Uzi maalum wa kupeana Likes: Comment chochote upate "Like"

[Numbisa]

Jike hutaga mayai kwenye viota vya ndege
wengine na anapo kuta kiota kina mayai basi
huyatoa kisha kutaga mayai yake na kuyaacha
yaatamiwe na ndege mwenye kiota.

 

[Numbisa]

Kitendo hiki kwa lugha fasaha tunaita kizazivimelea ambapo kwa kingereza hujulikanakama brood parasitism

 

[Numbisa]

Ndege hawa hufanya mawasiliano kwa njia yasauti na sauti zao husikika sana hasa kipindiwanapotaka kuzaliana.

 

[Numbisa]

Sauti ya dume hutoka kwa mlio wa “koo-koo-koo” ambao huwa na mfumo wa sauti ya piliila yenye kusikika zaidi huku sauti ya jikehusikika kwa mlio wa ”kwik-kwik-kwik”.

 

[Numbisa]

Ndege hawa huruka kwa nguvu sana na hasakufananishwa na ndege jamii ya mwewe.

 

[Numbisa]

Wana uwezo wa kuruka kwa kasi ya kilometasitini kwa saa (km60/saa 1).

 

[Numbisa]

Aina nyingi za kekeo wakiwemo kekeo wa kijivuMayai yao huatamiwa na ndege wengine nawatoto kulelewa na ndege wengine

 

[Numbisa]

JE, WAJUA?

Baadhi ya jamii huamini kwenye sauti au milioya kekeo? Baadhi ya jamii hapa nchini Tanzania huaminikatika sauti au milio ya baadhi ya jamii zakekeo hasa kwenye suala la misimu ya mvua.

 

[Numbisa]

Huamini kwamba kekeo wanapolia basi msimuwa mvua una karibia kuanza au mvua inatakakunyesha.

 

[Numbisa]

MAZINGIRA

Ndege hawa wanapendelea sana maeneo ya savanna na hasa yaliyo tawaliwa kwa kiasi kikubwa na miti jamii ya michongoma.

 

[Numbisa]

Huwezi kuwaona ndege hawa maeneo yenyemisitu minene.

 

[Numbisa]

Kwa nchi za Afrika Mashariki ikiwemo hapaTanzania ndege hawa huonekana sana majiraya msimu wa mvua hasa kuanzia mwezi wakumi hadi mwezi wa tano.

 

[Numbisa]

CHAKULA

Chakula kikubwa cha kekeo wa kijivu ni
wadudu na mara nyingi hutafutia chakula chao
kwenye miti na hata chini.

 

[Numbisa]

Wadudu ambao ndege hawa huwapendelea
sana ni viwavi wenye vinyweleo na wasio na
vinyweleo.

 

[Numbisa]

Lakini hata baadhi ya wadudu wengine jamii
ya mende na kumbikumbi hupendelewa na
ndege hawa.

 

[Numbisa]

KUZALIANA

Unapofika msimu wa kuzaliana dume na jike
kwa pamoja hulia milio ya kuashiria tukio la
kupandana na dume ndio huwa ni mtawala wa
himaya.

 

[Numbisa]

Jike huishi na dume kwa muda wote wa
kupandana huku wakitafuta kiota mahususi
kwa ajili ya kutaga mayai.

 

[Numbisa]

Kama nilivo tangulia kusema hapo mwanzoni
ndege hawa ni wazazi vimelea (brood
parasites).

 

[Numbisa]

Jike anapo karibia kutaga basi hutafuta kiota
cha ndege mwingine mwenye mayai na kisha
kuyatoa mayai ya ndege yule nje ya kiota na
kutaga mayai yake.

 

[Numbisa]

Mara nyingi hupendelea kutaga kwenye kiota
ambacho mayai ya ndege huyo mwenye kiota
yanafanana na mayai yake ili ndege mwenye
kiota asiweze kugundua mayai hayo.