Kutoka High Court - DSM: Submission ya "No Case to Answer" ya Tundu Lissu (full text) baada ya Jamhuri kufunga ushahidi wao leo 17/8/2026

Kutoka High Court - DSM: Submission ya "No Case to Answer" ya Tundu Lissu (full text) baada ya Jamhuri kufunga ushahidi wao leo 17/8/2026

The Palm Beach

JF-Expert Member
Joined
Dec 30, 2015
Posts
4,249
Reaction score
11,592
Baada ya upande wa Jamhuri kuishia njiani kwa kuleta mashahidi 17 tu kati ya 30 waliopaswa kutoa ushahidi wao dhidi ya kesi iliyopewa Jina la "kesi ya uhaini" dhidi Mwenyekiti wa CHADEMA Taifa Mh Tundu Lissu, hatimaye leo Tundu Lissu ameanza kujitetea. Kwa kifupi sana, utetezi wako umejikita katika mambo mawili tu

1. Hana kesi ya kujibu, hakuna ushahidi wowote wa vielelezo kwa kosa wanalomshitaki nalo. Na kama ni hivi ajitetee kwa kipi?

2. Mahakama itamke kuwa anastahili kufidiwa kwa kuonewa na kushitakiwa kwa uongo na kuwekwa gerezani bure tu kwa siku zaidi ya 458..

=============​

Hii hapa chini full submission yake akithibitisha kuwa HANA KESI YOYOTE YA KUJIBU yaani "NO CASE TO ANSWER"
==============​

Mhe Lissu anaanza submission yake kwa kusema;

"....Waheshimiwa Majaji baada ya kusikiliza ushahidi wote wa upande wa mashtaka wa mashahidi wote 17, naomba kutoa hoja kwamba upande wa mashtaka umeshindwa kabisa kuthibitisha kwamba kuna prima facie case ya kuiwezesha Mahakama hii kumtaka mshtakiwa ajitetee.

Sasa Waheshimiwa majaji prima facie case ni kitu gani?

Waheshimiwa majaji prima facie case/ primafacie evidence ni ushahidi wa mashtaka unaotolewa na upande wa mashtaka ambao usipojibiwa kwa ushahidi wa utetezi mtu anafungwa au analipa fine ambapo kwa case kama ya uhaini mtu ananyongwa.

Kama upande wa mashtaka umetoa ushahidi ambao hata mtuhumiwa hawezi kujibia/ kujitetea then hakuna hatia (prima facie case)

A primafacie evidence
siyo ushahidi wa mwisho katika case, ushahidi wa mwisho ni ule unaojumuisha ushahidi wa utetezi, hivyo Prima facie case ni ushahidi wa upande wa Jamhuri.

Msingi wa kisheria wa primafacie case to answer ni kifungu cha 312 (1) ambacho nimeshakisoma, hiki kimefanyiwa maamuzi mengi za Mahakama za juu ambacho kimetengeneza misingi ya kisheria ( Legal principles ) kuhusiana na nini kinapaswa kufanyanyika kuhusiana na hoja ya hakuna case ya kujibu.

Kesi ya East Africa ya Raumanlal Trambaklal Bhatt v Public 332 esp 334-335 hii ina umuhimu ule wa case ya Mkisa Biscuit kwa namna ilivyoweka msingi kisheria

(Mh Tundu Lissu anasoma citation ya Tramnaklal case)

Mahakama imesema, haitoshelezi tu kuwa ushahidi mwingi umetolewa bali ni lazima ushahidi huo mwingi uwe na uzito na credibility.

Waheshimiwa msingi huu Trambanaklal ulikubaliwa na Mahakama hiyo ya rufani katika case ya Murini vs Jamhuri 1967 EA 542, Uk 544, Mahakama ilinukuu approval uamuzi wake wa miaka kumi kabla wa case ya Tramnklal.

Waheshimiwa Majaji ni muhimu kukumbuka kuwa, mimi ni mshtakiwa pekee katika kesi hii na ikumbukwe katika kesi ya Khatibu Gandi inasema maneno ya mtu mmoja, hayatengenezi uhaini, na kwa ushahidi uliotolewa katika kesi hii haujathibisha nia yoyote ya kutenda kosa la uhaini.

Kama ndivyo hivi, on the basis kuwa kusipokuwa na primafacie case nitaitwa nijitetee kwa kipi?

Ni ushahidi gani nisipojitetea utanitia hatiani?

Na Je ushahidi ukoje kuhusu publication ya reasonable act?

Ni kwamba, lazima kuwe na ushahidi wa machapisho au matendo ya wazi.

Wakati wa pre trial Upande wa Mashtaka wanasema mimi nilichapisha maneno kwenye mtandao wa Jambo TV, hivyo uthibitisho wa haya maneno ulitakiwa uwepo Jambo Tv.

Sasa Waheshimiwa Majaji naomba niwaelekeze ukurasa wa 185 wa record za Mahakama, upande wa mashtaka ulionyesha ushahidi wa nyaraka 9 na aina 2 za vielelezo ikiwemo Video clips, lakini hawajaleta hata moja.

Shahidi PW 17 ni shahidi pekee wa eye witness aliyenishuhudia kwenye mkutano, testimony ya mashahidi, shahidi PW 17 ndiyo shahidi mwenye ushahidi mzito, alisema yeye na wenzake watano ndiyo waliorecord na kurusha, amesema kwa maneno yake na kwa maandishi kupitia kielelezo D16 na ni shahidi wao, Kwahiyo kama ni tuhuma ya publication siyo ya kwangu mimi, bali ni ya huyo aliyepublish yaani huyo PW 17 naa amesema mpaka leo vipo kwake.!

Na ushahidi wa nani aliyechapisha hawajaujibu.

Waheshimiwa Majaji, walidai ooh wewe ndiye uliyeitisha Mkutano..

Lakini shahidi wao PW 17 amesema mwaliko waliupata kwa afisa habari wa Chadema anaitwa Brenda Rupia..

Na nikamuuliza uliniona mimi nikifanya maandalizi nikipanga viti akasema, hapana.

Kwenye hili suala la tatu hawajathibitisha kabisa kosa la kuchapisha maneno.

Naomba nimalizie,

Kama hakuna proof ya ku-commint treason act na hakuna intention, maana yake ni kuwa hakuna primafacie case, na kama hakuna primafacie case mkiruhusu nijitetee mtakuwa mnafanya makosa ya kisheria.

Sasa Waheshimiwa majaji msipokubali mnafanyaje?

Jibu ni kuwa mnafanya kile ambacho sheria imewataka mfanye kwa mujibu wa kifungu cha 312 (1) kufanya finding ya kuwa hakuna case ya kujibu.

Waheshimiwa Majaji naomba kama mtatoa huo uamuzi muutoe leo, kama mnaridhika na hoja hii, na kama mtaamua kuwa Kuna reason ruling na mkaamua kuwa mtatupa baadae, then, hakuna haja ya mimi kurudishwa Ukonga leo. Hili ni la pili;

La tatu; lipo kwenye kifungu cha 367 cha CPA (Sheria ya Makosa ya Mwenendo wa Jina), kama mashtaka ni ya uonevu ya kusingizia tu, then mnaweza kuamuru mtuhumiwa alipwe fidia

Kwa sbb haya maumivu yangu na familia yangu nani atafidia??

Na mashahidi wote 17 mmewasikia, hakuna hata mmoja aliyejaribu hata nusu inchi kuthibitisha kwa ushahidi madhubuti kuwa nimetenda kosa lolote la jinai..!

Hivyo naomba iamriwe kuwa sina kosa la kujibu pia ipangwe tarehe nije kuthibitisha madai/ fidia yangu.

Naomba niwape Waraka wa kikosi kazi wa Umoja wa Mataifa, uamuzi wa tarehe 23/2/2026 unaosema niachiwe mara moja na kulipwa fidia.

Hivyo Waheshimiwa Majaji msimamo ni kuwa hakuna primafacie case na kwakuwa hakuna Primafacie case, sheria inawataka muandike findings ya NO CASE TO ANSWER

Waheshimiwa majaji ya kwangu ni hayo tu.

(Mhe. Lissu anamaliza na kuketi.)

Jaji Ndunguru
: Ehee Jamhuri mnasemaje?
==================
​
Upande wa Jamhuri naona bado umedinda tu. Wanataka jamaa ajitetee kwa kuwa kwa maoni yao ana kesi ya kujibu. Hii hapa submission yao ku - prove kuwa jamaa ana makosa, anatakiwa ajitetee...

====================​
Wakili wa serikali Katuga anasimama anasema Upande wetu kwanini tunaona mshatikiwa ana kesi ya kujibu ni kutokana na makosa aliyoshtakiwa nayo kwa mujibu wa kifungu cha 39 (2) (d)

Anasoma kosa kama lilivyoainishwa katika hati ya mashtaka na anaainsha maneno ya uhaini...

"WANASEMA KITU KIMOJA SAHIHI HAPA, WANASEMA TUTAHAMASISHA UASI, NI KWELI TUTAHAMASISHA UASI, TUTAKINUKISHA VIBAYA......"

Waheshimiwa Majaji DPP Vs Philipo Joseph Mtonda, 217 Rufaa ya jinai, Tanzlii 2021.... case hii ili cite case Tambaklal na ikarudia maneno ya hiyo Landmark cases ya Tambklal case.

Itaendelea.......
 
Baada ya upande wa Jamhuri kuishia njiani kwa kuleta mashahidi 17 tu kati ya 30 waliopaswa kutoa ushahidi wao dhidi ya kesi iliyopewa Jina la "kesi ya uhaini" dhidi Mwenyekiti wa CHADEMA Taifa Mh Tundu Lissu, hatimaye leo Tundu Lissu ameanza kujitetea. Kwa kifupi sana, utetezi wako umejikita katika mambo mawili tu

1. Hana kesi ya kujibu, hakuna ushahidi wowote wa vielelezo kwa kosa wanalomshitaki nalo. Na kama ni hivi ajitetee kwa kipi?

2. Mahakama itamke kuwa anastahili kufidiwa kwa kuonewa na kushitakiwa kwa uongo na kuwekwa gerezani bure tu kwa siku zaidi ya 458..

=============​

Hii hapa chini full submission yake akithibitisha kuwa HANA KESI YOYOTE YA KUJIBU yaani "NO CASE TO ANSWER"
==============​

Mhe Lissu anaanza submission yake kwa kusema;

"....Waheshimiwa Majaji baada ya kusikiliza ushahidi wote wa upande wa mashtaka wa mashahidi wote 17, naomba kutoa hoja kwamba upande wa mashtaka umeshindwa kabisa kuthibitisha kwamba kuna prima facie case ya kuiwezesha Mahakama hii kumtaka mshtakiwa ajitetee.

Sasa Waheshimiwa majaji prima facie case ni kitu gani?

Waheshimiwa majaji prima facie case/ primafacie evidence ni ushahidi wa mashtaka unaotolewa na upande wa mashtaka ambao usipojibiwa kwa ushahidi wa utetezi mtu anafungwa au analipa fine ambapo kwa case kama ya uhaini mtu ananyongwa.

Kama upande wa mashtaka umetoa ushahidi ambao hata mtuhumiwa hawezi kujibia/ kujitetea then hakuna hatia (prima facie case)

A primafacie evidence
siyo ushahidi wa mwisho katika case, ushahidi wa mwisho ni ule unaojumuisha ushahidi wa utetezi, hivyo Prima facie case ni ushahidi wa upande wa Jamhuri.

Msingi wa kisheria wa primafacie case to answer ni kifungu cha 312 (1) ambacho nimeshakisoma, hiki kimefanyiwa maamuzi mengi za Mahakama za juu ambacho kimetengeneza misingi ya kisheria ( Legal principles ) kuhusiana na nini kinapaswa kufanyanyika kuhusiana na hoja ya hakuna case ya kujibu.

Kesi ya East Africa ya Raumanlal Trambaklal Bhatt v Public 332 esp 334-335 hii ina umuhimu ule wa case ya Mkisa Biscuit kwa namna ilivyoweka msingi kisheria Mhe. Lissu

(anasoma citation ya Tramnaklal case)

Mahakama imesema, haitoshelezi tu kuwa ushahidi mwingi umetolewa bali ni lazima ushahidi huo mwingi uwe na uzito na credibility.

Waheshimiwa msingi huu Tramnaklal ulikubaliwa na Mahakama hiyo ya rufani katika case ya Murini vs Jamhuri 1967 EA 542, Uk 544, Mahakama ilinukuu approval uamuzi wake wa miaka kumi kabla wa case ya Tramnklal.

Waheshimiwa Majaji ni muhimu kukumbuka kuwa, mimi ni mshtakiwa pekee katika kesi hii na ikumbukwe katika kesi ya Khatibu Gandi inasema maneno ya mtu mmoja, hayatengenezi uhaini, na kwa ushahidi uliotolewa katika kesi hii haujathibisha nia ya kutenda kosa la uhaini.

Kama ndivyo hivi, on the basis kuwa kusipokuwa na primafacie case nitaitwa nijitetee kwa kipi?

Ni ushahidi gani nisipojitetea utanitia hatiani? Ushihidi ukoje kuhusu publication ya reasonable act?

Lazima kuwe na ushahidi wa machapisho au matendo ya wazi wakati wa pre trial Upande wa Mashtaka wanasema mimi nilichapisha maneno kwenye mtandao wa Jambo TV, hivyo uthibitisho wa haya maneno ulitakiwa uwepo Jambo Tv.

Sasa Waheshimiwa Majaji naomba niwaelekeze ukurasa wa 185 wa record za Mahakama, upande wa mashtaka ulionyesha ushahidi wa nyaraka 9 na aina 2 za vielelezo ikiwemo Video clips, hawajaleta hata moja.

Shahidi PW 17 ni shahidi pekee wa eye witness aliyenishuhudia kwenye mkutano, testimony ya mashahidi, shahidi PW 17 ndiyo shahidi mwenye ushahidi mzito, alisema yeye na wenzake watano ndiyo waliorecord na kurusha, amesema kwa maneno yake na kwa maandishi kupitia kielelezo D16 na ni shahidi wao, Kwahiyo kama ni tuhuma ya publication siyo yak wangu, aliyepublish ni PW 17 na amesema mpaka leo vipo kwao.

Ushahidi wa nani aliyechapisha hawajaujibu.
Waheshimiwa Majaji, walidai ooh wewe ndiye uliyeitisha Mkutano, shahidi wao PW 17 amesema mwaliko waliupata kwa afisa habari wa Chadema anaitwa Brenda Rupia, na nikamuuliza uliniona mimi nikifanya maandalizi nikipanga viti akasema, hakuna.

Kwenye hili suala la tatu hawajathibitisha kabisa kosa la kuchapisha maneno.

Naomba nimalizie,

Kama hakuna proof ya ku-commint treason act na hakuna intention, maana yake ni kuwa hakuna primafacie case, na kama hakuna primafacie case mkiruhusu nijitetee mtakuwa mnafanya makosa ya kisheria.

Sasa Waheshimiwa majaji msipokubali mnafanyaje?

Jibu ni kuwa mnafanya kile ambacho sheria imewataka mfanye kwa mujibu wa kifungu cha 312 (1) kufanya finding ya kuwa hakuna case ya kujibu.

Waheshimiwa Majaji naomba kama mtatoa huo uamuzi muutoe leo, kama mnaridhika na hoja hii, na reason ruling mkaamua kuwa mtatupa baadae, hakuna haja ya mimi kurudishwa Ukonga leo. Hili ni la pili;

La tatu; lipo kwenye kifungu cha 367 cha CPA (Sheria ya Makosa ya Mwenendo wa Jina), kama mashtaka ni ya uonevu ya kusingizia mnaweza kuamuru mtuhumiwa alipwe fidia, haya maumivu yangu na familia yangu nani atafidia?? mashahidi wote 17 mmewasikia.
Hivyo naomba iamriwe kuwa sina kosa la kujibu pia ipangwe tarehe nije kuthibitisha madai/ fidia yangu.

Naomba niwape Waraka wa kikosi kazi wa Umoja wa Mataifa, uamuzi wa tarehe 23/2/2026 unaosema niachiwe mara moja na kulipwa fidia. Hivyo Waheshimiwa Majaji msimamo ni kuwa hakuna primafacie case na kwakuwa hakuna Primafacie case, sheria inawataka muandike findings ya NO CASE TO ANSWER

Waheshimiwa majaji ya kwangu ni hayo tu na Mhe. Lissu anamaliza na kuketi.

Jaji Ndunguru : Ehee Jamhuri mnasemaje?
==================
​
Upande wa Jamhuri naona bado umedinda tu. Wanataka jamaa ajitetee kwa kuwa kwa maoni yao ana kesi ya kujibu. Hii hapa submission yao ku - prove kuwa jamaa ana makosa, anatakiwa ajitetee...

====================​
Wakili wa serikali Katuga anasimama anasema Upande wetu kwanini tunaona mshatikiwa ana kesi ya kujibu ni kutokana na makosa aliyoshtakiwa nayo kwa mujibu wa kifungu cha 39 (2) (d)

Anasoma kosa kama lilivyoainishwa katika hati ya mashtaka na anaainsha maneno ya uhaini...

"WANASEMA KITU KIMOJA SAHIHI HAPA, WANASEMA TUTAHAMASISHA UASI, NI KWELI TUTAHAMASISHA UASI, TUTAKINUKISHA VIBAYA......"

Waheshimiwa Majaji DPP Vs Philipo Joseph Mtonda, 217 Rufaa ya jinai, Tanzlii 2021.... case hii ili cite case Tambaklal na ikarudia maneno ya hiyo Landmark cases ya Tambklal case.

Itaendelea.......
ok.🐒
 
Mkuu hapa ni kama mechi ya mpira, matokeo nihadi kipyenga cha mwisho, nasema hivyo sababu hatuna mahakama, mahakama zetu kama lilivyo bunge vyote vimefungwa kamba na serikali, pamoja na utetezi ulionyoka wa Lissu na hata kwa sisi vihiyo wa sheria tunaona Lissu kaonewa na anastahili kuachiwa mara moja si umemuona Mwaipopo opps Katuga anadaia walishindwa kutoa ushahidi wa video kutokana na kosa la kiufundi, sasa kama ni kosa la kiufundi na mahakama ilitoa uamuzi je kulikuwa na umuhimu wa mahakama kuendelea na hii kesi ?lakini bado mahakama ikaamua hivyo, ninachoona sijui Mungu ajionyesha hawa watamtia ndani Lissu sikwa makosa bali kumfurahisha aliyewapa hiyo kazi na baada ya hapo na kusota huyo mwenye maamuzi atajifanya amemusamehe Lissu kwa kumwekea masharti kibao, bado sina amani.
 
Shida iliyopo ni moja tu; Watoa hukumu na wenyewe ni wateule wa mwenyekiti wa chama tawala! Hapa ndipo kwenye tatizo. Hii kesi ilitakiwa iishe muda mrefu uliopita! Lakini imekuwa ikisogezwa na kupigwa kalenda za hapa na pale kuhakikisha baadhi ya malengo yanatimia.
 
Shida iliyopo ni moja tu; Watoa hukumu na wenyewe ni wateule wa mwenyekiti wa chama tawala! Hapa ndipo kwenye tatizo. Hii kesi ilitakiwa iishe muda mrefu uliopita! Lakini imekuwa ikisogezwa na kupigwa kalenda za hapa na pale kuhakikisha baadhi ya malengo yanatimia.
Pamoja na madhaifu wenzetu Wakenya wana jeuri sababu ya katiba yao, ndio maana mahakama haipo chini ya uteuzi wa raisi moja kwa moja pamoja na kwamba raisi ndie anaidhinisha tu hana nguvu, hivi Rigathe angekuwa Tanzania hali ingekuwaje?
 
Mkuu hapa ni kama mechi ya mpira, matokeo nihadi kipyenga cha mwisho, nasema hivyo sababu hatuna mahakama, mahakama zetu kama lilivyo bunge vyote vimefungwa kamba na serikali, pamoja na utetezi ulionyoka wa Lissu na hata kwa sisi vihiyo wa sheria tunaona Lissu kaonewa na anastahili kuachiwa mara moja si umemuona Mwaipopo opps Katuga anadaia walishindwa kutoa ushahidi wa video kutokana na kosa la kiufundi, sasa kama ni kosa la kiufundi na mahakama ilitoa uamuzi je kulikuwa na umuhimu wa mahakama kuendelea na hii kesi ?lakini bado mahakama ikaamua hivyo, ninachoona sijui Mungu ajionyesha hawa watamtia ndani Lissu sikwa makosa bali kumfurahisha aliyewapa hiyo kazi na baada ya hapo na kusota huyo mwenye maamuzi atajifanya amemusamehe Lissu kwa kumwekea masharti kibao, bado sina amani.
Hawa watu hawatafanya mambo kwa utashi wao. Hapa hata sisi vihiyo wa sheria tunaona Lissu hana kesu ya kujibu. Hii kesi sasa ina international attention, nao wanaona. Hapa watakachoogopa tu nikubanwa na hao mabwanyeye, hicho ndio kitawaogopesha. UN, Ulaya, Commonwealth, America wato walishaonyesha kuside na upande wa haki wa Lissu. Wakimfunga Lissu wataogopa moto wao, madhara kwao yatakuwa makubwa.

We unafikiri hii kesi ingekuwa haina international attention hata kutajwa ingekuwa inatajwa, jamaa angekula miaka hata miwili bila kesi kutajwa. Hapa tuwashukuru mabwanyenye wamesaidia sana

Lissu anaenda kuachiwa ijumaa. Hata mashahidi wa Lissu tu ni kipengele. Raia namba moja ni shahidi wake unafikiri atakubali kwenda kupitia moto wa Lissu mahakamani?
 
Shida iliyopo ni moja tu; Watoa hukumu na wenyewe ni wateule wa mwenyekiti wa chama tawala! Hapa ndipo kwenye tatizo. Hii kesi ilitakiwa iishe muda mrefu uliopita! Lakini imekuwa ikisogezwa na kupigwa kalenda za hapa na pale kuhakikisha baadhi ya malengo yanatimia.
Pamoja na udhaifu wote huu..

Pamoja na kuonesha wazi kuwa upande wa mashitaka na Majaji/mahakama kusudi lao ni Moja...

Kwa hili, wahenga walisema, hata saa mbovu Kuna wakati hutoa muda sahihi..!

Kwa hili hawana namna. Hakuna kesi ya kujibu na hakuna uhaini..!

Kama nia yao ilikuwa ni kumtia hatiani Tundu Lissu, basi kosa kubwa walilofanya Majaji hawa na kukitaa kielelezo kikuu cha kesi hii "video ya JamboTV..!"

Kosa lingine ni Court of Appeal kukataa kuingizwa kwa ushahidi wa ziada wa AMINI SAIDI MAHAMBA..

Ngoma iliishia hapo..
 
Baada ya upande wa Jamhuri kuishia njiani kwa kuleta mashahidi 17 tu kati ya 30 waliopaswa kutoa ushahidi wao dhidi ya kesi iliyopewa Jina la "kesi ya uhaini" dhidi Mwenyekiti wa CHADEMA Taifa Mh Tundu Lissu, hatimaye leo Tundu Lissu ameanza kujitetea. Kwa kifupi sana, utetezi wako umejikita katika mambo mawili tu

1. Hana kesi ya kujibu, hakuna ushahidi wowote wa vielelezo kwa kosa wanalomshitaki nalo. Na kama ni hivi ajitetee kwa kipi?

2. Mahakama itamke kuwa anastahili kufidiwa kwa kuonewa na kushitakiwa kwa uongo na kuwekwa gerezani bure tu kwa siku zaidi ya 458..

=============​

Hii hapa chini full submission yake akithibitisha kuwa HANA KESI YOYOTE YA KUJIBU yaani "NO CASE TO ANSWER"
==============​

Mhe Lissu anaanza submission yake kwa kusema;

"....Waheshimiwa Majaji baada ya kusikiliza ushahidi wote wa upande wa mashtaka wa mashahidi wote 17, naomba kutoa hoja kwamba upande wa mashtaka umeshindwa kabisa kuthibitisha kwamba kuna prima facie case ya kuiwezesha Mahakama hii kumtaka mshtakiwa ajitetee.

Sasa Waheshimiwa majaji prima facie case ni kitu gani?

Waheshimiwa majaji prima facie case/ primafacie evidence ni ushahidi wa mashtaka unaotolewa na upande wa mashtaka ambao usipojibiwa kwa ushahidi wa utetezi mtu anafungwa au analipa fine ambapo kwa case kama ya uhaini mtu ananyongwa.

Kama upande wa mashtaka umetoa ushahidi ambao hata mtuhumiwa hawezi kujibia/ kujitetea then hakuna hatia (prima facie case)

A primafacie evidence
siyo ushahidi wa mwisho katika case, ushahidi wa mwisho ni ule unaojumuisha ushahidi wa utetezi, hivyo Prima facie case ni ushahidi wa upande wa Jamhuri.

Msingi wa kisheria wa primafacie case to answer ni kifungu cha 312 (1) ambacho nimeshakisoma, hiki kimefanyiwa maamuzi mengi za Mahakama za juu ambacho kimetengeneza misingi ya kisheria ( Legal principles ) kuhusiana na nini kinapaswa kufanyanyika kuhusiana na hoja ya hakuna case ya kujibu.

Kesi ya East Africa ya Raumanlal Trambaklal Bhatt v Public 332 esp 334-335 hii ina umuhimu ule wa case ya Mkisa Biscuit kwa namna ilivyoweka msingi kisheria Mhe. Lissu

(anasoma citation ya Tramnaklal case)

Mahakama imesema, haitoshelezi tu kuwa ushahidi mwingi umetolewa bali ni lazima ushahidi huo mwingi uwe na uzito na credibility.

Waheshimiwa msingi huu Tramnaklal ulikubaliwa na Mahakama hiyo ya rufani katika case ya Murini vs Jamhuri 1967 EA 542, Uk 544, Mahakama ilinukuu approval uamuzi wake wa miaka kumi kabla wa case ya Tramnklal.

Waheshimiwa Majaji ni muhimu kukumbuka kuwa, mimi ni mshtakiwa pekee katika kesi hii na ikumbukwe katika kesi ya Khatibu Gandi inasema maneno ya mtu mmoja, hayatengenezi uhaini, na kwa ushahidi uliotolewa katika kesi hii haujathibisha nia ya kutenda kosa la uhaini.

Kama ndivyo hivi, on the basis kuwa kusipokuwa na primafacie case nitaitwa nijitetee kwa kipi?

Ni ushahidi gani nisipojitetea utanitia hatiani? Ushihidi ukoje kuhusu publication ya reasonable act?

Lazima kuwe na ushahidi wa machapisho au matendo ya wazi wakati wa pre trial Upande wa Mashtaka wanasema mimi nilichapisha maneno kwenye mtandao wa Jambo TV, hivyo uthibitisho wa haya maneno ulitakiwa uwepo Jambo Tv.

Sasa Waheshimiwa Majaji naomba niwaelekeze ukurasa wa 185 wa record za Mahakama, upande wa mashtaka ulionyesha ushahidi wa nyaraka 9 na aina 2 za vielelezo ikiwemo Video clips, hawajaleta hata moja.

Shahidi PW 17 ni shahidi pekee wa eye witness aliyenishuhudia kwenye mkutano, testimony ya mashahidi, shahidi PW 17 ndiyo shahidi mwenye ushahidi mzito, alisema yeye na wenzake watano ndiyo waliorecord na kurusha, amesema kwa maneno yake na kwa maandishi kupitia kielelezo D16 na ni shahidi wao, Kwahiyo kama ni tuhuma ya publication siyo yak wangu, aliyepublish ni PW 17 na amesema mpaka leo vipo kwao.

Ushahidi wa nani aliyechapisha hawajaujibu.
Waheshimiwa Majaji, walidai ooh wewe ndiye uliyeitisha Mkutano, shahidi wao PW 17 amesema mwaliko waliupata kwa afisa habari wa Chadema anaitwa Brenda Rupia, na nikamuuliza uliniona mimi nikifanya maandalizi nikipanga viti akasema, hakuna.

Kwenye hili suala la tatu hawajathibitisha kabisa kosa la kuchapisha maneno.

Naomba nimalizie,

Kama hakuna proof ya ku-commint treason act na hakuna intention, maana yake ni kuwa hakuna primafacie case, na kama hakuna primafacie case mkiruhusu nijitetee mtakuwa mnafanya makosa ya kisheria.

Sasa Waheshimiwa majaji msipokubali mnafanyaje?

Jibu ni kuwa mnafanya kile ambacho sheria imewataka mfanye kwa mujibu wa kifungu cha 312 (1) kufanya finding ya kuwa hakuna case ya kujibu.

Waheshimiwa Majaji naomba kama mtatoa huo uamuzi muutoe leo, kama mnaridhika na hoja hii, na reason ruling mkaamua kuwa mtatupa baadae, hakuna haja ya mimi kurudishwa Ukonga leo. Hili ni la pili;

La tatu; lipo kwenye kifungu cha 367 cha CPA (Sheria ya Makosa ya Mwenendo wa Jina), kama mashtaka ni ya uonevu ya kusingizia mnaweza kuamuru mtuhumiwa alipwe fidia, haya maumivu yangu na familia yangu nani atafidia?? mashahidi wote 17 mmewasikia.
Hivyo naomba iamriwe kuwa sina kosa la kujibu pia ipangwe tarehe nije kuthibitisha madai/ fidia yangu.

Naomba niwape Waraka wa kikosi kazi wa Umoja wa Mataifa, uamuzi wa tarehe 23/2/2026 unaosema niachiwe mara moja na kulipwa fidia. Hivyo Waheshimiwa Majaji msimamo ni kuwa hakuna primafacie case na kwakuwa hakuna Primafacie case, sheria inawataka muandike findings ya NO CASE TO ANSWER

Waheshimiwa majaji ya kwangu ni hayo tu na Mhe. Lissu anamaliza na kuketi.

Jaji Ndunguru : Ehee Jamhuri mnasemaje?
==================
​
Upande wa Jamhuri naona bado umedinda tu. Wanataka jamaa ajitetee kwa kuwa kwa maoni yao ana kesi ya kujibu. Hii hapa submission yao ku - prove kuwa jamaa ana makosa, anatakiwa ajitetee...

====================​
Wakili wa serikali Katuga anasimama anasema Upande wetu kwanini tunaona mshatikiwa ana kesi ya kujibu ni kutokana na makosa aliyoshtakiwa nayo kwa mujibu wa kifungu cha 39 (2) (d)

Anasoma kosa kama lilivyoainishwa katika hati ya mashtaka na anaainsha maneno ya uhaini...

"WANASEMA KITU KIMOJA SAHIHI HAPA, WANASEMA TUTAHAMASISHA UASI, NI KWELI TUTAHAMASISHA UASI, TUTAKINUKISHA VIBAYA......"

Waheshimiwa Majaji DPP Vs Philipo Joseph Mtonda, 217 Rufaa ya jinai, Tanzlii 2021.... case hii ili cite case Tambaklal na ikarudia maneno ya hiyo Landmark cases ya Tambklal case.

Itaendelea.......


TOKA MAKTABA:

Lissu akiwa anajitetea kama Nelson Mandela kesi ya kesi ya kihistoria mwaka 1962 katika korti ya utawala wa makaburu wa South Africa ya ubaguzi ...


TOKA MAKTABA :

MBELE YA MFUMO HAKI JINAI WA KIKABURU

Tundu Lissu aonesha umakini, ujasiri kama aliokuwa nao Nelson Mandela katika mahakama ya utawala wa wabaguzi wachache, kesi ya kihistoria mwaka 1962:


On Freedom / Uhuru / Reforms​

"Black Man in a White Court"​

Nelson Mandela's First Court Statement - 1962​


Nelson Mandela International Day​

18 July​

Menu
Nelson Mandela, President of the African National Congress, addresses a press conference where he called for a 'phased maintenance' of sanctions. 03 December 1991. Copyright UN Photo/John Isaac

© UN Photo/John Isaac

On Freedom​

"Black Man in a White Court"​

Nelson Mandela's First Court Statement - 1962​


  • Extracts from the court record of the trial of Mandela held in the Old Synagogue court, Pretoria, from 15 October to 7 November 1962. Mandela was accused on two counts, that of inciting persons to strike illegally (during the 1961 stay-at-home) and that of leaving the country without a valid passport. He conducted his own defence.

MANDELA:
Your Worship, before I plead to the charge, there are one or two points I would like to raise.

Firstly, Your Worship will recall that this matter was postponed last Monday at my request until today, to enable Counsel to make the arrangements to be available here today.

Although Counsel is now available, after consultation with him and my attorneys, I have elected to conduct my own defence. Some time during the progress of these proceedings, I hope to be able to indicate that this case is a trial of the aspirations of the African people, and because of that I thought it proper to conduct my own defence.

Nevertheless, I have decided to retain the services of Counsel, who will be here throughout these proceedings, and I also would like my attorney to be available in the course of these proceedings as well, but subject to that I will conduct my own defence.

The second point I would like to raise is an application which is addressed to Your Worship. Now at the outset, I want to make it perfectly clear that the remarks I am going to make are not addressed to Your Worship in his personal capacity, nor are they intended to reflect upon the integrity of the court. I hold Your Worship in high esteem and I do not for one single moment doubt your sense of fairness and justice. I must also mention that nothing I am going to raise in this application is intended to reflect against the Prosecutor in his personal capacity.

The point I wish to raise in my argument is based not on personal considerations, but on important questions that go beyond the scope of this present trial.

I might also mention that in the course of this application I am frequently going to refer to the white man and the white people.

I want at once to make it clear that I am no racialist, and I detest racialism, because I regard it as a barbaric thing, whether it comes from a black man or from a white man.

The terminology that I am going to employ will be compelled on me by the nature of the application I am making.
I want to apply for Your Worship's recusal from this case.

I challenge the right of this court to hear my case on two grounds.

Firstly, I challenge it because I fear that I will not be given a fair and proper trial.

Secondly, I consider myself neither legally nor morally bound to obey laws made by a parliament in which I have no representation.

In a political trial such as this one, which involves a clash of the aspirations of the African people and those of whites, the country's courts, as presently constituted, cannot be impartial and fair.

In such cases, whites are interested parties. To have a white judicial officer presiding, however high his esteem, and however strong his sense of fairness and justice, is to make whites judges in their own case.

It is improper and against the elementary principles of justice to entrust whites with cases involving the denial by them of basic human rights to the African people.

What sort of justice is this that enables the aggrieved to sit in judgement over those against whom they have laid a charge?
A judiciary controlled entirely by whites and enforcing laws enacted by a white parliament in which Africans have no representation - laws which in most cases are passed in the face of unanimous opposition from Africans -


MAGISTRATE:
I am wondering whether I shouldn't interfere with you at this stage, Mr Mandela. Aren't we going beyond the scope of the proceedings? After all is said and done, there is only one court today and that is the White Man's court. There is no other court.

What purpose does it serve you to make an application when there is only one court, as you know yourself. What court do you wish to be tried by?


MANDELA:
Well, Your Worship, firstly I would like Your Worship to bear in mind that in a series of cases our courts have laid it down that the right of a litigant to ask for a recusal of a judicial officer is an extremely important right, which must be given full protection by the court, as long as that right is exercised honestly.

Now I honestly have apprehensions, as I am going to demonstrate just now, that this unfair discrimination throughout my life has been responsible for very grave injustices, and I am going to contend that that race discrimination which outside this court has been responsible for all my troubles, I fear in this court is going to do me the same injustice.


Now Your Worship may disagree with that, but Your Worship is perfectly entitled, in fact, obliged to listen to me and because of that I feel that Your Worship-


MAGISTRATE:
I would like to listen, but I would like you to give me the grounds for your application for me to recuse myself.


MANDELA:
Well, these are the grounds, I am developing them, sir. If Your Worship will give me time -


MAGISTRATE:
I don't wish to go out of the scope of the proceedings

happy to do so? READ MORE : Nelson Mandela's First Court Statement - 1962
 
Lissu anajitia janja janja ila akinusurika hapa goma linaanza upya, tunadaka brenda rupia ambaye kakaangwa na Lissu mwenyewe kuwa ndiye aliyealika kikao cha kupanga uhaini na shahidi pw17 alimshuhudia katika mandalizi ya kikao hicho cha kupanga uhaini.
Upande wa mashtaka ukimbana brenda rupia tuambie ni nani alikuwa ndo mwenye kikao, automatically atamtaja tundu lissu na hapo sasa ngoma ndo inarindima vizuri dadadeki!!
 
Lissu anajitia janja janja ila akinusurika hapa goma linaanza upya, tunadaka brenda rupia ambaye kakaangwa na Lissu mwenyewe kuwa ndiye aliyealika kikao cha kupanga uhaini na shahidi pw17 alimshuhudia katika mandalizi ya kikao hicho cha kupanga uhaini.
Upande wa mashtaka ukimbana brenda rupia tuambie ni nani alikuwa ndo mwenye kikao, automatically atamtaja tundu lissu na hapo sasa ngoma ndo inarindima vizuri dadadeki!!
Kataeni Mambo ya kina naderu kuwatumia vibaya nyuma ya engine.
 
Lissu anajitia janja janja ila akinusurika hapa goma linaanza upya, tunadaka brenda rupia ambaye kakaangwa na Lissu mwenyewe kuwa ndiye aliyealika kikao cha kupanga uhaini na shahidi pw17 alimshuhudia katika mandalizi ya kikao hicho cha kupanga uhaini.
Upande wa mashtaka ukimbana brenda rupia tuambie ni nani alikuwa ndo mwenye kikao, automatically atamtaja tundu lissu na hapo sasa ngoma ndo inarindima vizuri dadadeki!!
Jizi na lipenda rushwa nalo linatoa comments bila aibu
 
Lissu anatoka kwa maazimio ya Umoja wa Ulaya hata wao kusema hawana mashahidi wengine wa kuwaleta ni kuona anaachiwa ila walitaka kumpotezea muda mpaka wamalize hao mashahidi sema Wazungu wameshika koo wameona wamwachie tu sio kwa malengo yao ni kwa dhamira ya kuendelea kupata misaada na Wazungu wanaichungulia sana hii kesi walitaka tuonje kama Zimbabwe ili cutie akili ndio maana wanakuja na matamko kila kukicha hatuna ubavu wa kuwakomalia wale jamaa na mambo yetu yakaenda sawa hatuna..
 
Back
Top Bottom