TAJIRI MKUU WA MATAJIRI
JF-Expert Member
- Dec 1, 2010
- 11,999
- 24,328
Kwa mtazamo wa Wayahudi (Uyahudi):
1. Mungu kwa Wayahudi ni nani?
Wayahudi wanamwamini Mungu mmoja aliye wa milele, asiyeonekana, mwenye nguvu zote, aliyeumba ulimwengu. Anaitwa kwa majina kama:
2. Sifa za Mungu kwa Wayahudi
3. Ufunuo wa Mungu kwa Wayahudi
4. Hawamkubali Yesu kama Masiya
Tofauti na Ukristo, Wayahudi hawamkubali Yesu kuwa Masiya. Wanasubiri Masiya ambaye ni binadamu wa kawaida atakayerejesha utawala wa haki duniani.
Kwa hiyo, kwa Wayahudi:
Sawa, hebu tulinganishe Mungu katika Wayahudi, Wakristo, na Waislamu — hizi ndizo dini tatu kuu za Ibrahimu (Abrahamic religions):
---
1. Uyahudi
---
2. Ukristo
---
3. Uislamu
---
Mambo ya kufanana:
Mambo ya kutofautiana:
1. Mungu kwa Wayahudi ni nani?
Wayahudi wanamwamini Mungu mmoja aliye wa milele, asiyeonekana, mwenye nguvu zote, aliyeumba ulimwengu. Anaitwa kwa majina kama:
- YHWH (Yahweh) – Jina takatifu sana, huwa halitamkwi kwa sauti.
- Elohim – Linamaanisha “Mungu” kwa Kiebrania.
- Adonai – “Bwana,” hutumika badala ya kutamka Yahweh.
2. Sifa za Mungu kwa Wayahudi
- Ni mmoja tu (strict monotheism)
- Hana mfano wala mwili
- Ni mtakatifu, mwenye haki, na mwenye rehema
- Anataka watu waishi kwa sheria na maadili
3. Ufunuo wa Mungu kwa Wayahudi
- Mungu alijifunua kwa Musa na kumpa Torati (vitabu 5 vya kwanza vya Biblia).
- Ana agano na watu wa Israeli kuwa wao ni “taifa teule” mradi watii sheria zake.
4. Hawamkubali Yesu kama Masiya
Tofauti na Ukristo, Wayahudi hawamkubali Yesu kuwa Masiya. Wanasubiri Masiya ambaye ni binadamu wa kawaida atakayerejesha utawala wa haki duniani.
Kwa hiyo, kwa Wayahudi:
- Mungu ni wa pekee, wa milele, asiye na umbo
- Dini yao (Uyahudi) inajikita katika sheria (Halakha) na Maandiko (Tanakh)
Sawa, hebu tulinganishe Mungu katika Wayahudi, Wakristo, na Waislamu — hizi ndizo dini tatu kuu za Ibrahimu (Abrahamic religions):
---
1. Uyahudi
- Mungu: Yahweh (YHWH), mmoja tu, asiye na umbo, haonekani.
- Sifa kuu: Mtakatifu, mwenye haki, mwenye agano na Israeli.
- Ufunuo: Kupitia Musa na manabii wa Kiebrania.
- Masiya: Bado anasubiriwa. Yesu hatambuliwi kama Masiya.
---
2. Ukristo
- Mungu: Mmoja, lakini katika Utatu Mtakatifu: Baba, Mwana (Yesu), na Roho Mtakatifu.
- Sifa kuu: Upendo, rehema, haki. Mungu ni Baba wa kiroho.
- Ufunuo: Kupitia Yesu Kristo, ambaye ni Neno la Mungu aliyefanyika mwili.
- Masiya: Yesu ni Masiya na Mkombozi.
---
3. Uislamu
- Mungu: Allah, mmoja kabisa, hana mshirika, hana mwana, si sehemu ya utatu.
- Sifa kuu: Mwingi wa rehema, mwingi wa huruma, mwenye uadilifu.
- Ufunuo: Kupitia Mtume Muhammad na Qur’an.
- Masiya: Yesu (Isa) ni nabii tu, si Mwana wa Mungu.
---
Mambo ya kufanana:
- Wote wanamwamini Mungu mmoja.
- Wote wanamheshimu Ibrahim (Abraham) kama baba wa imani.
- Wote wanakataa ibada ya sanamu.
Mambo ya kutofautiana:
- Mtazamo juu ya Yesu.
- Dhana ya Utatu (Trinity) ipo kwa Wakristo tu.
- Ufunuo wa mwisho unatofautiana: Wayahudi wana Torati, Wakristo wana Biblia, Waislamu wana Qur’an.