Salary Slip
Platinum Member
- Apr 3, 2012
- 49,390
- 152,301
Wacha aende tu. Wakoloni wa kiarabu hawa.
TANZIA Aliyekuwa Sultani wa Mwisho Zanzibar, Sultan Sayyid Jamshid Al Said, Afariki Usiku Huu, Omani
TANZIA Aliyekuwa Sultani wa Mwisho Zanzibar, Sultan Sayyid Jamshid Al Said, Afariki Usiku Huu, Omani
- Thread starter Pascal Mayalla
- Start date
KUELEKEA UHURU WA ZANZIBAR 1963
Makubwa kabla ya Sultani Jamshid Bin Abdullah pamoja na serikali yake iliyoongozwa na sheikh Mohamed Shamte Hamadi kupata uhuru na kukabidhiwa madaraka, mswada uraia wa WaZanzibari kutoka kuwa wa Uingereza hadi kutambulika kuwa uraia wa Zanzibar huru unajadiliwa katika Bunge la Uingereza kuelekea uhuru kamili wa Zanzibar n.k :
Maandishi kwenye ukurasa huu yameundwa kutoka kwa maudhui ya kumbukumbu ya Hansard, yanaweza kuwa na makosa ya uchapaji.
Agizo la Kusomwa Mara ya Pili.
2.38 usiku
Naibu Katibu wa Jimbo la Mahusiano ya Jumuiya ya Madola na Makoloni
(Bwana John Tilney)
Naomba kutoa hoja, Kwamba Muswada huo sasa usomwe mara ya Pili.
Lengo la Mswada limefafanuliwa vyema katika Mada ndefu. Sijapata bahati ya kwenda Zanzibar au Pemba, ingawa nimesafiri kwa ndege juu ya visiwa hivi vinavyopendeza, kimoja maili za mraba 640 na kingine maili za mraba 380, na nilitamani ningevitembelea.
Inashangaza kwamba ni mwaka 1890 tu ambapo Sultani alikubali ulinzi wa Waingereza na akakubali kufanya mahusiano ya kigeni kupitia njia za Serikali ya Mtukufu. Sasa Zanzibar inazidi kuwa msajili mdogo kabisa kwenye Jumuiya huru ya Madola. Idadi ya wakazi wake ni takriban 300,000; robo tatu ni Mwafrika, mwarabu mmoja wa sita, na usawa hasa wa Kiasia. Lakini tayari amepata Jimbo la watu wa makabila mbalimbali chini ya nasaba yake ya kale ya Waarabu.
Haikuwa hadi 1957 ambapo kifungu kiliwekwa kwa mara ya kwanza kwa wawakilishi waliochaguliwa katika Bunge, na hadi miaka miwili iliyopita ambapo walio wengi wasio rasmi waliingizwa kwenye Bunge na Utendaji: Mabaraza. Hiyo imekuwa kasi ya maendeleo ya hivi karibuni. Katika Kongamano la Kikatiba huko London mnamo Machi, 1962, kulikuwa na kiasi kikubwa cha makubaliano juu ya katiba ya serikali ya ndani, lakini wakati huo vyama vya kisiasa havikuwa na umoja kuhusu mpango wake. Wakati makubaliano yakifikiwa juu ya kuanzishwa kwa umiliki wa watu wazima kwa wote, hadi kufikia mwisho wa mwaka ndipo ugawaji wa mipaka ya majimbo na muundo wa Baraza la Kutunga Sheria ulikubaliwa, na haikufikia Aprili mwaka huu. ilitangazwa kuwa serikali ya ndani itaanzishwa msimu huu wa joto.
Katika uchaguzi wa Zanzibar wa mwezi Julai, ambapo asilimia 99 ya wapiga kura waliojiandikisha walipiga kura, Serikali ya mseto iliyokuwapo ilirejeshwa, na ilitangazwa tarehe 28 Agosti kwamba, kulingana na hitimisho la kuridhisha la mkutano wa uhuru, ilitarajiwa. kwamba Zanzibar itapata uhuru wake katika sehemu ya kwanza ya Disemba mwaka huu. Kama Bunge linavyojua, mkutano ulikubaliana tarehe 10 Desemba.
Nafikiri Bunge linaweza kunitaka nitoe maoni yangu kuhusu Vifungu hivyo, lakini kwa vile mimi si mwanasheria natumai kwamba ninaweza kuruhusiwa kuangalia kwa makini maandishi yangu. Mswada hautoi uhuru. Hii ni kwa sababu ulinzi wa Mfalme uliongezwa hadi Zanzibar kwa Mkataba wa 1890, na ni kwa kusitishwa kwa Mkataba huu ndipo unamalizika. Muswada huu unahusu tu matokeo ya kupatikana tena kwa uhuru kwa sheria yetu inayotumika kuhusiana na Zanzibar.
Ibara ya 1(1) inaweka msimamo wa jumla kwamba sheria iliyopo inayofanya kazi kuhusiana na Zanzibar iendelee kama ilivyo sasa. Kifungu kidogo cha (2) kikisomwa pamoja na Jedwali la 1 kinafanya marekebisho fulani ya sheria iliyopo ambayo ni muhimu ili kuendana na hadhi mpya ya Zanzibar.
Kifungu cha 2 kinahusu masuala ya utaifa. Inatoa, kwa mfano, kwamba mtu yeyote ambaye kwa sheria ya Zanzibar ni raia wa Zanzibar pia atakuwa na hadhi ya raia wa Uingereza au raia wa Jumuiya ya Madola. Vile vile ina athari ili watu ambao mara moja kabla ya uhuru ni watu wanaolindwa na Waingereza kwa utaifa wa Zanzibar wakome kuwa na hadhi hiyo, na kwa kuondolewa uraia wa Uingereza na Makoloni kutoka kwa wale raia wa Zanzibar ambao pia ni raia wa Zanzibar chini ya Sheria ya Zanzibar.
Pande zote za Zanzibar hazitaki tena kubaki na Kamati ya Mahakama ya Baraza la Mawaziri, isipokuwa kwa rufaa ambazo hazijakamilika. Kwa hiyo, Ibara ya 3 inawezesha mamlaka kutolewa kwa Amri ya Baraza kwa Kamati ya Mahakama kuhusiana na rufaa zilizowasilishwa kabla ya siku ya uhuru.
Kifungu cha 4 kinampa mamlaka Ukuu katika Baraza kurekebisha Sheria za Bunge la Uingereza ikiwa hii itapatikana kuwa muhimu, na Kifungu cha 5 kinaruhusu Maagizo katika Baraza ambayo tayari yamerejelewa kuwa ya awali.
Kwa hiyo Bunge linaweza kutaka kutambua kwamba, kwanza, Zanzibar itakuwa ni utawala wa kifalme wa kikatiba chini ya Mtukufu Wake, hivi karibuni kuwa Mfalme wake, Sultani; pili, kutakuwa na kanuni ya haki za binadamu ambayo, pamoja na masharti mengine fulani katika katiba, itakuwa imekita mizizi na isiyoweza kubadilishwa isipokuwa kwa Muswada uliopitishwa kwa wingi wa theluthi mbili ya Bunge katika vikao viwili mfululizo na kuvunjwa kati yake. ; tatu, kwamba Mtukufu Sultani atamteua kuwa Waziri Mkuu mjumbe wa Bunge anayeelekea kuwa na wingi wa kura katika Bunge hilo; nne, kwamba kutakuwa na Chumba kimoja kilichochaguliwa na kiwakilishi; na, tano, kwamba Tume zilizopo za Utumishi wa Umma, Utumishi wa Mahakama na Utumishi wa Polisi zitaendelea kufanya kazi.
Ninaamini kwamba Baraza pia litafurahi kusikia kwamba Serikali ya Zanzibar imekubaliana juu ya mpango wa kina ulio wazi kwa maafisa wote walioteuliwa katika utumishi wa umma kustaafu kwa hiari iwapo watataka malipo ya pensheni waliyopata hadi sasa, na fidia ya kupoteza kazi. .
Katika mkutano wa uhuru uliofanyika hapa Septemba mwaka huu Serikali na Kambi ya Upinzani zilishirikiana kwa maelewano. Katika kesi ya idadi ndogo tu ya maeneo ya kutokubaliana ilikuwa haki yangu mhe. Rafiki Katibu wa Jimbo aliyealikwa kusuluhisha. Katika mkutano huo Waziri Mkuu wa Zanzibar, Sheik Mohamed Shamte, alisema ni kwa kiasi gani Zanzibar inatazamia si mafanikio hayo, bali kurejesha uhuru, na pia alisema:
2.48 usiku
Bwana Christopher Mayhew
(Woolwich, Mashariki)
Naibu Katibu Mkuu huyo wa Serikali amesema kwa hakika kwamba Muswada huo hautoi au tuseme kuirejesha Zanzibar uhuru, bali unatupa fursa yetu moja ya kuwapongeza wananchi wa Zanzibar kwa kurejesha uhuru wao baada ya kipindi hiki kirefu. , na pia, nadhani, niipongeze Serikali kwa kushughulikia kwa mafanikio maendeleo ya kuelekea uhuru, ambayo kwa vyovyote vile hayakuwa laini wakati fulani na yalihitaji utunzaji makini sana.
Mh. Muungwana ana faida ya Bunge kwa vile aliruka juu ya kisiwa cha Zanzibar; baadhi yetu hatujabahatika hata kufika karibu namna hiyo. Bado Zanzibar imeonyesha taswira ya wazi kabisa katika akili zetu zote, iwe tumeitembelea au la. Tunayo picha kamili ya mji rafiki na wa kihistoria wa Zanzibar na hali ya hewa ya joto. Kwa haki au vibaya, tuna hisia ya harufu inayoenea ya karafuu juu ya kisiwa hicho. Nina hakika kwamba tukienda huko tujionee wenyewe kwamba pia ni nchi yenye nguvu na matarajio yenye mustakabali mzuri.
Waziri alisema kuwa ni mwanachama mdogo zaidi wa Jumuiya ya Madola. Kwa kweli, ni mwanachama mdogo kabisa wa Jumuiya ya Madola. Inaishinda Kupro kwa heshima kwa karibu asilimia 50, katika idadi ya watu wake. Kulikuwa na wakati ambapo watu wengine wangejiuliza ikiwa nchi ya ukubwa huu inapaswa kuwa mwanachama kamili wa Jumuiya ya Madola na ikiwa inapaswa kuwa na hadhi ya kati au la. Lakini nadhani lazima sote tukubali kwamba ikiwa nchi, karibu hata kidogo, inataka kupata uhuru kamili, na uanachama wa Jumuiya ya Madola, sio kwetu kusimama katika njia yake.
Nchi za aina hii lazima, bila shaka, ziwe na nguvu tofauti sana duniani, lakini si jambo baya kwamba, badala ya kuwa daraja la rangi na jiografia, Jumuiya ya Madola inapaswa pia kuwa a. daraja kati ya nchi kubwa sana na zile ndogo sana. Baraza liiambie Zanzibar kwamba, hata kama idadi ya watu wake ni ndogo, inakubalika kuwa mwanachama kamili kabisa wa Jumuiya ya Madola, inayostahiki yote yale maana yake, kwamba Zanzibar itachukuliwa na wanachama wote kuwa sawa, na kwamba tunatumai na wanaamini kuwa Zanzibar itatoa mchango katika mabaraza ya Jumuiya ya Madola zaidi ya idadi ya watu wake.
Hakuna anayeweza kusema kwamba Waingereza walijibanza kuingia Zanzibar. Hiyo haikuwa hivyo kamwe. Kama ninavyokumbuka katika usomaji wangu wa historia, tulisitasita sana kukubali majukumu huko Zanzibar na, kwa hakika, tulialikwa kinyume na matakwa yetu mwaka 1890 kama njia ya kuzuia Nguvu nyingine ya kikoloni yenye malengo katika eneo hilo. Sasa tunaondoka Zanzibar. Nilifurahishwa sana, kama vile Bunge lilivyofurahishwa na nukuu ambazo Waziri alizisoma kutoka kwa maneno ya kiserikali na adhimu ya Waziri Mkuu na Kiongozi wa Kambi ya Upinzani kuhusu uhusiano kati ya nchi zetu wakati huu wa kupata uhuru wa Zanzibar. Mwaka 1961, marafiki wote wema wa Zanzibar walikatishwa tamaa sana na matatizo katika kipindi cha mpito kuelekea kujitawala, lakini tangu hapo tumeona dalili nyingi nzuri za matumaini. Katiba ambayo Waziri ameieleza inashikilia haki za wachache kwa nguvu kadri mtu anavyoweza kutaka. Kifungu cha theluthi mbili cha uchaguzi katikati kinapaswa kuwaridhisha na kuwahakikishia walio wachache kwa maslahi yake muhimu sana. Nilifurahi—sote tulikuwa—kupata kwamba Chama cha Afro-Shirazi kinakubali kwamba haki hizi zimeimarishwa kwa nguvu.
Kwa upande huu wa Bunge tunaona kwa hisia kwamba chama hiki, Chama cha Upinzani, licha ya kupata kura nyingi, kimeshindwa kuunda Serikali. Hiyo ni hali ya mambo ambayo sisi upande huu wa Bunge tunaijua wenyewe. Hata hivyo, tunaona, na kutiwa moyo na, mtazamo kama wa serikali wa chama hiki kuhusu Katiba na kuhusu ulinzi wa haki za wachache.
Mustakabali wa Zanzibar utaangaliwa kwa makini sana kote barani Afrika. Mbali na Muungano wa Afrika, ndio wenye idadi kubwa zaidi ya watu wasio Waafrika walio wachache kuliko nchi yoyote iliyo Kusini mwa Jangwa la Sahara, na uhusiano wa baadaye kati ya Waafrika na Waarabu huko Zanzibar utaangaliwa kwa maslahi na huruma kubwa zaidi duniani kote.
Tukiitazama Afŕika Kusini, kutakuwa na baadhi ya ambao hawatakuwa na furaha kuona jaribio hili likishindwa. Tunasoma katika taarifa za The Times kutoka kwa Serikali ya Afrika Kusini kwamba ubaguzi wa rangi utashindwa. Kwa sababu hiyo hiyo uhusiano kati ya Waarabu na Waafrika wa Zanzibar utaangaliwa kwa huruma kubwa na wale wote wanaochukia kabisa itikadi ya ubaguzi wa rangiinayohubiriwa katika Muungano.
Natumai kwamba Serikali ya Uingereza haitafikiri kwamba kwa kupitishwa kwa Muswada huo majukumu yao kwa Zanzibar yatafikia mwisho. 1 ilitiwa moyo na vifungu vya kuhitimisha hotuba ya Waziri. Jambo lolote tunaloweza kufanya kusaidia maendeleo ya kiuchumi ya Zanzibar na mseto wa uchumi wake lazima, bila shaka, lifanyike. Je, ni kweli, kama nilivyosoma wiki chache zilizopita, kwamba bei ya karafuu sasa ni moja ya tano tu ya ilivyokuwa mwaka 1958? Je, ni kweli kwamba Zanzibar ina karafuu ya dunia ya miaka mitatu kwenye hisa? Ikiwa ndivyo, hii inaonyesha kwamba kuna jukumu kubwa kwa nchi zilizoendelea za dunia kushirikiana katika kudumisha bei nzuri na hifadhi ifaayo, yenye utaratibu ya baadhi ya malighafi kuu.
Ni kielelezo cha kutisha kwa kile tunachozungumza sote - kwamba misaada inayotolewa na nchi zilizoendelea kwa nchi ambazo hazijaendelea hupotea wakati masharti ya biashara yanapogeuka dhidi ya nchi zinazoendelea kwa jinsi yanavyofanya, kwa mfano, kwa mfano wa karafuu. . Hata hivyo, hatutaki kuwa na tamaa sana kwa sababu, kama Waziri alisema, kuna mambo mengi mazuri ya kuangalia katika mtazamo. Ninachotaka kusema, kwa kumalizia, ni kwamba Waingereza wa mitazamo yote ya kisiasa wataungana katika kuwatakia heri na mafanikio wananchi wa Zanzibar.
2.57 usiku
Bw. Jeremy Thorpe
(Devon, Kaskazini)
Labda nitaeleweka nikisema kwamba mimi kama mjumbe wa chama kidogo zaidi katika Bunge hili nina sababu kubwa sana ya kumkaribisha mwanachama mdogo kabisa wa Jumuiya ya Madola. Nafanya hivyo si kwa sababu hiyo tu. Naifahamu Zanzibar; Nimeitembelea, na nimekuwa na shughuli kidogo nayo. Ninasema bila kusita kuwa ni moja ya nchi nzuri sana ambazo nimetembelea maishani mwangu.
Kwa wakati wake Zanzibar hakika imetoa watawala wakubwa sana. Nilikutana na babake Sultani wa sasa, ambaye alikufa katika hali mbaya hivi karibuni, na nilipenda kukutana na babu yake, ambaye alikuwa jitu. Namna ambavyo suala la ukanda wa pwani limetatuliwa inaonekana kuonyesha kwamba Sultani wa sasa ametupwa katika ukungu huo huo. Vile vile nitoe pongezi kwa Waziri Mkuu, Muhammed Shamte Hamadi, na pia Mheshimiwa George Mooring, Mkazi, ambaye anaheshimika kwa ushauri na nasaha zake na kama rafiki wa Zanzibar.
Mh. Mjumbe wa Woolwich, Mashariki (Bw. Mayhew) alitaja utegemezi wa uchumi wa Zanzibar kwa karafuu. Inasikitisha sana kwamba, kwa sasa, huu ni uchumi wa zao moja. Niliongoza wajumbe wa vyama vyote kumwona Bw. Nehru wakati wa Mkutano wa mwisho wa Mawaziri Wakuu wa Jumuiya ya Madola. Wateja wakuu wawili wa karafuu ni Indonesia na India.
Tulimweleza Bw. Nehru kwamba, labda inaeleweka, kwa sababu za urari wa malipo, India iliona ni muhimu kutoza ushuru wa asilimia 97 kwa uagizaji wa karafuu kutoka nje ya nchi na kutumia mfumo mgumu sana wa ugawaji. Tulieleza matumaini yetu kwamba, wakati mjumbe huyo kutoka Zanzibar alipotembelea New Delhi, India itaweza kuwa huru kidogo katika sera yake ya kibiashara kuelekea Zanzibar na tukaongeza kwamba India katika suala hili inaweza kweli kujiona kama mwanachama aliyeendelea wa Jumuiya ya Madola. ukilinganisha na Zanzibar.
Chama cha Wakulima wa Karafuu kinafanya kila liwezalo kutafuta masoko mapya. Pia inakusudia kufanya utafiti kuona iwapo karafuu inaweza kutumika kwa matumizi mengine. Kwa sasa, hata hivyo, uchumi unategemea kabisa zao hili moja na huo ni ukweli ambao lazima tutambue. Natumai kwamba India na nchi nyingine zozote ambazo Zanzibar inazitazama kama wateja zitapitisha sera inayonyumbulika iwezekanavyo katika suala hili.
Zanzibar imefanya majaribio na kufanikiwa katika ubaguzi wa rangi. Hilo ni jambo la ajabu. Mtu anapita Zanzibar na kuona mbio zote zikiishi kwa maelewano kamili. Ninapendekeza, kwa hiyo, kwamba wana sehemu kubwa sana ya kufanya katika Jumuiya ya Madola. Wametatua tatizo ambalo nchi nyingine nyingi za Jumuiya ya Madola bado hazijatatua na ni mfano kwa wanachama wengi wa hivi karibuni wa Jumuiya ya Madola juu ya jinsi ubaguzi wa rangi unaweza kufanya kazi. Kwa hiyo naikaribisha kwa moyo wangu wote Zanzibar kama mwanachama huru wa Jumuiya ya Madola na kuitakia maisha mema ya baadae.
3.1 usiku
Bw. Tilney
Kwa idhini ya Bunge, Mheshimiwa Spika, napenda kumshukuru Mhe. Mjumbe wa Woolwich, Mashariki (Bw. Mayhew) na Mhe. Mwanachama wa Devon, Kaskazini (Bw. Thorpe) kwa kile ambacho wamesema. Sijui kama mimi wanafurahia karafuu kwenye tart yao ya tufaha, lakini kuna tatizo kubwa la uchumi wa zao moja la Zanzibar na, bila shaka, India na Indonesia, kwa sababu ya matatizo ya urari wa malipo, imepata shida sana. kuagiza karafuu kutoka nje kama walivyofanya.
Katika hotuba yangu ya ufunguzi, sikuzungumzia kitendo cha Zanzibar kujinyima mamlaka ya ukanda wa Pwani ya Kenya kwa sababu hayo yalitajwa katika mjadala wa Muswada wa Sheria ya Uhuru wa Kenya, lakini nadhani Bunge lingependa kutoa pongezi hizo. uongozi wa Sultani na Serikali ya Zanzibar katika kukubaliana kukabidhi ukanda wa pwani kwa Kenya.
Mswada huo bado ni mfano mwingine wa sera yetu ya kuleta uhuru kwa maeneo yanayotegemewa na, na mwisho wa Mkataba wa 1890 na kupitishwa kwa Katiba ya uhuru ndani ya nchi tutaona mwisho wa uhusiano wetu rasmi na eneo lingine ambalo tunashughulikia mambo yake. wamewajibika kwa zaidi ya miaka sabini. Lakini pande zote mbili za Bunge zinaikaribisha Zanzibar kama mwanachama mpya wa Jumuiya ya Madola na tunatumai kwamba tutashirikiana na kufanya biashara kwa urafiki kwa miaka mingine sabini, kama si zaidi.
Swali liliwekwa na kukubaliwa.
Mswada ipasavyo usome mara ya Pili.
Bill alijitolea kwa Kamati ya Bunge zima.—[ Bw. McLaren. ]
Kamati Jumatatu ijayo.
Chanzo © Hansard za Bunge la Uingereza zilizochapishwa katika maktaba 2024
Makubwa kabla ya Sultani Jamshid Bin Abdullah pamoja na serikali yake iliyoongozwa na sheikh Mohamed Shamte Hamadi kupata uhuru na kukabidhiwa madaraka, mswada uraia wa WaZanzibari kutoka kuwa wa Uingereza hadi kutambulika kuwa uraia wa Zanzibar huru unajadiliwa katika Bunge la Uingereza kuelekea uhuru kamili wa Zanzibar n.k :
Mswada wa Zanzibar
Juzuu ya 684: ilijadiliwa mnamo Ijumaa tarehe 22 Novemba 1963
Maandishi kwenye ukurasa huu yameundwa kutoka kwa maudhui ya kumbukumbu ya Hansard, yanaweza kuwa na makosa ya uchapaji.
Agizo la Kusomwa Mara ya Pili.
2.38 usiku
Naibu Katibu wa Jimbo la Mahusiano ya Jumuiya ya Madola na Makoloni
(Bwana John Tilney)
Naomba kutoa hoja, Kwamba Muswada huo sasa usomwe mara ya Pili.
Lengo la Mswada limefafanuliwa vyema katika Mada ndefu. Sijapata bahati ya kwenda Zanzibar au Pemba, ingawa nimesafiri kwa ndege juu ya visiwa hivi vinavyopendeza, kimoja maili za mraba 640 na kingine maili za mraba 380, na nilitamani ningevitembelea.
Inashangaza kwamba ni mwaka 1890 tu ambapo Sultani alikubali ulinzi wa Waingereza na akakubali kufanya mahusiano ya kigeni kupitia njia za Serikali ya Mtukufu. Sasa Zanzibar inazidi kuwa msajili mdogo kabisa kwenye Jumuiya huru ya Madola. Idadi ya wakazi wake ni takriban 300,000; robo tatu ni Mwafrika, mwarabu mmoja wa sita, na usawa hasa wa Kiasia. Lakini tayari amepata Jimbo la watu wa makabila mbalimbali chini ya nasaba yake ya kale ya Waarabu.
Haikuwa hadi 1957 ambapo kifungu kiliwekwa kwa mara ya kwanza kwa wawakilishi waliochaguliwa katika Bunge, na hadi miaka miwili iliyopita ambapo walio wengi wasio rasmi waliingizwa kwenye Bunge na Utendaji: Mabaraza. Hiyo imekuwa kasi ya maendeleo ya hivi karibuni. Katika Kongamano la Kikatiba huko London mnamo Machi, 1962, kulikuwa na kiasi kikubwa cha makubaliano juu ya katiba ya serikali ya ndani, lakini wakati huo vyama vya kisiasa havikuwa na umoja kuhusu mpango wake. Wakati makubaliano yakifikiwa juu ya kuanzishwa kwa umiliki wa watu wazima kwa wote, hadi kufikia mwisho wa mwaka ndipo ugawaji wa mipaka ya majimbo na muundo wa Baraza la Kutunga Sheria ulikubaliwa, na haikufikia Aprili mwaka huu. ilitangazwa kuwa serikali ya ndani itaanzishwa msimu huu wa joto.
Katika uchaguzi wa Zanzibar wa mwezi Julai, ambapo asilimia 99 ya wapiga kura waliojiandikisha walipiga kura, Serikali ya mseto iliyokuwapo ilirejeshwa, na ilitangazwa tarehe 28 Agosti kwamba, kulingana na hitimisho la kuridhisha la mkutano wa uhuru, ilitarajiwa. kwamba Zanzibar itapata uhuru wake katika sehemu ya kwanza ya Disemba mwaka huu. Kama Bunge linavyojua, mkutano ulikubaliana tarehe 10 Desemba.
Nafikiri Bunge linaweza kunitaka nitoe maoni yangu kuhusu Vifungu hivyo, lakini kwa vile mimi si mwanasheria natumai kwamba ninaweza kuruhusiwa kuangalia kwa makini maandishi yangu. Mswada hautoi uhuru. Hii ni kwa sababu ulinzi wa Mfalme uliongezwa hadi Zanzibar kwa Mkataba wa 1890, na ni kwa kusitishwa kwa Mkataba huu ndipo unamalizika. Muswada huu unahusu tu matokeo ya kupatikana tena kwa uhuru kwa sheria yetu inayotumika kuhusiana na Zanzibar.
Ibara ya 1(1) inaweka msimamo wa jumla kwamba sheria iliyopo inayofanya kazi kuhusiana na Zanzibar iendelee kama ilivyo sasa. Kifungu kidogo cha (2) kikisomwa pamoja na Jedwali la 1 kinafanya marekebisho fulani ya sheria iliyopo ambayo ni muhimu ili kuendana na hadhi mpya ya Zanzibar.
Kifungu cha 2 kinahusu masuala ya utaifa. Inatoa, kwa mfano, kwamba mtu yeyote ambaye kwa sheria ya Zanzibar ni raia wa Zanzibar pia atakuwa na hadhi ya raia wa Uingereza au raia wa Jumuiya ya Madola. Vile vile ina athari ili watu ambao mara moja kabla ya uhuru ni watu wanaolindwa na Waingereza kwa utaifa wa Zanzibar wakome kuwa na hadhi hiyo, na kwa kuondolewa uraia wa Uingereza na Makoloni kutoka kwa wale raia wa Zanzibar ambao pia ni raia wa Zanzibar chini ya Sheria ya Zanzibar.
Pande zote za Zanzibar hazitaki tena kubaki na Kamati ya Mahakama ya Baraza la Mawaziri, isipokuwa kwa rufaa ambazo hazijakamilika. Kwa hiyo, Ibara ya 3 inawezesha mamlaka kutolewa kwa Amri ya Baraza kwa Kamati ya Mahakama kuhusiana na rufaa zilizowasilishwa kabla ya siku ya uhuru.
Kifungu cha 4 kinampa mamlaka Ukuu katika Baraza kurekebisha Sheria za Bunge la Uingereza ikiwa hii itapatikana kuwa muhimu, na Kifungu cha 5 kinaruhusu Maagizo katika Baraza ambayo tayari yamerejelewa kuwa ya awali.
Kwa hiyo Bunge linaweza kutaka kutambua kwamba, kwanza, Zanzibar itakuwa ni utawala wa kifalme wa kikatiba chini ya Mtukufu Wake, hivi karibuni kuwa Mfalme wake, Sultani; pili, kutakuwa na kanuni ya haki za binadamu ambayo, pamoja na masharti mengine fulani katika katiba, itakuwa imekita mizizi na isiyoweza kubadilishwa isipokuwa kwa Muswada uliopitishwa kwa wingi wa theluthi mbili ya Bunge katika vikao viwili mfululizo na kuvunjwa kati yake. ; tatu, kwamba Mtukufu Sultani atamteua kuwa Waziri Mkuu mjumbe wa Bunge anayeelekea kuwa na wingi wa kura katika Bunge hilo; nne, kwamba kutakuwa na Chumba kimoja kilichochaguliwa na kiwakilishi; na, tano, kwamba Tume zilizopo za Utumishi wa Umma, Utumishi wa Mahakama na Utumishi wa Polisi zitaendelea kufanya kazi.
Ninaamini kwamba Baraza pia litafurahi kusikia kwamba Serikali ya Zanzibar imekubaliana juu ya mpango wa kina ulio wazi kwa maafisa wote walioteuliwa katika utumishi wa umma kustaafu kwa hiari iwapo watataka malipo ya pensheni waliyopata hadi sasa, na fidia ya kupoteza kazi. .
Katika mkutano wa uhuru uliofanyika hapa Septemba mwaka huu Serikali na Kambi ya Upinzani zilishirikiana kwa maelewano. Katika kesi ya idadi ndogo tu ya maeneo ya kutokubaliana ilikuwa haki yangu mhe. Rafiki Katibu wa Jimbo aliyealikwa kusuluhisha. Katika mkutano huo Waziri Mkuu wa Zanzibar, Sheik Mohamed Shamte, alisema ni kwa kiasi gani Zanzibar inatazamia si mafanikio hayo, bali kurejesha uhuru, na pia alisema:
Waziri Mkuu aliendelea:
Alibainisha kuwa kati ya Mawaziri wake kumi katika Serikali yake watatu walikuwa na asili ya Kiarabu, mmoja mwenye asili ya Kiasia, na wengine sita waliobaki, akiwemo yeye mwenyewe, walikuwa ni Waafrika, na bado wote wanajiona, wa kwanza na wa mwisho, kuwa raia wa Zanzibar. Nina furaha kusema kwamba aliungwa mkono na Upinzani kwa kusema:
Pia alisema:
Napenda kukumbuka pia maoni ya Kiongozi wa Upinzani Sheikh Abeid Karume, ambaye alisema:
Nina hakika kwamba pande zote mbili za Baraza zitaitakia Serikali na vyama vyote na wananchi wa Zanzibar heri ya mustakbali mwema. Tunafahamu vyema matatizo makubwa ya kiuchumi yanayoikabili Zanzibar, ambayo siku za nyuma ilitegemea mauzo yake ya karafuu kwenye masoko ambayo sasa yamefungiwa kwa kiasi. Tunatumai kuwa ataweza kubadilisha uchumi wake, na ninaamini kwamba mipango inaweza kuafikiwa ambapo Uingereza inaweza kusaidia katika matatizo ya haraka ya kifedha ambayo sasa yanakabili mwenzetu mpya katika Jumuiya ya Madola. Mwisho, naamini kwamba sote tunatumai kwamba uchumi huo mkubwa uliojengwa na Zanzibar ya kale katika karne zilizopita, wa biashara na uzalishaji katika eneo dogo kabisa la Bahari ya Hindi, ni ahadi tu ya kile kitakachopatikana. katika miaka ijayo, na kwamba tunamtakia kila mtu hapa Zanzibar maisha yajayo yenye mafanikio na furaha.
2.48 usiku
Bwana Christopher Mayhew
(Woolwich, Mashariki)
Naibu Katibu Mkuu huyo wa Serikali amesema kwa hakika kwamba Muswada huo hautoi au tuseme kuirejesha Zanzibar uhuru, bali unatupa fursa yetu moja ya kuwapongeza wananchi wa Zanzibar kwa kurejesha uhuru wao baada ya kipindi hiki kirefu. , na pia, nadhani, niipongeze Serikali kwa kushughulikia kwa mafanikio maendeleo ya kuelekea uhuru, ambayo kwa vyovyote vile hayakuwa laini wakati fulani na yalihitaji utunzaji makini sana.
Mh. Muungwana ana faida ya Bunge kwa vile aliruka juu ya kisiwa cha Zanzibar; baadhi yetu hatujabahatika hata kufika karibu namna hiyo. Bado Zanzibar imeonyesha taswira ya wazi kabisa katika akili zetu zote, iwe tumeitembelea au la. Tunayo picha kamili ya mji rafiki na wa kihistoria wa Zanzibar na hali ya hewa ya joto. Kwa haki au vibaya, tuna hisia ya harufu inayoenea ya karafuu juu ya kisiwa hicho. Nina hakika kwamba tukienda huko tujionee wenyewe kwamba pia ni nchi yenye nguvu na matarajio yenye mustakabali mzuri.
Waziri alisema kuwa ni mwanachama mdogo zaidi wa Jumuiya ya Madola. Kwa kweli, ni mwanachama mdogo kabisa wa Jumuiya ya Madola. Inaishinda Kupro kwa heshima kwa karibu asilimia 50, katika idadi ya watu wake. Kulikuwa na wakati ambapo watu wengine wangejiuliza ikiwa nchi ya ukubwa huu inapaswa kuwa mwanachama kamili wa Jumuiya ya Madola na ikiwa inapaswa kuwa na hadhi ya kati au la. Lakini nadhani lazima sote tukubali kwamba ikiwa nchi, karibu hata kidogo, inataka kupata uhuru kamili, na uanachama wa Jumuiya ya Madola, sio kwetu kusimama katika njia yake.
Nchi za aina hii lazima, bila shaka, ziwe na nguvu tofauti sana duniani, lakini si jambo baya kwamba, badala ya kuwa daraja la rangi na jiografia, Jumuiya ya Madola inapaswa pia kuwa a. daraja kati ya nchi kubwa sana na zile ndogo sana. Baraza liiambie Zanzibar kwamba, hata kama idadi ya watu wake ni ndogo, inakubalika kuwa mwanachama kamili kabisa wa Jumuiya ya Madola, inayostahiki yote yale maana yake, kwamba Zanzibar itachukuliwa na wanachama wote kuwa sawa, na kwamba tunatumai na wanaamini kuwa Zanzibar itatoa mchango katika mabaraza ya Jumuiya ya Madola zaidi ya idadi ya watu wake.
Hakuna anayeweza kusema kwamba Waingereza walijibanza kuingia Zanzibar. Hiyo haikuwa hivyo kamwe. Kama ninavyokumbuka katika usomaji wangu wa historia, tulisitasita sana kukubali majukumu huko Zanzibar na, kwa hakika, tulialikwa kinyume na matakwa yetu mwaka 1890 kama njia ya kuzuia Nguvu nyingine ya kikoloni yenye malengo katika eneo hilo. Sasa tunaondoka Zanzibar. Nilifurahishwa sana, kama vile Bunge lilivyofurahishwa na nukuu ambazo Waziri alizisoma kutoka kwa maneno ya kiserikali na adhimu ya Waziri Mkuu na Kiongozi wa Kambi ya Upinzani kuhusu uhusiano kati ya nchi zetu wakati huu wa kupata uhuru wa Zanzibar. Mwaka 1961, marafiki wote wema wa Zanzibar walikatishwa tamaa sana na matatizo katika kipindi cha mpito kuelekea kujitawala, lakini tangu hapo tumeona dalili nyingi nzuri za matumaini. Katiba ambayo Waziri ameieleza inashikilia haki za wachache kwa nguvu kadri mtu anavyoweza kutaka. Kifungu cha theluthi mbili cha uchaguzi katikati kinapaswa kuwaridhisha na kuwahakikishia walio wachache kwa maslahi yake muhimu sana. Nilifurahi—sote tulikuwa—kupata kwamba Chama cha Afro-Shirazi kinakubali kwamba haki hizi zimeimarishwa kwa nguvu.
Kwa upande huu wa Bunge tunaona kwa hisia kwamba chama hiki, Chama cha Upinzani, licha ya kupata kura nyingi, kimeshindwa kuunda Serikali. Hiyo ni hali ya mambo ambayo sisi upande huu wa Bunge tunaijua wenyewe. Hata hivyo, tunaona, na kutiwa moyo na, mtazamo kama wa serikali wa chama hiki kuhusu Katiba na kuhusu ulinzi wa haki za wachache.
Mustakabali wa Zanzibar utaangaliwa kwa makini sana kote barani Afrika. Mbali na Muungano wa Afrika, ndio wenye idadi kubwa zaidi ya watu wasio Waafrika walio wachache kuliko nchi yoyote iliyo Kusini mwa Jangwa la Sahara, na uhusiano wa baadaye kati ya Waafrika na Waarabu huko Zanzibar utaangaliwa kwa maslahi na huruma kubwa zaidi duniani kote.
Tukiitazama Afŕika Kusini, kutakuwa na baadhi ya ambao hawatakuwa na furaha kuona jaribio hili likishindwa. Tunasoma katika taarifa za The Times kutoka kwa Serikali ya Afrika Kusini kwamba ubaguzi wa rangi utashindwa. Kwa sababu hiyo hiyo uhusiano kati ya Waarabu na Waafrika wa Zanzibar utaangaliwa kwa huruma kubwa na wale wote wanaochukia kabisa itikadi ya ubaguzi wa rangiinayohubiriwa katika Muungano.
Natumai kwamba Serikali ya Uingereza haitafikiri kwamba kwa kupitishwa kwa Muswada huo majukumu yao kwa Zanzibar yatafikia mwisho. 1 ilitiwa moyo na vifungu vya kuhitimisha hotuba ya Waziri. Jambo lolote tunaloweza kufanya kusaidia maendeleo ya kiuchumi ya Zanzibar na mseto wa uchumi wake lazima, bila shaka, lifanyike. Je, ni kweli, kama nilivyosoma wiki chache zilizopita, kwamba bei ya karafuu sasa ni moja ya tano tu ya ilivyokuwa mwaka 1958? Je, ni kweli kwamba Zanzibar ina karafuu ya dunia ya miaka mitatu kwenye hisa? Ikiwa ndivyo, hii inaonyesha kwamba kuna jukumu kubwa kwa nchi zilizoendelea za dunia kushirikiana katika kudumisha bei nzuri na hifadhi ifaayo, yenye utaratibu ya baadhi ya malighafi kuu.
Ni kielelezo cha kutisha kwa kile tunachozungumza sote - kwamba misaada inayotolewa na nchi zilizoendelea kwa nchi ambazo hazijaendelea hupotea wakati masharti ya biashara yanapogeuka dhidi ya nchi zinazoendelea kwa jinsi yanavyofanya, kwa mfano, kwa mfano wa karafuu. . Hata hivyo, hatutaki kuwa na tamaa sana kwa sababu, kama Waziri alisema, kuna mambo mengi mazuri ya kuangalia katika mtazamo. Ninachotaka kusema, kwa kumalizia, ni kwamba Waingereza wa mitazamo yote ya kisiasa wataungana katika kuwatakia heri na mafanikio wananchi wa Zanzibar.
2.57 usiku
Bw. Jeremy Thorpe
(Devon, Kaskazini)
Labda nitaeleweka nikisema kwamba mimi kama mjumbe wa chama kidogo zaidi katika Bunge hili nina sababu kubwa sana ya kumkaribisha mwanachama mdogo kabisa wa Jumuiya ya Madola. Nafanya hivyo si kwa sababu hiyo tu. Naifahamu Zanzibar; Nimeitembelea, na nimekuwa na shughuli kidogo nayo. Ninasema bila kusita kuwa ni moja ya nchi nzuri sana ambazo nimetembelea maishani mwangu.
Kwa wakati wake Zanzibar hakika imetoa watawala wakubwa sana. Nilikutana na babake Sultani wa sasa, ambaye alikufa katika hali mbaya hivi karibuni, na nilipenda kukutana na babu yake, ambaye alikuwa jitu. Namna ambavyo suala la ukanda wa pwani limetatuliwa inaonekana kuonyesha kwamba Sultani wa sasa ametupwa katika ukungu huo huo. Vile vile nitoe pongezi kwa Waziri Mkuu, Muhammed Shamte Hamadi, na pia Mheshimiwa George Mooring, Mkazi, ambaye anaheshimika kwa ushauri na nasaha zake na kama rafiki wa Zanzibar.
Mh. Mjumbe wa Woolwich, Mashariki (Bw. Mayhew) alitaja utegemezi wa uchumi wa Zanzibar kwa karafuu. Inasikitisha sana kwamba, kwa sasa, huu ni uchumi wa zao moja. Niliongoza wajumbe wa vyama vyote kumwona Bw. Nehru wakati wa Mkutano wa mwisho wa Mawaziri Wakuu wa Jumuiya ya Madola. Wateja wakuu wawili wa karafuu ni Indonesia na India.
Tulimweleza Bw. Nehru kwamba, labda inaeleweka, kwa sababu za urari wa malipo, India iliona ni muhimu kutoza ushuru wa asilimia 97 kwa uagizaji wa karafuu kutoka nje ya nchi na kutumia mfumo mgumu sana wa ugawaji. Tulieleza matumaini yetu kwamba, wakati mjumbe huyo kutoka Zanzibar alipotembelea New Delhi, India itaweza kuwa huru kidogo katika sera yake ya kibiashara kuelekea Zanzibar na tukaongeza kwamba India katika suala hili inaweza kweli kujiona kama mwanachama aliyeendelea wa Jumuiya ya Madola. ukilinganisha na Zanzibar.
Chama cha Wakulima wa Karafuu kinafanya kila liwezalo kutafuta masoko mapya. Pia inakusudia kufanya utafiti kuona iwapo karafuu inaweza kutumika kwa matumizi mengine. Kwa sasa, hata hivyo, uchumi unategemea kabisa zao hili moja na huo ni ukweli ambao lazima tutambue. Natumai kwamba India na nchi nyingine zozote ambazo Zanzibar inazitazama kama wateja zitapitisha sera inayonyumbulika iwezekanavyo katika suala hili.
Zanzibar imefanya majaribio na kufanikiwa katika ubaguzi wa rangi. Hilo ni jambo la ajabu. Mtu anapita Zanzibar na kuona mbio zote zikiishi kwa maelewano kamili. Ninapendekeza, kwa hiyo, kwamba wana sehemu kubwa sana ya kufanya katika Jumuiya ya Madola. Wametatua tatizo ambalo nchi nyingine nyingi za Jumuiya ya Madola bado hazijatatua na ni mfano kwa wanachama wengi wa hivi karibuni wa Jumuiya ya Madola juu ya jinsi ubaguzi wa rangi unaweza kufanya kazi. Kwa hiyo naikaribisha kwa moyo wangu wote Zanzibar kama mwanachama huru wa Jumuiya ya Madola na kuitakia maisha mema ya baadae.
3.1 usiku
Bw. Tilney
Kwa idhini ya Bunge, Mheshimiwa Spika, napenda kumshukuru Mhe. Mjumbe wa Woolwich, Mashariki (Bw. Mayhew) na Mhe. Mwanachama wa Devon, Kaskazini (Bw. Thorpe) kwa kile ambacho wamesema. Sijui kama mimi wanafurahia karafuu kwenye tart yao ya tufaha, lakini kuna tatizo kubwa la uchumi wa zao moja la Zanzibar na, bila shaka, India na Indonesia, kwa sababu ya matatizo ya urari wa malipo, imepata shida sana. kuagiza karafuu kutoka nje kama walivyofanya.
Katika hotuba yangu ya ufunguzi, sikuzungumzia kitendo cha Zanzibar kujinyima mamlaka ya ukanda wa Pwani ya Kenya kwa sababu hayo yalitajwa katika mjadala wa Muswada wa Sheria ya Uhuru wa Kenya, lakini nadhani Bunge lingependa kutoa pongezi hizo. uongozi wa Sultani na Serikali ya Zanzibar katika kukubaliana kukabidhi ukanda wa pwani kwa Kenya.
Mswada huo bado ni mfano mwingine wa sera yetu ya kuleta uhuru kwa maeneo yanayotegemewa na, na mwisho wa Mkataba wa 1890 na kupitishwa kwa Katiba ya uhuru ndani ya nchi tutaona mwisho wa uhusiano wetu rasmi na eneo lingine ambalo tunashughulikia mambo yake. wamewajibika kwa zaidi ya miaka sabini. Lakini pande zote mbili za Bunge zinaikaribisha Zanzibar kama mwanachama mpya wa Jumuiya ya Madola na tunatumai kwamba tutashirikiana na kufanya biashara kwa urafiki kwa miaka mingine sabini, kama si zaidi.
Swali liliwekwa na kukubaliwa.
Mswada ipasavyo usome mara ya Pili.
Bill alijitolea kwa Kamati ya Bunge zima.—[ Bw. McLaren. ]
Kamati Jumatatu ijayo.
Chanzo © Hansard za Bunge la Uingereza zilizochapishwa katika maktaba 2024
Umoja wa Mataifa mwezi December 1963 waziri mkuu wa Zanzibar sheikh Mohamed Shamte Hamadi
Waziri Mkuu wa Zanzibar katika Umoja wa Mataifa Desemba 16 1963 wakati Zanzibar ilipokubaliwa kuwa mwanachama wa Umoja wa Mataifa na Baraza kuu. Hivyo kupewa kiti kama nchi huru baada kuondokana kuwa koloni la Uingereza na kupata uhuru wake December 10, 1963
Picha makraba @ UN Photo / Yutaka Nagata
Rasmi tarehe 16 December 1963 Zanzibar, ikiwa imekalia kiti chake baada ya kupata uhuru wake tarehe 10 December 1963, was admitted as the 112th UN Member State. (file) Ujumbe wake ukiongozwa na mkuu wa serikali waziri mkuu sheikh Mohamed Shamte Hamadi.
Waziri Mkuu wa Zanzibar katika Umoja wa Mataifa Desemba 16 1963 wakati Zanzibar ilipokubaliwa kuwa mwanachama wa Umoja wa Mataifa na Baraza kuu. Hivyo kupewa kiti kama nchi huru baada kuondokana kuwa koloni la Uingereza na kupata uhuru wake December 10, 1963
Picha makraba @ UN Photo / Yutaka Nagata
Rasmi tarehe 16 December 1963 Zanzibar, ikiwa imekalia kiti chake baada ya kupata uhuru wake tarehe 10 December 1963, was admitted as the 112th UN Member State. (file) Ujumbe wake ukiongozwa na mkuu wa serikali waziri mkuu sheikh Mohamed Shamte Hamadi.
Toka maktaba :
December 10, 1963
Sherehe za Uhuru wa Zanzibar December 10, 1963 bendera ya mkoloni ikishushwa na ile za Zanzibar huru ikioandishwa (Video)
View: https://m.youtube.com/watch?v=Q1-tglvCxrI
Badala yake, kwa Sheria ya Zanzibar ya 1963 ya Uingereza, Uingereza ilimaliza Ulinzi na kuweka masharti ya kujitawala kamili Zanzibar kama nchi huru ndani ya Jumuiya ya Madola . Baada ya Ulinzi kukomeshwa, Zanzibar ikawa na serikali yake kikatiba chini ya Sultani mwaka 1963.
December 10, 1963
Sherehe za Uhuru wa Zanzibar December 10, 1963 bendera ya mkoloni ikishushwa na ile za Zanzibar huru ikioandishwa (Video)
View: https://m.youtube.com/watch?v=Q1-tglvCxrI
Badala yake, kwa Sheria ya Zanzibar ya 1963 ya Uingereza, Uingereza ilimaliza Ulinzi na kuweka masharti ya kujitawala kamili Zanzibar kama nchi huru ndani ya Jumuiya ya Madola . Baada ya Ulinzi kukomeshwa, Zanzibar ikawa na serikali yake kikatiba chini ya Sultani mwaka 1963.
Prince Philip na Sultani Jamshid Bin Abdullah siku ya Uhuru wa nchi ya Zanzibar tarehe 10 December 1963 na picha ya chini kiongozi wa serikali huru ya Zanzibar sheikh Mohamed Shamte Hamadi akipongezwa
Waziri mkuu sheikh Mohamed Shamte Hamadi akipewa mkono wa pongezi siku Zanzibar ilipopata uhuru 10 December 1963
1964: Zanzibar ilitia saini kuwa mwanachama wa Shirika la Afya Duniani WHO
Shirika la Afya Duniani la Umoja wa Mataifa ( WHO).Inafungua katika dirisha jipya) walikubali uanachama kutoka mataifa na maeneo katika kila eneo la dunia. Baada ya yote, mnamo 1964, kulikuwa na Nchi 115 Wanachama wa UNInafungua katika dirisha jipyana makumi ya makoloni ambayo bado hayajapata uhuru.Zanzibar, kisiwa kilicho katika Bahari ya Hindi karibu na mwambao wa Afrika, ilipata uhuru baada ya kutawaliwa na Waingereza na kujiunga na Umoja wa Mataifa kama Nchi Mwanachama wa 112 mnamo Desemba 1963.
Tarehe 29 Februari 1964, nchi Zanzibar iliwasilisha maombi yake ya uanachama wa WHO. Hiyo ilifuatia maombi ya Tanganyika ya WHO mwaka 1962, ambayo yalikuja baada ya taifa hilo la Afrika Mashariki kupigania uhuru kutoka kwa Waingereza mwaka uliotangulia.
Wakati nchi hizo mbili zilikuwa na wanachama tofauti wa UN na WHO wakati huo, hadi mwisho wa Aprili 1964, Zanzibar na Tanganyika zikawa Nchi Mwanachama wa Umoja wa Mataifa, na kuunganishwa na kuwa Jamhuri ya Muungano wa Tanganyika na Zanzibar. Kufikia Novemba mwaka huo, nchi ilibadilishwa jina na kuitwa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Mtemi mpambalioto
JF-Expert Member
- Aug 23, 2015
- 3,436
- 7,955
yameishaje bana mtie kofi pwaaaa!
Detective J
JF-Expert Member
- Oct 17, 2016
- 24,058
- 41,518
Kufahamu kingereza si lazima uwe na degree
Stuxnet
JF-Expert Member
- Feb 12, 2011
- 13,417
- 23,310
Hebu fafanua aya hii:-
"Katika kitabu hiki kuna makala ya Jamshid akiwa watu wapatao 500 wananchi wa kawaida wanaingia porini kuwinda nguruwe.
Sultan Jamshid anaingia porini kwenye msitu mzito bila ulinzi wowote kuwinda pamoja na wawindaji wenzake wamemzunguka wamebeba mikuki"
The Icebreaker
JF-Expert Member
- Feb 11, 2018
- 22,278
- 65,817
Aliyekua Sultan wa Zanzibar Sultan Jamshid bin Abdullah amefariki Dunia jana tarehe 30-12-2024 akiwa na umri wa miaka 95
Aliitawala Znzibar kuanzia tarehe 1 July 1963 mpaka 12 January 1964
Baada ya mapinduzi aliishi Uingereza kabla ya kuhamia Oman mpaka mauti yalipomkuta,
Inna lillahi waina ilaihi rajioon
Sisi ni wa mwenyezi Mungu na kwake tutarejea.
Aliitawala Znzibar kuanzia tarehe 1 July 1963 mpaka 12 January 1964
Baada ya mapinduzi aliishi Uingereza kabla ya kuhamia Oman mpaka mauti yalipomkuta,
Inna lillahi waina ilaihi rajioon
Sisi ni wa mwenyezi Mungu na kwake tutarejea.
Attachments
Kadhi Mkuu 1
JF-Expert Member
- Feb 4, 2015
- 19,687
- 23,689
Jamaa wamefiwa, RIP.
Deo Corleone
JF-Expert Member
- Jun 29, 2011
- 17,006
- 13,281
Aje azikwe nyumbani kwake Mchamba wima
Angel Nylon
JF-Expert Member
- Jul 26, 2011
- 9,164
- 18,402
Jee ni kweli? Kuna kipindi like 2 or 3 months ago ilitoka habari km hii lkn ikawa ni uongo, familia yake ikakanusha
vipik2
JF-Expert Member
- Nov 24, 2011
- 2,845
- 2,258
Na Leo atakuwa Loliondo kukagua project yake
LOTH HEMA
JF-Expert Member
- Dec 6, 2015
- 18,611
- 27,615
si mlisema anakuja zanzibar kutalii kama raia tu wa kawaida na hata akitaka kuishi zanzibar rukhsa tu? Hiyo ziara imeishia wapi na leo mnatujulisha tanzia?
ChoiceVariable
JF-Expert Member
- May 23, 2017
- 66,537
- 75,687
Huyu si tuliambiwa anajiandaa kuja kufanya ziara Zenji juzi kati tuu hapo?