MFALME WETU
JF-Expert Member
- Feb 1, 2021
- 5,824
- 14,757
Kifo cha mfanyabiashara mashuhuri wa Zimbabwe, Wicknell Chivayo, maarufu kama Sir Wicknell, ni msiba ambao umeacha maswali, huzuni na tafakuri kubwa katika familia yake, Zimbabwe na sehemu mbalimbali za Afrika.
Chivayo, aliyekuwa na umri wa miaka 43, alifariki katika ajali ya helikopta nchini Zimbabwe tarehe 30 Septemba 2026, pamoja na mke wake Lucy Muteke na watu wengine waliokuwa ndani ya ndege hiyo. Uchunguzi kuhusu chanzo cha ajali unaendelea.
Lakini leo si wakati wa kuangalia tu magari ya kifahari aliyokuwa nayo, fedha alizokuwa nazo, ndege na helikopta alizotumia, au urafiki wake na viongozi wakubwa wa Afrika. Leo ni wakati wa kumtazama kama mwanadamu aliyepita katika dunia hii na kuacha alama kwa watu wengi.
Kutoka maisha ya kawaida hadi kilele cha mafanikio
Maisha ya Wicknell Chivayo hayakuanzia kwenye utajiri aliokuwa nao mwishoni mwa maisha yake. Alilelewa katika mazingira ya kawaida na alikulia eneo la Gandami, Zimbabwe. Baba yake alifariki akiwa bado mdogo na mama yake akabeba jukumu la kumlea.
Akiwa kijana aliacha shule mapema na kuanza kufanya kazi, kabla ya baadaye kuingia katika biashara na kujenga himaya yake ya kifedha. Alianzisha Intratrek Zimbabwe, kampuni iliyojihusisha na miradi ya nishati na miundombinu, na baadaye akawa mmoja wa wafanyabiashara waliotambulika zaidi nchini humo.
Safari yake haikuwa laini. Aliwahi kukumbana na matatizo ya kisheria na kutumikia kifungo katika miaka ya 2000 baada ya hukumu ya udanganyifu ambayo baadaye ilifutwa katika rufaa. Maisha yake pia yaliambatana na mijadala na tuhuma mbalimbali kuhusu biashara na uhusiano wake na serikali, mambo ambayo yeye aliyakana katika mazingira mbalimbali.
Hii inatukumbusha jambo moja: maisha ya mwanadamu yana sura nyingi.
Hakuna binadamu ambaye historia yake inaweza kuelezwa kwa sentensi moja tu.
Utajiri uliokuja na ukarimu
Kitu kilichomtofautisha Chivayo katika macho ya umma si utajiri wake pekee, bali namna alivyokuwa akitumia sehemu ya utajiri huo kuwagusa wengine.
Alijulikana kwa kutoa magari ya gharama kubwa, fedha, mabasi na misaada mbalimbali kwa wanamichezo, wanamuziki, viongozi wa dini, watu maarufu na watu wa kawaida. Ripoti mbalimbali zimeonyesha kiwango kikubwa sana cha fedha alizokuwa akitumia katika zawadi na misaada.
Kwake, kutoa kulikuwa sehemu ya utambulisho wake.
Chivayo mwenyewe aliwahi kueleza kwamba ukarimu wake ulihusishwa kwa kiasi kikubwa na imani yake ya Kikristo ya Apostolic pamoja na uzoefu wake wa kukulia bila utajiri. Pia alijitambulisha hadharani kwa kauli kama “Team Jesus.”
Na hapa ndipo tunapoweza kujifunza kitu muhimu.
Mungu hakubariki mtu ili baraka ziishie kwake pekee.
Unaweza usiwe na mabilioni kama Wicknell. Unaweza usiwe na gari la kifahari. Unaweza usiwe na kampuni kubwa. Lakini bado unaweza kuwa na kitu ambacho mtu mwingine anakihitaji.
Unaweza kumsaidia mtoto ada.
Unaweza kumsaidia mgonjwa matibabu.
Unaweza kumpa kijana mtaji mdogo wa kuanzia.
Unaweza kumsaidia mtu mwenye njaa kupata chakula.
Unaweza kumfungulia mtu mlango wa ajira.
Au hata unaweza tu kumsaidia mtu wakati ambao kila mtu mwingine amemgeukia.
Hicho nacho ni utajiri.
Mtu mwenye marafiki na wakosoaji
Wicknell Chivayo alikuwa mtu aliyegawanya maoni ya jamii.
Alikuwa na uhusiano wa karibu na viongozi mbalimbali wa Afrika, akiwemo Rais wa Zimbabwe Emmerson Mnangagwa na viongozi wengine wa bara. Pia alionekana mara kadhaa akiwa karibu na viongozi wakubwa, jambo lililomfanya awe mtu mwenye ushawishi mkubwa lakini pia likamletea ukosoaji kutoka kwa baadhi ya watu.
Kwa sababu hiyo, baadhi ya watu walimpenda, wengine hawakumpenda. Baadhi waliona ukarimu wake kama moyo wa kutoa; wengine walihoji uhusiano kati ya utajiri wake, biashara zake na watu wenye mamlaka.
Lakini hapa ndipo tunapaswa kuwa waangalifu.
Kifo si mahali pa kujifanya mtu alikuwa mkamilifu. Lakini pia si mahali pa kukataa ubinadamu wake kwa sababu tu hatukukubaliana na kila kitu kuhusu maisha yake.
Kila mtu ana historia yake.
Kila mtu ana mazuri yake na mapungufu yake.
Na mwisho wa yote, hukumu ya mwisho ya moyo wa mwanadamu si yetu.
Kifo chake ni ukumbusho kwetu sote
Kinachoniumiza zaidi katika kifo cha mtu kama Chivayo ni kwamba jana alikuwa akipanga kesho.
Alikuwa na miradi.
Alikuwa na familia.
Alikuwa na marafiki.
Alikuwa na ndoto.
Alikuwa na mipango.
Na bado maisha yakasema: imetosha.
Hilo ndilo somo kubwa zaidi.
Tunatumia maisha yetu tukikusanya fedha, mali, magari, nyumba na madaraka tukiamini kwamba tutapata muda wa kufurahia kila kitu baadaye.
Lakini hakuna mwanadamu aliyepewa mkataba wa kuishi hadi kesho.
Ndiyo maana tunapaswa kuishi vizuri leo.
Tukifanikiwa, tusisahau tulikotoka.
Tukibarikiwa, tusisahau waliobaki nyuma.
Tukipata zaidi, tusione aibu kugawa kidogo.
Na tukipewa nafasi ya kumuinua mwingine, tusisubiri mpaka tuwe na kila kitu.
Somo kwa matajiri wa Afrika
Kwa matajiri na wenye uwezo Afrika, maisha ya Sir Wicknell yanaweza kuwa ukumbusho muhimu:
Usisubiri uwe na kila kitu ndipo uanze kutoa.
Ukiwa na milioni mia, unaweza kusaidia kwa milioni moja.
Ukiwa na milioni moja, unaweza kusaidia kwa elfu hamsini.
Ukiwa na biashara, unaweza kuajiri kijana mmoja.
Ukiwa na nyumba, unaweza kumpa mtu mwenye shida mahali pa kulala.
Ukiwa na maarifa, unaweza kumfundisha mtu.
Ukiwa na jina, unaweza kumtambulisha mtu mwenye kipaji.
Kwa sababu mwisho wa maisha, hatutaondoka na magari yetu, nyumba zetu, saa zetu, akaunti zetu za benki au vyeo vyetu.
Tutaondoka na historia ya jinsi tulivyowatendea wengine.
Hakuna binadamu aliye msafi mbele ya Mungu
Wicknell Chivayo hakuwa malaika. Mimi pia si malaika. Wewe pia si malaika.
Hakuna binadamu asiye na makosa.
Ndiyo maana kifo kinapaswa kutufanya tuwe wanyenyekevu.
Badala ya kutumia kifo cha mtu kama nafasi ya kuhesabu makosa yake, wakati mwingine tunaweza kukaa chini na kujiuliza:
“Kama leo ingekuwa siku yangu ya mwisho, ningependa watu wakumbuke nini kuhusu mimi?”
Je, watakumbuka fedha nilizokusanya?
Au watu niliowasaidia?
Je, watakumbuka magari yangu?
Au milango niliyowafungulia wengine?
Je, watakumbuka cheo changu?
Au moyo wangu?
Hapo ndipo urithi wa kweli unapopatikana.
Pumzika kwa amani, Sir Wicknell
Kifo cha Wicknell Chivayo ni pigo kubwa kwa familia yake, marafiki zake na wale wote walioguswa na maisha yake.
Wale waliompenda watamkumbuka kwa ukarimu wake.
Wale waliokutana naye watabeba kumbukumbu zao.
Na wale ambao hawakukubaliana naye wanaweza kubaki na mitazamo yao.
Lakini sisi sote tunaweza kukubaliana juu ya jambo moja:
Maisha ni mafupi.
Kwa hiyo, kama Mungu amekubariki kwa zaidi ya unachohitaji, usiogope kugawa kidogo kwa mwingine.
Usingoje uwe bilionea.
Usingoje uwe maarufu.
Usingoje uwe na kila kitu.
Toa ukiwa nacho. Saidia ukiweza. Inua mwingine ukipewa nafasi.
Kwa sababu huenda kile unachokiona kuwa kidogo kwako, ndicho kitu ambacho mtu mwingine alikuwa akikiomba kwa Mungu.
RIP Sir Wicknell Chivayo.
Mungu ailaze roho yako mahali pema, ailinde familia yako na awape nguvu wote walioguswa na msiba huu.
Na kwa sisi tuliobaki:
TUISHI KWA KUACHA ALAMA, SI KWA KUKUSANYA MALI PEKEE.
Chivayo, aliyekuwa na umri wa miaka 43, alifariki katika ajali ya helikopta nchini Zimbabwe tarehe 30 Septemba 2026, pamoja na mke wake Lucy Muteke na watu wengine waliokuwa ndani ya ndege hiyo. Uchunguzi kuhusu chanzo cha ajali unaendelea.
Lakini leo si wakati wa kuangalia tu magari ya kifahari aliyokuwa nayo, fedha alizokuwa nazo, ndege na helikopta alizotumia, au urafiki wake na viongozi wakubwa wa Afrika. Leo ni wakati wa kumtazama kama mwanadamu aliyepita katika dunia hii na kuacha alama kwa watu wengi.
Kutoka maisha ya kawaida hadi kilele cha mafanikio
Maisha ya Wicknell Chivayo hayakuanzia kwenye utajiri aliokuwa nao mwishoni mwa maisha yake. Alilelewa katika mazingira ya kawaida na alikulia eneo la Gandami, Zimbabwe. Baba yake alifariki akiwa bado mdogo na mama yake akabeba jukumu la kumlea.
Akiwa kijana aliacha shule mapema na kuanza kufanya kazi, kabla ya baadaye kuingia katika biashara na kujenga himaya yake ya kifedha. Alianzisha Intratrek Zimbabwe, kampuni iliyojihusisha na miradi ya nishati na miundombinu, na baadaye akawa mmoja wa wafanyabiashara waliotambulika zaidi nchini humo.
Safari yake haikuwa laini. Aliwahi kukumbana na matatizo ya kisheria na kutumikia kifungo katika miaka ya 2000 baada ya hukumu ya udanganyifu ambayo baadaye ilifutwa katika rufaa. Maisha yake pia yaliambatana na mijadala na tuhuma mbalimbali kuhusu biashara na uhusiano wake na serikali, mambo ambayo yeye aliyakana katika mazingira mbalimbali.
Hii inatukumbusha jambo moja: maisha ya mwanadamu yana sura nyingi.
Hakuna binadamu ambaye historia yake inaweza kuelezwa kwa sentensi moja tu.
Utajiri uliokuja na ukarimu
Kitu kilichomtofautisha Chivayo katika macho ya umma si utajiri wake pekee, bali namna alivyokuwa akitumia sehemu ya utajiri huo kuwagusa wengine.
Alijulikana kwa kutoa magari ya gharama kubwa, fedha, mabasi na misaada mbalimbali kwa wanamichezo, wanamuziki, viongozi wa dini, watu maarufu na watu wa kawaida. Ripoti mbalimbali zimeonyesha kiwango kikubwa sana cha fedha alizokuwa akitumia katika zawadi na misaada.
Kwake, kutoa kulikuwa sehemu ya utambulisho wake.
Chivayo mwenyewe aliwahi kueleza kwamba ukarimu wake ulihusishwa kwa kiasi kikubwa na imani yake ya Kikristo ya Apostolic pamoja na uzoefu wake wa kukulia bila utajiri. Pia alijitambulisha hadharani kwa kauli kama “Team Jesus.”
Na hapa ndipo tunapoweza kujifunza kitu muhimu.
Mungu hakubariki mtu ili baraka ziishie kwake pekee.
Unaweza usiwe na mabilioni kama Wicknell. Unaweza usiwe na gari la kifahari. Unaweza usiwe na kampuni kubwa. Lakini bado unaweza kuwa na kitu ambacho mtu mwingine anakihitaji.
Unaweza kumsaidia mtoto ada.
Unaweza kumsaidia mgonjwa matibabu.
Unaweza kumpa kijana mtaji mdogo wa kuanzia.
Unaweza kumsaidia mtu mwenye njaa kupata chakula.
Unaweza kumfungulia mtu mlango wa ajira.
Au hata unaweza tu kumsaidia mtu wakati ambao kila mtu mwingine amemgeukia.
Hicho nacho ni utajiri.
Mtu mwenye marafiki na wakosoaji
Wicknell Chivayo alikuwa mtu aliyegawanya maoni ya jamii.
Alikuwa na uhusiano wa karibu na viongozi mbalimbali wa Afrika, akiwemo Rais wa Zimbabwe Emmerson Mnangagwa na viongozi wengine wa bara. Pia alionekana mara kadhaa akiwa karibu na viongozi wakubwa, jambo lililomfanya awe mtu mwenye ushawishi mkubwa lakini pia likamletea ukosoaji kutoka kwa baadhi ya watu.
Kwa sababu hiyo, baadhi ya watu walimpenda, wengine hawakumpenda. Baadhi waliona ukarimu wake kama moyo wa kutoa; wengine walihoji uhusiano kati ya utajiri wake, biashara zake na watu wenye mamlaka.
Lakini hapa ndipo tunapaswa kuwa waangalifu.
Kifo si mahali pa kujifanya mtu alikuwa mkamilifu. Lakini pia si mahali pa kukataa ubinadamu wake kwa sababu tu hatukukubaliana na kila kitu kuhusu maisha yake.
Kila mtu ana historia yake.
Kila mtu ana mazuri yake na mapungufu yake.
Na mwisho wa yote, hukumu ya mwisho ya moyo wa mwanadamu si yetu.
Kifo chake ni ukumbusho kwetu sote
Kinachoniumiza zaidi katika kifo cha mtu kama Chivayo ni kwamba jana alikuwa akipanga kesho.
Alikuwa na miradi.
Alikuwa na familia.
Alikuwa na marafiki.
Alikuwa na ndoto.
Alikuwa na mipango.
Na bado maisha yakasema: imetosha.
Hilo ndilo somo kubwa zaidi.
Tunatumia maisha yetu tukikusanya fedha, mali, magari, nyumba na madaraka tukiamini kwamba tutapata muda wa kufurahia kila kitu baadaye.
Lakini hakuna mwanadamu aliyepewa mkataba wa kuishi hadi kesho.
Ndiyo maana tunapaswa kuishi vizuri leo.
Tukifanikiwa, tusisahau tulikotoka.
Tukibarikiwa, tusisahau waliobaki nyuma.
Tukipata zaidi, tusione aibu kugawa kidogo.
Na tukipewa nafasi ya kumuinua mwingine, tusisubiri mpaka tuwe na kila kitu.
Somo kwa matajiri wa Afrika
Kwa matajiri na wenye uwezo Afrika, maisha ya Sir Wicknell yanaweza kuwa ukumbusho muhimu:
Usisubiri uwe na kila kitu ndipo uanze kutoa.
Ukiwa na milioni mia, unaweza kusaidia kwa milioni moja.
Ukiwa na milioni moja, unaweza kusaidia kwa elfu hamsini.
Ukiwa na biashara, unaweza kuajiri kijana mmoja.
Ukiwa na nyumba, unaweza kumpa mtu mwenye shida mahali pa kulala.
Ukiwa na maarifa, unaweza kumfundisha mtu.
Ukiwa na jina, unaweza kumtambulisha mtu mwenye kipaji.
Kwa sababu mwisho wa maisha, hatutaondoka na magari yetu, nyumba zetu, saa zetu, akaunti zetu za benki au vyeo vyetu.
Tutaondoka na historia ya jinsi tulivyowatendea wengine.
Hakuna binadamu aliye msafi mbele ya Mungu
Wicknell Chivayo hakuwa malaika. Mimi pia si malaika. Wewe pia si malaika.
Hakuna binadamu asiye na makosa.
Ndiyo maana kifo kinapaswa kutufanya tuwe wanyenyekevu.
Badala ya kutumia kifo cha mtu kama nafasi ya kuhesabu makosa yake, wakati mwingine tunaweza kukaa chini na kujiuliza:
“Kama leo ingekuwa siku yangu ya mwisho, ningependa watu wakumbuke nini kuhusu mimi?”
Je, watakumbuka fedha nilizokusanya?
Au watu niliowasaidia?
Je, watakumbuka magari yangu?
Au milango niliyowafungulia wengine?
Je, watakumbuka cheo changu?
Au moyo wangu?
Hapo ndipo urithi wa kweli unapopatikana.
Pumzika kwa amani, Sir Wicknell
Kifo cha Wicknell Chivayo ni pigo kubwa kwa familia yake, marafiki zake na wale wote walioguswa na maisha yake.
Wale waliompenda watamkumbuka kwa ukarimu wake.
Wale waliokutana naye watabeba kumbukumbu zao.
Na wale ambao hawakukubaliana naye wanaweza kubaki na mitazamo yao.
Lakini sisi sote tunaweza kukubaliana juu ya jambo moja:
Maisha ni mafupi.
Kwa hiyo, kama Mungu amekubariki kwa zaidi ya unachohitaji, usiogope kugawa kidogo kwa mwingine.
Usingoje uwe bilionea.
Usingoje uwe maarufu.
Usingoje uwe na kila kitu.
Toa ukiwa nacho. Saidia ukiweza. Inua mwingine ukipewa nafasi.
Kwa sababu huenda kile unachokiona kuwa kidogo kwako, ndicho kitu ambacho mtu mwingine alikuwa akikiomba kwa Mungu.
RIP Sir Wicknell Chivayo.
Mungu ailaze roho yako mahali pema, ailinde familia yako na awape nguvu wote walioguswa na msiba huu.
Na kwa sisi tuliobaki:
TUISHI KWA KUACHA ALAMA, SI KWA KUKUSANYA MALI PEKEE.