Mzee Mwanakijiji
Platinum Member
- Mar 10, 2006
- 34,256
- 44,597
Unaweza kumuita mtu chechote kile; lakini kumuita mtu tu kitu hakimfanyi mtu kuwa kitu kile. Ni kweli kwamba kuna majina mwingine ukimuita mtu unamvunjia heshima, hadhi, na utu wake mbele ya jamii. Kwa mfano, mtu ameachana na mke wake au mume wake lakini kwa sababu ya machungu ya kuachana anaenda na kumtangaza kuwa "yule alikuwa malaya" au "alikuwa mlevi" n.k Sasa watu wengine wanaweza kweli kuamini na wao wanaweza kueneza habari hizo kuwa "yule alikuwa malaya". Hata ukimuuliza alijuaje atasema "jamaa yake walioachana" ndio alimuambia.
Kwenye siasa hili nalo ni kweli. Kuna mambo unaweza kumuita mpinzani wako wa kisiasa ili kumvunjia heshima, hadhi, na utu. Na wakati mwingine unaweza kumuita kitu ili kumharibia nafasi zake za kisiasa. Sote tunajua jinsi gani jina aliloitwa Dkt. Salim A. Salim lilivyomvurugia nafasi yake ya kugombea urais wa Jamhuri ya Muungano 1995. Na tumeona mbinu hii ikitumiwa karibu na pande zote za kisiasa nchini - unaweza kuwaita watu "wachochezi" au "mafisadi" au unaweza kumuita mtu jina lolote.
Hata hivyo, linapokuja suala la kisheria - ambalo ni tofauti na la kisiasa - ukimuita mtu jina na mkaenda mahakamani basi suala huko ni ushahidi na uzito wa ushahidi huo (preponderance of evidence). Ndio maana kuna kesi za kumtangaza mtu vibaya au kumzushia ubaya (libel and defamation). Dkt. Salim huyo huyo aliwahi kushinda mamilioni ya hela dhidi ya gazeti la The East African miaka kadhaa nyuma kutokana na makala yao moja hivi.
Sasa Mbowe amedaiwa kuwa ni "Ghaidi" na jeshi la polisi. Kwa vile hili ni suala la mahakamani na la kisheria basi ni jukumu la mleta mashtaka kuleta ushahidi usio na shaka wa ughaidi huo. Na ili kitu kiwe ushahidi ni lazima kikidhi matakwa ya kisheria. Kusema tu "tuna ushahidi" hakufanyi ushahidi huo kukubalika mahakamani. Ni kwa sababu hiyo binafsi nasubiria kuona hicho kinachoitwa "ushahidi" hasa utakaposimama na kuhojiwa na upande wa utetezi na kupimwa kwa mwanga wa sheria kuona kama unaweza kumtia mtu hatiani.
Nje ya hapo, inawezekana hili la "ughaidi" linatumika tu tena kisiasa kama nilivyoelezea hapo juu. Kinachotakiwa kufanyika siyo tu kutaka kesi ifutwe au iondolewe bali iachwe iendelee mahakamani ili ushahidi uletwe, vieleleze viletwe ili kwa mara moja na daima uamuzi wa mahakama utolewe juu ya tuhuma hizi. CHADEMA wasitake tu viongozi wao waachiliwe pasipo masharti bali watake haki itendeke na kesi iharakishwe.
Kwani, kumuita mtu ughaidi hakumfanyi kuwa ghaidi bali ushahidi usio na shaka (siyo wa kupika) unaoweza kumtia hatiani mtu katika mahakama yoyote iliyo huru.
Haki Itendeke na Ionekane Inatendeka na Imetendeka kama inavyotakiwa kutendeka bila kuteteleka.
MMM