Kesi ya Uhaini: Tundu Lissu aendelea kujitetea - Agosti 24, 2026

Kesi ya Uhaini: Tundu Lissu aendelea kujitetea - Agosti 24, 2026

Mmh napata shida kidogo. Hao waliolaani itamsaidia vipi? Na hiyo historia ya kupigania haki itasaidiaje kwenye shtaka lake.
Nilitamani ajikite kwenye elements za uhaini akidili na actus reus na mensrea na kwamba hajafanya chochote kati ya hayo.
Yaani Kuna saa unakaa unaumia serikali kuamua tu kumpa mtu case nzito bila hata aibu.
Tulia upate darasa na elimu
 
Mmh napata shida kidogo. Hao waliolaani itamsaidia vipi? Na hiyo historia ya kupigania haki itasaidiaje kwenye shtaka lake.
Nilitamani ajikite kwenye elements za uhaini akidili na actus reus na mensrea na kwamba hajafanya chochote kati ya hayo.
Yaani Kuna saa unakaa unaumia serikali kuamua tu kumpa mtu case nzito bila hata aibu.
Huna akili utajuaje haya anayosema
 
Mmh napata shida kidogo. Hao waliolaani itamsaidia vipi? Na hiyo historia ya kupigania haki itasaidiaje kwenye shtaka lake.
Nilitamani ajikite kwenye elements za uhaini akidili na actus reus na mensrea na kwamba hajafanya chochote kati ya hayo.
Yaani Kuna saa unakaa unaumia serikali kuamua tu kumpa mtu case nzito bila hata aibu.
Akili za kujua hayo unazo?
 
Shauri la uhaini namba 19605/2025 dhidi ya Mwenyekiti wa Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA) Tundu Lissu, kuendelea leo Agosti 24, 2026 katika Mahakama Kuu ya Tanzania, Masjala Ndogo ya Dar Es Salaam, ikiwa katika hatua ya uwasilishaji wa ushahidi wa mshtakiwa mbele ya jopo la Majaji watatu wakiongozwa na Jaji Dunstan Ndunguru

Ikumbukwe Agosti 21, 2026 Tundu Lissu alikutwa na kesi ya kujibu, ambapo alipewa nafasi ya kujitetea na akatumia nafasi hiyo kuwataja mashahidi wake.

Lissu anatarajiwa kuendelea kutoa maelezo yake huku akisubiri uamuzi wa Mahakama kuhusu baadhi ya mashahidi aliopendekeza ambao upande wa mashtaka umewawekea pingamizi, akiwemo Rais Samia Suluhu Hassan.

Kesi imeanza

Mwenyekiti Mhe. Lissu anaingia.

Majaji nao wanaingia muda huo huo.

Mwenyekiti Mhe. Lissu amevaa Tshirt nyeupe ya Stronger Together, No Reforms, No Election na Jeans ya Dark Blue kama kawa halafu Dread zake zinamea kwa kasi sana.

Majaji wanateta kidogo na kujiandaa na kesi kuanza.

Karani anawasha MIC na kusoma namba ya kesi, Jamhuri vs Tundu Lissu.

Anasimama Wakili wa Serikali Ajuaye Zengeli, Nasoro Katuga, Job Mrema, Ignas Mwinuka, Thawabu Issa, Winiwa Kasawa kikundi chote kinaiwakilisha Jamhuri. Na wanadai wako tayari.

Jaji Ndunguru: Sasa shahidi endelee au nikukumbushe ulipoishia?

Mhe. Lissu: Naomba nikumbushe.

Jaji Ndunguru anasema uliishia pale uliposema kuanzia 2020 umefanya utafiti wa masuala ya uchaguzi toka ukoloni.

Mhe. Lissu asante, sasa naomba niendeleeee.

Waheshimiwa Majaji siku ya kwanza nilisema hii ni kesi ya kisiasa na kusema Taasisi mbalimbali zimelaani ikiwemo Jumuiya ya Ulaya, Baraza la Haki za Binadamu la Umoja wa Mataifa, Jumuiya ya Madola.

Hizo zote ni taasisi za kimataifa na bado zipo zingine taasisi za kikanda zipo na taasisi za Waafrika wenzetu sio wazungu peke yake.

Kesi ilipofunguliwa mwaka jana Taasisi za Kisheria za nchi yetu wenyewe na nchi jirani na sisi zilitoa matamko hadharani za kulaani mashtaka haya na kuyaita mashitaka ya uonevu. Na matumizi mabaya ya mfumo wa uendeshaji wa Mahakama.

Taasisi hizo ni pamoja na-;

1. Chama cha Mawakili wa Afrika ya Mashariki

2. Chama cha Wanasheria wa nchi wanachama wa SADC

3. Muungano wa Wanasheria Afrika (Pan African Lawyers Union)

4. Chama cha Mawakili wa Zambia

5. Chama cha Mawakili wa Kenya

6. Chama cha Mawakili wa Tanganyika. ambacho nilikuwa Rais wake mwaka 2017 kwa muda mfupi.

Taasisi zingine zilizotoa matamko kuhusu mimi kuonewa na kuwekwa ndani visivyo

1. Tume ya wanasheria Duniani, International Commission of Juris Kenyan Chapter

2. Armnest International Regional Office for Estern and Southern Africa

3. Ugandan Law Society

Waheshimiwa Majaji pia kauli za kulaani mashitaka haya zimetolewa na

1. Democratic Union of Africa, inayojumuisha vyama barani Afrika vyenye mrengo wa kisiasa Afrika sawa na CHADEMA.

2. Platform of African Democracy (PAD) ambalo ni jukwaa la vyama vya kidemokrasia kutoka nchi 17 hapa Afrika.

Waheshimiwa majaji kwa kipekeee kabisa.

Tarehe 30/07/2025 Tume ya Haki za Binadamu na Haki za Wananchi ya Afrika, ambayo ni chombo cha Umoja wa Afrika cha kusimamia haki za binadamu yenye Makao yake Arusha, Tanzania. (ACHPR)

Ambacho ni chombo mahsusi kilifanya kikao cha dharula kujadili mashitaka haya na katika kikao chake ikapitisha azimio linaloitwa AZIMIO KUHUSU HALI YA HAKI ZA BINADAMU KATIKA JAMHURI YA MUUNGANO WA TANZANIA.

Azimio HACHPR/RES.640 (LXXXIV) Kikao cha 84 cha Tume/2025. Azimio hilo linazungumzia kwa masikitiko makubwa kwa kufunguliwa kwa kesi hii na kukamatwa kwangu.

Tume ya Umoja wa Afrika ilisema Serikali ya Tanzania ina wajibu wa kufuata matakwa ya haki za binadamu kama ilivyoridhia mwaka 1984. (Bill of right). Sasa nilitaka kuongezea haya kuhusu mimi ni nani? Na kwanini kesi hii imeletwa.

Sasa kwa leo naomba nianze kwa kuzungumza juu ya mchango wangu kama Mwanaharakati wa Haki za binadamu na Demokrasia kwa nchi hii.

Na ushahidi huo utathibitisha kuwa kesi hii ni kwasababu hizo za msimamo wangu wa miaka mingi ni kazi niliyoifanya kwa miaka mingi sana.

Kwahiyo ni Political Persecution kwasababu ya msimamo wangu katika masuala ya haki na utawala bora. Sio kwasababu mimi ni MHAINI ni kwasababu ya kazi niliyoifanya na nitakayoendelea kuifanya.
ndio,
endelea kuifanya kazi yako ndugu mtuhumiwa, ili hatimae na majaji nao waendelea kufanya kazi yao ya kutoa haki bila kuwachelewesha kwa porojo ambazo hazikusaidii 🐒
 
TUNDU LISSU ANAENDELEA

SEHEMU YA 4.

Lakini, Waheshimiwa Majaji, kipekee kabisa, najulikana ndani na nje ya nchi kwa kupigania maeneo yenye madini kama dhahabu.

Kwa takribani miaka 10, kuanzia mwaka 1996, mimi ndiye nilikuwa nazungumzia masuala ya madini katika nchi hii.

Maeneo ambayo Serikali ya Mkapa iliwapa wawekezaji kutoka nje.

Geita Gold Mining, maelfu ya wananchi waliondolewa kwa nguvu.

Nilikuwapo wakati wanaondolewa.

Bulyanhulu, Agosti mwaka 2002, nilikuwapo wakati palipotokea mauaji, wakati Serikali ya Mkapa inawaondoa wananchi kuwaachia Wakanada.

Ndipo nikapata kesi yangu ya kwanza ya jinai mwaka 2002.

Nilipigania kufanya kampeni ya kudai uchunguzi huru wa kimataifa wa mauaji ya wananchi wa Tanzania nchini Tanzania, Marekani na Canada, everywhere, na nikapata na kesi ya jinai.

Eneo la Dusu, Nzega, palikuwa na mgodi unaitwa Golden Pride Mining wa Australia.

Mimi nilikuwapo kupinga hilo.

Tarime, Nyamongo pia. Na Waheshimiwa Majaji, Tarime ni muhimu sana kwangu, siyo kwa sababu ni kwetu, bali kwa miaka mitatu nilitoa watu 466 gerezani kutoka Gereza la Wilaya Tarime na Gereza la Butimba, Mwanza.

Watu walifungwa bure kwa makosa ya uongo kabisa ili wafungwe watu wapore ardhi yao.

Nilitoa watu 466, akiwemo Marehemu Chacha Wangwe, ambaye baadaye akaja kuwa Mbunge.

Tarime ikanipa kesi ya jinai pia katika wakati wa Serikali ya Jakaya Kikwete.

Baadaye nitaeleza kuhusu hizi kesi.

Buhemba, ambayo sasa ni Wilaya ya Kahama, Butiama, Mererani Wilaya ya Simanjiro, Manyoni, Ikungi Mashariki, Jimboni kwangu.

Kote huko palikuwa na dhahabu, ila ikaja kuwa ni maafa kwa wananchi waliopelekewa hilo mali.

Kila mara panapokuwa na ukandamizaji wa haki za wananchi, nimejitahidi kuwa sehemu ya mapambano ya wananchi hao ya kupinga huo ukandamizaji.

Kauli mbiu yangu, Waheshimiwa Majaji, (my motto): “Upinzani dhidi ya ukandamizaji ni utiifu kwa Mungu” (Resistance to Oppression is obedience to God).

Msimamo wa maisha yangu haya umekuwa na gharama kubwa sana kwangu.

Waheshimiwa Majaji, kesi hii ni kesi ya uhaini, na kama ambavyo nimesema mara nyingi, Waheshimiwa Majaji, kwamba uhaini, kama ulivyotafsiriwa kwa mujibu wa Sheria ya Kanuni ya Adhabu, ndiyo kosa kubwa kuliko yote katika Jamhuri ya Muungano wa Tanzania (Ibara ya 24 ya Katiba yetu).

SHARE UPDATE HIZI ZIFIKE MBALI
 
TUNDU LISSU ANAENDELEA KUJITETEA

SEHEMU YA 5.

Kama mkishawishika na hoja na ushahidi wa Mawakili wa Serikali, ni kifo.

Msisambwe, ooh sijui kuna nini, bali ni kifo. You don't get more serious than this.

Waheshimiwa Majaji, leo nakabiliwa na kesi kubwa kuliko zote za Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, lakini hii ni mwendelezo wa kesi nyingi za jinai ambazo nimewekewa na Serikali hii, Polisi na Mawakili wake.

Waheshimiwa Majaji, sina hakika na watu wengine nje ya chama changu CHADEMA.

Lakini ndani ya CHADEMA, mimi ndiye mwanachama na kiongozi ambaye nimeshitakiwa mara nyingi kuliko kiongozi au mwanachama yeyote.

Waheshimiwa Majaji, na kesi zote ambazo nimefunguliwa zimekuwa ni kesi za kisiasa.

Zimetokana na matendo yangu, kauli zangu na misimamo yangu ya kisiasa.

Waheshimiwa Majaji, tuanze na utawala wa Marehemu Rais Mkapa.

Mwaka jana, Waheshimiwa Majaji, wakati wa Christmas, mwanangu mmoja alinitumia ujumbe kwamba:

“Baba, upo gerezani, unatukumbusha kwamba Christmas yetu ya kwanza duniani ulikuwa gerezani.”

Wakati wa Mkapa, nilikamatwa tarehe 23 Desemba 2002, siku mbili kabla ya Christmas, kwa kosa la uchochezi.

Wanazungumza sana uchochezi watu hawa.

Sababu gani?

Kwa kuongoza kampeni ya kudai mauaji ya wananchi wa Bulyanhulu yachunguzwe, baada ya watu zaidi ya 60 kufa.

Kwa kudai mauaji haya yachunguzwe, nikakamatwa nikapelekwa Makao Makuu ya Polisi, Shimoni.

Pale chini kuna gereza linaitwa Shimoni. Pale wanajaza watu, wengine wanakaa miezi.

Kwa bahati nzuri nilikuwa maarufu, wakanipeleka mahakamani siku ya Christmas.

😂😂😂😂😂

Walimpata wapi Hakimu sijui, ila akanisomea mashitaka, akaniambia ondoka hapa.

Uchunguzi ulikuwa miezi 6.

Walioshitakiwa wenzangu walikuwa Augustine Lyatonga Mrema na Dkt. Lugemeleza Nshala, ambaye leo ni Wakili wangu.

Kosa ni kudai uchunguzi wa mauaji ya wananchi.

Miezi 6 wakaifutilia mbali baada ya kukosekana kwa ushahidi. Wakashindwa kuleta mashahidi.

Mwaka 2005 akaingia Jakaya Kikwete.

Waheshimiwa Majaji, nilizungumzia Tarime, ipo karibu sana moyoni mwangu.

Mwaka 2005, Julai, nikiwa Mbunge, Polisi walifanya mauaji eneo la Nyamongo, wakaua watu 3 (wanakijiji).

Nikiwa Bungeni, wananchi wa Nyamongo wakanipigia simu: “Mheshimiwa, inabidi uje. Polisi wameua na wanataka tuzike, tumegome. Njoo.”

Nikaondoka Bungeni, nikaenda Tarime kudai uchunguzi wa mauaji yale ufanyike.

Nilipofika Tarime, tukapata taarifa kwamba Polisi wana mpango wa kutaka kuvunja milango ya chumba cha kuhifadhia maiti ili waibe maiti.

Tukaenda kuweka kambi chumba cha kuhifadhia maiti ili Polisi wasiibe maiti.

Tukapigwa sana. Kuna picha maarufu Polisi wamenichania combat yangu, ila picha ni ya Tarime.

Nikapigwa vibaya sana. Wakanichania combat yangu, tukakamatwa, tukapelekwa kilomita 40 nje ya Tarime. Kesho yake tukashitakiwa kwa criminal trespass.

Nikapelekwa Gereza la Wilaya ya Tarime siku 4. Pale nilipokuwa natoa wenzangu, safari hii nikawa mimi ndiye mfungwa.

NISAIDIE KUSHARE UJUMBE UFIKE MBALI
 
Tulia wewe mdogo wake na nabii tito
okay,
anawataja hata ambao hawamjui na wala hawasaidii chochote kwenye kinachomkabili, dah.

kifo cha nyani ni cha fedheha sana aise, miti yote huteleza 🐒
 
Mmh napata shida kidogo. Hao waliolaani itamsaidia vipi? Na hiyo historia ya kupigania haki itasaidiaje kwenye shtaka lake.
Nilitamani ajikite kwenye elements za uhaini akidili na actus reus na mensrea na kwamba hajafanya chochote kati ya hayo.
Yaani Kuna saa unakaa unaumia serikali kuamua tu kumpa mtu case nzito bila hata aibu.

Wewe sio mwanasheria bila shaka, huyo hapo sio Mshitakiwa, kwa sasa ni shahidi, anaeleza anavyomjua mshitakiwa ambaye ni yeye. 😊
Huo ni ushahidi, wewe huwezi kuuona sababu sio mtaalamu wa sheria.
Atafika huko mvumilieni aweke msingi wa ushahidi wake.
 
Mmh napata shida kidogo. Hao waliolaani itamsaidia vipi? Na hiyo historia ya kupigania haki itasaidiaje kwenye shtaka lake.
Nilitamani ajikite kwenye elements za uhaini akidili na actus reus na mensrea na kwamba hajafanya chochote kati ya hayo.
Yaani Kuna saa unakaa unaumia serikali kuamua tu kumpa mtu case nzito bila hata aibu.
Mkuu wewe kuwa msomaji tu, ameanza kujitetea kuwa yeye ni mpigania haki tangu zamani, so ni lazima aseme ni haki zipi au harakati zipi aliwahi kuzipigania. Angekuwa ameenda nje ya mada Jaji angemwambia anatoka nje ya mada.

Ishu ya kutaja hivyo vyama ni kujitetea kuwa kisheria hapaswi kuwa pale sababu majopo ya wanasheria nguli mbalimbali na taasisi kubwa za kisheria hazijamuona kuwa yeye ana hatia, so hapaswi kuwa na kesi hadi sasa.

Sasa Mkuu ili tusichoshane embu kuwa msomaji kisha baadae jioni au usiku ndio uanze kuuliza hayo maswali yako.
 
Wewe sio mwanasheria bila shaka, huyo hapo sio Mshitakiwa, kwa sasa ni shahidi, anaeleza anavyomjua mshitakiwa ambaye ni yeye. 😊
Huo ni ushahidi, wewe huwezi kuuona sababu sio mtaalamu wa sheria.
Atafika huko mvumilieni aweke msingi wa ushahidi wake.
Ni mwanasheria. Yes it make sense. Kuhusu yeye ni nani. Na kwamba ni kawaida yake kubambikiwa kesi.
 
Mkuu wewe kuwa msomaji tu, ameanza kujitetea kuwa yeye ni mpigania haki tangu zamani, so ni lazima aseme ni haki zipi au harakati zipi aliwahi kuzipigania. Angekuwa ameenda nje ya mada Jaji angemwambia anatoka nje ya mada.

Ishu ya kutaja hivyo vyama ni kujitetea kuwa kisheria hapaswi kuwa pale sababu majopo ya wanasheria nguli mbalimbali na taasisi kubwa za kisheria hazijamuona kuwa yeye ana hatia, so hapaswi kuwa na kesi hadi sasa.

Sasa Mkuu ili tusichoshane embu kuwa msomaji kisha baadae jioni au usiku ndio uanze kuuliza hayo maswali yako.
Sawa
 
Back
Top Bottom