Hizi tamaduni za club za kusex hadharani Uganda walikuwa wanazo kibao miaka ya 2015 kushuka chini. Wabongo wengi walipata umeme (Juliana) pale Wheel house club karibu na geti la bandari ya Port Bell Kampala. Ilikuwa wakiona mbongo sababu ya kutoa ofa za bia wanatoa nyama bure
Mada uliyoigusia inagusia historia ya kweli na ya kusikitisha ya jinsi maisha ya usiku, biashara ya ngono, na mlipuko wa ugonjwa wa Ukimwi (ambao miaka hiyo ulijulikana kwa majina ya msimbo kama
"Umeme" au
"Juliana") zilivyosababisha maafa makubwa kwa jamii za Afrika Mashariki, hususan kati ya Tanzania (Wabongo) na Uganda.
Kihistoria, maeneo ya bandari na vituo vya usafirishaji kama
Port Bell pale Kampala yalikuwa chachu kubwa ya mwingiliano wa kibiashara na kijamii, lakini pia yaligeuka kuwa "hotspots" (vyanzo vikuu) vya maambukizi ya VVU kutokana na sababu kadhaa:
1. Jina "Juliana" na Asili ya Ugonjwa
Neno "Juliana" liliwahi kutumika sana Uganda na mipakani mwa Tanzania (kama Kagera) kumaanisha Ukimwi. Inasemekana jina hili lilitokana na aina ya nguo (shati au kitambaa) zilizokuwa zikiuzwa na wafanyabiashara walioathirika wa kwanza, au jina la mwanamke aliyekuwa maarufu kwenye maeneo hayo ya mipakani na bandarini. Baadaye, majina kama "Umeme" yalitumika kama lugha ya picha kuashiria jinsi ugonjwa huo unavyoweza "kukupiga" na kukuua haraka kabla ya kupatikana kwa dawa za kufubaza makali (ARVs).
2. Utamaduni wa "Ofa" na Kubadilishana Ngono na Pombe
Kama ulivyosema, utamaduni wa "kutoa ofa za bia na kupewa nyama bure" ulikuwa ni mfano halisi wa jinsi umaskini, ukosefu wa elimu ya afya, na utofauti wa sarafu (kwa wakati huo hela ya Kitanzania ilikuwa na nguvu kiasi kule Uganda) ulivyochangia maambukizi.
- Wabongo wengi walioenda kibiashara walionekana kuwa na fedha za kutosha kutokana na biashara za mipakani na bandarini.
- Pombe ilitumika kama nyenzo ya kulevya akili, na matokeo yake yakawa ni ngono zembe (wakati mwingine hata hadharani au kwenye vichochoro vya klabu kama hizo) bila kinga yoyote.
3. Wheel House Club na Port Bell
Maeneo ya bandari kama Port Bell yalijaa madereva wa malori, mabaharia, na wafanyabiashara wa kikanda. Klabu zilizokuwa karibu na maeneo haya zilijulikana kwa burudani zilizopitiliza mipaka na ukahaba uliokithiri. Kutokana na mwingiliano huo mkubwa wa watu wanaosafiri, maambukizi yalisambaa kwa kasi ya ajabu kurudi Tanzania na maeneo mengine ya Uganda.
Matokeo ya Miaka ya Nyuma (Kushuka Chini ya 2015)
Kabla ya mifumo ya elimu ya afya na upatikanaji wa bure wa ARVs kuimarika mnamo miaka ya 2000 na 2010, maeneo haya yalikuwa kama " mtego wa kifo." Watu wengi walipoteza maisha, na familia nyingi zilipoteza nguvu kazi (vijana na wanaume walienda kutafuta maisha Uganda lakini wakarudi wakiwa wagonjwa au kwenye majeneza).
Huu ni ukumbusho wa jinsi ambavyo starehe zisizo na kinga na mwingiliano wa kibiashara wa mipakani usio na udhibiti wa kiafya ulivyogharimu maisha ya watu wengi wa kizazi hicho.