23 April 202610 May 2026
Dangote shifts refinery plans toward Kenya
Speaking to the Financial Times, Dangote says Kenya’s larger port and stronger fuel demand give it an edge over Tanzania
23 April 2026
DHAMBI YA UTAWALA ULIOTOTA DAMU ZA WATANZANIA
TUME YA JAJI CHANDE KUWASILISHA 'TAARIFA' YA UCHUNGUZI KWA RAIS APRILI 23
View: https://m.youtube.com/watch?v=mCZKqgGkiOISamia wenzie Museveni na Ruto walizungumzia mambo hayo ya refinery tarehe 23 April 2026 wakati yeye Sqmia anacheza sarakasi za kupokea hotuba ya jaji Chande kuhusu mauaji kabla, wakati na baada ya M029 2025.
Dhambi ya damu za watu zitamgaragaza Samia kiasi ya kushindwa kupata muda wa kushughulikia masuala ya nchi tofauti kama angepata ushindi wa kuingia Ikulu kupitia mchakato sahihi ulio wa haki, kidemokrasia na kikatiba wa kupata madaraka
Hizo ndizo fikra alizowatia Babu yenu mkristo Laanatullahi Nyerere na CCM yake , hulaumikiWapumbavu wazanzibar wanauchungu sana na NYERERE kwa sababu wanatamani kuongozwa na muarabu na mna abudu muarabu
Ieleweke kwamba Toka Mwanzo Dangote alitaka kujenga Tanga na ndio maana kina Ruto walijua Hilo mapema Hadi wanafanya kutngaza Kwa shingi upande Ili wapate sifa za Kisiasa.Mfanyabiashara tajiri zaidi barani Afrika, Aliko Dangote, ametangaza nia yake ya kuwekeza nchini Kenya kwa kujenga kiwanda kikubwa cha kusafisha mafuta (oil refinery) chenye uwezo wa kuchakata mapipa 650,000 kwa siku. Uamuzi huu unakuja baada ya kuwepo kwa mipango ya awali ya kujenga kiwanda hicho hapa nchini Tanzania, hatua ambayo inadaiwa kuibua mvutano wa kidiplomasia kati ya Rais Samia Suluhu Hassan na mwenzake wa Kenya, William Ruto.
Katika mahojiano maalum na gazeti la Financial Times (FT) la Uingereza, bilionea huyo ameweka wazi sababu za kubadili gia angani na kugeukia Mombasa badala ya mwambao wetu, jambo ambalo bila shaka litaibua mjadala mzito miongoni mwa wachumi na watunga sera hapa nchini.
View attachment 3586367
Mombasa badala ya Tanga: Nini Kimebadilika?
Awali, jicho la Dangote lilikuwa katika ukanda wa Tanga, ili kuchukua fursa ya mradi wa Bomba la Mafuta Ghafi la Afrika Mashariki (EACOP) linalosafirisha mafuta kutoka Uganda. Hata hivyo, mwekezaji huyo raia wa Nigeria ameweka wazi hesabu zake mpya za kibiashara zinazompeleka jirani.
"Ninaamini zaidi upande wa Mombasa kwa sababu Mombasa ina bandari kubwa na yenye kina kirefu zaidi," alisema Dangote alipokuwa akilinganisha bandari ya Kenya na ya Tanga.
Mradi huu unakadiriwa kugharimu kati ya Dola za Kimarekani bilioni 15 hadi 17 (takriban Shilingi trilioni 38 hadi 43 za Kitanzania). Pamoja na uwezo wa bandari, Dangote anaona Kenya ina faida kubwa ya soko. "Wakenya ni watumiaji wakubwa. Ni uchumi mkubwa zaidi," aliongeza.
Dangote pia alibainisha kuwa mafuta ghafi yatatoka soko la wazi na yanaweza kusafirishwa kwa meli hadi kiwandani, hivyo hakuna ulazima wa kiwanda hicho kujengwa karibu na bomba la EACOP lenye urefu wa kilomita 1,500 linaloishia rasi ya Chongoleani, Tanga.
Kukerwa kwa Rais Samia kwa Ruto
Uamuzi huu haujapita hivi hivi. Wiki iliyopita, Rais Samia Suluhu Hassan alionekana kulalamika kwa hisia kali kwa Rais Ruto. Sababu ya msingi ya kukerwa kwa Rais Samia ni kitendo cha kutoshirikishwa kwenye makubaliano hayo mapya, hasa ikizingatiwa mpango wa awali ulikuwa wa kujenga kiwanda hicho nchini Tanzania.
Masharti ya Dangote kwa Serikali ya Kenya
"Mpira sasa upo mikononi mwa Rais Ruto," alisema Dangote. "Chochote atakachosema [Ruto] ndicho nitakachofanya."
Hata hivyo, ili mradi huu mkubwa uweze kutua Kenya, Dangote ameweka masharti makuu matatu. Kwanza, anahitaji Serikali ya Kenya itoe ardhi; pili, apatipatiwe ushirikiano wa kifedha kutoka ndani ya ukanda wa Afrika Mashariki; na tatu (ambalo ndilo muhimu zaidi kwake)—ulinzi wa soko lake dhidi ya uingizwaji holela wa nishati ya bei rahisi (dumping) kutoka mataifa kama Urusi na India.
"Hakuna kiwanda cha kusafisha mafuta duniani kinachoweza kudumu bila ulinzi huo wa kisera," alisisitiza Dangote, huku akiahidi kuwa, "Tukifikia makubaliano, tunaweza kuanza ujenzi mwaka huu."
Rais Ruto, kwa upande wake, amemmwagia sifa tele Dangote, akisema amethibitisha kuwa Waafrika wana uwezo wa kujenga miradi yao wenyewe mikubwa bila kuwategemea wazungu.
Somo kutoka Nigeria: Mafanikio ya Kiwanda cha Lagos
Kwa wanaohoji uwezo wa Dangote kutekeleza mradi huu, rekodi zake zinajieleza. Ahadi hii inakuja wakati bilionea huyo akiwa ametoka kukamilisha ujenzi wa kiwanda chake kingine kikubwa cha mafuta mjini Lagos, Nigeria, kilichogharimu Dola bilioni 20.
Kiwanda hicho kilijengwa kwa kipindi cha miaka 10, kikipinga dhana ya wakosoaji waliodhani asingejaribu kutatua changamoto ya nishati ambayo Serikali ya Nigeria ilishindwa kuitatua kwa miongo kadhaa. Hivi sasa, kiwanda hicho ndicho kikubwa zaidi duniani chenye mtambo mmoja wa uzalishaji (single-train refinery), kikichakata mapipa 650,000 kwa siku na kufanya kazi kwa ufanisi mkubwa sana, hasa wakati huu ambapo usafirishaji wa nishati duniani unakabiliwa na changamoto kutokana na migogoro katika Mlango-bahari wa Hormuz.
Dangote amefanikiwa kuuza mafuta ya ndege (jet fuel) kwa faida kubwa kwa mashirika ya Ulaya, huku akilipa kipaumbele Shirika la Ndege la Ethiopia (Ethiopian Airlines), ambalo ndilo kubwa zaidi barani Afrika.
Nini maana yake kwetu Tanzania?
Utajiri wa Dangote—kutoka kwenye biashara ya chumvi, sukari, unga, saruji hadi sasa mafuta—umechangiwa pia na uwezo wake wa kushawishi serikali kumpa misamaha ya kodi, kipaumbele katika upatikanaji wa fedha za kigeni, na kulinda biashara zake dhidi ya ushindani wa bidhaa kutoka nje. Sasa anapanga kuongeza uzalishaji maradufu Lagos kufikia mapipa milioni 1.4 kwa siku ndani ya miezi 30 ijayo, akijiweka bega kwa bega na kampuni kubwa duniani kama Reliance Industries ya bilionea wa India, Mukesh Ambani.
Kwa sisi Watanzania, hatua hii ni kengele ya kuamka (wake-up call). "Ni jukumu la Waafrika kuwekeza katika bara lao wenyewe. Kama hatutafanya sisi, nani mwingine atafanya?" alihoji Dangote.
Kwa upande wetu Wadau:
Je, Tanzania tumekosa fursa hii adhimu kutokana na mapungufu ya miundombinu yetu ya Tanga kama inavyodaiwa, urasimu wetu wa ndani, au ni janja za kidiplomasia ambazo wenzetu wa Kenya wamezicheza vyema zaidi kibiashara?
Karibuni kwa mjadala.
Hapo anaua soko la kiwanda la Uganda.Kazi kwenu Tanzania na Uganda mtakubaliana na Dangote, Kenya ipewe shavu kwenye refinery?
Taifa ambalo halina hisa kwenye mradi wa EACOP na mlikataa bomba lisipite Mombasa bali Tanga
NAAMINI BADO REFINARY ITAJENGWA TANZANIA.
SABABU
1. UWEPO WA EACOP.
2. UPATIKANAJI RAISI WA ARTHI.
3.BANDARI YA TANGA.
IKIJENGWA MOMBASA.
CRUDE ITATOTOKA WAPI?
JE LITAJENGWA BOMBA JIPYA KUTOKA UGANDA?
NAAMNINI HAPA WANACHEZA MCHEZO ILI WAPATE MASHARTI NAFUU...
Mkuu hapo nimeandika mambo mawili, bandari ya kina kirefu na pili bandari yenye uwezo wa kupakia na kushusha mizigo haraka kwenye meli.Mkuu vipi umeamini Mombasa kuna kina kirefu kudhidi Tanga !!!!
TANGA na Mombasa ni mkondo m1.✅️
jiwe moja ✅️
vipi kule Kuwe na kina kirefu!!
Chunguza kwanza T14 Armata
kutunza heshima yako.
Siasa za uchumi hakuna kina kirefu Mombasa changa la kisiasa kwenye uchumi!
Yani lengo kujenga hoja kwamba kuwekeza Mombasa kuna kilee kizuri kwenu hakipo!!
Inaitwa Siasa ya kabla kuwekeza!! Dangote ataenda Uganda kumuomba mu7 baada ya Ruto kushindwa.
Mu7 atajidai kamuomba Dangote na kamwelewa. kuwekeza Tanga badala ya Mombasa!!! Mungu atupe punzi
nimekaaa pale!!!!
Tanzania tunatafutwa kwanjia ndevu tujae!!!
Bahari ya Mombasa ipo kwenye mgogoro na Somalia ✅️
Refinery inajengwa Uganda 60k bbdyKwenye Mkataba wa Hoima-Tanga imeandikwa itajengwa refinery Tanga sijui hiyo refinery ya Dangote itachakata mafuta kutoka wapi?
Samia huwa anataka waarabu. Wajenzi wa kiwanda hicho angesikia wanatoka Oman wala asingesema kwa hisia kwamba kwanini Ruto hakumshirikisha.Mfanyabiashara tajiri zaidi barani Afrika, Aliko Dangote, ametangaza nia yake ya kuwekeza nchini Kenya kwa kujenga kiwanda kikubwa cha kusafisha mafuta (oil refinery) chenye uwezo wa kuchakata mapipa 650,000 kwa siku. Uamuzi huu unakuja baada ya kuwepo kwa mipango ya awali ya kujenga kiwanda hicho hapa nchini Tanzania, hatua ambayo inadaiwa kuibua mvutano wa kidiplomasia kati ya Rais Samia Suluhu Hassan na mwenzake wa Kenya, William Ruto.
Katika mahojiano maalum na gazeti la Financial Times (FT) la Uingereza, bilionea huyo ameweka wazi sababu za kubadili gia angani na kugeukia Mombasa badala ya mwambao wetu, jambo ambalo bila shaka litaibua mjadala mzito miongoni mwa wachumi na watunga sera hapa nchini.
View attachment 3586367
Mombasa badala ya Tanga: Nini Kimebadilika?
Awali, jicho la Dangote lilikuwa katika ukanda wa Tanga, ili kuchukua fursa ya mradi wa Bomba la Mafuta Ghafi la Afrika Mashariki (EACOP) linalosafirisha mafuta kutoka Uganda. Hata hivyo, mwekezaji huyo raia wa Nigeria ameweka wazi hesabu zake mpya za kibiashara zinazompeleka jirani.
"Ninaamini zaidi upande wa Mombasa kwa sababu Mombasa ina bandari kubwa na yenye kina kirefu zaidi," alisema Dangote alipokuwa akilinganisha bandari ya Kenya na ya Tanga.
Mradi huu unakadiriwa kugharimu kati ya Dola za Kimarekani bilioni 15 hadi 17 (takriban Shilingi trilioni 38 hadi 43 za Kitanzania). Pamoja na uwezo wa bandari, Dangote anaona Kenya ina faida kubwa ya soko. "Wakenya ni watumiaji wakubwa. Ni uchumi mkubwa zaidi," aliongeza.
Dangote pia alibainisha kuwa mafuta ghafi yatatoka soko la wazi na yanaweza kusafirishwa kwa meli hadi kiwandani, hivyo hakuna ulazima wa kiwanda hicho kujengwa karibu na bomba la EACOP lenye urefu wa kilomita 1,500 linaloishia rasi ya Chongoleani, Tanga.
Kukerwa kwa Rais Samia kwa Ruto
Uamuzi huu haujapita hivi hivi. Wiki iliyopita, Rais Samia Suluhu Hassan alionekana kulalamika kwa hisia kali kwa Rais Ruto. Sababu ya msingi ya kukerwa kwa Rais Samia ni kitendo cha kutoshirikishwa kwenye makubaliano hayo mapya, hasa ikizingatiwa mpango wa awali ulikuwa wa kujenga kiwanda hicho nchini Tanzania.
Masharti ya Dangote kwa Serikali ya Kenya
"Mpira sasa upo mikononi mwa Rais Ruto," alisema Dangote. "Chochote atakachosema [Ruto] ndicho nitakachofanya."
Hata hivyo, ili mradi huu mkubwa uweze kutua Kenya, Dangote ameweka masharti makuu matatu. Kwanza, anahitaji Serikali ya Kenya itoe ardhi; pili, apatipatiwe ushirikiano wa kifedha kutoka ndani ya ukanda wa Afrika Mashariki; na tatu (ambalo ndilo muhimu zaidi kwake)—ulinzi wa soko lake dhidi ya uingizwaji holela wa nishati ya bei rahisi (dumping) kutoka mataifa kama Urusi na India.
"Hakuna kiwanda cha kusafisha mafuta duniani kinachoweza kudumu bila ulinzi huo wa kisera," alisisitiza Dangote, huku akiahidi kuwa, "Tukifikia makubaliano, tunaweza kuanza ujenzi mwaka huu."
Rais Ruto, kwa upande wake, amemmwagia sifa tele Dangote, akisema amethibitisha kuwa Waafrika wana uwezo wa kujenga miradi yao wenyewe mikubwa bila kuwategemea wazungu.
Somo kutoka Nigeria: Mafanikio ya Kiwanda cha Lagos
Kwa wanaohoji uwezo wa Dangote kutekeleza mradi huu, rekodi zake zinajieleza. Ahadi hii inakuja wakati bilionea huyo akiwa ametoka kukamilisha ujenzi wa kiwanda chake kingine kikubwa cha mafuta mjini Lagos, Nigeria, kilichogharimu Dola bilioni 20.
Kiwanda hicho kilijengwa kwa kipindi cha miaka 10, kikipinga dhana ya wakosoaji waliodhani asingejaribu kutatua changamoto ya nishati ambayo Serikali ya Nigeria ilishindwa kuitatua kwa miongo kadhaa. Hivi sasa, kiwanda hicho ndicho kikubwa zaidi duniani chenye mtambo mmoja wa uzalishaji (single-train refinery), kikichakata mapipa 650,000 kwa siku na kufanya kazi kwa ufanisi mkubwa sana, hasa wakati huu ambapo usafirishaji wa nishati duniani unakabiliwa na changamoto kutokana na migogoro katika Mlango-bahari wa Hormuz.
Dangote amefanikiwa kuuza mafuta ya ndege (jet fuel) kwa faida kubwa kwa mashirika ya Ulaya, huku akilipa kipaumbele Shirika la Ndege la Ethiopia (Ethiopian Airlines), ambalo ndilo kubwa zaidi barani Afrika.
Nini maana yake kwetu Tanzania?
Utajiri wa Dangote—kutoka kwenye biashara ya chumvi, sukari, unga, saruji hadi sasa mafuta—umechangiwa pia na uwezo wake wa kushawishi serikali kumpa misamaha ya kodi, kipaumbele katika upatikanaji wa fedha za kigeni, na kulinda biashara zake dhidi ya ushindani wa bidhaa kutoka nje. Sasa anapanga kuongeza uzalishaji maradufu Lagos kufikia mapipa milioni 1.4 kwa siku ndani ya miezi 30 ijayo, akijiweka bega kwa bega na kampuni kubwa duniani kama Reliance Industries ya bilionea wa India, Mukesh Ambani.
Kwa sisi Watanzania, hatua hii ni kengele ya kuamka (wake-up call). "Ni jukumu la Waafrika kuwekeza katika bara lao wenyewe. Kama hatutafanya sisi, nani mwingine atafanya?" alihoji Dangote.
Kwa upande wetu Wadau:
Je, Tanzania tumekosa fursa hii adhimu kutokana na mapungufu ya miundombinu yetu ya Tanga kama inavyodaiwa, urasimu wetu wa ndani, au ni janja za kidiplomasia ambazo wenzetu wa Kenya wamezicheza vyema zaidi kibiashara?
Karibuni kwa mjadala.
Kwani lazima hiyo refinery ijengwe na Dangote tu?Ingekuwa ni mimi chap kwa haraka, ningekutana na Dr Rutto ili tuyaweke sawa na kuwa na msimamo mmoja. Ujue Dr Rutto ndiye ameshika kwenye mpini.....
Namuelewa Dangote kwani ni kweli kuwa, Kenya ipo mbali kiuchumi kulinganisha na sisi kwani hata makusanyo yake ya kodi yametupita mbali sana pamoja na kuwa na kiwango cha chini cha kodi ya VAT kuliko sisi (Kenya ni 16%)
Kenya hata shule zao za umma za Msingi na Sekondari wameshikilia ubora ule ule wa miaka ya 90, hivyo wanafunzi/wazazi wanaona fahari watoto wao kupangiwa shule ya umma......OGOPA NCHI ILIYOWEKEZA KWENYE ELIMU.....
Wachina wahuni hao sitaki hata kuvisikiaKama kujengwa ni Tanzania tu kwasasa katazama kina tu !!
lkn Makampuni makubwa yanatabia za bint bint sitaki nataka nyingi !!
kwaiyo Dangote yupo kwenye Siasa ya uchumi!!
lkn lengo lake kuja Tanzania sasa izm kwanza ajidai Mombasa kuna kile sijui kile!!
ili Serikali yetu ifanye kama kumvutia kwake kumbe nayeye ndio mpango wake!!
Serikali yetu inajua mpango wake!!
Ruto anatumika na Dangote Eneo la uwekazaji ni kubwa sana!
lazima Dangote aje yeye kama yeye sio kujidai kumtumia Ruto na Mombasa na kulipia media kudanganya watu.
Tanzania tunaweza kumvutia China kuwekeza kwenye Refinery
Mwacheni tu.