Consigliere
Platinum Member
- Sep 9, 2010
- 12,901
- 27,423
Kuna tofauti kati ya kwa wanadamu wenye maumbile na jinsia ya kike, na kuwa mwanamke mwenye sifa, tabia, mtazamo na utayari wa kuingia katika maisha ya ndoa.
Watu wengi wamekuwa na tabia ya kulalamikia tabia na mienendo ya wanawake wa siku hizi, katika maisha ya kawaida na hasa katika maisha ya ndoa. Lakini kabla ya kuwalaumu wanawake wote kwa ujumla, kuna swali moja muhimu tunapaswa kujiuliza, Je, kila mwanamke kweli ameumbwa, amekuzwa na yuko tayari kuwa mke?
Si kila mwanamke ni kwa ajili ya kuwa mke, kama ambavyo si kila mwanaume ni kwa ajili ya kuwa mume.
Inawezekana wanawake wengi wakatamani kuolewa. Hilo linaweza kutokana na ufahamu walioupata, elimu waliyopewa, mazingira waliyokulia, au utamaduni waliourithi kwamba kuolewa ni heshima, ni wajibu au ndiyo hatima ya mwanamke. Lakini kiuhalisia, mtu anaweza kutamani jambo kwa sababu amefundishwa kulitazama kama ndilo jambo sahihi, bila kuwa amejitathmini kama kweli jambo hilo linamfaa.
Hapa ndipo elimu na kujitambua vinapokuwa muhimu.
Kwa tabia, maumbile, historia, malezi na mazingira yao, wanawake wanatofautiana sana. Si sahihi kudhani kwamba kila mwanamke lazima aipite njia ileile au aishie katika ndoa. Kuna tabia ambazo katika jamii au mazingira fulani zinaweza kuchukuliwa kuwa ni kashfa, aibu au matusi kwa mwanamke, lakini katika mazingira mengine tabia hizo hizo zinaweza kuonekana tofauti kabisa na mtu akaheshimiwa au kukubalika.
Kwa mfano, kuna wanawake ambao katika baadhi ya tamaduni au mazingira wanaweza kutambulika kwa jina la malaya, lakini katika mazingira mengine wanawake wenye maisha au kazi zinazofanana na umalaya wanaweza kutazamwa kama, waburudishaji, na kila aina ya starehe za aina hizo, na wakaheshimiwa na kukubalika sana kuliko hata wake katika eneo hilo.
Hii inatuonyesha jambo moja muhimu: majina ambayo jamii inawapa watu si kila wakati yanaeleza kikamilifu wao ni nani.
Tatizo huanzia kwenye kutokujitambua
Inapotokea mwanaume anataka kuoa lakini yeye mwenyewe hajui yeye ni mtu wa aina gani, anahitaji mwanamke wa aina gani, na ndoa anayoiingia inahitaji maisha ya aina gani, hapo ndipo tatizo linapoanzia.
Mwanaume anaweza kuvutiwa na mwanamke, akampenda, akamfurahia au akavutiwa na mwonekano wake, halafu akaamua kwamba kwa sababu tu amempenda, basi huyo ndiye anayepaswa kuwa mke wake.
Lakini kumpenda mtu na kuwa na uwezo wa kujenga naye ndoa ni mambo mawili tofauti.
Kama nilivyoeleza kuhusu wanawake kuwa tofauti, ndivyo ilivyo kwa wanaume. Wote ni wahanga wa malezi, tamaduni, mazingira, matarajio ya jamii na maamuzi yao wenyewe.
Mwanaume ambaye hajui sifa anazotafuta kwa mwanamke wa kuoa anaweza kuingia kwenye ndoa bila kujua ameingia kwenye mfumo gani wa maisha. Anaweza kudhani kila mwanamke anapaswa kuwa na tabia zilezile kwa sababu tu wote ni wanawake. Hapo ndipo matatizo mengi ya ndoa huanzia.
Kati ya wanawake wengi, si wote wana nafasi moja
Tuchukulie mfano wa wanawake kumi na wanne.
Inawezekana kati yao kukawa na wanawake wawili au watatu ambao kwa tabia, mtazamo, ukomavu, malengo na utayari wao wanafaa sana kwa maisha ya ndoa. Lakini ukiwaangalia kwa macho tu, huwezi kuwaona wana alama iliyowaandikwa kwamba, “Mimi ni wa kuolewa.”
Wanaweza kufanana kabisa kwa mwonekano na wale wengine kumi na mmoja.
Hivyo mwanaume analazimika kutafuta na kumjua mtu mmoja mmoja. Lazima ajue huyu anaamini nini, anaishi kwa misingi gani, anataka maisha gani, anaielewaje ndoa, ana uwezo gani wa kuwajibika na ana matarajio gani.
Lakini wengi hawana muda wa kufanya hivyo.
Wanapokutana na yeyote kati ya hao kumi na wanne, wanajibebea kwa kudhani kwamba wote wanapaswa kuwa na tabia zinazofanana na wale wawili au watatu ambao kwa kweli walikuwa wanafaa kwa aina hiyo ya maisha. Shida kubwa huanzia hapo.
Na wale wengine je? Vipi kuhusu wale wengine kumi na mmoja?
Kinachotakiwa si kujifanya kuwa wao ni watu wasiokuwa wao. Kinachotakiwa ni kujitambua.
Badala ya kujipenyeza kwenye sifa na nafasi za wale wachache wanaofaa kwa maisha ya ndoa na kujifanya kuwa nao ni wa aina hiyo, mtu anapaswa kujitathmini na kujua yeye ni nani, anataka maisha gani na nafasi yake katika jamii ni ipi.
Hapo ndipo mtu anapoweza kuishi maisha yake kwa uhalisia na kuyatendea haki.
Tatizo si kwamba watu wote wanapaswa kuwa sawa. Tatizo ni pale mtu anapojifanya kuwa ni kitu ambacho si yeye, halafu baadaye watu wengine wanaumia kwa sababu walimuamini.
Kuhusu maisha ya ngono na maadili
Umalaya unaweza kuchukuliwa kuwa dhambi kwa mujibu wa imani au maadili fulani, lakini si jinai. Kama jamii inaona umalaya ni dhambi, basi huo ni mjadala wa maadili na imani, kama ilivyo katika mambo mengine ambayo dini au jamii inaweza kuyahukumu kimaadili kama rushwa, ufisadi, dhuluma, wizi, wivu, kupora haki za watu, uongo na mengineyo.
Hapa ni muhimu pia kutofautisha kati ya hukumu ya kimaadili, hukumu ya kijamii na kosa la kisheria. Si kila jambo ambalo jamii inaliona kuwa baya ni lazima liwe jinai kisheria.
Na hata watu wanaoishi maisha ambayo jamii haiyaoni kuwa ya kawaida bado wana nafasi katika jamii. Tuchukulie mfano wanawake m@laya, hawa wanaweza kuwa na connections kubwa na watu mbalimbali na wa maana kabisa na wengine, kufanikiwa kimaisha au hata kushika nafasi kubwa katika jamii.
Hilo halimaanishi kwamba kila aina ya maisha ni sahihi kwa kila mtu. Maana yake ni kwamba tunapaswa kuelewa tofauti za watu kabla ya kuwahukumu wote kwa kipimo kimoja.
Usijifanye kuwa mtu mwingine ili ukubalike
Mwanamke anapaswa kujitathmini.
Kama anaona maisha ya ndoa si njia yake, si lazima ajilazimishe kuingia kwenye ndoa kwa sababu tu jamii inamwambia kwamba mwanamke lazima aolewe.
Lakini kama anataka ndoa, basi anatakiwa pia kujitathmini kama kweli yuko tayari kwa majukumu, mipaka, uaminifu, uvumilivu, mawasiliano na uwajibikaji unaohitajika katika ndoa.
Vivyo hivyo, wale wanaochagua maisha yasiyo ya ndoa hawapaswi kujifanya kuwa wako tayari kwa ndoa ikiwa hawako tayari, kwa sababu kufanya hivyo kunaweza kuleta matatizo kwa mtu mwingine na pia kuwafanya watu waanze kudhani kwamba kila mtu ni wa aina hiyo na kupelekea kuchafua taswira ya wengine wote.
Kwa upande mwingine, mwanamke anayechagua ndoa naye asiingie kwenye maisha ya ndoa akiwa anataka kuendelea kuishi kwa mfumo ambao hauendani na ahadi na majukumu ya ndoa.
Kila mmoja anapaswa kujua anachochagua na kwa nini anakichagua.
Tatizo si tofauti, tatizo ni kutokujitambua
Wanawake wanaweza kuwa tofauti sana.
Mmoja anaweza kuwa mama bora. Mwingine akawa mtaalamu mkubwa. Mwingine akawa mfanyabiashara. Mwingine akawa msanii. Mwingine akaamua kuishi maisha ya ndoa. Mwingine akaamua kutokuolewa. Mwingine akaishi maisha ambayo jamii inayakubali zaidi, na mwingine akaishi maisha ambayo jamii inayakataa.
Jambo la msingi ni kwamba kila mmoja anatakiwa kuelewa matokeo ya uchaguzi wake na kuwajibika kwa uchaguzi huo.
Heshima ya mwanamke haipaswi kupimwa kwa kuolewa kwake pekee. Mwanamke anaweza kuwa na heshima kama mama, dada, binti, mke, mtaalamu, mfanyabiashara, kiongozi, m@laya (ingawa umalaya unapatikana kwenye wote hao) au katika nafasi nyingine yoyote anayochagua na kuisimamia kwa uadilifu.
Heshima kubwa iko katika mtu kusimama katika nafasi yake kwa uelewa na kuwajibika kwa kile alichokichagua.
Jamii inahitaji wanawake wa aina mbalimbali. Kila sehemu mwanamke anahitajika ili maisha yaende.
Wanawake ni chachu katika jamii kwa nafasi zao mbalimbali. Wapo kama mama, dada, binti, wake, wataalamu, viongozi, wafanyabiashara, walimu, wasanii na katika nafasi nyingine nyingi.
Hivyo si lazima wote wawe kitu kimoja ili wawe na thamani. Kila mmoja ana nafasi yake, muda wake na mazingira yake.
Tatizo linatokea pale tunapowalazimisha watu wote kuingia kwenye mfumo mmoja, halafu tunashangaa kwa nini wengine wanashindwa kuishi ndani yake.
Usijione aibu kwa sababu nafasi yako ni tofauti na ya mwingine. Lakini pia usijifanye kuwa wewe ni mtu mwingine kwa sababu tu unaona nafasi yake inaonekana kuwa na heshima zaidi.
Jitambue, Jikubali, Jua unachotaka, Jua unachoweza na zaidi ya yote, usimwingize mtu mwingine kwenye maisha yako kwa ahadi ambayo huwezi kuitimiza.
Ujumbe huu pia ni kwa wanaume. Hoja hii haiwahusu wanawake peke yao.
Wanaume nao wanapaswa kujitathmini: Je, kweli mimi ni material ya kuwa mume?
Je, nina ukomavu wa kuwa mume?
Je, nina uwezo wa kuwajibika?
Je, ninaelewa maana ya ndoa?
Je, ninataka kweli kujenga familia, au nataka tu mwanamke kwa sababu jamii inasema mwanaume anatakiwa kuwa na mke?
Mwanaume asiingize mwanamke kwenye ndoa wakati yeye mwenyewe hana sifa, utayari au nia ya kuwa mume.
Wanaume nao wanapaswa kujikubali walivyo na kuishi maisha yao kwa uaminifu badala ya kulazimisha kuingia kwenye mfumo ambao hawako tayari kuishi ndani yake.
Kwa sababu mwisho wa siku, ndoa si tu suala la kumpata mtu wa kumpenda. Ni suala la watu wawili kujitambua, kujua wanachotaka, kuelewa majukumu yao na kuchagua kuishi pamoja kwa uaminifu.
Hitimisho
Labda tunahitaji kuacha kuuliza tu, “Kwa nini wanawake wa siku hizi wamekuwa hivi?” na badala yake tuanze kuuliza maswali magumu zaidi:
Huyu mwanamke anajitambua?
Anajua anachotaka?
Huyu mwanaume anajijua?
Anajua anachoweza kutoa?
Na hawa watu wawili kweli walichaguana kwa kuelewana, au walichaguana kwa sababu jamii iliwaambia kwamba wanapaswa kuoana?
Huenda sehemu kubwa ya migogoro tunayoiita “matatizo ya wanawake” au “matatizo ya wanaume” si tatizo la jinsia moja kwa ujumla.
Huenda ni tatizo la kutokujitambua, matarajio yasiyo halisi, malezi, shinikizo la jamii na watu kuingia kwenye nafasi ambazo hawajajiandaa kuziishi.
Kwa hiyo, kabla ya kumhukumu mwanamke kwa kutokuwa aina ya mwanamke unayemtaka, kwanza jiulize kama kweli ulimjua kabla ya kumchagua.
Na kabla ya mwanamke kumlaumu mwanaume kwa kutokuwa mume anayemtaka, kwanza jiulize kama kweli ulijua aina ya mwanaume uliyekuwa unamchagua.
Watu hawafanani. Maisha hayafanani. Nafasi hazifanani. Na si kila mtu ameandaliwa kwa ajili ya nafasi ileile.
Jambo la muhimu ni kujitambua, kuchagua kwa uelewa, na kisha kuishi uchaguzi wako bila kulazimisha mtu mwingine kuumia kwa sababu ya kutokujua wewe ni nani.
Watu wengi wamekuwa na tabia ya kulalamikia tabia na mienendo ya wanawake wa siku hizi, katika maisha ya kawaida na hasa katika maisha ya ndoa. Lakini kabla ya kuwalaumu wanawake wote kwa ujumla, kuna swali moja muhimu tunapaswa kujiuliza, Je, kila mwanamke kweli ameumbwa, amekuzwa na yuko tayari kuwa mke?
Si kila mwanamke ni kwa ajili ya kuwa mke, kama ambavyo si kila mwanaume ni kwa ajili ya kuwa mume.
Inawezekana wanawake wengi wakatamani kuolewa. Hilo linaweza kutokana na ufahamu walioupata, elimu waliyopewa, mazingira waliyokulia, au utamaduni waliourithi kwamba kuolewa ni heshima, ni wajibu au ndiyo hatima ya mwanamke. Lakini kiuhalisia, mtu anaweza kutamani jambo kwa sababu amefundishwa kulitazama kama ndilo jambo sahihi, bila kuwa amejitathmini kama kweli jambo hilo linamfaa.
Hapa ndipo elimu na kujitambua vinapokuwa muhimu.
Kwa tabia, maumbile, historia, malezi na mazingira yao, wanawake wanatofautiana sana. Si sahihi kudhani kwamba kila mwanamke lazima aipite njia ileile au aishie katika ndoa. Kuna tabia ambazo katika jamii au mazingira fulani zinaweza kuchukuliwa kuwa ni kashfa, aibu au matusi kwa mwanamke, lakini katika mazingira mengine tabia hizo hizo zinaweza kuonekana tofauti kabisa na mtu akaheshimiwa au kukubalika.
Kwa mfano, kuna wanawake ambao katika baadhi ya tamaduni au mazingira wanaweza kutambulika kwa jina la malaya, lakini katika mazingira mengine wanawake wenye maisha au kazi zinazofanana na umalaya wanaweza kutazamwa kama, waburudishaji, na kila aina ya starehe za aina hizo, na wakaheshimiwa na kukubalika sana kuliko hata wake katika eneo hilo.
Hii inatuonyesha jambo moja muhimu: majina ambayo jamii inawapa watu si kila wakati yanaeleza kikamilifu wao ni nani.
Tatizo huanzia kwenye kutokujitambua
Inapotokea mwanaume anataka kuoa lakini yeye mwenyewe hajui yeye ni mtu wa aina gani, anahitaji mwanamke wa aina gani, na ndoa anayoiingia inahitaji maisha ya aina gani, hapo ndipo tatizo linapoanzia.
Mwanaume anaweza kuvutiwa na mwanamke, akampenda, akamfurahia au akavutiwa na mwonekano wake, halafu akaamua kwamba kwa sababu tu amempenda, basi huyo ndiye anayepaswa kuwa mke wake.
Lakini kumpenda mtu na kuwa na uwezo wa kujenga naye ndoa ni mambo mawili tofauti.
Kama nilivyoeleza kuhusu wanawake kuwa tofauti, ndivyo ilivyo kwa wanaume. Wote ni wahanga wa malezi, tamaduni, mazingira, matarajio ya jamii na maamuzi yao wenyewe.
Mwanaume ambaye hajui sifa anazotafuta kwa mwanamke wa kuoa anaweza kuingia kwenye ndoa bila kujua ameingia kwenye mfumo gani wa maisha. Anaweza kudhani kila mwanamke anapaswa kuwa na tabia zilezile kwa sababu tu wote ni wanawake. Hapo ndipo matatizo mengi ya ndoa huanzia.
Kati ya wanawake wengi, si wote wana nafasi moja
Tuchukulie mfano wa wanawake kumi na wanne.
Inawezekana kati yao kukawa na wanawake wawili au watatu ambao kwa tabia, mtazamo, ukomavu, malengo na utayari wao wanafaa sana kwa maisha ya ndoa. Lakini ukiwaangalia kwa macho tu, huwezi kuwaona wana alama iliyowaandikwa kwamba, “Mimi ni wa kuolewa.”
Wanaweza kufanana kabisa kwa mwonekano na wale wengine kumi na mmoja.
Hivyo mwanaume analazimika kutafuta na kumjua mtu mmoja mmoja. Lazima ajue huyu anaamini nini, anaishi kwa misingi gani, anataka maisha gani, anaielewaje ndoa, ana uwezo gani wa kuwajibika na ana matarajio gani.
Lakini wengi hawana muda wa kufanya hivyo.
Wanapokutana na yeyote kati ya hao kumi na wanne, wanajibebea kwa kudhani kwamba wote wanapaswa kuwa na tabia zinazofanana na wale wawili au watatu ambao kwa kweli walikuwa wanafaa kwa aina hiyo ya maisha. Shida kubwa huanzia hapo.
Na wale wengine je? Vipi kuhusu wale wengine kumi na mmoja?
Kinachotakiwa si kujifanya kuwa wao ni watu wasiokuwa wao. Kinachotakiwa ni kujitambua.
Badala ya kujipenyeza kwenye sifa na nafasi za wale wachache wanaofaa kwa maisha ya ndoa na kujifanya kuwa nao ni wa aina hiyo, mtu anapaswa kujitathmini na kujua yeye ni nani, anataka maisha gani na nafasi yake katika jamii ni ipi.
Hapo ndipo mtu anapoweza kuishi maisha yake kwa uhalisia na kuyatendea haki.
Tatizo si kwamba watu wote wanapaswa kuwa sawa. Tatizo ni pale mtu anapojifanya kuwa ni kitu ambacho si yeye, halafu baadaye watu wengine wanaumia kwa sababu walimuamini.
Kuhusu maisha ya ngono na maadili
Umalaya unaweza kuchukuliwa kuwa dhambi kwa mujibu wa imani au maadili fulani, lakini si jinai. Kama jamii inaona umalaya ni dhambi, basi huo ni mjadala wa maadili na imani, kama ilivyo katika mambo mengine ambayo dini au jamii inaweza kuyahukumu kimaadili kama rushwa, ufisadi, dhuluma, wizi, wivu, kupora haki za watu, uongo na mengineyo.
Hapa ni muhimu pia kutofautisha kati ya hukumu ya kimaadili, hukumu ya kijamii na kosa la kisheria. Si kila jambo ambalo jamii inaliona kuwa baya ni lazima liwe jinai kisheria.
Na hata watu wanaoishi maisha ambayo jamii haiyaoni kuwa ya kawaida bado wana nafasi katika jamii. Tuchukulie mfano wanawake m@laya, hawa wanaweza kuwa na connections kubwa na watu mbalimbali na wa maana kabisa na wengine, kufanikiwa kimaisha au hata kushika nafasi kubwa katika jamii.
Hilo halimaanishi kwamba kila aina ya maisha ni sahihi kwa kila mtu. Maana yake ni kwamba tunapaswa kuelewa tofauti za watu kabla ya kuwahukumu wote kwa kipimo kimoja.
Usijifanye kuwa mtu mwingine ili ukubalike
Mwanamke anapaswa kujitathmini.
Kama anaona maisha ya ndoa si njia yake, si lazima ajilazimishe kuingia kwenye ndoa kwa sababu tu jamii inamwambia kwamba mwanamke lazima aolewe.
Lakini kama anataka ndoa, basi anatakiwa pia kujitathmini kama kweli yuko tayari kwa majukumu, mipaka, uaminifu, uvumilivu, mawasiliano na uwajibikaji unaohitajika katika ndoa.
Vivyo hivyo, wale wanaochagua maisha yasiyo ya ndoa hawapaswi kujifanya kuwa wako tayari kwa ndoa ikiwa hawako tayari, kwa sababu kufanya hivyo kunaweza kuleta matatizo kwa mtu mwingine na pia kuwafanya watu waanze kudhani kwamba kila mtu ni wa aina hiyo na kupelekea kuchafua taswira ya wengine wote.
Kwa upande mwingine, mwanamke anayechagua ndoa naye asiingie kwenye maisha ya ndoa akiwa anataka kuendelea kuishi kwa mfumo ambao hauendani na ahadi na majukumu ya ndoa.
Kila mmoja anapaswa kujua anachochagua na kwa nini anakichagua.
Tatizo si tofauti, tatizo ni kutokujitambua
Wanawake wanaweza kuwa tofauti sana.
Mmoja anaweza kuwa mama bora. Mwingine akawa mtaalamu mkubwa. Mwingine akawa mfanyabiashara. Mwingine akawa msanii. Mwingine akaamua kuishi maisha ya ndoa. Mwingine akaamua kutokuolewa. Mwingine akaishi maisha ambayo jamii inayakubali zaidi, na mwingine akaishi maisha ambayo jamii inayakataa.
Jambo la msingi ni kwamba kila mmoja anatakiwa kuelewa matokeo ya uchaguzi wake na kuwajibika kwa uchaguzi huo.
Heshima ya mwanamke haipaswi kupimwa kwa kuolewa kwake pekee. Mwanamke anaweza kuwa na heshima kama mama, dada, binti, mke, mtaalamu, mfanyabiashara, kiongozi, m@laya (ingawa umalaya unapatikana kwenye wote hao) au katika nafasi nyingine yoyote anayochagua na kuisimamia kwa uadilifu.
Heshima kubwa iko katika mtu kusimama katika nafasi yake kwa uelewa na kuwajibika kwa kile alichokichagua.
Jamii inahitaji wanawake wa aina mbalimbali. Kila sehemu mwanamke anahitajika ili maisha yaende.
Wanawake ni chachu katika jamii kwa nafasi zao mbalimbali. Wapo kama mama, dada, binti, wake, wataalamu, viongozi, wafanyabiashara, walimu, wasanii na katika nafasi nyingine nyingi.
Hivyo si lazima wote wawe kitu kimoja ili wawe na thamani. Kila mmoja ana nafasi yake, muda wake na mazingira yake.
Tatizo linatokea pale tunapowalazimisha watu wote kuingia kwenye mfumo mmoja, halafu tunashangaa kwa nini wengine wanashindwa kuishi ndani yake.
Usijione aibu kwa sababu nafasi yako ni tofauti na ya mwingine. Lakini pia usijifanye kuwa wewe ni mtu mwingine kwa sababu tu unaona nafasi yake inaonekana kuwa na heshima zaidi.
Jitambue, Jikubali, Jua unachotaka, Jua unachoweza na zaidi ya yote, usimwingize mtu mwingine kwenye maisha yako kwa ahadi ambayo huwezi kuitimiza.
Ujumbe huu pia ni kwa wanaume. Hoja hii haiwahusu wanawake peke yao.
Wanaume nao wanapaswa kujitathmini: Je, kweli mimi ni material ya kuwa mume?
Je, nina ukomavu wa kuwa mume?
Je, nina uwezo wa kuwajibika?
Je, ninaelewa maana ya ndoa?
Je, ninataka kweli kujenga familia, au nataka tu mwanamke kwa sababu jamii inasema mwanaume anatakiwa kuwa na mke?
Mwanaume asiingize mwanamke kwenye ndoa wakati yeye mwenyewe hana sifa, utayari au nia ya kuwa mume.
Wanaume nao wanapaswa kujikubali walivyo na kuishi maisha yao kwa uaminifu badala ya kulazimisha kuingia kwenye mfumo ambao hawako tayari kuishi ndani yake.
Kwa sababu mwisho wa siku, ndoa si tu suala la kumpata mtu wa kumpenda. Ni suala la watu wawili kujitambua, kujua wanachotaka, kuelewa majukumu yao na kuchagua kuishi pamoja kwa uaminifu.
Hitimisho
Labda tunahitaji kuacha kuuliza tu, “Kwa nini wanawake wa siku hizi wamekuwa hivi?” na badala yake tuanze kuuliza maswali magumu zaidi:
Huyu mwanamke anajitambua?
Anajua anachotaka?
Huyu mwanaume anajijua?
Anajua anachoweza kutoa?
Na hawa watu wawili kweli walichaguana kwa kuelewana, au walichaguana kwa sababu jamii iliwaambia kwamba wanapaswa kuoana?
Huenda sehemu kubwa ya migogoro tunayoiita “matatizo ya wanawake” au “matatizo ya wanaume” si tatizo la jinsia moja kwa ujumla.
Huenda ni tatizo la kutokujitambua, matarajio yasiyo halisi, malezi, shinikizo la jamii na watu kuingia kwenye nafasi ambazo hawajajiandaa kuziishi.
Kwa hiyo, kabla ya kumhukumu mwanamke kwa kutokuwa aina ya mwanamke unayemtaka, kwanza jiulize kama kweli ulimjua kabla ya kumchagua.
Na kabla ya mwanamke kumlaumu mwanaume kwa kutokuwa mume anayemtaka, kwanza jiulize kama kweli ulijua aina ya mwanaume uliyekuwa unamchagua.
Watu hawafanani. Maisha hayafanani. Nafasi hazifanani. Na si kila mtu ameandaliwa kwa ajili ya nafasi ileile.
Jambo la muhimu ni kujitambua, kuchagua kwa uelewa, na kisha kuishi uchaguzi wako bila kulazimisha mtu mwingine kuumia kwa sababu ya kutokujua wewe ni nani.
