SoC03 Uwajibikaji na Utawala Bora katika kumaliza mgogoro wa mkataba wa bandari nchini Tanzania

[Deo chuma]

UWAJIBIKAJI NA UTAWALA BORA KATIKA KUMALIZA MGOGORO WA MKATABA WA BANDARI NCHINI TANZANIA

Utangulizi

Katika juhudi za kukuza maendeleo ya kiuchumi na kijamii, serikali na taasisi za umma hufanya mikataba na wawekezaji ili kuvutia uwekezaji na kuleta maendeleo katika nchi. Hata hivyo, mikataba hiyo inaweza kuleta changamoto ikiwa haijasimamiwa vyema au inakuwa na dosari za kisheria. Makala hii inalenga kujadili umuhimu wa uwajibikaji na utawala bora katika kumaliza mgogoro wa mkataba wa bandari nchini Tanzania, na jinsi hatua madhubuti za uwajibikaji na utawala bora zinavyoweza kuleta mabadiliko chanya katika jamii na kuimarisha taifa.

Mgogoro wa Mkataba wa Bandari
Mkataba wa kiserikali uliopendekezwa kati ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na Emirati ya Dubai kuhusu ushirikiano wa kiuchumi na kijamii kwa maendeleo na kuimarisha utendaji wa bandari za bahari na ziwa nchini Tanzania, ulitiwa saini Oktoba 2022.Hata hivyo, mkataba huo ulileta utata kutokana na masuala kadhaa ikiwa ni pamoja na ukosefu wa uwazi katika mchakato wa kusaini mkataba, ukiukwaji wa sheria za manunuzi ya umma, na madai ya rushwa. Mkataba huu ulileta mgogoro mkubwa na kuibua maswali mengi kutoka kwa wananchi, wanasiasa, na wadau mbalimbali kuhusu uhalali wake na athari kwa uchumi na taifa kwa ujumla.

Uwajibikaji na Utawala Bora

Uwajibikaji na utawala bora ni nguzo muhimu katika kuhakikisha mikataba inayohusu rasilimali za taifa ina manufaa kwa wananchi na taifa kwa ujumla. Uwajibikaji unahusu wajibu wa serikali na taasisi za umma kuhakikisha wanawajibika kwa wananchi wao na kuheshimu sheria na kanuni za nchi. Utawala bora, kwa upande mwingine, unaunda mazingira ya uwajibikaji na ufanisi katika taasisi za umma na serikali.

Mafanikio ya Uwajibikaji na Utawala Bora

Katika kushughulikia mgogoro wa mkataba wa bandari, uwajibikaji na utawala bora vinaweza kuleta mabadiliko chanya katika jamii na taifa kwa ujumla. Kwanza, uwazi na ushirikishwaji wa wananchi katika mchakato wa kutathmini mkataba na kuamua hatma yake ni muhimu. Kuhakikisha taarifa zote muhimu kuhusu mkataba zinapatikana kwa umma na kutoa fursa ya kujadili na kuchangia maamuzi kutasaidia kujenga imani na kuondoa mashaka.

Pili, kuhakikisha uwepo wa mifumo madhubuti ya kufuatilia na kusimamia mkataba ni muhimu. Kuundwa kwa tume huru au mamlaka inayosimamia mikataba na kuchunguza madai ya ufisadi na ukiukwaji wa sheria kutaimarisha uwajibikaji na kuhakikisha mkataba unatekelezwa kwa mujibu wa sheria.

Ili kumaliza mgogoro wa mkataba wa bandari Tanzania na kuhakikisha uwajibikaji na utawala bora, serikali inaweza kuchukua hatua zifuatazo:

• Kufanya Mapitio ya Mkataba: Serikali inapaswa kufanya mapitio kamili ya mkataba wa bandari uliosainiwa na kuchunguza vipengele vyote vilivyosababisha mgogoro. Mapitio haya yatasaidia kubaini maeneo yenye utata na kufanya marekebisho yanayofaa ili kuleta uwazi na uwajibikaji.
• Mazungumzo na Upatanishi: Serikali inaweza kuitisha mazungumzo na wadau wote wanaohusika na mkataba huo, ikiwa ni pamoja na kampuni ya Emirati ya Dubai na wadau wengine wa ndani na nje ya nchi. Mazungumzo hayo yanapaswa kuwa ya wazi na yenye lengo la kufikia suluhisho linalokubalika na pande zote.
• Kufuata Sheria na Taratibu: Serikali inapaswa kufuata sheria na taratibu za kimkataba na kisheria katika kumaliza mgogoro huo. Hii ni pamoja na kuhakikisha kuwa mikataba inatekelezwa kwa mujibu wa sheria za nchi na mikataba mingine ya kimataifa inayohusika.
• Uwazi na Ushirikishwaji wa Wananchi: Serikali inapaswa kutoa taarifa za kina kwa umma kuhusu hatua zinazochukuliwa katika kutatua mgogoro huo. Wananchi wanapaswa kuhusishwa na kupewa fursa ya kutoa maoni yao ili kuhakikisha kuwa maslahi yao yanazingatiwa.
• Kuimarisha Taasisi za Uthibiti: Serikali inaweza kuimarisha taasisi za uthibiti na uwajibikaji ili kufuatilia na kuhakikisha kuwa mkataba unatekelezwa kwa ufanisi na kwa maslahi ya taifa. Taasisi hizo zinapaswa kuwa huru na zinazoweza kuchukua hatua za kisheria kwa watakaokiuka mkataba.
• Kushirikiana na Taasisi za Kimataifa: Serikali inaweza kushirikiana na taasisi za kimataifa na wataalamu wa masuala ya mikataba na utawala bora ili kupata ushauri na msaada katika kutatua mgogoro huo.
• Kuzingatia Maslahi ya Taifa: Katika kuchukua hatua zote za kutatua mgogoro huo, serikali inapaswa kuweka maslahi ya taifa mbele na kuhakikisha kuwa maamuzi yanayofanywa yanahudumia maslahi ya wananchi na maendeleo ya nchi kwa ujumla.

Kwa kuchukua hatua hizi za uwajibikaji na utawala bora, serikali itaweza kumaliza mgogoro wa mkataba wa bandari na kuhakikisha kuwa mazingira mazuri yanajengwa kwa ajili ya ushirikiano wa kiuchumi na kijamii na kuleta maendeleo endelevu nchini Tanzania. Uwazi, ushirikishwaji, na kufuata sheria na taratibu ni muhimu katika kujenga imani na kuaminiana kati ya serikali na wananchi, na pia katika kuimarisha uwezo wa taifa kufikia malengo ya maendeleo.

Mwandishi: mwalimu Deogratias A. Chuma
0719177540