MWANAHARAMU
JF-Expert Member
- Dec 12, 2021
- 5,350
- 13,622
Na intelejensia ya jeshi itakuwa inafanya kazi gani?Umenena vema mzee, ila tuliza akili haya mambo yapo juu ya upeo wako.
JWTZ linaweza kuwa ni mikono yenye nguvu—lakini TISS ndio mishipa ya fahamu inayotambua hatari kabla haijafika, inayoamua ni mkono upi uinuke, na kwa nguvu gani. Hapo ndipo utendaji wa TISS unakuwa wa kipekee—hauonekani, lakini unasuka uhai wa nguvu za taifa.
Vijana wanaoingia jeshini huvalishwa sare, lakini kabla ya sare, hufunuliwa kwa jicho la tatu—jicho la taifa. Hapo ndipo verting ya TISS huanza. Si kila aliye na uwezo wa kijeshi anaruhusiwa kupanda juu; wanaochaguliwa ni wale walioaminiwa kutobeba uasi mioyoni mwao. Ni uchaguzi unaofanywa kwa vigezo vya siri—historia, mienendo, hata fikra walizowahi kuwa nazo miaka ya nyuma.
Na kama TISS ni dhaifu?
Basi unakuwa na jeshi lililojengwa kwa misingi isiyo salama. Maadui wa taifa wanaweza kupenya kama chembechembe kwenye damu. Katika hali hiyo, vyeo vinapandishwa kwa upendeleo, si kwa uaminifu. Na kama historia inavyotufundisha: mapinduzi ya kijeshi mara nyingi huanzia pale mfumo wa intelijensia unapolala usingizi.
Lakini TISS ikiamka, taifa hulala likiwa salama.
Ungekua na chembechembe za uaskari ungenielewa! Bahati mbaya unapenda tu uaskari ila huuelewi
Anayekaa kulia kwa wenzake ndiyo boss
Kazi ni moja ingawa ya jwtz huwa ni kuzuia mapinduzi ya kijeshi na kazi zote za kiusalama hususani mipaka ya NchiNa intelejensia ya jeshi itakuwa inafanya kazi gani?
Uzi umeishia hapa.1. Idara ya Usalama wa Taifa (TISS - Tanzania Intelligence and Security Service)
👉 Majukumu:
• Kukusanya taarifa za kijasusi (intelijensia) za kiusalama, kiuchumi, kisiasa na kijamii.
• Kuzuia na kupambana na ugaidi, ujasusi, uhaini, na vitisho vikubwa vya usalama wa kitaifa.
• Kushauri serikali juu ya masuala ya usalama wa ndani na nje ya nchi.
🧭 Mamlaka:
• Hufanya kazi kwa siri na kuripoti moja kwa moja kwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.
• Haina nguvu za kisheria za kukamata, bali hutoa taarifa kwa vyombo kama Polisi au Jeshi.
⸻
🛡️ 2. Jeshi la Polisi
👉 Majukumu:
• Kutekeleza sheria na kudhibiti uhalifu wa kawaida.
• Kudhibiti maandamano, migomo, na kulinda raia na mali zao.
• Kuwakamata watuhumiwa na kuwafikisha mahakamani.
⚖️ Mamlaka:
• Lina nguvu za kisheria (enforcement power).
• Linaongozwa na Waziri wa Mambo ya Ndani ya Nchi, lakini kiutendaji liko chini ya Inspector General of Police (IGP).
⸻
🏛️ Nani Yuko Juu?
✅ Kitaaluma na kimkakati, Idara ya Usalama wa Taifa ndiyo chombo cha juu:
• Inahusika na masuala ya usalama wa taifa kwa ujumla.
• Inaripoti moja kwa moja kwa Rais.
• Inatoa mwongozo wa kimkakati kwa vyombo kama Jeshi la Polisi.
✅ Kitekelezaji na kwa hadhara, Jeshi la Polisi linaonekana zaidi:
• Linaonekana mitaani, linashughulika na raia, lina nguvu za kisheria za moja kwa moja.
⸻
🔄 Uhusiano:
• Polisi hufanya kazi kwa taarifa au ushauri kutoka kwa Idara ya Usalama.
• TISS haiwezi kukamata, bali hushirikiana na Polisi kutekeleza hatua.
⸻
🔚 Hitimisho:
Idara ya Usalama wa Taifa iko juu kistratejia na kimamlaka, hasa kwa sababu ni ya kitaifa, inafanya kazi kwa siri, na inaripoti moja kwa moja kwa Rais. Jeshi la Polisi ni chombo cha utekelezaji wa sheria kwa raia wa kawaida, lakini kipo chini kimamlaka ukilinganisha na TISS.
TISS – Idara ya Usalama wa Taifa (Tanzania Intelligence and Security Service)
• JWTZ – Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania (Tanzania People’s Defence Force – TPDF)
Hivi ni vyombo viwili muhimu sana kwa ulinzi wa taifa, lakini vina nafasi tofauti kabisa, na vinaweza kufahamika vizuri kwa kulinganisha kazi, mamlaka na muundo wao.
⸻
⚔️ 1. JWTZ – Jeshi la Ulinzi la Wananchi
📌 Majukumu:
• Kulinda mipaka ya nchi dhidi ya maadui wa nje.
• Kupambana na uvamizi wa kijeshi au hatari yoyote inayotishia uhuru wa taifa kutoka nje.
• Kushiriki katika oparesheni za amani kimataifa (e.g. UN missions).
• Hutoa msaada wakati wa majanga ya kitaifa kama mafuriko, milipuko, nk.
🛡️ Mamlaka:
• Lina silaha nzito, wanajeshi waliofunzwa kivita, na uwezo wa kivita wa ardhini, majini na angani.
• Linaratibiwa na Wizara ya Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa.
• Rais ndiye Amiri Jeshi Mkuu (Commander-in-Chief).
⸻
🕵️ 2. TISS – Idara ya Usalama wa Taifa
📌 Majukumu:
• Kukusanya na kuchambua taarifa za kijasusi kuhusu vitisho vya ndani na nje kwa taifa: kisiasa, kiusalama, kiuchumi n.k.
• Kugundua na kuzuia njama za uhalifu wa kimataifa, ugaidi, ujasusi, uhaini.
• Kuwashauri viongozi wakuu wa serikali kuhusu hatari zilizofichika (covert threats).
• Kazi zake nyingi ni za siri (covert) na hazionekani hadharani.
🧠 Mamlaka:
• Haitekelezi operesheni kwa silaha wala vita. Hutoa taarifa na tahadhari kwa vyombo vingine kama JWTZ au Polisi.
• Inaripoti moja kwa moja kwa Rais (sio kupitia wizara yoyote ya kiraia).
• Ni chombo cha kijasusi (intelligence), si cha kivita wala cha utekelezaji wa sheria kwa raia.
⸻
🏛️ Nani Yuko Juu?
✅ Kwa mamlaka ya mwisho na ukaribu na mamlaka ya juu kabisa (yaani Rais):
➡️ TISS iko juu kistratejia – kwa sababu:
• Inahusika na ujasusi wa kitaifa na kimataifa.
• Inatoa taarifa kwa Rais moja kwa moja.
• Inaweza kuathiri maamuzi ya JWTZ au Polisi kwa kutoa onyo mapema (early warning system).
✅ Kwa nguvu za kijeshi na ulinzi wa kivitendo (combat capability):
➡️ JWTZ iko juu kivita – kwa sababu:
• Lina silaha, mafunzo ya kivita, na linaweza kutekeleza vita dhidi ya taifa jingine.
• Ni chombo cha mwisho cha kutumia nguvu kubwa kulinda taifa.
🔚 Hitimisho:
• TISS iko juu kimkakati na kitaasisi (kwa sababu inamshauri Rais moja kwa moja na kuathiri maamuzi ya JWTZ).
• JWTZ iko juu kwa nguvu za kijeshi na hutumika kama chombo cha mwisho cha kulinda uhuru wa taifa.
Kwa lugha nyepesi:
TISS hutoa “akili”, JWTZ hutoa “nguvu”.
Na zote zikitumika kwa busara, hujenga taifa salama.
🔍 Kwa nini TISS ndiyo chombo kikuu?
✅ 1. Inasimamia usalama wa taifa kwa maana pana
• Haitazami tu uhalifu wa mitaani (kama Polisi) wala hatari za kijeshi tu (kama JWTZ).
• Inachambua vitisho vyote: vya kiuchumi, kisiasa, kijamii, kimazingira, kibinadamu, na vya kimataifa.
⸻
✅ 2. Hutoa taarifa kwa Rais moja kwa moja
• Hiki ni chombo pekee cha usalama ambacho hakipitii wizara yoyote, bali kiko chini ya Rais moja kwa moja.
• Hii inamaanisha kinahusika moja kwa moja na maamuzi ya mwisho ya usalama wa taifa.
⸻
✅ 3. Hudhibiti taarifa na mwelekeo wa vyombo vingine
• Polisi, JWTZ, na hata Takukuru au vyombo vya mipakani vinaweza kuhamasishwa kwa taarifa au angalizo la TISS.
• Ikiwa kuna hatari iliyofichika, TISS ndiyo hutoa tahadhari (early warning) kwa vyombo vyote.
⸻
✅ 4. Kina mtazamo wa ndani na nje kwa wakati mmoja
• Kinafuatilia maadui wa taifa walioko ndani (uhaini, ujasusi, njama) na wale wa nje (ugaidi, mashirika ya kigeni yenye ajenda ya kisiasa au kiuchumi).
• Kwa hivyo ni chombo cha pekee chenye uwezo wa kuona “picha kamili” ya usalama wa nchi.
⸻
⚠️ Hata hivyo…
• TISS haitekelezi sheria moja kwa moja (hakikamata, halipeleki kesi mahakamani).
• Hii maana yake ni kwamba, licha ya kuwa juu kistratejia, bado huhitaji Polisi au JWTZ kutekeleza maamuzi yake kwa vitendo.
⸻
🔚 Hitimisho:
TISS ni ubongo wa mfumo wa usalama wa taifa.
Polisi ni mikono ya utekelezaji.
JWTZ ni ngao ya kupambana na maadui wa nje.
Viongozi ni wasimamizi wa mwelekeo wa kisera.
Kwa pamoja, vyombo hivi vinashirikiana, lakini TISS ndicho chombo cha msingi na cha juu zaidi katika mnyororo wa usalama wa taifa.
Uko sahihiMkuu wa majeshi ndiyo mwenyekiti wa vyombo vya ulinzi na Usalama
Akistaafu utumishi huko alikoteuliwa, anakuja kupigiwa parade ya kuagwa kijeshi akiwa amevaa cheo cha Commissioner of Polisi.Kwa hiyo unataka kusema diwani baada yakuondlewa tiss Kama hajastaafu anaweza kurudi polisi kuwa cp we vp ule ulikuwa uteuzi maana yake kuwa dgtiss tayari anakuwa na lenki ya igp.igp nayo ni utezi
Kitu unachopaswa kujua Majeshi yote Duniani yana vitengo vyao vya ndani vya intelijensia ya Kijeshi.Umenena vema mzee, ila tuliza akili haya mambo yapo juu ya upeo wako.
JWTZ linaweza kuwa ni mikono yenye nguvu—lakini TISS ndio mishipa ya fahamu inayotambua hatari kabla haijafika, inayoamua ni mkono upi uinuke, na kwa nguvu gani. Hapo ndipo utendaji wa TISS unakuwa wa kipekee—hauonekani, lakini unasuka uhai wa nguvu za taifa.
Vijana wanaoingia jeshini huvalishwa sare, lakini kabla ya sare, hufunuliwa kwa jicho la tatu—jicho la taifa. Hapo ndipo verting ya TISS huanza. Si kila aliye na uwezo wa kijeshi anaruhusiwa kupanda juu; wanaochaguliwa ni wale walioaminiwa kutobeba uasi mioyoni mwao. Ni uchaguzi unaofanywa kwa vigezo vya siri—historia, mienendo, hata fikra walizowahi kuwa nazo miaka ya nyuma.
Na kama TISS ni dhaifu?
Basi unakuwa na jeshi lililojengwa kwa misingi isiyo salama. Maadui wa taifa wanaweza kupenya kama chembechembe kwenye damu. Katika hali hiyo, vyeo vinapandishwa kwa upendeleo, si kwa uaminifu. Na kama historia inavyotufundisha: mapinduzi ya kijeshi mara nyingi huanzia pale mfumo wa intelijensia unapolala usingizi.
Lakini TISS ikiamka, taifa hulala likiwa salama.
Ungekua na chembechembe za uaskari ungenielewa! Bahati mbaya unapenda tu uaskari ila huuelewi
Hapa ndo utajua nani mkubwa kwa mikao yao
Hata magereza ki protocol wanatakiwa wawe juu ya TIS maana katiba hadi muda huu haitambui TIS kama jeshi majeshi ya ulinzi na usalama yanayotambuliwa kwenye katiba ni Jwtz, Polisi, Magereza na Jeshi la kujenga taifa, kwahiyo ni basi tu huwa wanavunja protocol ilitakiwa aanze 1.CDF , 2. IGP, 3.CGP 4. DGTIS .Yapitie mkuu:
1)Tiss Sasa ni jeshi la ulinzi na usalama
2)Inaweza kukamata, kupekua na vitu vingine.
3)Ndio mshauri mkuu( chief advisor) wa masuala yote ya kiulinzi na usalama.
Elewa neno ulinzi yaani kitisho chochote kutoka nje, mpakani na ndani na usalama.
4) Wana immunity ya kutoshtakiwa wakiwa kwenye majukumu Yao.
Na wanakuwa kazini 24/7.
Hivyo ukipitia Sheria Yao vizuri, itagundua ni extended arm ya president.
Hivyo kijeshi na kiprotokali ni kweli
CDF-Mkuu wa jeshi la ulinzi
IGP-Inspector General of police
DGIS-Director General
CGP-Commissioner General of prison
CGI-Comissioner General of Immigration
CGF-Fire
Ila kiutendaji mambo ni tofauti kabisa jamaa wapo vizuri
IGP kiprokali ni superior. Jeshi la polisi ni taasisi iliyoanzishwa kikatiba kwa ibara maalum.Nauliza tu maana kiutendaji Mkurugenzi wa TISS anampa maagizo mengi IGP kuliko IGP anavyompa maagizo Mkurugenzi wa TISS.
Inakuwaje mtu katika utambulisho anatangulia kutambulishwa IGP?
Huu ni ubovu wa katiba au Kuna changamoto juu ya uanzishwaji wa TISS ?
Wanasheria nielewesheni!!
Kimamlaka, wako sawa kwani wote ni wateuliwa wa raisi.Nauliza tu maana kiutendaji Mkurugenzi wa TISS anampa maagizo mengi IGP kuliko IGP anavyompa maagizo Mkurugenzi wa TISS.
Inakuwaje mtu katika utambulisho anatangulia kutambulishwa IGP?
Huu ni ubovu wa katiba au Kuna changamoto juu ya uanzishwaji wa TISS ?
Wanasheria nielewesheni!!
Tumeshuhudia mara kadhaa kwenye nchi kadhaa wanajeshi wanatangaza hadharani kumuondoa Rais madarakani ndani ya saa 24 iwapo hatajiuzulu kwa hiyari.Umenena vema mzee, ila tuliza akili haya mambo yapo juu ya upeo wako.
JWTZ linaweza kuwa ni mikono yenye nguvu—lakini TISS ndio mishipa ya fahamu inayotambua hatari kabla haijafika, inayoamua ni mkono upi uinuke, na kwa nguvu gani. Hapo ndipo utendaji wa TISS unakuwa wa kipekee—hauonekani, lakini unasuka uhai wa nguvu za taifa.
Vijana wanaoingia jeshini huvalishwa sare, lakini kabla ya sare, hufunuliwa kwa jicho la tatu—jicho la taifa. Hapo ndipo verting ya TISS huanza. Si kila aliye na uwezo wa kijeshi anaruhusiwa kupanda juu; wanaochaguliwa ni wale walioaminiwa kutobeba uasi mioyoni mwao. Ni uchaguzi unaofanywa kwa vigezo vya siri—historia, mienendo, hata fikra walizowahi kuwa nazo miaka ya nyuma.
Na kama TISS ni dhaifu?
Basi unakuwa na jeshi lililojengwa kwa misingi isiyo salama. Maadui wa taifa wanaweza kupenya kama chembechembe kwenye damu. Katika hali hiyo, vyeo vinapandishwa kwa upendeleo, si kwa uaminifu. Na kama historia inavyotufundisha: mapinduzi ya kijeshi mara nyingi huanzia pale mfumo wa intelijensia unapolala usingizi.
Lakini TISS ikiamka, taifa hulala likiwa salama.
Ungekua na chembechembe za uaskari ungenielewa! Bahati mbaya unapenda tu uaskari ila huuelewi
Ulinzi na usalama ni tofauti japo ni sawa.Wote wako sawa
Wote wanaongoza vyombo vya ulinzi na usalama ambavyo kisheria na kikatiba hakuna ambacho kipo juu ya kingine.
Tofauti yao pekee TISS iko chini ya Ofisi ya Rais.
Sasa kwa kusema Kwako tu kuwa TISS iko chini ya Rais huoni kuwa logically tayari umeshatoa Jibu kuwa TISS na hasa DGIS yuko juu ya IGP? Yaani IGP awe juu ya DGIS?Wote wako sawa
Wote wanaongoza vyombo vya ulinzi na usalama ambavyo kisheria na kikatiba hakuna ambacho kipo juu ya kingine.
Tofauti yao pekee TISS iko chini ya Ofisi ya Rais.
Lakini ikumbukwe IGP anawakilisha taasisi kubwa kiutendaji tena iliyoanzishwa kwa mujibu wa katiba.Kimamlaka, wako sawa kwani wote ni wateuliwa wa raisi.
Kicheo, wako tofauti kwani DG wa TISS aweza kuwa na backgound ya JWTZ kwenye vyeo vya juu hadi Brigedia Jenerali wakati backgound ya IGP ni inspector, kamishna msaidizi na kamishna, hivyo IGP kuwajibika kumpigia saluti DG wa TISS.
Kiutendaji, DG wa TISS kazi zake ni siri wakati IGP ni haiko hivyo kwani mara kwa mara hutakiwa kujitokeza kwa umma kuelezea matendo ya shughuli za polisi.
Kiprotokali, IGP ndie anaepewa kipaumbele kwani yeye ndie anaesimamia shughuli nyingi zinohusisha polisi kama ungozaji barabarani, doria, na usalama wa raia kwa ujumla akiwemo DG wa TISS mwenyewe.
Hiyo hata utambulisho wowote nadhani wazingatia hilo.
Hata wizara ya uwekezaji ipo chini ya ofisi ya Rais, ina maana wizara hiyo ni superior kuliko wizara zingine?Sasa kwa kusema Kwako tu kuwa TISS iko chini ya Rais huoni kuwa logically tayari umeshatoa Jibu kuwa TISS na hasa DGIS yuko juu ya IGP? Yaani IGP awe juu ya DGIS?
Yaani jambo hili dogo tu mmeshindwa Kuling'amua? Sasa naanza Kuamini kuwa Elimu ya Tanzania iko ICU na huenda karibuni tu Ikafa na Kuzikwa kabisa.
Hao wanaongoza vyombo vya usalama. Ulinzi ni Jeshi.Wote wako sawa
Wote wanaongoza vyombo vya ulinzi na usalama ambavyo kisheria na kikatiba hakuna ambacho kipo juu ya kingine.
Tofauti yao pekee TISS iko chini ya Ofisi ya Rais.