?
Chanzo: Kosovo mtandaoni/MSP Srbije
Wakati ambapo dunia ilikuwa imegawanyika vikali kati ya Mashariki na Magharibi wakati wa Vita Baridi, kundi la nchi lilikataa kuchagua kati ya Moscow au Washington.
Hivyo ndivyo Harakati Isiyo ya Upande Wowote iliibuka, ambayo mkutano wake wa kwanza wa kihistoria ulifanyika Belgrade mnamo Septemba 1961.
Kile kilichokuwa kinaitwa "Dunia ya Tatu" leo kinajulikana kama "Kusini mwa Dunia," kinachojumuisha nchi nyingi barani Afrika, Asia, na Amerika Kusini, ambazo ushawishi wake katika mashirika ya kimataifa mara nyingi huwa wa maamuzi.
Wawakilishi wa nchi hizo zisizofungamana na upande wowote wanarudi Belgrade, Serbia kuadhimisha kumbukumbu ya miaka 65 ya kuanzishwa kwa Harakati za kutofungamana na Upande Wowote.
Wazungumzaji wa Kosovo Online wanatathmini kwamba ushawishi wa Harakati umepungua sana, lakini kwamba mawazo na kanuni ambazo inategemea zinabaki kuwa muhimu kama zilivyokuwa zaidi ya nusu karne iliyopita.
Wanasema kwamba suala la Kosovo bila shaka litakuwa miongoni mwa mada zitakazojadiliwa katika mkutano ujao.
Imeandikwa na: Lana Vesic
Miaka sitini na tano baada ya mkutano wa mwanzilishi, Belgrade itawakaribisha tena wawakilishi wa nchi zinazounda msingi wa kihistoria wa Harakati Isiyofungamana na Upande Wowote. Mkutano huo, uliopangwa kufanyika Agosti 31 na Septemba 1, 2026 pia utahudhuriwa na wawakilishi wa Troika ya sasa ya Harakati hiyo—Azerbaijan, Uganda, na Uzbekistan.
Rasmi Belgrade inaona mkutano ujao kuwa muhimu sana, pia kwa sababu maafisa wengi wakuu kutoka nchi wanachama na waangalizi wanatarajiwa kuhudhuria. Marais wanne, mawaziri wakuu watatu, na idadi kubwa ya mawaziri wamethibitisha ushiriki wao.
Tangazo rasmi la tukio hilo linasema kwamba, pamoja na kukumbuka mchango wa kihistoria wa Harakati, majadiliano yatazingatia urithi wake wa kudumu katika mazingira magumu ya kimataifa ya leo.
"Kuanzia Mkutano wa kwanza wa Belgrade hadi leo, dunia imebadilika, lakini thamani ya kanuni za msingi za Harakati Isiyofungamana na Upande Wowote—uishi kwa amani, uhuru na uadilifu wa eneo, usawa wa majimbo, heshima kwa sheria za kimataifa, na ushirikiano—inazidi muktadha wa kihistoria ambapo kanuni hizi ziliundwa," Serikali ya Serbia ilisema.
Uthibitisho upya wa kanuni
Katika mahojiano na Kosovo Online, mwanadiplomasia
Zoran Milivojevic alisema kwamba kanuni zilizoanzishwa kwa mara ya kwanza katika Mkutano wa Bandung Indonesia mnamo 1955 na baadaye kuthibitishwa tena katika Mkutano wa Kwanza wa Harakati Isiyofungamana na Upande Wowote huko Belgrade Yugoslavia ya zamani mnamo 1961 zilikuwa zikipata umuhimu tena licha ya mabadiliko katika uhusiano wa kimataifa.
"Kwanza kabisa ni uhuru na uadilifu wa eneo, kutoingilia kati, ushirikiano kwa usawa, na kadhalika. Kanuni hizi zote, ikiwa ni pamoja na ubora wa sheria za kimataifa, zitathibitishwa tena Jumatatu na Jumanne katika mkutano huko Belgrade, Serbia. Hilo ndilo kusudi lake muhimu. Jambo muhimu ni kwamba dunia inabadilika, utaratibu wa kimataifa unabadilika, na kanuni hizi zinasonga mbele tena katika shughuli na, ningesema, maslahi ya Kusini mwa Dunia, ambayo yatawakilishwa hapa. Serbia hakika itatumia hili. Itakuwa kitovu cha umakini, na kwa hivyo Kosovo na Metohija bila shaka zitakuwa mada," Milivojevic alisema.
Kwa kuzingatia mitazamo tofauti ndani ya Harakati, anaona mikutano ya pande mbili na nchi ambazo hazijatambua Kosovo kama muhimu sana.
"Katika mikutano ya pande mbili, tunapaswa kutarajia suala hili lipitiwe upya na kwa nchi ambazo hazijatambua Kosovo kuthibitisha tena msimamo huo huko Belgrade. Na katika tamko kuu au taarifa, hati yoyote itakayotoka katika mkutano huu, uhuru na uadilifu wa eneo hakika vitakuwa mstari wa mbele," Milivojevic alisema.
Akizungumzia umuhimu wa Harakati Zisifungamana na Upande Wowote kwa Serbia chini ya hali ya sasa ya kijiografia ya kisiasa, Milivojevic alisema kwamba thamani yake kubwa ilikuwa katika ukweli kwamba, licha ya kuwa na ushawishi mdogo kuliko wakati wa Vita Baridi (cold war), ilibaki kuwapo katika jukwaa la kimataifa.
"Harakati hii inasaidia kutokana na ukweli kwamba inaendelea kuwepo. Haijatoweka kutoka kwenye jukwaa la kisiasa duniani. Haibebi uzito kama ilivyokuwa hapo awali, lakini kanuni ambazo inategemea—maslahi ya Kusini mwa Dunia, mapambano dhidi ya ukoloni mamboleo, na kuthibitishwa tena kwa Mkataba wa Umoja wa Mataifa na sheria za kimataifa—zinapata umuhimu tena," Milivojevic alisisitiza.
Aliongeza kuwa vita na migogoro ya sasa inarudisha maswali ya kuheshimu sheria za kimataifa na kanuni za Mkataba wa Umoja wa Mataifa kwenye kitovu cha siasa za kimataifa.
"Kadri muda unavyopita, kanuni hizi zinarudi kwenye jukwaa la kimataifa na kupata umuhimu. Kwa maana hiyo, Serbia inapata hoja zenye nguvu zaidi katika kutetea uadilifu wake wa eneo na msimamo wake kuhusu Kosovo na Metohija," Milivojevic alihitimisha.
Mchambuzi wa kisiasa mwenye makao yake Pristina,
Nexhmedin Spahiu, alitathmini kwamba Harakati Zisizo na Upande Wowote ilikuwa imepoteza umuhimu wake kufuatia mwisho wa mgawanyiko wa dunia baada ya Vita vya Pili vya Dunia katika kambi pinzani, lakini alikubali kwamba Serbia, kama mrithi wa Yugoslavia, mmoja wa waanzilishi wa Harakati hiyo, bado inaweza kutumia ushirikiano wake na Harakati hiyo kuendeleza maslahi yake.
Mabadiliko ya hali ya kijiografia na ushawishi halisi
Spahiu alisema kwamba kambi mpya zilikuwa zimeibuka wakati huo huo, lakini kwamba Harakati hiyo bado ilidumisha kiwango fulani cha uzito wa kisiasa.
"Vikundi vingine vimeundwa, lakini kwa vyovyote vile, Harakati bado ina maana fulani. Ni muhimu sana kwa Serbia, kwa hivyo Serbia inaweza kuendelea kuitumia kuendeleza maslahi yake," Spahiu aliambia Kosovo Online.
Mada moja inayowezekana katika mkutano huo inaweza kuwa Kosovo. Hata hivyo, Spahiu anaamini kwamba majadiliano yoyote kuhusu suala hilo hayatakuwa na umuhimu mkubwa kwa Belgrade.
"Nchi nyingi ndani ya Harakati Isiyofungamana na Upande Wowote zimetambua uhuru wa Kosovo. Suala hili linaweza kujadiliwa, lakini halitakuwa na maana yoyote muhimu kwa Serbia," Spahiu alisema.
Aliongeza kuwa sauti za nchi hizo zinaweza kusikika katika majadiliano kama hayo, lakini akatathmini kwamba haziwezi kubadilisha chochote.
Umuhimu wa Kura za Global South katika Umoja wa Mataifa
Kwa upande mwingine, mwandishi wa habari
Zeljko Sajn aliiambia Kosovo Online kwamba mkutano huo, uliofanyika wiki moja tu kabla ya kikao cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa, ulikuwa na ujumbe mkali wa kisiasa unaohusiana moja kwa moja na juhudi za Serbia za kulinda uhuru wake na uadilifu wa eneo.
"Kuadhimisha miaka 65 ya kuanzishwa kwa Harakati Isiyo na Upande Wowote huko Belgrade kuna umuhimu wa kisiasa ingawa Serbia haina hadhi ya mwanachama kamili. Leo, Harakati Isiyo na Upande Wowote ina wanachama kamili 121, hasa nchi kutoka Afrika, Asia, na Amerika Kusini, ambazo zina nafasi muhimu katika Umoja wa Mataifa, na kura yao katika Baraza Kuu ina uzito sawa na ule wa Marekani, Uingereza, au Ufaransa. Ni muhimu sana kuzingatia hili kwa sababu Azimio 1244 kuhusu Kosovo na Metohija linaendelea kutumika. Ikiwa Umoja wa Mataifa siku moja utaamua tena kuhusu uhuru na uadilifu wa eneo na kurudi kwa Kosovo ndani ya Serbia, kura hizo zitakuwa muhimu sana. Zaidi ya nchi 80 zisizo na Upande Wowote hazijatambua Kosovo kama jamhuri huru na badala yake zinaheshimu uadilifu na uhuru wa eneo la Serbia," Sajn alisisitiza.
Akizungumzia kuhusu shinikizo linalotolewa na mataifa makubwa kwa nchi zinazoendelea, Sajn alibainisha kuwa nchi za Kusini mwa Dunia haziwezi kubaki bila kinga kabisa dhidi ya ushawishi wa kiuchumi na kisiasa, lakini kwamba vitendo vyao vilitokana kimsingi na Mkataba wa Umoja wa Mataifa, ambao Serbia pia inasisitiza.
"Mkataba huo una kanuni haswa ambayo Serbia inajenga msimamo wake, na mkutano huu huko Belgrade, wiki moja kabla ya Mkutano Mkuu, utatuma ujumbe muhimu wa kisiasa unaotetea uadilifu wa eneo na uhuru—yaani, kanuni za Umoja wa Mataifa, ambazo zinahitaji kuheshimiwa kwa sheria za kimataifa. Hii pia itakuwa moja ya hatua za kuanzia katika kuunda mustakabali wa Umoja wa Mataifa chini ya Katibu Mkuu mpya. Ndiyo maana ni muhimu sana kwetu kudumisha uhusiano mzuri na nchi Zisizofungamana na Upande Wowote, kwa sababu kwa pamoja zinachangia kura 121 katika Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa," Sajn alihitimisha.
View: https://m.youtube.com/watch?v=R91oad9m0Sk
Imeandikwa 26 Agosti, 2026 • 16:26