Kijana wa Ifoza
JF-Expert Member
- Oct 31, 2025
- 1,180
- 2,302
Leo Jumatatu, Oktoba 12, 2026, kumekuwa na taarifa rasmi kwenye vyombo vya habari ikimuonesha Waziri wa Habari, Utamaduni, Sanaa na Michezo, Mheshimiwa Paul Christian Makonda, akitoa agizo zito mkoani Mwanza. Akiwa kwenye Karakana ya Songoro Marine iliyopo wilayani Ilemela, Makonda ameamuru vivuko viwili vilivyokamilika vianze kazi mara moja ndani ya mwezi huu wa Oktoba bila kusubiri sherehe za uzinduzi rasmi.
Kimsingi, hoja ya kutaka wananchi wapate huduma haraka badala ya kusubiri itifaki za kisiasa ni hoja nzuri na yenye mashiko kwa mwananchi wa kawaida anayesumbuka na mitumbwi Ziwa Victoria. Lakini, tukiangalia utaratibu wa kiutawala na uwajibikaji wa pamoja serikalini (Collective Responsibility), agizo hili linaibua maswali mazito ya kiutendaji na kisheria yanayoakisi mtindo uleule niliyowahi kuusema huko nyuma.
1. Mwendelezo wa Viongozi Kuacha Kazi Zao na Kuingilia Mambo Mengine
Kama mlivyowahi kunisoma kwenye uzi wangu uliopita niliyofungua hapa jukwaani unaohusu Utekaji na "Majeshi" Binafsi Vikitikisa Nchi: Kwanini Waziri Katambi na Boss Wake Wanaona Dudubaya na Uchafu wa Dar Ndio Kero Kubwa?, jamiiforums.com nimekuwa mstari wa mbele kukosoa jinsi viongozi wetu wa Serikali ya Awamu ya Sita wanavyoacha majukumu yao ya msingi ya kisheria na kukimbilia mambo ya "populism" au kuingilia majukumu ya sekta nyingine ili mradi tu wapate sifa za majukwaani.
Leo hii, ugonjwa uleule unajirudia kupitia kwa Paul Makonda. Masuala ya vivuko, ujenzi wake, na usimamizi wa Wakala wa Ufundi na Umeme (TEMESA) kisheria yako chini ya Wizara ya Ujenzi na siyo Wizara ya Habari na Michezo. Swali la kujiuliza hapa: Je, Paul Makonda anatoa agizo hili kama nani kiserikali? Je, wizara yake haina majukumu ya kutosha ya kusimamia habari, wasanii na maandalizi ya michezo yetu hadi aingilie sekta ya ujenzi na usafirishaji?
2. Hoja ya "Ulezi wa Mkoa" na "Kwa Niaba ya Rais"
Kwenye utetezi wake, imeelezwa kuwa Makonda ametoa maagizo hayo akionekana kama "Mlezi wa Mkoa wa Mwanza kiserikali" na akifanya hivyo kwa niaba ya Rais. Hapa ndipo penye mkanganyiko mkubwa wa kiutawala:
3. Madhara ya Kuingiliana kwa Mipaka ya Kazi (Overlap of Jurisdictions)
Kama nilivyochambua kwenye nyuzi zangu zilizopita ndani ya Jukwaa la Siasa la JamiiForums, mtindo huu una madhara makubwa:
4. Utamaduni wa Kushukuru Viongozi: Rais ni Muajiriwa wetu, Hatakiwi Kushukuriwa!
Jambo jingine linalochosha kiutawala ni utamaduni uliopitwa na wakati wa viongozi kusimama majukwaani na kuanza "kumshukuru Rais kwa kuleta maendeleo au kuwekeza fedha." Ni lazima tufike mahali kama taifa tuwe na upeo wa kiutawala bora na kikatiba: video Makonda akitoa agizo na kumshukuru Rais
Wito Wangu kwa Wana-JF:
Ni kweli kuwa tunataka maendeleo na tunapenda kasi. Lakini je, tunajenga taasisi imara au tunajenga "watu imara" wanaovuka mipaka yao ya kazi ili mradi tu wapate sifa za kisiasa jukwaani? Na je, tutaacha lini huu utamaduni wa kuwasujudu na kuwashukuru viongozi kwa kutumia fedha zetu wenyewe kutekeleza wajibu wao wa kisheria?
Mnaonaje wakuu? Mjadala uwe huru na wenye staha.
Kimsingi, hoja ya kutaka wananchi wapate huduma haraka badala ya kusubiri itifaki za kisiasa ni hoja nzuri na yenye mashiko kwa mwananchi wa kawaida anayesumbuka na mitumbwi Ziwa Victoria. Lakini, tukiangalia utaratibu wa kiutawala na uwajibikaji wa pamoja serikalini (Collective Responsibility), agizo hili linaibua maswali mazito ya kiutendaji na kisheria yanayoakisi mtindo uleule niliyowahi kuusema huko nyuma.
1. Mwendelezo wa Viongozi Kuacha Kazi Zao na Kuingilia Mambo Mengine
Kama mlivyowahi kunisoma kwenye uzi wangu uliopita niliyofungua hapa jukwaani unaohusu Utekaji na "Majeshi" Binafsi Vikitikisa Nchi: Kwanini Waziri Katambi na Boss Wake Wanaona Dudubaya na Uchafu wa Dar Ndio Kero Kubwa?, jamiiforums.com nimekuwa mstari wa mbele kukosoa jinsi viongozi wetu wa Serikali ya Awamu ya Sita wanavyoacha majukumu yao ya msingi ya kisheria na kukimbilia mambo ya "populism" au kuingilia majukumu ya sekta nyingine ili mradi tu wapate sifa za majukwaani.
Leo hii, ugonjwa uleule unajirudia kupitia kwa Paul Makonda. Masuala ya vivuko, ujenzi wake, na usimamizi wa Wakala wa Ufundi na Umeme (TEMESA) kisheria yako chini ya Wizara ya Ujenzi na siyo Wizara ya Habari na Michezo. Swali la kujiuliza hapa: Je, Paul Makonda anatoa agizo hili kama nani kiserikali? Je, wizara yake haina majukumu ya kutosha ya kusimamia habari, wasanii na maandalizi ya michezo yetu hadi aingilie sekta ya ujenzi na usafirishaji?
2. Hoja ya "Ulezi wa Mkoa" na "Kwa Niaba ya Rais"
Kwenye utetezi wake, imeelezwa kuwa Makonda ametoa maagizo hayo akionekana kama "Mlezi wa Mkoa wa Mwanza kiserikali" na akifanya hivyo kwa niaba ya Rais. Hapa ndipo penye mkanganyiko mkubwa wa kiutawala:
- Kama kila waziri ataanza kutoa maagizo kwenye wizara ya mwenzake kwa mwavuli wa "Ulezi wa Mkoa," tunatengeneza mfumo wa mawaziri wakuu vivuli ndani ya baraza la mawaziri.
- Inakuwaje Wizara ya Ujenzi inyamaze au isubiri waziri wa sekta nyingine aende mkoani kwake akatoe maagizo kwa watendaji walio chini ya bajeti na fungu la Wizara ya Ujenzi?
3. Madhara ya Kuingiliana kwa Mipaka ya Kazi (Overlap of Jurisdictions)
Kama nilivyochambua kwenye nyuzi zangu zilizopita ndani ya Jukwaa la Siasa la JamiiForums, mtindo huu una madhara makubwa:
- Kuvunja Ari ya Kazi (Demoralization): Unamfanya Waziri mwenye dhamana ya Ujenzi aonekane hafanyi kazi yake ipasavyo au amesinzia hadi mtu mwingine aje kuamsha watendaji wake.
- Mgongano wa Kiutendaji: Ikitokea changamoto ya kiufundi au kibajeti kwenye utekelezaji wa agizo hilo, watendaji watamwajibisha nani? Waziri aliyetoa amri jukwaani (Makonda) au Waziri anayewasainia fomu za malipo na bajeti (Waziri wa Ujenzi)?
- Ukiukwaji wa Itifaki: Katika utawala bora, kama waziri anaona mapungufu kwenye sekta nyingine akiwa ziarani, anapaswa kuwasiliana na Waziri mwenzake wa sekta husika au Waziri Mkuu ili hatua zichukuliwe kiutaratibu badala ya kutoa matamko ya jukwaani yanayoacha maswali kuliko majibu.
4. Utamaduni wa Kushukuru Viongozi: Rais ni Muajiriwa wetu, Hatakiwi Kushukuriwa!
Jambo jingine linalochosha kiutawala ni utamaduni uliopitwa na wakati wa viongozi kusimama majukwaani na kuanza "kumshukuru Rais kwa kuleta maendeleo au kuwekeza fedha." Ni lazima tufike mahali kama taifa tuwe na upeo wa kiutawala bora na kikatiba: video Makonda akitoa agizo na kumshukuru Rais
- Rais ni Muajiriwa wa Wananchi: Rais wa nchi sio mfadhili wala mtoa misaada. Ni muajiriwa mkuu wa wananchi wa Tanzania ambaye tulimpa dhamana ya kutekeleza majukumu tuliyomtuma kupitia ilani na katiba.
- Miradi Inatekelezwa kwa Fedha za Umma: Hizo Sh28.6 bilioni zilizotumika kujenga vivuko hivyo vya Mwanza sio fedha kutoka kwenye mfuko binafsi wa Rais, bali ni kodi za jasho la wananchi wa Tanzania na mikopo ambayo itakatwa kutoka kwenye kodi zetu.
Wito Wangu kwa Wana-JF:
Ni kweli kuwa tunataka maendeleo na tunapenda kasi. Lakini je, tunajenga taasisi imara au tunajenga "watu imara" wanaovuka mipaka yao ya kazi ili mradi tu wapate sifa za kisiasa jukwaani? Na je, tutaacha lini huu utamaduni wa kuwasujudu na kuwashukuru viongozi kwa kutumia fedha zetu wenyewe kutekeleza wajibu wao wa kisheria?
Mnaonaje wakuu? Mjadala uwe huru na wenye staha.
