PostGE2025 Oktoba 29: Siku ambayo Tanzania iliona kivuli cha Rwanda — lakini bado hatutaki kujifunza”

[ngozimbili]

Ndio nimeshangaa huyu mboni ni AI kabisa huyu namsoma hapa sio 90 ni 99.9 A

kwani AI ina shida gani mkuu si ni tool ya kutusaidia

Binadamu unamuonesha mwezi Kwa kidole anajadili kidole

 

[Mpwimbe]

Mambo ya Ccm watakuja kujibu Wana Ccm hoja yangu ni rahisi sana ,kunapotokea machafuko yanazuka mambo hata hayahusiani na msingi wa machafuko Yale, nikatoa mfano MOU BAINA YA SERIKALI NA MAKANISA.

Hoja ya MoU kati ya serikali na Kanisa, ni hoja ya kipumbavu na ya uongo miaka yote.

Huwezi kujenga hoja serious kwenye uongo.

Hili suala walishasema pesa wanazopewa kanisa siyo za serikali, ila ni ZA NCHI ZA ULAYA.


Kilichopo ni kuwa SERIKALI inasamehe kodi.kwenye hizo pesa, ili hizo taaisisi za makanisa zitoe huduma kwa watu wote na zifuate mwongozo wa matibabu wa serikali.

Sasa hapo, kuna hoja gani zaidi ya utaahira tu.

 

[ngozimbili]

Hoja ya MoU kati ya serikali na Kanisa, ni hoja ya kipumbavu na ya uongo miaka yote.

Huwezi kujenga hoja serious kwenye uongo.

Hili suala walishasema pesa wanazopewa kanisa siyo za serikali, ila ni ZA NCHI ZA ULAYA.


Kilichopo ni kuwa SERIKALI inasamehe kodi.kwenye hizo pesa, ili hizo taaisisi za makanisa zitoe huduma kwa watu wote na zifuate mwongozo wa matibabu wa serikali.

Sasa hapo, kuna hoja gani zaidi ya utaahira tu.

Hoja yangu si upumbavu wa hoja au ukweli wa hoja ,hoja yangu ni kuzuka Kwa hoja kwenye machafuko ambayo haihusiani, lakini kusema za UMOJA wa Ulaya si kweli ,pesa zinazopitishwa na bunge ni za JMT kisheria na KIKATIBA hakuna pesa za dini zinapitia bungeni ,dini zina akaunti zao zenyewe.

Hoja hizi na nyinginezo nyingi kumbe zimo vifuani mwa watu zinasubiri machafuko zijitokeze,tuzungunzeni Sasa.

 

[ndolelejiUduhe]

Ndugu zangu Watanzania, kama kuna jambo la kumshukuru Mungu kuhusu matukio ya Oktoba 29, basi ni hili: taifa letu lilitikisika—lakini halikuanguka.

Na ndani ya mtikisiko huo, tuliona kitu cha kutisha sana.

Tuliona nyufa zilizokuwa zimejificha ndani ya taifa letu.

Tuliona hasira zilizokuwa zimefichwa ndani ya mioyo ya watu.

Tuliona namna ambavyo vurugu zinaweza kubadilisha wananchi wa kawaida kuwa maadui ndani ya saa chache tu.

Na cha kutisha zaidi, tuliona jinsi ambavyo baadhi ya watu walikuwa tayari kuingiza:

dini,

ukabila,

chuki,

propaganda,

na siasa za hofu


katika moto ambao ungeweza kuiteketeza Tanzania nzima.


---

⚠️ Vurugu Hazibebi Ajenda Moja Pekee

Kuna watu wanafikiri vurugu huwa na “control.”

Historia inasema tofauti.

Ukishafungua mlango wa machafuko, huwezi tena kuamua yataishia wapi.

Ndani ya sintofahamu ya Oktoba 29, tayari tulianza kuona mijadala ya:

dini,

MOU,

madhehebu,

“sisi dhidi yao,”

hofu za kulipizana,

na lugha za hatari zinazoweza kugeuka sumu ya taifa.


Swali kubwa ni:

MOU ina uhusiano gani na vurugu za kisiasa?

Lakini hapo ndipo somo kubwa lilipo.

Vurugu hazibaki kwenye chanzo chake. Huzaa kila aina ya hofu iliyokuwa imejificha ndani ya jamii.

Kumbe ndani ya taifa kuna watu wenye:

mashaka ya kidini,

majeraha ya kihistoria,

hofu za kisiasa,

na hasira zilizokuwa zimenyamaza.


Na pindi mfumo wa kawaida wa taifa unapotikisika, kila kitu huanza kutoka juu kama lava ya volkano.


---

🩸 Historia Inaonya: Mauaji Makubwa Huanza Kwa Ishara Ndogo

Watu wengi hudhani genocide huanza siku ya kwanza ya mauaji.

Si kweli.

Genocide huanza:

kwenye maneno,

kwenye propaganda,

kwenye hofu,

kwenye “sisi na wao,”

kwenye chuki zinazohalalishwa taratibu.


Katika Rwandan genocide, watu wengi hawakuamini kuwa taifa lingeweza kufika pale.

Lakini kabla ya damu kumwagika:

kulikuwa na propaganda,

redio za chuki,

siasa za hofu,

lugha za kuwatenga wengine,

na hisia kwamba taifa “limechukuliwa” na upande fulani.


Kisha kilichofuata kilikuwa maafa ya siku 100 yaliyotikisa dunia.

Ndege ya Juvénal Habyarimana ilipoanguka, haikuwa tu ajali ya kisiasa.

Ilikuwa trigger ya volkano ya chuki ambayo tayari ilikuwa imejengwa kwa miaka mingi.

Ndiyo maana mataifa mengi huogopa sana vurugu za ndani kuliko vita vya nje.

Kwa sababu taifa linaweza kupona baada ya kushambuliwa na nchi nyingine.

Lakini likipasuka kutoka ndani, majeraha yake yanaweza kudumu vizazi.


---

🌍 Somalia, Libya, Sudan: Serikali Ikianguka, Nani Anafuata?

Kuna watu huamini kuwa kuanguka kwa serikali moja kwa moja ni ushindi wa wananchi.

Lakini historia ya dunia inaonesha kuwa kuanguka kwa dola bila mpango huweza kugeuka janga la muda mrefu.

Katika Somalia baada ya kuanguka kwa utawala wa Siad Barre:

taifa liligawanyika,

wanamgambo wakatawala,

vita vya koo vikaanza,

mamilioni wakaathirika.


Katika Libya baada ya kuondoka kwa Muammar Gaddafi:

taifa likaingia kwenye migawanyiko,

makundi yenye silaha yakatawala,

biashara ya silaha ikaongezeka,

utulivu ukapotea.


Katika Sudan, tofauti za kisiasa na kijeshi ziligeuka vita vya ndani vinavyoua maelfu.

Historia haimaanishi kuwa serikali zote zilikuwa nzuri.

La hasha.

Lakini historia inaonesha kuwa: kuangusha mfumo ni rahisi.

Kujenga utulivu mpya ni jambo gumu sana.


---

🧠 Tatizo Kubwa ni “Psychology ya Umati”

Binadamu mmoja mmoja wanaweza kuwa watulivu.

Lakini umati wenye hasira unaweza kuwa nguvu ya maafa.

Ndiyo maana tunasema kwa usahihi: “hakuna silaha mbaya kuliko watu.”

Na historia inathibitisha hilo.

Vita vya:

Iraq War,

Syrian civil war,

Libya,

Sudan,

Congo


vimeua mamia ya maelfu kwa miaka mingi.

Lakini Rwanda ndani ya siku 100 pekee ilipoteza karibu watu milioni moja.

Kwa nini?

Kwa sababu wakati mwingine silaha kubwa kuliko bunduki ni:

propaganda,

hofu,

chuki,

na wananchi wenyewe wakigeuzwa silaha dhidi ya wenzao.


Population yenye hasira inaweza kufanya maafa makubwa kuliko makombora.


---

📱 Mitandao ya Kijamii na Moto wa Kisasa

Karne hii imeongeza kitu kipya hatari sana:

Algorithm.

Leo propaganda haisambai kwa redio pekee.

Inasambaa kwa:

TikTok,

Facebook,

Instagram,

X/Twitter,

WhatsApp,

livestreams,

AI propaganda,

deepfakes.


Ndani ya saa chache:

taarifa za uongo huenea,

watu hujazwa hasira,

jamii hugawanyika,

na kila upande huamini mwingine ni adui.


Tatizo ni kuwa watu wengi hawajui kuwa wanasukumwa na algorithm za hasira.

Kadri unavyotazama maudhui ya hasira, ndivyo unavyooneshwa hasira zaidi.

Taratiibu taifa linaingia kwenye echo chamber ya chuki.


---

⚠️ Oktoba 29 Ilikuwa Onyo, Si Mwisho

Tukio la Oktoba 29 lilipaswa kuwa somo kubwa kwa taifa.

Lakini bado wengi hawataki kujifunza.

Badala ya kuuliza: “Tumekosea wapi kama jamii?”

Watu wanatafuta:

nani wa kulaumu,

nani wa kuchukia,

nani wa kuadhibu.


Hilo ndilo kosa ambalo mataifa mengi yalifanya kabla ya kuingia kwenye maafa.


---

🛡️ Tanzania Inahitaji Nini Sasa?

Tanzania inahitaji:

siasa za busara,

mazungumzo,

ustahimilivu wa kitaifa,

elimu ya kidijitali,

viongozi wanaopunguza hasira badala ya kuziongeza,

na wananchi wanaojifunza historia kabla haijajirudia.


Tunapaswa kuelewa kuwa: kutokubaliana kisiasa si sababu ya kuchukiana kitaifa.

Na tofauti za dini hazipaswi kugeuzwa silaha za kisiasa.

Kwa sababu moto wa vurugu ukiutumia vibaya, hauchagui wa kumuunguza.


---

✊ Hitimisho: Taifa Linaweza Kufa Taratibu Bila Kugundua

Mataifa mengi yaliyoporomoka hayakuanguka siku moja.

Yalianguka taratibu:

kupitia propaganda,

kupitia chuki,

kupitia siasa za hofu,

kupitia wananchi kuanza kuona wenzao kama maadui.


Oktoba 29 ilikuwa kama kioo.

Ilituonesha kile ambacho Tanzania inaweza kuwa ikiwa tutaruhusu:

hasira kushinda hekima,

propaganda kushinda ukweli,

na vurugu kushinda mazungumzo.


Swali si kama Tanzania inaweza kuvunjika.

Swali kubwa ni:

Je, Watanzania wana hekima ya kujifunza kabla historia haijatulazimisha kujifunza kwa maumivu?

Umeandika Maneno mazito sana kwa watu wenye kuzitumia vizuri Akili zao !
Waswahili Wanasemaga kuna haja gani ya kugombea fito kama tunajenga Nyumba yetu moja ??!!

Tafakari ! Tujisahihishe !

 

[Mpwimbe]

Hoja yangu si upumbavu wa hoja au ukweli wa hoja ,hoja yangu ni kuzuka Kwa hoja kwenye machafuko ambayo haihusiani, lakini kusema za UMOJA wa Ulaya si kweli ,pesa zinazopitishwa na bunge ni za JMT kisheria na KIKATIBA hakuna pesa za dini zinapitia bungeni ,dini zina akaunti zao zenyewe.

Hoja hizi na nyinginezo nyingi kumbe zimo vifuani mwa watu zinasubiri machafuko zijitokeze,tuzungunzeni Sasa.

Leta ushahidi wa hizo pesa za Bunge zinazoenda kwenye hizo taasisi za dini.

Nitakusiadia kupiga kelele.

Tangu lini serikali ikapanga budget kwenda kwenye NGOs??

 

[TAI DUME]

mi nadhani hakuna haja ya kumchewesha gaidi moja tu alete madhara au maafa ya halali isiyohusika na matakwa yake ya lazima yasiyotekelezeka.

ni muhimu kushuka nae jumla jumla tu kama alivyo, na mambo yaishie pale 🐒

Badala ya kuua huyo gaidi mkauwa raia

 

[Bird Watcher]

Watawala waache kuwachukulia Poa wananchi Kuna Vitu vidogo vidogo vinaleta hasira sana Mfano mtu analeta Drogba Kwa fundi za Wizara au Mtu anaingia kwenye kikao Cha budget na Mkoba wa 15m haya mambo yana kera sana

 

[ngozimbili]

Leta ushahidi wa hizo pesa za Bunge zinazoenda kwenye hizo taasisi za dini.

Nitakusiadia kupiga kelele.

Tangu lini serikali ikapanga budget kwenda kwenye NGOs??

MUHTASARI WA GHARAMA ZA MOU (1992–2026) KWA UFUPI

1. Mishahara ya Watumishi (PE)

Serikali hulipa:

Madaktari

Wauguzi

Walimu

Mafundi wa afya


wanaofanya kazi kwenye hospitali/shule za makanisa.

📌 Makadirio:

TSh Bilioni 60–90 kwa mwaka

Zaidi ya watumishi 6,000–10,000


📌 Tangu 1992:

Takriban TSh Trilioni 1.5–2



---

2. Ruzuku za Moja kwa Moja (Direct Grants)

Hizi ni:

Bed grants

Basket Fund

Dawa kupitia MSD

Fedha za uendeshaji


📌 Makadirio:

TSh Bilioni 30–50 kwa mwaka


📌 Tangu 1992:

Takriban TSh Trilioni 1+



---

3. Misamaha ya Kodi (Tax Exemptions)

Serikali husamehe:

VAT

Ushuru wa forodha

Kodi za vifaa tiba

Ambulance

Vifaa vya ujenzi


📌 Makadirio:

TSh Bilioni 250+ kwa mwaka

Baadhi ya makadirio yanafika Bilioni 300–400+


📌 Tangu 1992:

Takriban TSh Trilioni 3–4



---

📊 JUMLA YA MAKADIRIO

Kila Mwaka

Serikali hutumia/kusamehe takriban:

TSh Bilioni 350–500 kwa mwaka


---

Tangu 1992–2026

Makadirio ya jumla yanafikia:

TSh Trilioni 5–7

ikijumuisha:

mishahara,

ruzuku,

dawa,

na misamaha ya kodi.



---

⚠️ CHANGAMOTO KUU

1. Mwananchi kulipa mara mbili

kupitia kodi zake,

kisha tena hospitalini kupitia user fees.



---

2. Mwanya wa ukaguzi

CAG hukagua: ✅ fedha za serikali

Lakini mara nyingi: ❌ hakagui mapato yote ya ndani ya hospitali.


---

3. Swali la “value for money”

Wananchi wanauliza:

Kama serikali tayari inalipia sehemu kubwa ya gharama, kwanini huduma bado ni ghali?

---

🛡️ MAPENDEKEZO YA MAREKEBISHO

CAG apewe mamlaka ya ukaguzi mpana.

Gharama za matibabu zipangwe kulingana na ruzuku inayotolewa.

Taarifa zote za ruzuku na misamaha ziwekwe wazi kwa umma.

Mfumo uwe wazi ili kuondoa hisia za upendeleo wa kidini.

 

[Mpwimbe]

MUHTASARI WA GHARAMA ZA MOU (1992–2026) KWA UFUPI

1. Mishahara ya Watumishi (PE)

Serikali hulipa:

Madaktari

Wauguzi

Walimu

Mafundi wa afya


wanaofanya kazi kwenye hospitali/shule za makanisa.

Mimi nilijua kwakuwa Serikali ilikuwa haina hospitali, ndio maana ikapeleka watumishi wale kwenye hizo hospitali. Lengo likiwa kuhudumia.watu wote na kutoa huduma za afya kwa.mwongozo wa sera ya afya ya Matibabu bure kwa wajawazito, watoto chini ya miaka 5 na wazee.

Kwasasa serikali imejenga hospitali kila kona na hao watumishi naona wanaondolewa..

Sasa inakuwaje wanaondolewa wakati MoU bado ipo.

Nataka kujua taasisi za afya za dini nyingine kama na huko serikali ilikuwa inapeleka watumishi wake.

📌 Makadirio:

TSh Bilioni 60–90 kwa mwaka

Zaidi ya watumishi 6,000–10,000


📌 Tangu 1992:

Takriban TSh Trilioni 1.5–2



---

2. Ruzuku za Moja kwa Moja (Direct Grants)

Hizi ni:

Bed grants

Basket Fund

Dawa kupitia MSD

Dawa ambazo MSD hutoa bure ni ARV, MARALIA, ambazo hugharamiwa na WAFADHILIna siyo serikali.

MSD wanauzia dawa mtu yoyote.

Fedha za uendeshaji


📌 Makadirio:

TSh Bilioni 30–50 kwa mwaka


📌 Tangu 1992:

Takriban TSh Trilioni 1+



---

Hizi ni pesa za Wazungu. Siyo za serikali.

Basket Funds haijawahi kuwa pesa za serikali.

3. Misamaha ya Kodi (Tax Exemptions)

Serikali husamehe:

VAT

Ushuru wa forodha

Kodi za vifaa tiba

Ambulance

Vifaa vya ujenzi


📌 Makadirio:

TSh Bilioni 250+ kwa mwaka

Baadhi ya makadirio yanafika Bilioni 300–400+


📌 Tangu 1992:

Takriban TSh Trilioni 3–4

Ina maana hivyo vifaaa vya ujenzi vilikuwa vinaagizwa kutoka nje??

Tax exemptions ninayoijua ni ya pesa kutoka Ulaya mabzo zilikuwa zinaletwa kupitia NGO iliyoundwa kati ya LUTHERAN na TEC kwa makubaliano kama yaliyoko hapo juu, ya sera ya afya.

---

📊 JUMLA YA MAKADIRIO

Kila Mwaka

Serikali hutumia/kusamehe takriban:

TSh Bilioni 350–500 kwa mwaka


---

Tangu 1992–2026

Makadirio ya jumla yanafikia:

TSh Trilioni 5–7

ikijumuisha:

mishahara,

ruzuku,

dawa,

na misamaha ya kodi.



---

⚠️ CHANGAMOTO KUU

1. Mwananchi kulipa mara mbili

kupitia kodi zake,

kisha tena hospitalini kupitia user fees.

Kulipa mara mbili kivipi?

Kwani vituo vya serikali hakuna malipo??

---

2. Mwanya wa ukaguzi

CAG hukagua: ✅ fedha za serikali

Lakini mara nyingi: ❌ hakagui mapato yote ya ndani ya hospitali.

CAG huwa anakagua popote ambapo pesa ya serikali imeenda. Siyo kukagua pesa za mfadhili

---

3. Swali la “value for money”

Wananchi wanauliza:






---

🛡️ MAPENDEKEZO YA MAREKEBISHO

CAG apewe mamlaka ya ukaguzi mpana.

Gharama za matibabu zipangwe kulingana na ruzuku inayotolewa.

Taarifa zote za ruzuku na misamaha ziwekwe wazi kwa umma.

Mfumo uwe wazi ili kuondoa hisia za upendeleo wa kidini.

CAG anakagua mapato ya serikali. Siyo ya taasisi binafsi.


Hata mishahara ya watumishi wa serikali walioko kwemye hizo taasisi hayatoki kwenye vituo, hutoka hazina.

 

[To yeye]

Sikuzote haiwezi kuwa mpaka iwe mkuu

 

[ngozimbili]

Mimi nilijua kwakuwa Serikali ilikuwa haina hospitali, ndio maana ikapeleka watumishi wale kwenye hizo hospitali. Lengo likiwa kuhudumia.watu wote na kutoa huduma za afya kwa.mwongozo wa sera ya afya ya Matibabu bure kwa wajawazito, watoto chini ya miaka 5 na wazee.

Kwasasa serikali imejenga hospitali kila kona na hao watumishi naona wanaondolewa..

Sasa inakuwaje wanaondolewa wakati MoU bado ipo.

Nataka kujua taasisi za afya za dini nyingine kama na huko serikali ilikuwa inapeleka watumishi wake.

Dawa ambazo MSD hutoa bure ni ARV, MARALIA, ambazo hugharamiwa na WAFADHILIna siyo serikali.

MSD wanauzia dawa mtu yoyote.

Hizi ni pesa za Wazungu. Siyo za serikali.

Basket Funds haijawahi kuwa pesa za serikali.

Ina maana hivyo vifaaa vya ujenzi vilikuwa vinaagizwa kutoka nje??

Tax exemptions ninayoijua ni ya pesa kutoka Ulaya mabzo zilikuwa zinaletwa kupitia NGO iliyoundwa kati ya LUTHERAN na TEC kwa makubaliano kama yaliyoko hapo juu, ya sera ya afya.

Kulipa mara mbili kivipi?

Kwani vituo vya serikali hakuna malipo??


CAG huwa anakagua popote ambapo pesa ya serikali imeenda. Siyo kukagua pesa za mfadhili

CAG anakagua mapato ya serikali. Siyo ya taasisi binafsi.


Hata mishahara ya watumishi wa serikali walioko kwemye hizo taasisi hayatoki kwenye vituo, hutoka hazina.

Kukagua pesa za UMMA zinazotolewa na serikali kama zimefanya kazi iliyokusudiwa na Kuna ripoti za nyuma mpaka nadhani 2002 kama sikosei baada ya hapo ikawa kimya

 

[ngozimbili]

Mimi nilijua kwakuwa Serikali ilikuwa haina hospitali, ndio maana ikapeleka watumishi wale kwenye hizo hospitali. Lengo likiwa kuhudumia.watu wote na kutoa huduma za afya kwa.mwongozo wa sera ya afya ya Matibabu bure kwa wajawazito, watoto chini ya miaka 5 na wazee.

Kwasasa serikali imejenga hospitali kila kona na hao watumishi naona wanaondolewa..

Sasa inakuwaje wanaondolewa wakati MoU bado ipo.

Nataka kujua taasisi za afya za dini nyingine kama na huko serikali ilikuwa inapeleka watumishi wake.

Dawa ambazo MSD hutoa bure ni ARV, MARALIA, ambazo hugharamiwa na WAFADHILIna siyo serikali.

MSD wanauzia dawa mtu yoyote.

Hizi ni pesa za Wazungu. Siyo za serikali.

Basket Funds haijawahi kuwa pesa za serikali.

Ina maana hivyo vifaaa vya ujenzi vilikuwa vinaagizwa kutoka nje??

Tax exemptions ninayoijua ni ya pesa kutoka Ulaya mabzo zilikuwa zinaletwa kupitia NGO iliyoundwa kati ya LUTHERAN na TEC kwa makubaliano kama yaliyoko hapo juu, ya sera ya afya.

Kulipa mara mbili kivipi?

Kwani vituo vya serikali hakuna malipo??


CAG huwa anakagua popote ambapo pesa ya serikali imeenda. Siyo kukagua pesa za mfadhili

CAG anakagua mapato ya serikali. Siyo ya taasisi binafsi.


Hata mishahara ya watumishi wa serikali walioko kwemye hizo taasisi hayatoki kwenye vituo, hutoka hazina.

Na ndivyo nimeweka takwimu PESA ZA SERIKALI SOMA VIZURI SIJAONGELEA MISAADA YA DINI ,HAZITUHUSU WATANZANIA KAMA TAIFA.

 

[ngozimbili]

Hizi ni pesa za Wazungu. Siyo za serikali.

Basket Funds haijawahi kuwa pesa za serikali.

Basket Fund ni fedha ya umma na inakaguliwa na Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali (CAG) nchini Tanzania.


Hii ni kwa sababu mara tu fedha hizo zinapoingizwa kwenye mfumo wa serikali (kupitia Hazina au akaunti maalum za wizara), zinakuwa sehemu ya mapato ya serikali yaliyokusudiwa kutekeleza miradi ya maendeleo au kutoa huduma kwa wananchi.

 

[ngozimbili]

Hizi ni pesa za Wazungu. Siyo za serikali.

Basket Funds haijawahi kuwa pesa za serikali.

Hadhi ya Kisheria kama Fedha ya Umma
Chini ya Sheria ya Fedha za Umma (Public Finance Act), fedha zozote zinazopokelewa na serikali kama misaada au mikopo kwa ajili ya matumizi ya nchi zinatambulika kama fedha za umma. Kwa kuwa Basket Fund huwekwa kwenye mifumo ya serikali ili kutekeleza vipaumbele vya kitaifa, zinapoteza sifa ya kuwa "fedha za wafadhili" na kuwa fedha za serikali.

 

[ngozimbili]

Hizi ni pesa za Wazungu. Siyo za serikali.

Basket Funds haijawahi kuwa pesa za serikali.

Hoja kwamba kuna Basket Fund maalum ya dini au dhehebu fulani inayopitishwa serikalini haina msingi wa kisheria wala wa kimfumo nchini Tanzania. Kimsingi, kuna utaratibu mkali unaotenganisha fedha za umma na misaada ya kidini.


Hapa kuna uchambuzi wa kina kuhusu hoja hiyo kulingana na Katiba na Sheria:

1. Msingi wa Katiba: Tanzania ni Nchi Isiyo na Dini​

Kwa mujibu wa Ibara ya 3 (1) ya Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, nchi yetu haina dini rasmi. Jambo hili lina maana mbili za kisheria katika usimamizi wa fedha:

• Serikali haitengi bajeti ya kuendesha shughuli za kidini.
• Serikali haiwezi kuwa "wakala" wa kukusanya au kusambaza fedha za maendeleo kwa misingi ya ubaguzi wa kidini au dhehebu fulani.

 

[ngozimbili]

Hizi ni pesa za Wazungu. Siyo za serikali.

Basket Funds haijawahi kuwa pesa za serikali.

Utaratibu wa "Basket Fund" vs. Misaada ya Kidini​

Kuna utofauti mkubwa wa kiufundi na kisheria kati ya mifumo hii miwili:

• Basket Fund (Fedha ya Umma): Hizi ni fedha zinazochangwa na wafadhili (kama World Bank, IMF, au nchi za nje) kwa ajili ya sekta za kijamii (Afya, Elimu, Maji). Fedha hizi huingia kwenye Mfuko Mkuu wa Hazina (Consolidated Fund). Matumizi yake lazima yaidhinishwe na Bunge na yakaguliwe na CAG. Ni haramu kisheria kutumia fedha hizi kwa ajili ya kueneza au kusaidia dhehebu lolote.

 

[ngozimbili]

Hizi ni pesa za Wazungu. Siyo za serikali.

Basket Funds haijawahi kuwa pesa za serikali.

Misaada ya Kidini: Mashirika ya kidini (kama Caritas, Bakwata, CCT, n.k.) hupokea misaada yao moja kwa moja kutoka kwa wafadhili wao kupitia akaunti zao za taasisi. Serikali haihusiki na upokeaji wa fedha hizo, bali inasimamia tu sheria za nchi (kama kodi, usajili, na vibali vya kazi).

 

[ngozimbili]

Hizi ni pesa za Wazungu. Siyo za serikali.

Basket Funds haijawahi kuwa pesa za serikali.

Sheria ya Fedha za Umma (Public Finance Act)
Sheria hii haimruhusu Katibu Mkuu wa Hazina (Paymaster General) kupitisha fedha ambazo malengo yake ni ya kidini kupitia mifumo ya kiserikali. Kila senti inayopita serikalini lazima iwe na "Public Purpose" (Lengo la Umma) ambalo halibagui raia kwa dini yake.
Ikitokea serikali inasaidia taasisi ya kidini (kama hospitali au shule ya misheni/kiislamu), inafanya hivyo kupitia mfumo wa Service Level Agreement (SLA) ambapo inapeleka ruzuku ya kusaidia huduma za kijamii kwa wote, si kwa ajili ya dini ya taasisi hiyo.

 

[ngozimbili]

Hizi ni pesa za Wazungu. Siyo za serikali.

Basket Funds haijawahi kuwa pesa za serikali.

Ni nini kinasamehewa? (Vitu na Kodi)
Misamaha hii haihusu kila kitu; inalenga maeneo mahususi ambayo yanagusa huduma kwa jamii:
Vifaa vya Hospitali na Madawa: Taasisi za dini zinazoendesha hospitali (kama vile hospitali za misheni au vituo vya afya vya taasisi za Kiislamu) husamehewa kodi ya uingizaji (Import Duty) na VAT kwa vifaa vya tiba.
Vifaa vya Elimu: Vitabu, vifaa vya maabara, na samani za shule zinazoingizwa nchini kwa ajili ya mashule ya taasisi hizi.
Miradi ya Maji na Miundombinu: Mashine za kuchimba visima au mabomba kwa ajili ya kutoa maji bure au kwa gharama nafuu kwa jamii.
Vitu vya Kidini (Religious Regalia): Mavazi ya ibada, vitabu vitukufu (Biblia/Qur'an), na vyombo mahususi vya ibada ambavyo havina matumizi ya kibiashara.
Kodi ya Mapato (Income Tax): Taasisi hizi hazilipi kodi ya mapato kwenye sadaka, zaka, na michango ya hiari kwa sababu fedha hizo hazitengenezi faida ya kibiashara.

 

[ngozimbili]

Kulipa mara mbili kivipi?

Kupitia Kodi,misamaha,RUZUKU na mishahara na kulipia moja Kwa moja