Spika Zungu: Wananchi hawajawa na hamasa ya kuchagua Upinzani kipindi hiki

Spika Zungu: Wananchi hawajawa na hamasa ya kuchagua Upinzani kipindi hiki

Spika wa Bunge, Mussa Azzan Zungu , amesema si sahihi kulinganisha Bunge la sasa na Mabunge yaliyopita kwa kuzingatia ukubwa wa mijadala pekee.

Akizungumza na Wahariri wa Vyombo vya Habari leo Jumatano katika Hoteli ya Serena jijini Dar es Salaam kuhusu Maadhimisho ya Miaka 100 ya Chimbuko la Bunge la Tanzania na masuala mbalimbali yanayolihusu Bunge, Spika Zungu amesema Bunge la mwaka 2015 lilikuwa na idadi kubwa ya wabunge wa upinzani, hali iliyochangia mijadala mikali iliyovutia wananchi wengi kufuatilia shughuli za Bunge.

Hata hivyo, ameeleza kuwa hali ya sasa imebadilika kutokana na mwelekeo wa kisiasa na namna wananchi wanavyofanya maamuzi yao wakati wa uchaguzi.

“Viongozi wa vyama vya siasa waliopo sasa ni wazuri, lakini bado sijaona hamasa kubwa kwa wananchi ya kuwachagua kwa wingi kuingia Bungeni katika kipindi hiki,” amesema.

Vibabu navyo huwa ni viongo na vinaa sikuhizi duniani?
 
Hoja uliyoileta mdau Inside10 hapa JamiiForums, ikimnukuu Naibu Spika Mussa Azzan Zungu akidai kuwa "wananchi hawajawa na hamasa ya kuchagua upinzani katika kipindi hiki," inafungua mlango wa mjadala mpana na wa kina kuhusu misingi ya kisheria na hali halisi ya kisiasa nchini Tanzania.
Kauli hiyo ya Spika Zungu aliyoitoa kwenye mkutano na Wahariri vya Vyombo vya Habari katika Hoteli ya Serena—akihusisha ukosefu wa mijadala ya moto bungeni na maamuzi ya wananchi kwenye sanduku la kura—inapaswa kutazamwa kwa jicho la kisheria na kimkakati. Ukweli ni kwamba uwiano mdogo wa wapinzani bungeni sasa hautokani na "wananchi kukosa hamasa," bali ni matokeo ya uvunjaji wa sheria na uvurugaji wa chaguzi uliopangwa kimfumo na chama tawala (CCM) kuanzia kipindi cha miaka ya 2016–2020.
Ufuatao ni uchambuzi wa kisheria na kimkakati unaojibu hoja hiyo, ukiambatanisha na mifano hai ya kihistoria ili kuweka kumbukumbu sawa kwenye mjadala huu:




1. Kimkakati na Kisheria: Kauli ya Zungu dhidi ya Uhalisia wa Bunge
Spika Zungu anajaribu kujenga taswira kuwa mabadiliko ya muundo wa Bunge ni matokeo ya mabadiliko ya mwelekeo wa kisiasa wa wananchi. Hata hivyo, kisheria na kiuhalisia, hoja yake enaanguka kwa misingi ifuatayo:
  • Ukiukwaji wa Ibara ya 63(2) ya Katiba: Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania enaeleza wazi kuwa Bunge ndicho chombo kikuu chenye mamlaka ya kuisimamia na kuishauri Serikali. Zungu anapojinasibu kuwa Bunge si dhaifu, anaficha ukweli kwamba muhimili huo umekuwa "muhuri" (rubber stamp) wa kupitisha bajeti kuu za serikali kwa asilimia 97.66 bila kuhoji kwa kina ubadhirifu mkubwa unaoripotiwa kila mwaka na Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali (CAG).
  • Mkakati wa "Kutofautisha Mijadala": Kudai kuwa si sahihi kulinganisha Bunge la sasa na yaliyopita (kama lile la 2015) kwa ukubwa wa mijadala pekee ni kukwepa ukweli. Bunge la sasa limekosa "meno" na mijadala ya uwajibikaji kwa sababu sauti za wapinzani wachache waliobaki zimekuwa zikizimwa kwa kutumia Kanuni za Bunge.
  • Kauli ya "Tuvumiliane changamoto": Zungu alisisitiza kaulimbiu ya "We can live together, changamoto zipo, tuvumiliane". Kisheria, amani haiwezi kudumishwa kwa "kuvumilia" ukiukwaji wa sheria. Demokrasia na ustawi wa nchi vinasimama juu ya utawala wa sheria (Rule of Law), si juu ya uvumilivu wa kisiasa unaolinda maslahi ya watawala huku haki za wananchi zikiminywa.



2. Mifano ya Uvurugaji wa Uchaguzi Chini ya Mwenyekiti wa CCM Aliyepita (2016–2020)
"Kukosekana kwa hamasa" kunakotajwa na Zungu ni propaganda inayolenga kuficha mbinu haramu na ukiukwaji mkubwa wa kisheria ulioasisiwa na CCM chini ya uongozi wa aliyekuwa Mwenyekiti wa chama hicho na Rais wa Awamu ya Tano, Hayati Dkt. John Pombe Magufuli (2016–2020). Katika kipindi hiki, mifumo ya kidemokrasia ilivurugwa kwa makusudi kupitia mifano ifuatayo:
  • Marekebisho Kandamizi na Marufuku ya Mikutano ya Siasa (2016): Kinyume na Ibara ya 20 ya Katiba na Sheria ya Vyama vya Siasa, serikali elipiga marufuku mikutano yote ya kisiasa ya hadhara kwa vyama vya upinzani nchi nzima tangu mwaka 2016. Hatua hii elinyima vyama vya upinzani fursa ya kujenga mtandao, kueneza sera zao, na kuhamasisha wananchi kwa miaka minne mfululizo kuelekea uchaguzi wa 2020.
  • Uvurugaji wa Uchaguzi wa Serikali za Mitaa (2019): Huu ulikuwa ukiukwaji wa kihistoria ambapo takriban asilimia 94 hadi 99 ya wagombea wote wa upinzani nchi nzima walienguliwa kwa hila na Wakurugenzi wa Halmashauri (DEDs). Sababu zilizotumiwa zilikuwa za kipuuzi, mfano: kutoandika jina kwa herufi kubwa au kutoweka nukta. Hali hii elilazimisha vyama vikuu vya upinzani (kama CHADEMA) kujitoa, na CCM ekajichukulia ushindi wa "mezani" wa asilimia 99 bila wananchi kupiga kura.
  • Matumizi ya Sheria ya Makosa ya Mtandao na Ukamataji Viongozi: Katika kuelekea Uchaguzi Mkuu wa 2020, viongozi wakuu wa upinzani na wabunge mashuhuri walikabiliwa na msururu wa kesi za "uchochezi" na kukamatwa mara kwa mara na jeshi la polisi eli kuwavunja nguvu. Baadhi walifungwa jela (kama Freeman Mbowe, Peter Msigwa, n.k.) au kufutiwa dhamana zao eli wasipate muda wa kufanya kampeni.
  • Kuporwa kwa Uchaguzi Mkuu wa 2020 (Ushindi wa "Kishindo" wa Hila): Siku ya tarehe 28 Oktoba 2020, sheria za uchaguzi zilivunjwa waziwazi. Mawakala wa upinzani walizuiwa kuingia vituoni kwa kutumia nguvu ya polisi. Kulikuwa na uthibitisho wa video na picha wa masanduku ya kura yaliyokuwa yamejazwa kura za CCM mapema asubuhi kabla ya vituo kufunguliwa (Pre-marked ballots). Matokeo yake yakawa Bunge la "Chama Kimoja" ambapo upinzani uliambulia viti visivyozidi 5–8 nchi nzima, jambo lililotengeneza taswira ya sasa anayoizungumzia Zungu.



3. Maeneo Mengine ya Kisheria Yaliyokiukwa
Mbali na mifano hiyo ya miaka ya 2016–2020, CCM elikiuka vifungu vifuatavyo vya sheria eli kudhibiti matokeo:

A. Kupuuza Amri ya Mahakama Kuu Kuhusu Wakurugenzi (DEDs)
  • Uvunjaji wa Sheria: Katika kesi ya Bob Chacha Wangwe dhidi ya Mwanasheria Mkuu wa Serikali (2019), Mahakama Kuu elitamka kuwa vifungu vya Sheria ya Uchaguzi vinavyoruhusu Wakurugenzi wa Halmashauri (ambao ni wateule wa Rais) kuwa wasimamizi wa uchaguzi ni batili kwa sababu vinakiuka haki ya kuwa na uchaguzi huru na wa haki (Ibara ya 21 ya Katiba). CCM na serikali yake walipuuza hukumu hii na kuendelea kuwatumia DEDs hao kuwakata wagombea wa upinzani.

B. Kunyimwa kwa Haki ya Kusikilizwa (Right to be Heard)
  • Uvunjaji wa Sheria: Kanuni za Uchaguzi zinataka mapingamizi yasikilizwe kwa haki na kutoa nafasi ya marekebisho. Katika chaguzi zilizopita, mapingamizi yalisikilizwe kwa siri upande mmoja (Ex-parte) na wagombea wa upinzani walijikuta wamekatwa bila kupewa nafasi ya kujitetea au kurekebisha makosa madogo ya kiuandishi.



4. Jedwali la Ulinganuzi: Kauli za Zungu dhidi ya Ukweli wa Kisheria

Hoja ya Spika Zungu (Hoteli ya Serena)Ukweli wa Kisheria na UtekelezajiUhalisia wa Kipindi cha 2016–2020
"Wananchi hawajawa na hamasa ya kuchagua upinzani kipindi hiki."Wananchi walinyimwa haki ya kuchagua baada ya wagombea wao kuenguliwa na kura kuporwa kinguvu.Upinzani ulifungiwa mikutano kwa miaka minne na wagombea wao kukatwa majina kwa wingi mwaka 2019 na 2020.
"Bunge si dhaifu, linaidhibiti na kuisimamia Serikali."Bunge linapitisha bajeti bila mabadiliko ya msingi na linapuuza ripoti za CAG za ubadhirifu.Vyombo vya dola vinalindwa na Bunge hata vinapokiuka sheria wakati wa uchaguzi.
"Tunapaswa kuishi kwa amani na tuvumiliane changamoto."Amani haiwezi kupatikana kwa kuvumilia ukiukwaji wa Katiba na haki za kimsingi.Upinzani unalazimishwa "kuvumilia" dhuluma za uchaguzi kwa kisingizio cha kulinda amani.



Hitimisho: Kutoweka kwa Uhuru wa Mihimili nchini Tanzania
Mjadala ulioanzishwa hapa unaonyesha wazi kuwa kauli ya Spika Zungu ni mkakati wa kisiasa wa kuhalalisha uwepo wa Bunge lisilo na uwiano wa kweli wa kidemokrasia (de facto single-party parliament). Huwezi kupongeza "safari ya miaka 100 ya Bunge" huku ukifanya upofu wa makusudi juu ya ukweli kwamba Bunge hilo lilitokana na misingi mibovu ya uvurugaji wa uchaguzi ulioshamiri kati ya 2016 na 2020.
Kubwa zaidi linalotia doa na kuthibitisha mdororo wa kidemokrasia ni ukweli kwamba Spika anapaswa kuwa kiongozi wa kujitegemea na asiyefungamana na upande wowote katika kuendesha shughuli za Bunge [Ibara ya 84 ya Katiba]. Hata hivyo, leo Spika Zungu amezungumza hadharani kama Mjumbe wa Kamati Kuu ya CCM badala ya kiongozi wa muhimili huru. Hatua hii enatia doa kubwa na kuthibitisha pasipo shaka kuwa Tanzania hatuna mihimili inayojitegemea (Independent Pillars of State); badala yake, Bunge na Mahakama vimebaki kuwa viungo vilivyomezwa na vilivyo chini ya mwavuli wa Serikali Kuu na Chama Tawala.
Ili Tanzania isonge mbele na kuwa na ustawi wa kweli, ni lazima kiti cha Spika kirudishiwe heshima yake ya kisheria, kiache kuwa ngao ya chama tawala, na kianze kuwa msimamizi mkuu wa Katiba na Sheria za nchi kulinda maslahi ya wananchi wote bila kujali itikadi zao.




NB: Machawa tuachieni wenye uchungu wa nchi tunajadili, ninyi jikiteni kumjadili mama yenu mzazi Bi Msumi.
 
Afrika hatuamini kwenye strong institutions bali tunaamini kwenye strong personalities ndio maana unakuta watu wanaishia kuwa machawa wa mtu fulani na mtu huyo akiwa nje ya mfumo anaonekana kama 'nya yaani kinyesi, chawa wote wanamkwepa.
Hoja yako inaakisi ukweli mchungu na halisi wa siasa za Afrika, na nakubaliana na wewe kwa asilimia 100. Ulivyobainisha kuhusu kuabudu watu badala ya mifumo imara ndio mzizi wa matatizo ya kiutawala yanayotukabili.
Ufuatao ni uchambuzi wa kina unaounga mkono mchango wako ili kuongeza nyama kwenye mjadala huu hapa jukwaani:

1. Udhaifu wa Mifumo dhidi ya Nguvu ya Watu (Institutions vs. Personalities)
Mifumo yetu mingi ya kisheria na kikatiba imeandikwa vizuri sana kwenye makatasi, lakini kiutekelezaji imewekwa mfukoni mwa viongozi wakuu. Mfano mzuri ni jinsi kauli za viongozi wa mihimili (kama Spika au Wakuu wa Mikoa) zinavyokuwa na nguvu kuliko sheria zilizotungwa na Bunge lenyewe. Kiongozi mmoja akiamka asubuhi na mhemko wake, anaweza kubadili mwelekeo wa nchi nzima kwa sababu hakuna taasisi imara ya kumnyoosha na kumwambia "hapa umekiuka sheria."

2. Utamaduni wa "Uchawa" na Siasa za Tumbo
Uchawa unaouzungumzia si jambo la bahati mbaya; ni zao la kimkakati la mifumo inayozalisha njaa na umaskini. Katika mazingira ambayo huwezi kupata fursa, tenda (tender) ya serikali, au cheo cha kisiasa bila "kusifu na kuabudu" mtu fulani, watu wanalazimika kuwa machawa ili kulinda matumbo yao. Hawaamini tena katika weledi (professionalism) wala uzalendo, bali wanaamini katika kumpamba "mungu mtu" aliyepo madarakani ili wadondoshewe makombo ya mkate.

3. "Ugonjwa wa Kinyesi": Kiongozi Akiacha Ngazi Anakwepwa
Mifano uliyotoa kuhusu viongozi kuonekana kama kinyesi pindi wanapokuwa nje ya mfumo ni ukweli usiopingika wa kihistoria hapa kwetu na Afrika kwa ujumla:
  • Zama za Hayati Magufuli (2016–2020): Wakati akiwa madarakani, kulikuwa na msururu wa viongozi, wasanii, na machawa waliokuwa wakimsifu usiku na mchana, wakisema ana maono ya kimungu na hawezi kukosea. Waliojaribu kukosoa walionekana wasaliti.
  • Ukweli wa Baada ya 2021: Mara tu baada ya kuondoka madarakani na mfumo kubadilika, wale wale waliokuwa "machawa" wake wakuu ndio walioanza kumsulubisha hadharani, wakisema utawala wake ulikuwa wa kikatili, wa kishamba, na uliorudisha nyuma uchumi. Ghafla, jina lake likawa mwiko kutajwa kwa uzuri na waliokuwa wanajipendekeza kwake walimkwepa kama ukoma.
Hali hii inatuthibitishia kuwa machawa hawana mapenzi ya kweli na mtu; wanaabudu mamlaka na fursa zinazokuja na mtu huyo. Mtu akiwa nje ya mfumo, thamani yake inaisha papo hapo kwa sababu hana tena uwezo wa kuwapa vyeo au kuwalinda wanapovunja sheria.


Mkuu, umegonga ndipo! Jamii isiyoamini katika Mifumo Imara (Strong Institutions) daima itabaki kuwa mateka wa Watu Imara (Strong Men) ambao wakiondoka, wanaacha ombwe kubwa la uongozi na vurugu.


 
Magufuli ni tatizo kama unapenda kuongopewa.

Hakuna nchi duniani kuna siasa za hadhara 5 years straight. Hata kama hakuna sheria inayokataza it’s political etiquette.

Magufuli yeye alikuwa wazi, muda wa kazi hakuna mikutano ya hadhara. Lakini kipindi cha uchaguzi kuanzia muda wa kampaini kulikuwa na uhuru, uvumilivu uliopitiliza (huo ubishi tu). Lissu alikuwa anafanya mikutano kupita saa 12 jioni kinyume na sheria na alikuwa anaachwa tu.

Sasa huyu mama kawapa nini zaidi ya ulaghai hata kampeni hakuna kwa wapinzani wa maana.

Na yote haya msingi wake ni watu Kama nyie kupeleka lawama mahala sipo. Magufuli na matendo ya hawa wahuni tofauti kabisa.

Mbona uanzishi mada kusema Magufuli asingegawa bandari, TANESCO wasingeruhisiwa kupandisha bei ya umeme, SGR ingekuwa imefika phase 3 na mema yake.

Nah, wewe kila ukiibuka ni uzushi tu, kila ushetani wa Samia uzushe chanzo Magufuli; we jamaa hovyo kweli.

Mkuu Eugene Krabs, hoja yako ina mashiko sana kiwango cha kuonyesha mhemko wa uzalendo na jinsi unavyoguswa na miradi ya maendeleo kama SGR, umeme na ulinzi wa rasilimali za nchi. Hata hivyo, unapojaribu kuutetea utawala wa Hayati Dkt. John Pombe Magufuli (2016–2020) juu ya masuala ya uchaguzi na demokrasia, unajikuta unakosa kabisa misingi ya kisheria na kikatiba.
Kwenye utawala wa sheria (Rule of Law), hakuna kitu kinachoitwa "political etiquette" (mila za kisiasa) kinachoweza kusimama juu ya Katiba Mama ya nchi. Ufuatao ni ukosoaji wa kisheria na ukweli wa mambo dhidi ya hoja zako:



1. Kisheria: Hakuna "Mila ya Kisiasa" Inayozidi Katiba (Ibara ya 20)
  • Hoja yako: Unadai kuwa kuzuia mikutano ya hadhara kwa miaka 5 mfululizo ni "political etiquette" na kwamba muda wa kazi haupaswi kuwa na mikutano.
  • Ukweli wa Kisheria: Ibara ya 20(1) ya Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na Sheria ya Vyama vya Siasa (Sura ya 258) zinatamka wazi kuwa kila raia na chama cha siasa kilichosajiliwa kisheria kina uhuru wa kukusanyika na kueneza sera zake wakati wowote. Katiba haisemi uhuru huu unatafuna "muda wa kazi." Kisheria, amri ya Magufuli ya kupiga marufuku mikutano ya hadhara kuanzia mwaka 2016 ilikuwa ni amri ya kiutawala (Decree) iliyokiuka Katiba waziwazi. Nchi haiongozwi kwa "etiquette" za mfukoni mwa mtu, inaongozwa kwa Sheria na Katiba.
  • Mfano wa Kimataifa (Donald Trump): Ili uelewe jinsi amri za kiutawala (Decrees/Executive Orders) zisivyo na nguvu mbele ya Katiba kwenye nchi zinazofuata utawala wa sheria, mkumbuke Rais Donald Trump wa Marekani. Wakati wa utawala wake, alitoa Amri ya Kiutawala (Executive Order) akitaka kufuta haki ya uraia wa kuzaliwa (Birthright Citizenship) kwa watoto wanaozaliwa Marekani na wazazi wasio na nyaraka halali, akidai ni kwa maslahi ya taifa. Hata hivyo, Mahakama za Marekani zikiwemo Mahakama Kuu zilipiga chini na kutupilia mbali matamko na juhudi zake hizo za kiutawala kwa sababu tu zilikinzana na Marekebisho ya 14 ya Katiba ya Marekani (14th Amendment). Kama ambavyo Trump asingeweza kutumia "etiquette" au amri yake ya kiutawala kufuta haki za kikatiba za watu nchini Marekani, ndivyo na Hayati Magufuli asingepaswa kutumia amri ya kiutawala kufuta haki ya mikutano iliyopo kwenye Ibara ya 20 ya Katiba yetu.
  • Ugonjwa wa "Rubber Stamp" kwa Mahakama Zetu: Tofauti kubwa kati ya Marekani na Tanzania hapa ipo kwenye uhuru wa mahakama. Kama mahakama zetu zisingekuwa muhuri wa serikali (rubber stamp) na chombo cha kupitisha matakwa ya watawala, amri ile haramu ya Magufuli ya kuzuia mikutano ya kisiasa ingetenguliwa na mahakama mara moja ndani ya saa 24 baada ya kutolewa. Kwa sababu ya mhimili huo kukosa meno na kuogopa kumnyooshea kidole mkuu wa nchi, tulishuhudia haki za kikatiba zikisiginwa kwa miaka mitano huku sheria zikizikwa rasmi.



2. Kisheria: Uvumilivu wa Tundu Lissu dhidi ya Uvunjaji wa Kanuni za Uchaguzi
  • Hoja yako: Unadai kulikuwa na uhuru na "uvumilivu uliopitiliza" wakati wa kampeni za 2020, ukidai Lissu alitenda kinyume cha sheria kwa kupitisha saa 12 jioni lakini akaachwa.
  • Ukweli wa Kisheria: Tundu Lissu kufanya mkutano uliochelewa hakufuti ukweli kwamba mifumo ya kisheria ilisiginwa kwa makusudi.
    • Kunyimwa Haki: Lissu alifungiwa kufanya kampeni kwa siku 7 na Kamati ya Maadili ya Tume ya Uchaguzi (NEC) kwa hila, jambo lililikiuka haki yake ya kimsingi ya kusikilizwa (Right to be Heard).
    • Ukiukwaji wa Kanuni za Wasimamizi: Sheria na Kanuni za Uchaguzi zilizoruhusu mawakala wa upinzani kuwepo vituoni zilikiukwa kwa kutumia nguvu ya silaha za polisi. Mawakala walifukuzwa, na wengine kunyimwa fomu rasmi za matokeo (Fomu Na. 21B). Kisheria, huu ulikuwa ni uhalifu wa kiuchaguzi (Election Fraud), si "uvumilivu."



3. Kimantiki: Huwezi Kuhalalisha Sheria kwa "Nondo na Kokoto" za SGR
  • Hoja yako: Unaleta mafanikio ya kiuchumi kama ulinzi wa Bandari, TANESCO kutosogeza bei, na SGR kama ngao ya kumsafisha Magufuli.
  • Ukweli wa Kisheria: Hapa unafanya kosa kubwa la kimantiki linaloitwa Logical Fallacy. Kujenga SGR, kununua ndege, au kulinda TANESCO haumuondolei kiongozi wajibu wa kisheria wa kuheshimu Katiba.
  • Huwezi kujenga reli kwa mkono wa kulia, halafu kwa mkono wa kushoto ukapuuza hukumu ya Mahakama Kuu ya Tanzania (kama kesi ya Bob Chacha Wangwe ya 2019 iliyopiga marufuku Wakurugenzi vya Halmashauri kuwa wasimamizi wa uchaguzi). Sheria haipimwi kwa idadi ya awamu za SGR zilizofika Phase 3.



4. Kiini cha "Ushetani" wa Sasa Kipo Kwenye Mifumo ya Kipindi Hicho
  • Hoja yako: Unadai kuwa matendo ya utawala wa sasa (Samia) ni ya "wahuni" na hayahusiani na Magufuli.
  • Ukweli wa Kisheria: Hapa ndipo unapokosea kabisa. Matatizo yote ya kiutawala tunayoyaona leo (ikiwemo mikataba mibovu ya bandari au kubanwa kwa uhuru) yanatumia mifumo na sheria zilezile zilizotengenezwa na kupitishwa na Bunge la Magufuli kati ya 2016 na 2020.
  • Kipindi kile ndipo Bunge lilipofanywa kuwa dhaifu na kunyang'anywa meno ili lisihoji serikali. Sheria kandamizi kama Sheria ya Makosa ya Mtandao na marekebisho ya Sheria ya Vyama vya Siasa yalilenga kumpa Rais na watendaji wake mamlaka makubwa yasiyohojiwa na mahakama. Utawala wa sasa unatumia tu "rula" na "mifumo mibovu" ileile iliyoachwa kwenye makabati ya ikulu.



Hitimisho
Ndugu yangu Eugene Krabs, utawala wa sheria hauchagui mema na mabaya. Magufuli alifanya mambo mengi mazuri ya kiuchumi, lakini kiutawala na kisheria, aliacha mifumo mibovu inayoruhusu kiongozi mmoja kuwa na nguvu kuliko Katiba. Leo hii, mifumo hiyo hiyo iko mikononi mwa watu wengine, na inatumiwa kufanya yale unayoyaita "ushetani." Hilo ndilo somo kubwa: tukiabudu Watu Imara (Strong Men) badala ya Mifumo Imara (Strong Institutions), siku akiondoka huyo mtu mwema, tunabaki matumbo joto.
 
Spika wa Bunge, Mussa Azzan Zungu , amesema si sahihi kulinganisha Bunge la sasa na Mabunge yaliyopita kwa kuzingatia ukubwa wa mijadala pekee.

Akizungumza na Wahariri wa Vyombo vya Habari leo Jumatano katika Hoteli ya Serena jijini Dar es Salaam kuhusu Maadhimisho ya Miaka 100 ya Chimbuko la Bunge la Tanzania na masuala mbalimbali yanayolihusu Bunge, Spika Zungu amesema Bunge la mwaka 2015 lilikuwa na idadi kubwa ya wabunge wa upinzani, hali iliyochangia mijadala mikali iliyovutia wananchi wengi kufuatilia shughuli za Bunge.

Hata hivyo, ameeleza kuwa hali ya sasa imebadilika kutokana na mwelekeo wa kisiasa na namna wananchi wanavyofanya maamuzi yao wakati wa uchaguzi.

“Viongozi wa vyama vya siasa waliopo sasa ni wazuri, lakini bado sijaona hamasa kubwa kwa wananchi ya kuwachagua kwa wingi kuingia Bungeni katika kipindi hiki,” amesema.


Hiyo research alifavyia wapi na lini...!!

Hivi huyu PONJORO kasoma nini au ana elimu gani vile. Hivi ni kweli kuwa naye ni Mpemba!?
 
Hiyo research alifavyia wapi na lini...!!

Hivi huyu PONJORO kasoma nini au ana elimu gani vile. Hivi ni kweli kuwa naye ni Mpemba!?
Wanasomaga huo kubebana kuanzia chamani
 
Spika wa Bunge, Mussa Azzan Zungu , amesema si sahihi kulinganisha Bunge la sasa na Mabunge yaliyopita kwa kuzingatia ukubwa wa mijadala pekee.

Akizungumza na Wahariri wa Vyombo vya Habari leo Jumatano katika Hoteli ya Serena jijini Dar es Salaam kuhusu Maadhimisho ya Miaka 100 ya Chimbuko la Bunge la Tanzania na masuala mbalimbali yanayolihusu Bunge, Spika Zungu amesema Bunge la mwaka 2015 lilikuwa na idadi kubwa ya wabunge wa upinzani, hali iliyochangia mijadala mikali iliyovutia wananchi wengi kufuatilia shughuli za Bunge.

Hata hivyo, ameeleza kuwa hali ya sasa imebadilika kutokana na mwelekeo wa kisiasa na namna wananchi wanavyofanya maamuzi yao wakati wa uchaguzi.

“Viongozi wa vyama vya siasa waliopo sasa ni wazuri, lakini bado sijaona hamasa kubwa kwa wananchi ya kuwachagua kwa wingi kuingia Bungeni katika kipindi hiki,” amesema.

Vijizee vingine banah
 
Spika wa Bunge, Mussa Azzan Zungu , amesema si sahihi kulinganisha Bunge la sasa na Mabunge yaliyopita kwa kuzingatia ukubwa wa mijadala pekee.

Akizungumza na Wahariri wa Vyombo vya Habari leo Jumatano katika Hoteli ya Serena jijini Dar es Salaam kuhusu Maadhimisho ya Miaka 100 ya Chimbuko la Bunge la Tanzania na masuala mbalimbali yanayolihusu Bunge, Spika Zungu amesema Bunge la mwaka 2015 lilikuwa na idadi kubwa ya wabunge wa upinzani, hali iliyochangia mijadala mikali iliyovutia wananchi wengi kufuatilia shughuli za Bunge.

Hata hivyo, ameeleza kuwa hali ya sasa imebadilika kutokana na mwelekeo wa kisiasa na namna wananchi wanavyofanya maamuzi yao wakati wa uchaguzi.

“Viongozi wa vyama vya siasa waliopo sasa ni wazuri, lakini bado sijaona hamasa kubwa kwa wananchi ya kuwachagua kwa wingi kuingia Bungeni katika kipindi hiki,” amesema.

Kwa nini hasemi 2015 liliingia lile shetani la Chato na kuhujumu kabisa kazi nzuri aliyoifanya JK ya kuendeleza Demokrasia?
 
Kwa nini hasemi 2015 liliingia lile shetani la Chato na kuhujumu kabisa kazi nzuri aliyoifanya JK ya kuendeleza Demokrasia?
Hawa wazee wajinga nawanahisi ataishi milele
 
Siyo wendawazimu wote huwa wanaokota makopo. We gine utawajua kwa kauli zao.

Taifa letu linakwama kwa sababu baadhi ya wagonjwa wa kichwani badala ya kuoelekwa hosoitali, wamapachikwa kwenye madaraka wawaongoze walio wazima.
 
Siyo wendawazimu wote huwa wanaokota makopo. We gine utawajua kwa kauli zao.

Taifa letu linakwama kwa sababu baadhi ya wagonjwa wa kichwani badala ya kuoelekwa hosoitali, wamapachikwa kwenye madaraka wawaongoze walio wazima.
Na hio shida sana workmate wangu mkenya huwa anashangaa sana watu wanaotuongoza
 
Spika wa Bunge, Mussa Azzan Zungu , amesema si sahihi kulinganisha Bunge la sasa na Mabunge yaliyopita kwa kuzingatia ukubwa wa mijadala pekee.

Akizungumza na Wahariri wa Vyombo vya Habari leo Jumatano katika Hoteli ya Serena jijini Dar es Salaam kuhusu Maadhimisho ya Miaka 100 ya Chimbuko la Bunge la Tanzania na masuala mbalimbali yanayolihusu Bunge, Spika Zungu amesema Bunge la mwaka 2015 lilikuwa na idadi kubwa ya wabunge wa upinzani, hali iliyochangia mijadala mikali iliyovutia wananchi wengi kufuatilia shughuli za Bunge.

Hata hivyo, ameeleza kuwa hali ya sasa imebadilika kutokana na mwelekeo wa kisiasa na namna wananchi wanavyofanya maamuzi yao wakati wa uchaguzi.

“Viongozi wa vyama vya siasa waliopo sasa ni wazuri, lakini bado sijaona hamasa kubwa kwa wananchi ya kuwachagua kwa wingi kuingia Bungeni katika kipindi hiki,” amesema.

Waonja asali mara zote wanatoa kauli za kijinga jinga
 
Spika wa Bunge, Mussa Azzan Zungu , amesema si sahihi kulinganisha Bunge la sasa na Mabunge yaliyopita kwa kuzingatia ukubwa wa mijadala pekee.

Akizungumza na Wahariri wa Vyombo vya Habari leo Jumatano katika Hoteli ya Serena jijini Dar es Salaam kuhusu Maadhimisho ya Miaka 100 ya Chimbuko la Bunge la Tanzania na masuala mbalimbali yanayolihusu Bunge, Spika Zungu amesema Bunge la mwaka 2015 lilikuwa na idadi kubwa ya wabunge wa upinzani, hali iliyochangia mijadala mikali iliyovutia wananchi wengi kufuatilia shughuli za Bunge.

Hata hivyo, ameeleza kuwa hali ya sasa imebadilika kutokana na mwelekeo wa kisiasa na namna wananchi wanavyofanya maamuzi yao wakati wa uchaguzi.

“Viongozi wa vyama vya siasa waliopo sasa ni wazuri, lakini bado sijaona hamasa kubwa kwa wananchi ya kuwachagua kwa wingi kuingia Bungeni katika kipindi hiki,” amesema.

Mpumbavu kabisa huyu Spika haramu, 2025 hakukuwa na uchaguzi.
 
Wazungu wanaita "history revision"... mtu anaamua tu kutufundisha historia tofauti na tulivyoishi
 
Kwa research ipi sasa anefanya huyu mzee.....kama anaamini hivyo...waweke uwanja sawa na wamtoe LISSU...saa 4 asubuh...ccm ipo kuzimu
 
Na ana amini alichaguliwa 2025! Viongozi wanapowafanya Wananchi mataahira wanaeneza chuki
Laiti kama si kiburi angejiuliza! ''Wananchi hawana hamasa ya kuchagua upinzani'' lakini wana hamasa ya kushangilia Wabunge wake wanapofikwa na mauti!
Mwehu hiyu
 
Back
Top Bottom