Hujajibu maswali hapo, balozi amepotea miezi 11 akiwa nyumbani kwake je yuko wapi?
Baada ya October 29 tuliambiwa na jaji Chande watu 700 walipotea hadi leo hawajulikani walipo?
Leo tunavyoongea kuna balozi tangu August 25 yuko mateka utasemaje kuna amani ?
Hao wananchi walio salama ni wale walioamua kuwa chawa na mazuzu kukubali kuburuzwa wanaopinga wanapotezwa na kukimbia nchi.
Hujasoma Warumi 1:22?
Halafu ukitumia AI kutafuta majibu, usicopy na kupaste utajiaibisha. Tazama vizuri kwenye user interface ya AI unayotumia kuna maneno yameandikwa: "AI can make mistakes. Check important info."
Sasa wewe umecopy na kupaste mpaka na Kiswahili kibovu!
Haya maneno uliyoyacopy ni Kiswahili cha Pemba au:
"ushahidi wa kihistoria unaishia kwenye uwepo yake.."
"Kitaaluma, uwepo vya maeneo.."
Naomba uiandike upya hiyo hoja yako kwa maneno yako mwenyewe halafu uilete hapa mjadala uendelee
Ndugu yangu, nashukuru kwa mrejesho wako na kwa kunirekebisha pale ambapo makosa madogo ya uandishi (
typos) yalijitokeza kwa haraka wa kuchapa. Ni kweli, "uwepo wake" na "uwepo wa maeneo" ndivyo ilivyopaswa kuandikwa. Hata hivyo, kufifisha mjadala wa kitaaluma kwa sababu ya makosa ya
typo ya vidole ni kukimbia kiini cha hoja (Ad Hominem / Red Herring Fallacy).
Kuhusu maelezo yangu ya kusoma seminari: Lengo langu halikuwa kujikuza au kudai najua sana kuliko kila mtu. Nilichotaka ni kukupatia mwangaza wa muktadha wangu, ili utambue kuwa hujadiliani na mtu asiyejua kitu au asiyefuatilia mifumo ya dini hii. Nilitaka uelewe kuwa naifahamu Biblia vizuri kutoka ndani ya mfumo wake wa kiimani kabla sijahamia kwenye uwanja wa sasa wa kiuchambuzi.
Kuhusu dhihaka yako juu ya matumizi ya AI: Kwanza kabisa, teknolojia hii imewekwa ili itumiwe na kila mtu kama zana ya kurahisisha kazi na kupanga mawazo, kama vile unavyotumia injini ya Google au kikokotoo (
calculator). AI haizalishi uelewa kichwani mwa mtu; ili uweze kuhoji, kuchambua, na kuweka hoja za kitaaluma za Akiolojia na Historia ya Kale,
lazima uwe unazielewa wewe mwenyewe kwanza kichwani kwako ili uweze kuziwasilisha. Kujificha nyuma ya kisingizio cha 'AI' au makosa ya chapa ili usijibu hoja za msingi ni mbinu ya kizamani ya kukimbia mjadala. Lugha ni chombo cha kufikisha ujumbe, na ujumbe umefika.
Kuhusu matumizi ya vifungu vya imani kama Warumi 1:22 au hoja ya "kumjua Mungu," naomba nikumbushe kuwa hatupo kwenye mahubiri ya kanisani au ibada. Mjadala huu tangu mwanzo ulihama kutoka kwenye imani na kuingia kwenye
Akiolojia, Historia, na Uhakiki wa Maandishi ya Kale. Vigezo vya sayansi ya historia havipimwi kwa mistari ya teolojia ya andiko lenyewe linalohakikiwa.
Ili kurahisisha mjadala na kuondoa visingizio, naweka upya hoja zangu tatu kwa maneno yangu yaliyo nyooka kabisa ili ujibu kiini chake:
- Muundo wa Biblia: Kuwa na mkusanyiko wa vitabu (anthology) hakufanyi yaliyomo kuwa historia otomatiki. Kila andiko ndani ya Biblia lazima lipimwe kwa vigezo huru vya kihistoria, kama inavyofanywa kwenye maandiko mengine yote ya kale (kama vile maandiko ya Homer).
- Akiolojia na Fallacy of Composition: Uwepo wa maeneo halisi (kama Yerusalemu au Babeli) au wafalme halisi (kama Koreshi) haumaanishi kuwa matukio yote ya miujiza yaliyotajwa humo ni ukweli wa kihistoria. Hata riwaya za kihistoria hutaja miji halisi (kama London au Troy) lakini wahusika wake au miujiza ya miungu ndani yake inabaki kuwa fasihi ya kale. Wasomi wa akiolojia (kama Prof. Israel Finkelstein) wamethibitisha kuwa hakuna ushahidi wowote wa kiakiolojia nchini Misri au rasi ya Sinai unaounga mkono matukio kama Gharika la Nuhu, Mnara wa Babeli, au Tukio la Kutoka (Exodus).
- Yesu wa Kihistoria vs Yesu wa Imani: Wanahistoria wa kujitegemea (akiwemo Prof. Bart Ehrman) wanakubali uwepo wa Yesu kama mhubiri wa karne ya kwanza. Lakini ushahidi wa kihistoria usio wa kidini (kutoka kwa Flavius Josephus au Tacitus) unaishia kwenye uwepo wake kama mwanadamu na kuuawa kwake. Hakuna chanzo hata kimoja cha nje ya Ukristo cha karne ya kwanza kinachothibitisha miujiza yake, uzazi wa bikira, au kufufuka kwake. Hayo yanabaki kwenye uwanja wa imani ya kidini (theology), sio kwenye ukweli wa kihistoria unaothibitika (historical facts).
Hoja hizi tatu za kitaaluma ziko mezani, na ni wewe unapaswa kuzijibu kwa hoja za kihistoria na kiakiolojia, badala ya kushambulia makosa ya chapa au kutoa mistari ya Biblia. Mjadala upo wazi.