Dar es Salaam ilikuwa Mecca ya vyama vya ukombozi, pia jiji la mapigano baina ya vyama hasimu vya ukombozi Afrika ya Kusini

Dar es Salaam ilikuwa Mecca ya vyama vya ukombozi, pia jiji la mapigano baina ya vyama hasimu vya ukombozi Afrika ya Kusini

Mwanasiasa mkongwe wa Malawi

Balozi Thengo Maloya ni mmoja wa wanasiasa maveterani nchini Malawi, alihudumu katika Nyasaland African Congress, Malawi Congress Party, United Democratic Front na Democratic Progressive Party.

View: https://m.youtube.com/watch?v=khsRwwkhxPs
Amehudumu kama Waziri wa Baraza la Mawaziri mara 5 katika tawala tofauti kuanzia Dr. Banda, Bakili Mulunzi hadi Prof. Bingu Mutharika na pia alihudumu kama mwanadiplomasia.

Balozi Thengo Maloya alikuwepo wakati rais wa kwanza wa Malawi alipokaribishwa na alifanya kazi kwa karibu na Kamuzu Banda. Alikuwepo wakati Mgogoro wa Baraza la Mawaziri maarufu wa 1960 ulipotokea na kukimbilia uhamishoni, ambapo alikaa kwa miaka 30 - alikuwa na watoto wake wote 8 akiwa uhamishoni.

Alikuwa sehemu ya timu iliyopigana dhidi ya serikali ya Chama Kimoja kutoka uhamishoni na hatimaye akarudi kusaidia kuanzisha utawala wa kidemokrasia. Yeye ni ensaiklopidia hai na anakumbuka matukio yanayozunguka Mgogoro wa Baraza la Mawaziri kwa uwazi wa ajabu.
 
23 March 2026
KuGompo City
East Cape Province
Republic of South Africa

Jumuiya ya Nigeria katika East Cape ya Mashariki mwa Afrika Kusini imemtawaza "mfalme" wao wa kitamaduni, lakini mamlaka na viongozi wa serikali za mitaa na jimbo eneo hilo nchini Afrika ya Kusini wamekataa na kupinga vikali hatua hiyo ya 'wageni' wakuja .kupandikiza ufalme wao nchini Afrika ya Kusini

View: https://m.youtube.com/watch?v=D9qrs-KJ_cM

Sasa mjadala unazidi kupamba moto: Je, kisingizio cha uhifadhi huu wa kitamaduni nje ya nchi ya asili, au ni hatua kubwa mno ndani ya mifumo ya kitamaduni ya Afrika Kusini?

Katika ulimwengu wa utandawazi, usemi wa kitamaduni unapaswa kufikia kiwango gani? Palesa Tau na Benjamin Moshatama wanajadiliana na -Gbenga Ademujimi, Mtoa Maoni wa Utamaduni pamoja na Olajide Ologun, wakili na mtetezi wa maendeleo ya jamii.

Nigerian “king” in Eastern Cape South Africa sparks cultural clash debate​

South African Authorities SLAM the Alleged Coronation of a Nigerian King identified as Chief Solomon Ogbonna Eziko in Eastern Cape,
View attachment 3561902
A Nigerian community in South Africa’s Eastern Cape has installed a traditional “king”, but authorities and local leaders have rejected it.Now the debate is heating up:Is this cultural preservation abroad, or a step too far within South Africa’s own traditional systems?In a globalised world, how far should cultural expression go? Palesa Tau & Benjamin Moshatama unpack with -Gbenga Ademujimi, Cultural Commentator as well as Olajide Ologun, lawyer and social development advocate.

MORE OUTRAGE POURING


View: https://m.youtube.com/watch?v=tIN49PFdIv8
Kuna hasira zinazoongezeka kuhusu madai ya kutawazwa kwa chifu wa Nigeria huko Eastern Cape. Baraza la Kifalme la AbaThembu limejitenga na tukio hilo na kusema litawasilisha rasmi suala hilo kwa Ubalozi wa Nigeria. Wakili na Mshauri Mkuu wa Kifalme wa AbaThembu, Matthew Mpahlwa, anafunguka..

16 March 2026​

East London
Eastern Cape Province
South Africa

Kuapishwa kwa mfalme wa Nigeria huko East London South Africa kwazua gumzo kubwa​


View: https://m.youtube.com/watch?v=Zw5XDpLsuPE
 
23 March 2026
KuGompo City
East Cape Province
Republic of South Africa

Jumuiya ya Nigeria katika East Cape ya Mashariki mwa Afrika Kusini imemtawaza "mfalme" wao wa kitamaduni, lakini mamlaka na viongozi wa serikali za mitaa na jimbo eneo hilo nchini Afrika ya Kusini wamekataa na kupinga vikali hatua hiyo ya 'wageni' wakuja .kupandikiza ufalme wao nchini Afrika ya Kusini

View: https://m.youtube.com/watch?v=D9qrs-KJ_cM

Sasa mjadala unazidi kupamba moto: Je, kisingizio cha uhifadhi huu wa kitamaduni nje ya nchi ya asili, au ni hatua kubwa mno ndani ya mifumo ya kitamaduni ya Afrika Kusini?

Katika ulimwengu wa utandawazi, usemi wa kitamaduni unapaswa kufikia kiwango gani? Palesa Tau na Benjamin Moshatama wanajadiliana na -Gbenga Ademujimi, Mtoa Maoni wa Utamaduni pamoja na Olajide Ologun, wakili na mtetezi wa maendeleo ya jamii.

Nigerian “king” in Eastern Cape South Africa sparks cultural clash debate​

South African Authorities SLAM the Alleged Coronation of a Nigerian King identified as Chief Solomon Ogbonna Eziko in Eastern Cape,
1774303301105.jpeg

A Nigerian community in South Africa’s Eastern Cape has installed a traditional “king”, but authorities and local leaders have rejected it.Now the debate is heating up:Is this cultural preservation abroad, or a step too far within South Africa’s own traditional systems?In a globalised world, how far should cultural expression go? Palesa Tau & Benjamin Moshatama unpack with -Gbenga Ademujimi, Cultural Commentator as well as Olajide Ologun, lawyer and social development advocate.

MORE OUTRAGE POURING


View: https://m.youtube.com/watch?v=tIN49PFdIv8
Kuna hasira zinazoongezeka kuhusu madai ya kutawazwa kwa chifu wa Nigeria huko Eastern Cape. Baraza la Kifalme la AbaThembu limejitenga na tukio hilo na kusema litawasilisha rasmi suala hilo kwa Ubalozi wa Nigeria. Wakili na Mshauri Mkuu wa Kifalme wa AbaThembu, Matthew Mpahlwa, anafunguka..
 

25 March 2026​

Pan Africanism: The Re-membering of a Nation​


View: https://m.youtube.com/watch?v=Z8ZhvpuiM9c
Pan Africanism: The Re-membering of a Nation is a series of handbooks by Jenerali Twaha Ulimwengu and Azaveli Feza Lwaitama, PhD, targeting primarily students on the African continent and beyond who are pursuing secondary and tertiary education, as well as others who wish to educate themselves about Pan Africanism.
1774478714959.jpeg

Pan-Africanism : The Re -membering of a Nation - Written by Jenerali Ulimwengu & Dr. Azaveli Lwaitama. Pan Africanism: The Re-membering of a Nation – The Jenerali Ulimwengu Post

Book Launch: “Pan-Africanism: The Re-membering of a Nation” The first in a compelling series on Pan-Africanism, beginning with the inaugural handbook : “Origins and Philosophical Foundations” by Jenerali Ulimwengu and Professor Azaveli Lwaitama.

GenZ Wachambua Umajumuhi wa Afrika 'PAN AFRICANISM'​


View: https://m.youtube.com/watch?v=JDdhOwYKAK0
 

RAIS MSTAAFU DKT JAKAYA MRISHO KIKWETE ATEULIWA KUWA MWAKILISHI MAALUM​


WA PEMBE YA AFRIKA NÀ BAHARI NYEKUNDU
Rais Mstaafu Dkt, Jakaya Mrisho Kikwete ameteuliwa kuwa Mwakilishi Maalum wa Umoja wa Afrika kwa Ukanda wa Pembe ya Afrika na Bahari Nyekundu, jukumu linalomrejesha katika mstari wa mbele wa diplomasia ya bara Afrika.
Uteuzi huo ulitangazwa na Mahmoud Ali Youssouf, Mwenyekiti wa Tume ya Umoja wa Afrika, ambaye alionesha imani kubwa katika uzoefu na uongozi wa Kikwete kushughulikia changamoto tata za kisiasa, amani na usalama katika ukanda huo.
Ukanda huo unaendelea kuwa na changamoto nyingi, kuanzia migogoro ya kisiasa hadi maslahi ya kimkakati ya kimataifa, hasa kutokana na umuhimu wa Bahari Nyekundu katika biashara ya dunia.
Ni eneo ambalo si tu linahusu nchi za Afrika, bali pia lina mvuto wa nguvu za kimataifa.
Katika nafasi hiyo mpya, Kikwete anatarajiwa kusaidia Tume hiyo kuimarisha juhudi za kuleta amani kupitia diplomasia ya kuzuia migogoro, kukuza mazungumzo jumuishi, na kujenga uaminifu miongoni mwa wadau mbalimbali.
Aidha, alikabidhiwa jukumu la kuratibu juhudi za taasisi mbalimbali, ikiwa ni pamoja na Intergovernmental Authority on Development, East African Community, League of Arab States pamoja na United Nations, ili kuhakikisha juhudi za kuleta amani zinakuwa na mshikamano na ufanisi.
1774479464746.png

[FONT=inherit][FONT=inherit][FONT=inherit][FONT=inherit][COLOR=rgb(8, 8, 9)][FONT=inherit][FONT=inherit][FONT=inherit]
[/FONT][/FONT][/FONT][/FONT][/FONT][/FONT][/FONT][/COLOR]
 
TOKA MAKTABA
Sep 18, 2025

The ANC is over: Prince Mashele’s bold vision for SA’s future starts now – BNIC#2


View: https://m.youtube.com/watch?v=sfIuq9BMA3k

At BNIC#2 in Hermanus, author and political commentator Prince Mashele delivered a hard-hitting keynote declaring the ANC’s era of dominance over.

He argued the party is in its final, chaotic stage—marked by individual looting rather than governance—and predicted at least 15 years of unstable coalition governments.

Yet, Mashele was optimistic: South Africa, he said, is small enough to turn around quickly with the right formula—credible leadership, tackling crime, fixing public education, investing in infrastructure, and fostering unity across race.

He urged elites from all communities to begin honest dialogue, warning that without action, South Africa risks remaining a “gangster paradise.”
 
Mar 18 2026

Prince Mashele BNC#8 : South Africa has one last political option - and everything depends on it


View: https://m.youtube.com/watch?v=zhpsfBypEVE
Political scientist Prince Mashele delivers a provocative take on South Africa’s political past, present, and future. He argues the country has exhausted “white,” “black,” and fragmented coalition politics - and now faces a final choice: true joint governance. With bold, controversial proposals, he outlines a ten-point plan to rebuild institutions, restore accountability, and reignite economic growth before it’s too late.Timestamps

00:00 - Intro
01:34 - Opening
03:04 - Four Politics
03:37 - White Politics
04:31 - Black Politics
05:42 - Fragmentation
07:21 - Joint Politics
10:23 - 10-Point Plan
10:58 - 1 Leadership
11:14 - 2 Crime
11:59 - 3 Public Service
13:16- 4 Education
14:22 - 5 Healthcare
15:16 - 6 Investment
16:34 - 7 Empowerment
18:05 - 8 Infrastructure
18:31 - 9 Borders
19:32 - 10 Morality
20:53 - Final Thoughts
21:26 - Brenthurst

AdVideo production by Siziphiwe Ntlaningeshe
Source: BizNewsTV
 
23 March 2026
KuGompo City
East Cape Province
Republic of South Africa

Jumuiya ya Nigeria katika East Cape ya Mashariki mwa Afrika Kusini imemtawaza "mfalme" wao wa kitamaduni, lakini mamlaka na viongozi wa serikali za mitaa na jimbo eneo hilo nchini Afrika ya Kusini wamekataa na kupinga vikali hatua hiyo ya 'wageni' wakuja .kupandikiza ufalme wao nchini Afrika ya Kusini

View: https://m.youtube.com/watch?v=D9qrs-KJ_cM

Sasa mjadala unazidi kupamba moto: Je, kisingizio cha uhifadhi huu wa kitamaduni nje ya nchi ya asili, au ni hatua kubwa mno ndani ya mifumo ya kitamaduni ya Afrika Kusini?

Katika ulimwengu wa utandawazi, usemi wa kitamaduni unapaswa kufikia kiwango gani? Palesa Tau na Benjamin Moshatama wanajadiliana na -Gbenga Ademujimi, Mtoa Maoni wa Utamaduni pamoja na Olajide Ologun, wakili na mtetezi wa maendeleo ya jamii.

Nigerian “king” in Eastern Cape South Africa sparks cultural clash debate​

South African Authorities SLAM the Alleged Coronation of a Nigerian King identified as Chief Solomon Ogbonna Eziko in Eastern Cape,
View attachment 3561916
A Nigerian community in South Africa’s Eastern Cape has installed a traditional “king”, but authorities and local leaders have rejected it.Now the debate is heating up:Is this cultural preservation abroad, or a step too far within South Africa’s own traditional systems?In a globalised world, how far should cultural expression go? Palesa Tau & Benjamin Moshatama unpack with -Gbenga Ademujimi, Cultural Commentator as well as Olajide Ologun, lawyer and social development advocate.

MORE OUTRAGE POURING


View: https://m.youtube.com/watch?v=tIN49PFdIv8
Kuna hasira zinazoongezeka kuhusu madai ya kutawazwa kwa chifu wa Nigeria huko Eastern Cape. Baraza la Kifalme la AbaThembu limejitenga na tukio hilo na kusema litawasilisha rasmi suala hilo kwa Ubalozi wa Nigeria. Wakili na Mshauri Mkuu wa Kifalme wa AbaThembu, Matthew Mpahlwa, anafunguka..


WaSouth wafika ubalozi wa Nigeria kuonesha kutoridhisha na kutawazwa mfalme wa Nigeria ndani ya South Africa jimbo la Eastern Cape ( Cape Mashariki)

View: https://m.youtube.com/watch?v=Pvoxc9sHWrY
 
Mradi wa mchambuzi Franck Zanu asisitiza kuna haja ya sisi waafrika kujitathmini Upya -

View: https://m.youtube.com/watch?v=h0uHrBQGTws
Anakuja na Swali, Je Ni kweli Wakoloni wetu wa Zamani ndiyo pekee Wangeweza Kuwafanya Waafrika Kuwa Bora Zaidi ?


  • 0:00 Utangulizi
  • 3:22 Mwitikio wa video: Madai ya Panji Anuff
  • 5:19 Kukiri - "Waingereza wangeweza kutufanya kuwa bora"
  • 6:46 Mfumo wa elimu yetu Afrika ulitegemea mfumo wa Uingereza
  • 8:00 Mkanganyiko ulifichuliwa
  • 10:42 Wakoloni walijenga shule kabla ya kitu kingine chochote
  • 12:01 Tatizo halisi: kuamini mtu mwingine anaweza kukufanya uwe bora
  • 14:01 Hakuna shughuli ya kibinadamu isiyo na ubinafsi kabisa
  • 15:24 Ukoloni kama upanuzi wa koloni
  • 19:56 Ghana: Kama Nyota Tajwa ya Afrika Magharibi
  • 22:14 mtawala rais Yahya Jammeh wa Gambia na kisingizio cha Afrika kuwa waathiriwa wa ukoloni milele
  • 24:04 Rais analia vibaya mbele ya kikao cha Umoja wa Mataifa UN huku majengo yakiporomoka nyumbani kwake
  • 27:42 Mkanganyiko wa mwisho: kama wangeweza kukufanya uwe bora, kwa nini mliwafukuza kwa kuwatimua baada ya uhuru ?

Franck anajibu masuala hayo yote ktk video kutoka kwa msanii na mkurugenzi wa sanaa wa Ghana Panji Anuff, ambaye anadai Waingereza hawakuwa na nia ya kuwafanya Waafrika kuwa watu bora.

Katika kufupisha kauli hiyo, Franck anafichua utata: mtu huyo huyo anakubali kwamba mfumo mzima wa elimu wa Ghana ulitegemea mfumo wa Uingereza.

Kama Waingereza hawakuwa na nia ya kukufanya uwe bora zaidi, kwa nini wangeleta mtaala uleule walioutumia kuelimisha watoto wao wenyewe?

Katika kipindi hiki maswali magumu :
  • Kwa nini kauli "Waingereza hawakuja kutufanya tuwe bora" ni kukiri utegemezi
  • Mkanganyiko kati ya kuwakataa wakoloni na kutamani wangefanya zaidi
  • Jinsi shule, miundombinu, na taasisi za Uingereza zilivyoachwa nyuma katika kila eneo lililotawaliwa na wakoloni
  • Ghana mnamo 1957 ilikuwa Nyota Tajwa yaani Black Star ya Afrika Magharibi kwa sababu ya kile Waingereza walichokijenga
  • Yahya Jammeh aliwashutumu Waingereza kwa kutowafunza Wa-Gambia masomo muhimu kama ya kupata madaktari na wahandisi
  • Kwa nini mawazo ya unyanyasaji ni sumu ambayo haiui wala haiponyi
  • Tofauti kati ya kutawanya ardhi na kuwatawanya watu
  • Kwa nini upumbavu wa ukoloni ulikuwa unaamini unaweza kumfanya mtu yeyote kuwa bora zaidi?
Source : Franck Zanu
 
Lusaka, Zambia

OLIVER TAMBO KIONGOZI WA ANC YA AFRIKA YA KUSINI


View: https://m.youtube.com/watch?v=kIiqvvRjKek
Wakati wa mapambano dhidi ya ubaguzi wa rangi, Oliver Tambo alikwenda kuishi uhamishoni jijini Lusaka, Zambia ambapo aliishi kwa siri na kuongoza chama cha ANC akiwa uhamishoni.
Nyumba yake ya kificho (Safe house) , ambayo sasa inajulikana kama Nyumba ya Urithi ya Oliver Tambo, iliundwa kwa ajili ya usalama na njia zilizofichwa za kuingia na kutoroka ili kumlinda kutokana na vitisho.

Makazi haya si nyumba tu— bali ni ishara ya ujasiri, upinzani, na jukumu zito la Zambia katika kuunga mkono mapambano ya uhuru Kusini mwa Afrika.

Kupitia katika makazi hayo leo kunakuunganisha na historia yenye nguvu iliyounda nchi za mstari wa mbele za ukombozi kusini mwa Afrika
Source : Geofrey The Nomad
 
April 25 2026

Mradi wa FRANCK ZANU Kufikiria Upya - Weusi Hawana Maadui

View: https://m.youtube.com/watch?v=E-g8OnECoLQ


0:00 Karibu na msemo mmoja mwingine
0:51 Chakula cha jioni kilichochochea hili
2:34 Maana halisi ya Weusi katika mazungumzo haya
3:42 Kwa nini wito wa umoja wa Weusi unaendelea kusambaratika
5:02 Kufafanua upya neno adui
5:52 Jinsi jamii zinavyojenga viwanda vinavyowazunguka maadui wanavyowatambua
10:23 Utafiti wa kesi: Wayahudi wanaoishi nje ya nchi na miaka 4000 ya mshikamano
15:02 Utafiti wa kesi: Japani kukopa Confucius na Ubuddha
19:31 Waamerika Waafrika walipokuwa na adui halisi
25:49 Jinsi kuomba faida kulivyomvunja adui
36:00 Jirani bila changamoto
43:04 Unda adui yako, anza na familia yako Swali kutoka kwa chakula cha jioni na profesa wa falsafa lilimfanya Franck afikiri kwa wiki nzima.

Kwa nini jamii za Weusi kote Afrika, Karibiani, na wanaoishi nje ya nchi zinajitahidi kujenga mshikamano kutoka ndani? Jibu lake linapingana. Kila jamii yenye nguvu, Wayahudi, Wajapani, Wamarekani, Waafrika Kusini, Wakorea Kaskazini, Waturuki, Waajemi n.k imejengwa karibu na adui halisi au aliyejengwa kwa kutunga.

Watu weusi, anasema, hawana. Hii si hadithi ya lawama au hadithi ya mwathiriwa. Ni utambuzi wa kile kinachokosekana na kile kinachohitajika ili kukijenga. Katika kipindi hiki:
  • Mazungumzo ya chakula cha jioni yaliyosababisha mjadala huu wa moja kwa moja
  • Adui anamaanisha nini hasa katika muktadha huu, na kwa nini watu wengi wanaielewa vibaya
  • Viwanda ambavyo kila jamii hujenga karibu na maadui inaowatambua
  • Uchunguzi wa kesi katika umoja uliobuniwa: Wayahudi wanaoishi nje ya nchi, Japani, Afrika Kusini, Korea Kaskazini
  • Kwa nini jamii za Wamarekani Weusi miaka 80 iliyopita zilizalisha familia zenye nidhamu na mshikamano
  • Kile ambacho movie ya The Great Debaters walikuwa wakifundisha hasa
  • Jinsi matokeo ya haki za kiraia yalivyobadilishana adui kwa manufaa na ardhi iliyopotea
  • Hadithi ya Franck ya kumpata adui yake akiwa na umri wa miaka 14, na kwa nini ujenzi upya unapaswa kuanza katika kaya
SOMO KUPITIA WIMBO JUU YA HISTORIA ZA UKOLONI, UTUMWA, UBEBERU, UKOLONI MAMBOLEO AFRIKA KAMA KATIKA VIDEO YA VIJANA HAWA WA BAGAMOYO, TANZANIA

People singing a african choral ''Bara la Afrika'' in Bagamoyo, Tanzania

Bara la Afrika, Lahitaji Ukombozi
Ukoloni Mbaya, Na Ubaguzi Wa Rangi
Mataifa Haya Ya Ulaya Ndiyo, Afrika Kuivamia x2

Wahenga Wetu Zamani Walikataa, Ubeberu Walikataa, Ukoloni Walikataa, Utumwa Walikataa, Waarabu Waliwatesa
Ni Vigumu Sana Kusahau Kweli Walivyowaatendea X2

Wahenga Wetu Zamani Walikataa, Ubeberu Walikataa, Ukoloni Walikataa, Utumwa Walikataa, Wazungu Waliwatesa
Ni Vigumu Sana Kusahau Kweli Walivyowaatendea X2

Bara La Afrika LaHitaji Lilia Ukombozi
Umoja Wa Afrika Unatutia Moyo
Kufagia Huo Ukoloni Wote Na Ubeberu Wote
Wahenga Wetu Zamani Walikataa, Ubeberu Walikataa, Ukoloni Walikataa, Utumwa Walikataa, Wazungu Waliwatesa
Ni Vigumu Sana Kusahau Kweli Walivyowaatendea X2........

Waafrika Wote Tujipange Kupambana Rasilimali Zetu Zituletee Maendeleo
Ama Sivyo Tutabaki Tegemezi, ....

.........



Source: D'jarell Messa
 
Jeshi la Ukombozi la Wananchi wa Azania (APLA) linaundwa na kumrithi Poqo kama mrengo wa kijeshi wa PAC. Wanachama wa Poqo wanaunda msingi wa APLA walipokuwa wametumwa katika nchi mbalimbali kwa ajili ya mafunzo na kuanzisha ofisi za PAC. Gerald Kondlo alikuwa kamanda wa kwanza wa APLA. Februari, Baraza la Mawaziri la OAU mjini Addis Ababa linaionya PAC kwamba kama hakungekuwa na uingiaji wa askari nchini Afrika Kusini kufikia Juni 1968, PAC ingepoteza hadhi yake kama vuguvugu la ukombozi linalotambulika na ufadhili wake ungeondolewa.

28 April 2026
Pretoria,
Republic of South Africa

Episode 25 - Dikgang Moseneke: Kutoka Mchagiza Mapinduzi hadi kuwa Naibu Jaji Mkuu wa Mahakama

Naibu Jaji Mkuu Dikgang Moseneke

View: https://m.youtube.com/watch?v=pbVHq2StSfM
Leo kwenye Podikasti ya Renaissance ya Afrika tunaadhimisha miaka 30 ya Katiba na Uchaguzi wa Kidemokrasia wa Afrika Kusini pamoja na mwanamapinduzi tajwa, mfungwa wa kisiwa maarufu cha Robben ambapo pia Nelson Mandela alifungwa , mwanamajumuhi (Pan-Africanist )na naibu mkuu wa zamani, Dikgang Moseneke.
Source : African Renaissance Podcast
Today on the African Renaissance Podcast we mark 30 years of South Africa’s Democratic Constitution & Elections with the revolutionary, Robben Islander, Pan-Africanist and former deputy Chief Justice, Dikgang Moseneke.
Maelezo ya kibinafsi

Dikgang Moseneke alizaliwa Pretoria mnamo Desemba 1947. Alisoma shule ya msingi na sekondari huko. Lakini akiwa na umri wa miaka 15, akiwa darasa la nane, Moseneke alikamatwa, akawekwa kizuizini na kuhukumiwa kwa kushiriki katika shughuli za kupinga ubaguzi wa rangi.

Alihukumiwa kifungo cha miaka 10 jela, yote aliyotumikia katika Kisiwa cha Robben. Moseneke alisomea matriki yake pamoja na shahada mbili akiwa gerezani.

Moseneke amemuoa Kabo na wana binti na wana wawili wa kiume.

Elimu

Moseneke alipokuwa amefungwa gerezani huko Robben Island, alipata shahada ya kwanza katika Kiingereza na sayansi ya siasa, pamoja na shahada ya B Iuris. Baadaye alikamilisha shahada ya sheria ya shirikisho (LLB). Shahada zote tatu zilitolewa na Chuo Kikuu cha Afrika Kusini.

Historia ya kitaaluma

Moseneke alianza kazi yake ya kitaaluma kama karani wa wakili katika Klagbruns Inc huko Pretoria mnamo 1976. Mnamo 1978 alikubaliwa na kufanya kazi kwa miaka mitano kama wakili na mshirika katika kampuni ya sheria ya Maluleke, Seriti na Moseneke.

Mnamo 1983 aliitwa katika Baraza la Wanasheria na akafanya kazi kama wakili huko Johannesburg na Pretoria. Miaka kumi baadaye, mnamo 1993, alipandishwa cheo hadi hadhi ya wakili mkuu.

Mnamo 1993 Moseneke alihudumu katika kamati ya kiufundi iliyoandika katiba ya mpito ya 1993. Mnamo 1994 aliteuliwa kuwa Naibu Mwenyekiti wa Tume Huru ya Uchaguzi, ambayo iliendesha uchaguzi wa kwanza wa kidemokrasia nchini Afrika Kusini.

Mnamo Septemba 1994, alipokuwa akifanya kazi ya ushonaji hariri, Moseneke alikubali uteuzi wa kaimu katika Kitengo cha Mkoa wa Transvaal cha Mahakama Kuu.

Kabla ya kuteuliwa kwake kama Jaji wa Mahakama ya Katiba, mnamo Novemba 2001 Moseneke aliteuliwa kuwa Jaji wa Mahakama Kuu huko Pretoria. Mnamo Novemba 29, 2002 aliteuliwa kuwa jaji katika Mahakama ya Katiba na mnamo Juni 2005, Moseneke aliteuliwa kuwa Naibu Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Afrika Kusini.

Shughuli zingine

Kati ya 1995 na 2001 Moseneke aliacha Uanasheria ili kufuata taaluma ya muda wote ya kampuni katika nafasi zifuatazo. Tangu wakati huo amejiuzulu nafasi hizi zote

Yeye ni mwanachama mwanzilishi wa Chama cha Wanasheria Weusi na Chama cha Kitaifa cha Wanasheria wa Kidemokrasia wa Afrika Kusini.

Mnamo 1986 Moseneke aliteuliwa kuwa mgeni mwenzake na mhadhiri katika Shule ya Sheria ya Columbia, Chuo Kikuu cha Columbia, New York.

Moseneke ndiye chansela wa kwanza wa Pretoria Technikon na kwa sasa anahudumu kama chansela wa Chuo Kikuu cha Witwatersrand.

Moseneke ana shahada kadhaa za heshima za udaktari na ni mpokeaji wa tuzo nyingi za heshima, utendaji na ubora.

READ MORE :

 
12 April 2026

Asili na Usuli wa chama cha ANC Afrika ya Kusini​

Historia ya ANC: Sehemu ya 1 : Kabla ya 1912. Prof. Sifiso Ndlovu & Prof. Bongani Ngqulunga.​


View: https://m.youtube.com/watch?v=o21NXDYsJFQ
Dkt. Mbuyiseni Ndlozi ameketi na Profesa Sifiso Ndlovu na Profesa Bongani Ngqulunga kuhusu historia ya ANC kabla ya 1912

Chama African National Congress (ANC) kilianzishwa mwaka wa 1912 kutokana na malalamiko mengi. Hii ilijumuisha kutoridhika kwa watu weusi na Sheria ya Afrika Kusini ya 1910 iliyoanzisha Union of South Africa Muungano wa Afrika Kusini, jinsi walivyotendewa baada ya kuisha vita ya Makaburu dhidi ya Ukoloni wa Uingereza Boers vs British Vita vya Afrika Kusini na sheria nyingi zilizodhibiti na kuzuia harakati na wafanyakazi za watu weusi.

Mwisho wa Vita vya Afrika Kusini (1899-1902) ulifungua njia ya kuanzishwa kwa Muungano wa Afrika Kusini mnamo 1910. Miaka minane kati ya mwisho wa vita mnamo 1902 na kuundwa kwa Muungano wa Afrika Kusini uliohusisha makoloni ya majimbo ya the Cape of Good Hope (Cape Colony), Natal, Transvaal, na the Orange River Colony (zamani the Orange Free State).

Mnamo 1910 iliadhimishwa na mazungumzo makali kati ya majimbo manne, ambayo hapo awali hayakuwa na uhusiano. Idadi ya watu wa Mkoa wa Cape na Natal walichukuliwa kuwa na deni la utii kwa Uingereza, huku Transvaal na Orange Free State zikiwa zimejitenga na jamhuri za Boer/Afrikaner mnamo 1852 na 1854 mtawalia.

Vita vilipiganwa kuhusu suala la uhuru wa majimbo mawili ya mwisho kutoka kwa udhibiti wa kikoloni wa Uingereza.

Wakati wa miaka minane ya mazungumzo, ikawa dhahiri kwamba wajumbe wa majimbo manne walikuwa wameazimia kuunda makubaliano ambayo yaliwatenga Waafrika wasiruhusiwe katika maamuzi ya kisiasa yenye maana katika Afrika Kusini mpya iliyounganishwa yaani Muungano wa Afrika ya Kusini Union of South Africa.

Hii ilichochea miundo tofauti ya kisiasa ya Kiafrika, ambayo hadi sasa ilikuwa imegawanyika na kila moja ikiwa na mvuto wa 'kimkoa', kuunda harakati ya kisiasa iliyoungana ambayo ingepinga kutengwa kwa watu Weusi.

ANC chama cha Watu wa Afrika, ambacho kwa kiasi kikubwa lilikuwa ni muundo wa kisiasa wa jimbo la Cape, Chama cha Uangalizi wa Koloni la Mto Orange na Chama cha Uangalizi wa Transvaal vyote viliundwa katika kipindi hiki.

Mnamo 1909, kundi la wajumbe Weusi kutoka majimbo manne walikutana Waaihoek, Bloemfontein kupendekeza njia ya kupinga rasimu ya Sheria ya Afrika Kusini, na Katiba ya Muungano. Huu ulikuwa Mkataba wa South African Natives Congress yaani Wenyeji wa Afrika Kusini (SANC).

Ujumbe wa watu tisa ulitumwa Uingereza. Mkutano huo unachukuliwa kuwa mtangulizi wa South African National Natives Congress Bunge la Kitaifa la Wenyeji wa Afrika Kusini (SANNC). Mbali na habari za huruma kutoka kwa vyombo vya habari vya Uingereza kuhusu hali ya Weusi, ujumbe huo haukufanikiwa sana kubadilisha kutengwa kwa weusi katika nchi ya Union of South Africa .

SANC iliendelea kufanya kazi kubwa mwaka wa 1910 na mwaka wa 1911, ikipinga sheria zaidi za kibaguzi. Uhitaji wa chombo cha kudumu cha kuwawakilisha Waafrika katika ngazi ya kitaifa ndio uliosababisha mabadiliko ya chombo hicho kuwa chama chenye uwakilishi zaidi na nguvu. Pixley ka Isaka Seme , wakili aliyeelimika vizuri, na mwandishi Solomon Plaatje , aliongoza uundaji wa Bunge la Kitaifa la Wenyeji wa Afrika Kusini (SANNC).


. Sura zilizomo ktk video :

00:00:30 Utangulizi: Wanahistoria na Maktaba Zao

00:02:44 Tasnifu ya Jamhuri ya Asili na Asili ya Mawazo ya Kisiasa ya Afrika

00:12:37 ANC saa 140: Kuweka Masharti ya 1912

00:20:45 Turubai ya Kabla ya Ukoloni: Siasa za Afrika Kabla ya Ukoloni

00:27:36 Baraza la Machifu na Usanifu wa ANC

00:34:51 Misheni za Kikristo, Elimu na Kutengenezwa kwa Wasomi Weusi

00:41:32 Mikutano ya Kidiplomasia na Mapambano ya Kijeshi Kusini mwa Afrika

00:43:35 SANNC chama la Asili la Afrika Kusini na Watangulizi wa Kikanda

00:49:33 Wajumbe wa Afrika Yote: Msumbiji, Zambia na Zaidi ya hapo

01:00:07 Mjadala wa Franchise Ndogo na Umuhimu wa jimbo la Cape walipotoka weusi waliokuwa na uhuru wa kushiriki siasa na weupe 1910

01:07:47 Johannesburg Yapanda baada ya ugunduzi wa machimbo ya dhahabu : Mabadiliko ya Mvuto wa Kisiasa wa Weusi walioishi Jo'burg

01:21:10 ICU na Chama cha Wafanyakazi wa Viwanda na Biashara

01:30:08 John Langalibalele Dube: Rais wa Kwanza na Migogoro Yake

01:39:22 Ushindi wa AWG, Natal na Kipimo cha Kazi cha ANC

Source : African Renaissance Podcast
 

Historia ya ANC : Kipindi cha 6: MK, Uhamishoni (Exile) Tanzania na Barabara Ndefu ya Ukombozi : Profesa Thula Simpson​


AZIMIO LA CHAMA CHA UKOMBOZI CHA ANC KIKICHOKETI MOROGORO UHAMISHONI TANZANIA

View: https://m.youtube.com/watch?v=VOGfm-NtTOM

Dr. Mbuyiseni Ndlozi ameketi na Dkt. Thula Simpson kuhusu historia ya ANC.

Sura: 00:00:30 Mkutano wa Morogoro: Kusimamishwa, Mjadala na ANC Katika Mgogoro

00:03:58 Nyerere, Kaunda na Marais wa Afrika Walioiunda ANC Uhamishoni

00:06:00 Vikundi Katika Harakati: Wakomunisti, Wazalendo na Mvutano Ndani

00:07:10 Ukosoaji wa Mtindo wa Maisha: Binafsi na Kisiasa Uhamishoni wa ANC

00:10:06 Julius Nyerere na Pazia la Chuma Kuhusu Ardhi: Vikwazo vya Kijiografia

00:13:50 Muungano wa ZAPU: Majeruhi, Kifungo na Ahadi Iliyofanywa Upya

00:19:02 MK Ilifanya Nini Kati ya 1970–1975? Kujenga Upya Mapambano ya Silaha

00:22:55 Mabadiliko Matatu: Sheria ya Uhujumu, Vijana Wakomunisti na Wanafunzi wa London

00:25:34 Mashine Kuu: Kufufua Miundo ya Chini ya Ardhi ya ANC

00:30:10 Kumbukumbu za Kesi ya Zuma: Historia katika Chuo Kikuu cha Witwatersrand

00:31:59 Zamu za Angola: Wacuba 32,000 watua Angola kupambana na Majeshi ya Makaburu, Aprili 1974 na mwanzo wa Mabadiliko ya Kanda katika mbinyo kwa serikali ya makaburu

00:38:49 Madisa na Slovo: Urekebishaji wa Amri ya 1977

00:45:23 Propaganda ya Silaha: Jinsi MK Ilivyojengwa Kuelekea Uasi

00:50:36 Tit-for-Tat: ANC Yaenda Toe-to-Toe na Serikali ya Ubaguzi wa Rangi

00:57:35 Mapambano ya Umati 1984–1989: UDF, COSATU, Migomo na Msukumo wa Mwisho

Source : African Renaissance Podcast
 
15 May 2026

The Real Reason Behind South Africa's Immigration Crisis | They Don't Want You to Know

View: https://m.youtube.com/watch?v=psgMZ9zyk-o

Everyone blames immigrants…In this episode, I try to expose the real reasons behind South Africa’s collapse and why blaming foreigners is a dangerous distraction from the truth.

From the miracle of 1994 to State Capture under Jacob Zuma and the ANC, education failure, brain drain, and the total breakdown of institutions, this is the story they don’t want you to hear.

We go deep into :–

How the ANC ignored warnings that destroyed Eskom – The scale of State Capture and the Gupta scandals– Why South Africa’s education system is one of the worst on Earth– The devastating brain drain of skilled professionals– And why the real enemy is inside, not outside

This is a raw, honest conversation South Africa desperately needs to start having. ► What do you think is the real cause of South Africa’s decline? Drop your comment below.

Timestamps:
00:00 - The 1994 Miracle vs Reality Today
01:54 - The Architected State: From Colonialism to Apartheid
03:16 - After the Miracle: Early Mistakes & Warnings Ignored
04:40 - The Zuma Era & State Capture
07:23 - The Collapse of Education & The Brain Drain
11:37 - Why Foreigners Must Go
13:25 - Reality Check
15:10 - Holding ANC Accountable
17:19 - The Enemy in the MirrorIf you care about the future of South Africa

Source : In Perspective with Tladi
 
18 May 2026

The man who no one has everseen thus known as 'The Ghost'

ARTHUR FRASER; The Early Years, The Struggle and The Betrayal!


View: https://m.youtube.com/watch?v=_xCyEHdpJWE

Arthur Fraser breaks his silence and shares his experiences with getting sabotaged as State Security Agent of SSA so that illegal tenders could get awarded, how Zuma Tapes were leaked, and how former Intelligence Minister Siyabonga Cwele’s wife was implicated in drug deals.
 
November 1975
Nova Lisboa
Angola

Angolan Civil War (1975) | Historic Footage Documents Start of Fighting

View: https://m.youtube.com/watch?v=3i9TTxE0Bjc
Huambo, (Nova Lisboa) Between 7 and 13 November 1975, Angola faced a power struggle as independence neared.

The Soviet-backed MPLA (Movimento Popular de Libertação de Angola; Popular Movement for the Liberation of Angola) held Luanda, defeating the US-sponsored FNLA (Frente Nacional de Libertação de Angola; National Liberation Front of Angola) at Quifangondo on 10 November.

The MPLA declared independence on 11 November, opposed by a rival FNLA / UNITA government, sparking a long civil war fuelled by Cold War tensions. ITN journalist Mike Nicholson covered the buildup to independence and its immediate aftermath, producing a series of reports Angola descended into civil war.

1976
South Africa's Prime Minister John Vorster in this exclusive television interview
The West shirked its duty in Angola by failing to supply the anti-Communist factions in the civil war with weapons to fight the Cuban and Soviet-backed Popular Movement.

View: https://m.youtube.com/watch?v=ojpvpgPiI-0
So says South Africa's Prime Minister John Vorster in this exclusive television interview - his first since the Angolan conflict began. He gives his explanation of how South Africa became involved in Angola, and also talks about his fears of Communist domination in southern Africa, his role in Rhodesia and Pretoria's policies in Namibia, Transkei and at home.
Source : AP Archives


29 July 2026


Gen. Constand Viljoen Part 1 : SANDF , MPLA FORCES, CUBANS, UNITA, FNLA, SWAPO


View: https://m.youtube.com/watch?v=M9X5jbTT9hE
General Constand Viljoen was Chief of the South African Defence Force from 1980 to 85.

When the Portuguese left Angola after a coup in Lisbon, the 3 liberation movements, MPLA (Soviet and Cuban backed), FNLA (US and Zaire backing) and UNITA desperately tried to be the new rulers of the country

.Against the back drop of the Cold war, South Africa got involved in supporting the FNLA and UNITA. At that time Gen. Viljoen was Chief of Staff, in this episode he talks about how this conflict evolved into Operation Savanna, the first South African excursion deep into Angola
Source : Border War Stories
 
Back
Top Bottom