Tauceti Rigel
JF-Expert Member
- Mar 6, 2025
- 201
- 556
Kipindi Cha Asubuhi, Mazungumzo ya Maudhi: Tunalelewa na Vyombo vya Habari au Tunadhalilishwa?
Je, tumewahi kukaa chini kama taifa na kujiuliza: tunapata nini tunapowasha redio zetu asubuhi? Ni maarifa, ni uelewa, ni mwelekeo wa kujenga taifa au ni mzaha, upuuzi na mazoea ya kihuni yanayofunikwa kwa jina la "burudani"?
Kwa siku kadhaa sasa, nimekuwa nikisikiliza kipindi cha asubuhi cha Morning Show kinachoongozwa na kina Maulid Kitenge kupitia Wasafi FM. Nikiwa na shauku ya kupata mwelekeo wa kitaifa—ni nini kinachoendelea, changamoto za uchumi, mustakabali wa vijana, maendeleo ya elimu, na mengineyo—nilichokutana nacho kilinikatisha tamaa. Badala ya fikra pevu na mjadala yakinifu, niliambulia kejeli, mzaha wa hali ya juu, na mazungumzo ya mtaani yaliyokosa maadili ya uanahabari.
Hali ya Redio Zetu: Tafakari ya Kina
Ni jambo la kusikitisha kuona kwamba redio, ambayo ni mojawapo ya vyanzo vikuu vya habari kwa Watanzania wengi wa kipato cha chini na waishio maeneo ya vijijini, sasa inageuzwa kuwa jukwaa la utumbuizaji wa akili bila dira. Kinachoendelea ni sawa na mtu kukupa sumu katika chupa ya maji safi—unaipokea kwa mikono miwili, hujui unajiua.
Badala ya kujadili kwa undani ubadhirifu wa fedha za umma, mashinikizo ya maisha, au mikakati ya kuondoa umasikini, wanahabari wetu wanazungumzia dhuluma za kisiasa kama vile wanateta kuhusu mpira wa Simba na Yanga. Tunalishwa propaganda, tunapumbazwa kwa mazungumzo yasiyo na tija, huku maisha yetu halisi yakiendelea kusambaratika kwa ukimya.
Mazombie ya Kisasa: Uhalisia wa Jamii Yetu
Tunaweza kuwashutumu wananchi kwa kutokujua haki zao, kwa kutokujihusisha na mustakabali wa nchi yao, lakini je, tumewahi kujiuliza: wanapata wapi taarifa? Ni nani anayewalisha fikra kila siku? Kama taarifa wanazopokea kila asubuhi ni mzaha na kejeli, tusitarajie kizazi cha wapambanaji wala viongozi wa kesho.
Mazombie hawazaliwi—wanalelewa. Na kwa kiasi kikubwa, vyombo vya habari nchini Tanzania vimeamua kuwa sehemu ya ulezi huo wa kihuni. Hawalishi maarifa bali kelele. Hawajengi fikra bali wanaharibu mitazamo.
Wajibu wa Vyombo vya Habari: Je, Wamesahau?
Kwa mujibu wa misingi ya taaluma ya habari, vyombo vya habari vina wajibu wa kuelimisha, kuhabarisha na kuchochea maendeleo ya jamii. Lakini leo hii, vyombo hivyo vimegeuka kuwa viwanja vya vichekesho, ambavyo kwa nje vinaonekana kama vinafanya kazi ya kuhabarisha, kumbe ndani yake vinaeneza uzembe wa fikra.
Swali ni moja tu: tunawezaje kujenga taifa lenye wananchi wanaojitambua kama kila asubuhi tunakula makamasi ya kiakili kwa mgongo wa “habari”?
Hitimisho: Kuamka au Kuangamia
Kama hatutabadilika sasa, basi hatutabadilika tena. Tunahitaji mapinduzi ya kimtazamo katika vyombo vyetu vya habari. Tunahitaji vipindi vinavyoamsha, si vinavyolaza. Tunahitaji waandishi wanaojua maana ya kuwa sauti ya wananchi, si wauzaji wa kelele mitandaoni. Tukiendelea kuvumilia mzaha huu wa kitaifa, tutalalamika bure huku taifa likizama taratibu.
Tusipoamka, tutaangamia kwa kucheka.
Je, tumewahi kukaa chini kama taifa na kujiuliza: tunapata nini tunapowasha redio zetu asubuhi? Ni maarifa, ni uelewa, ni mwelekeo wa kujenga taifa au ni mzaha, upuuzi na mazoea ya kihuni yanayofunikwa kwa jina la "burudani"?
Kwa siku kadhaa sasa, nimekuwa nikisikiliza kipindi cha asubuhi cha Morning Show kinachoongozwa na kina Maulid Kitenge kupitia Wasafi FM. Nikiwa na shauku ya kupata mwelekeo wa kitaifa—ni nini kinachoendelea, changamoto za uchumi, mustakabali wa vijana, maendeleo ya elimu, na mengineyo—nilichokutana nacho kilinikatisha tamaa. Badala ya fikra pevu na mjadala yakinifu, niliambulia kejeli, mzaha wa hali ya juu, na mazungumzo ya mtaani yaliyokosa maadili ya uanahabari.
Hali ya Redio Zetu: Tafakari ya Kina
Ni jambo la kusikitisha kuona kwamba redio, ambayo ni mojawapo ya vyanzo vikuu vya habari kwa Watanzania wengi wa kipato cha chini na waishio maeneo ya vijijini, sasa inageuzwa kuwa jukwaa la utumbuizaji wa akili bila dira. Kinachoendelea ni sawa na mtu kukupa sumu katika chupa ya maji safi—unaipokea kwa mikono miwili, hujui unajiua.
Badala ya kujadili kwa undani ubadhirifu wa fedha za umma, mashinikizo ya maisha, au mikakati ya kuondoa umasikini, wanahabari wetu wanazungumzia dhuluma za kisiasa kama vile wanateta kuhusu mpira wa Simba na Yanga. Tunalishwa propaganda, tunapumbazwa kwa mazungumzo yasiyo na tija, huku maisha yetu halisi yakiendelea kusambaratika kwa ukimya.
Mazombie ya Kisasa: Uhalisia wa Jamii Yetu
Tunaweza kuwashutumu wananchi kwa kutokujua haki zao, kwa kutokujihusisha na mustakabali wa nchi yao, lakini je, tumewahi kujiuliza: wanapata wapi taarifa? Ni nani anayewalisha fikra kila siku? Kama taarifa wanazopokea kila asubuhi ni mzaha na kejeli, tusitarajie kizazi cha wapambanaji wala viongozi wa kesho.
Mazombie hawazaliwi—wanalelewa. Na kwa kiasi kikubwa, vyombo vya habari nchini Tanzania vimeamua kuwa sehemu ya ulezi huo wa kihuni. Hawalishi maarifa bali kelele. Hawajengi fikra bali wanaharibu mitazamo.
Wajibu wa Vyombo vya Habari: Je, Wamesahau?
Kwa mujibu wa misingi ya taaluma ya habari, vyombo vya habari vina wajibu wa kuelimisha, kuhabarisha na kuchochea maendeleo ya jamii. Lakini leo hii, vyombo hivyo vimegeuka kuwa viwanja vya vichekesho, ambavyo kwa nje vinaonekana kama vinafanya kazi ya kuhabarisha, kumbe ndani yake vinaeneza uzembe wa fikra.
Swali ni moja tu: tunawezaje kujenga taifa lenye wananchi wanaojitambua kama kila asubuhi tunakula makamasi ya kiakili kwa mgongo wa “habari”?
Hitimisho: Kuamka au Kuangamia
Kama hatutabadilika sasa, basi hatutabadilika tena. Tunahitaji mapinduzi ya kimtazamo katika vyombo vyetu vya habari. Tunahitaji vipindi vinavyoamsha, si vinavyolaza. Tunahitaji waandishi wanaojua maana ya kuwa sauti ya wananchi, si wauzaji wa kelele mitandaoni. Tukiendelea kuvumilia mzaha huu wa kitaifa, tutalalamika bure huku taifa likizama taratibu.
Tusipoamka, tutaangamia kwa kucheka.