Gerald .M Magembe
JF-Expert Member
- Jul 17, 2013
- 2,495
- 1,803
Sisi ndio wenye taabu, wenzetu CCM wanawaelekezaji maalumu chumba cha kupiga kura, na kanda hiyo kwa kawaida wanakuwa wengi.
Kwa mwananchi wa kawaida kijijini ni haki yake na siyo kosa kuwasiliana kwa lugha yake ya raha. Inatakiwa iwe hivyo. Tatizo ni mtu ktk nafasi ya kitaifa au hawa waibaji wanaowaimbia wananchi wa nchi kumuombea kura mgombea. Tukumbuke, karatasi ya kupigia kura itakuwa kwa kiswahili, kwani hawataielewa?
Kuhusu matumizi ya Kisukuma kwa kanda ya magharibi:
Tatizo kubwa lipo kwenye eneo husika, unaweza kutoka Shelui Singida zaidi ya kilomita 450 kwenda Bunda, na zaidi ya kilomita 750 na kutoka Simiyu mpaka Mpanda unaongea kisukuma tuu na ukafanya karibu shuguli zote za kijamii.
Kama hautaki kuwa na masiliano na jamii zingine chache zinazo kuzunguruka ambazo huongea lugha nyingine na sio Kisukuma, lugha ya kiswahili hautoijua.
Kinacho endelea sasa hivi ni lugha nyingine ndogo ndogo zimemezwa na zinaendelea kupotea.
Sasa hivi Kisukuma ni lugha inayotumika na idadi kubwa ya wakazi wa kanda ya magharibi na wengine sio Wasukuma kabisa ili waweze kuwa na mawasiliano na wazungumzaji.
Na kuna maeneo inatumika kama lugha ya kwanza na sio kiswahili kwa baadi ya wakazi wa Magharibi mwa Tanzania. Na wageni kutoka maeneo mbali mbali hasa wafanya biashara bila Kisukuma katika hayo maeneo biashara yake haito kwenda vizuri, sababu atashindwa kuwasiliana na wateja.
Na mbaya zaidi wenzetu hawataki kujifundisha lugha nyingine mbali na Kisukuma.
Ukabila Ni ukabila tu awe mchagga, mpare msukuma, so kuutetea vile eti kabila flani limewazidi kielimu, au uchapakazi sio kigezo hicho, trend ikiwa hivi si hao wa vikabila vidogo wanabaki kuwa watumwa nchini mwao?Ila bora wasukuma kuliko hao watu wa kwenu huko! Wana uroho wa madaraka na ubinafsi uliokithiri kuanzia ngazi ya kijamii achilia mbali huko siasani!
Wabakie taasisi binafsi tu, maana TRA waliigeuza kama ofisi ya Mtemi Maleare
Siku mkipewa nchi vyasaka tumeisha. Kama mnavyotuitaga [emoji1787][emoji1787][emoji1787]
Huu utetezi sio mbaya, lakini hauridhishi na mjinga tu ndio anaweza kukubaliana nao. Huu ujinga wa kutetea makosa ya wazi kabisa ya rais unazidi kushika kasi kwa sasa. Kama huko kanda ya ziwa watu wengi hawafahamu kiswahili kwa kiwango hicho, kiasi kuwa lugha yao inahalalishwa kutumika nje ya sheria za uchaguzi, mbona fomu za serikali za kutolea huduma hazitolewi za kisukuma? Kama rais anavunja sheria za uchaguzi wazi wazi kwa kisingizio cha eneo aliloko, tunaposema huyo mtu anapandikiza ukabila nchi hii huwa mnatokwa na mishipa ya shingo kwanini.
Nimewahi kusema, na ninarudia tena, Magufuli watu wanamfumbia macho kwa haya anayoyafanya, lakini haya mambo yataleta shida ambayo itakuwa ngumu kutatulika. Nchi hii ina miaka almost 60, lugha ya taifa ni kiswahili miaka yote, iweje leo Magufuli kuingia madarakani ndio iwe lugha ya kiswahili huko kwao haieleweki?
Katika kampeni zinazoendelea, tumeona sasa hata nyinbo za kisukuma zinatumika kueneza sera za chama. Kwa nini wa-TZ wanaanza kuona lugha za kienyeji ni muhimu kuliko ujumbe wa kitaifa? Je ni kufurahisha nafsi ya mkuu wa nchi bila kujali umma unaotawaliwa? Si mara ya kwanza. Kuna wakati tulilalamikia u-dini. Wakati wa rais Mwinyi, ilisadikiwa baadhi ya wanasiasa waliswali msikiti kwa kuhama kumfuata mkuu wa nchi ili awaone.
Mambo yakapamba moto, mabucha ya nguruwe yakabomolewa na kufikia awamu ya 4, makanisa yakachomwa moto na mapadri kushambuliwa. Baadhi walichoka na kupigia kelele u-dini. Kuna wale wanaoona kanda yao inatengwa na kusahau ndo walikowahi kutoka mawaziri wakuu 3 ktk historia ya nchi hii, lakini hilo wanaona ni haki yao.
Watawala wanaweza kuwa ni wema sana, tatizo ni watawaliwa kuhangaikia urafiki na watawala kwa kuangalia nini wanachokipenda. Tuachane na hotuba za kikabila. Tuache kutumia lugha za kienyeji majukwaani. Tuache kuwatanguliza viongozi wa dini majukwaani kwa kisingizio cha kumuomba Mungu ktk siasa. Tuache kujitetea na kusema kanda yetu, kanda yetu! Haya hayatusaidii. Kilio kinakuja.
[emoji1787][emoji1787][emoji1787][emoji1787]TUME YA UCHAGUZI Ipo kimya Utadhani Haisikii Ila Tanzania
Nyerere:"Hatumchagui mtu kuwa Rais kwa kabila lake wala dini yake"!
Magufuli:"Nichagueni mimi msukuma mwenzenu,mtoto wa nyumbani"
Kuweni serious na mtakeni radhi Nyerere
John amejikita kanda ya ziwa....kwao. Ili aongee kilugha.
Kasimu Majaliwa amejikita Kusini....kwao.
Samia Suluhu (mswahili wa pwani)...amejikita pwani.
Huku ni kuendekeza ukabila na ukanda.
"Tuna rais wa ajabu haijawahi kutokea"..TAML
Siasa za ukabila na udini Ni hatari, maskini Tanzania yangu kwahyo akitoka magufuli akiingia mwingine aendeleze ukabila,maana Sasa hivi idara zote wamejazwa kabila moja tu, I wish Nyerere angefufuka, tu some Hali iliyo, Rwanda waliuana kisa ukabila, sipendi watu wanaotumia ukabila ili kupata favors very shame
Sasa kila mtu akichaguliwa na Kanda yake nchi si itamegeuka vipande kila mtu ajitenge na watu wake, tutafika kweli, siasa za kikabila Ni za majitaka
Ukiwa kwa wachagga ongea kichaga, ukiwa kwa wahaya no mwiiko .
Sasa yuko usukumani , mwacheni aongee kisukuma
Thanks again
Ukabilaaaaa......!!
Ila bora wasukuma kuliko hao watu wa kwenu huko! Wana uroho wa madaraka na ubinafsi uliokithiri kuanzia ngazi ya kijamii achilia mbali huko siasani!
Wabakie taasisi binafsi tu, maana TRA waliigeuza kama ofisi ya Mtemi Maleare
Siku mkipewa nchi vyasaka tumeisha. Kama mnavyotuitaga 🤣🤣🤣
Katika kampeni zinazoendelea, tumeona sasa hata nyinbo za kisukuma zinatumika kueneza sera za chama. Kwa nini wa-TZ wanaanza kuona lugha za kienyeji ni muhimu kuliko ujumbe wa kitaifa? Je ni kufurahisha nafsi ya mkuu wa nchi bila kujali umma unaotawaliwa? Si mara ya kwanza. Kuna wakati tulilalamikia u-dini. Wakati wa rais Mwinyi, ilisadikiwa baadhi ya wanasiasa waliswali msikiti kwa kuhama kumfuata mkuu wa nchi ili awaone.
Mambo yakapamba moto, mabucha ya nguruwe yakabomolewa na kufikia awamu ya 4, makanisa yakachomwa moto na mapadri kushambuliwa. Baadhi walichoka na kupigia kelele u-dini. Kuna wale wanaoona kanda yao inatengwa na kusahau ndo walikowahi kutoka mawaziri wakuu 3 ktk historia ya nchi hii, lakini hilo wanaona ni haki yao.
Watawala wanaweza kuwa ni wema sana, tatizo ni watawaliwa kuhangaikia urafiki na watawala kwa kuangalia nini wanachokipenda. Tuachane na hotuba za kikabila. Tuache kutumia lugha za kienyeji majukwaani. Tuache kuwatanguliza viongozi wa dini majukwaani kwa kisingizio cha kumuomba Mungu ktk siasa. Tuache kujitetea na kusema kanda yetu, kanda yetu! Haya hayatusaidii. Kilio kinakuja.
SHERIA GANI YA NCHI IMEVUNJWA KWA MTU KUIMBA AU KUSEMA KISUKUMA ??Katika kampeni zinazoendelea, tumeona sasa hata nyinbo za kisukuma zinatumika kueneza sera za chama. Kwa nini wa-TZ wanaanza kuona lugha za kienyeji ni muhimu kuliko ujumbe wa kitaifa? Je ni kufurahisha nafsi ya mkuu wa nchi bila kujali umma unaotawaliwa? Si mara ya kwanza. Kuna wakati tulilalamikia u-dini. Wakati wa rais Mwinyi, ilisadikiwa baadhi ya wanasiasa waliswali msikiti kwa kuhama kumfuata mkuu wa nchi ili awaone.
Mambo yakapamba moto, mabucha ya nguruwe yakabomolewa na kufikia awamu ya 4, makanisa yakachomwa moto na mapadri kushambuliwa. Baadhi walichoka na kupigia kelele u-dini. Kuna wale wanaoona kanda yao inatengwa na kusahau ndo walikowahi kutoka mawaziri wakuu 3 ktk historia ya nchi hii, lakini hilo wanaona ni haki yao.
Watawala wanaweza kuwa ni wema sana, tatizo ni watawaliwa kuhangaikia urafiki na watawala kwa kuangalia nini wanachokipenda. Tuachane na hotuba za kikabila. Tuache kutumia lugha za kienyeji majukwaani. Tuache kuwatanguliza viongozi wa dini majukwaani kwa kisingizio cha kumuomba Mungu ktk siasa. Tuache kujitetea na kusema kanda yetu, kanda yetu! Haya hayatusaidii. Kilio kinakuja.
Nilikuwa naenda kuandika swali kama hili,akhsante kwa kuniwakilisha.Mkuu point yako hasa ni ipi?
Inawezekana tatizo la ukabila, Udini na ukanda ww ndio umeliona sasa, au ulishaliona lakini ukaogopa kulisema. Sisi tulioko huru tuliliona mapema na kulisema, nyuzi za mambo hayo ziko zaidi ya moja. Kama umeamua kuwa mkweli basi tatizo hilo la ukanda sio kwamba ni tatizo lijalo, bali ni tatizo lilipo. Kwa sasa anachofanya rais analiweka wazi baada ya kulifanya muda huu wa miaka mitano na kukaliwa kimya, huku vyombo vya habari rasmi vikiogopa kulisema, na yeye anaona watu wanamuogopa, hivyo analifanya bila woga.
Kwa sasa ni juu yetu kuangalia linamalizwaje kama kuna nia njema. Lakini kwa jinsi katiba yetu ilivyo, sioni matatizo hayo yakiisha akiwa bado madarakani. Wasiwasi kwangu ni wakati anatoka madarakani, kama atakubali kutoka, haya matatizo yatakuwa makubwa kwa kiwango gani, na rais atayeingia atayatatua vipi.
Tumetoa Wanne sio watatu umesahu, Tena mmoja amerudia awamu mbiliKatika kampeni zinazoendelea, tumeona sasa hata nyinbo za kisukuma zinatumika kueneza sera za chama. Kwa nini wa-TZ wanaanza kuona lugha za kienyeji ni muhimu kuliko ujumbe wa kitaifa? Je ni kufurahisha nafsi ya mkuu wa nchi bila kujali umma unaotawaliwa? Si mara ya kwanza. Kuna wakati tulilalamikia u-dini. Wakati wa rais Mwinyi, ilisadikiwa baadhi ya wanasiasa waliswali msikiti kwa kuhama kumfuata mkuu wa nchi ili awaone.
Mambo yakapamba moto, mabucha ya nguruwe yakabomolewa na kufikia awamu ya 4, makanisa yakachomwa moto na mapadri kushambuliwa. Baadhi walichoka na kupigia kelele u-dini. Kuna wale wanaoona kanda yao inatengwa na kusahau ndo walikowahi kutoka mawaziri wakuu 3 ktk historia ya nchi hii, lakini hilo wanaona ni haki yao.
Watawala wanaweza kuwa ni wema sana, tatizo ni watawaliwa kuhangaikia urafiki na watawala kwa kuangalia nini wanachokipenda. Tuachane na hotuba za kikabila. Tuache kutumia lugha za kienyeji majukwaani. Tuache kuwatanguliza viongozi wa dini majukwaani kwa kisingizio cha kumuomba Mungu ktk siasa. Tuache kujitetea na kusema kanda yetu, kanda yetu! Haya hayatusaidii. Kilio kinakuja.
Huyu Jamaa tusipomkemea atatuachia taifa vipande vipande. Juzi pale Busega inajigamba eti Mkuu wa Majeshi ni msukuma mwenzangu nimemtoa hapa Busega. Yaani viongozi wote wakuu wa vyombo vikubwa vikubwa vya maamuzi ni ama wasukuma au wa kanda yake. Jaji Mkuu, IGP, DPP, wote ni wa kanda ya Ziwa. Hili halina afya kwa nchi yetu. Sikuelewa kumbe hata Mnyeti aliyejuwa mkuu wa Mkoa wa Manyara ni wa kwao! Makonda ni wa Kwao, Gwajima, ni wa kwao, Patrobasi Katambi huko huko. Hii ni hatari kubwa sana!Siasa za ukabila na udini Ni hatari, maskini Tanzania yangu kwahyo akitoka magufuli akiingia mwingine aendeleze ukabila,maana Sasa hivi idara zote wamejazwa kabila moja tu, I wish Nyerere angefufuka, tu some Hali iliyo, Rwanda waliuana kisa ukabila, sipendi watu wanaotumia ukabila ili kupata favors very shame
Nakuunga mkono asilimia zoteKatika kampeni zinazoendelea, tumeona sasa hata nyinbo za kisukuma zinatumika kueneza sera za chama. Kwa nini wa-TZ wanaanza kuona lugha za kienyeji ni muhimu kuliko ujumbe wa kitaifa? Je ni kufurahisha nafsi ya mkuu wa nchi bila kujali umma unaotawaliwa? Si mara ya kwanza. Kuna wakati tulilalamikia u-dini. Wakati wa rais Mwinyi, ilisadikiwa baadhi ya wanasiasa waliswali msikiti kwa kuhama kumfuata mkuu wa nchi ili awaone.
Mambo yakapamba moto, mabucha ya nguruwe yakabomolewa na kufikia awamu ya 4, makanisa yakachomwa moto na mapadri kushambuliwa. Baadhi walichoka na kupigia kelele u-dini. Kuna wale wanaoona kanda yao inatengwa na kusahau ndo walikowahi kutoka mawaziri wakuu 3 ktk historia ya nchi hii, lakini hilo wanaona ni haki yao.
Watawala wanaweza kuwa ni wema sana, tatizo ni watawaliwa kuhangaikia urafiki na watawala kwa kuangalia nini wanachokipenda. Tuachane na hotuba za kikabila. Tuache kutumia lugha za kienyeji majukwaani. Tuache kuwatanguliza viongozi wa dini majukwaani kwa kisingizio cha kumuomba Mungu ktk siasa. Tuache kujitetea na kusema kanda yetu, kanda yetu! Haya hayatusaidii. Kilio kinakuja.
Huwa napata tabu kubadilishana ufahamu na wewe, ni mgumu kuelewa.
Hakuna anaeunga mkono hali hii, lakini kiuhalisia ndio hali utakayo ikuta huko, sasa hauwezi ukaiondoa kwa kusema neno tuu "haikubaliki".
Lazima pawe na mbinu kitaifa kama sio kuondoa lugha ikishindikana basi iwe kufubaza. Lakini hawa jamaa wametapakaa mikoa ifuatayo na baadhi ya mikoa wanaimeza: Mara ( hasa wilaya ya Bunda na Serengeti, Hata Mbunge wetu Ester Bulaya ni Msukuma wa Bunda), Simiyu, Shinyanga, Tabora, Katavi, Geita, Songwe, Rukwa na magharibi yote ya Singida.
Na wana zaana sana, na wana uwezo mkubwa wa kujilisha bila kutegemea kusaidiwa sio watu tegemezi.
Mh. Magufuli inawaambia kila akiwa huko "mzaane sana na msiwe na uzazi wa majira" Msukuma mmoja kuwa na watoto 20 ni kawaida sanaaaa.
Mimi nina kufahamisha ni hali ilivyo kwa pamoja tutoe ushauri.
Acha ubaguzi wa kikabila na kikanda wewe....! Hii nchi mtu yeyote na kabila lolote anaweza kuwa Rais..!!Ila bora wasukuma kuliko hao watu wa kwenu huko! Wana uroho wa madaraka na ubinafsi uliokithiri kuanzia ngazi ya kijamii achilia mbali huko siasani!
Wabakie taasisi binafsi tu, maana TRA waliigeuza kama ofisi ya Mtemi Maleare
Siku mkipewa nchi vyasaka tumeisha. Kama mnavyotuitaga 🤣🤣🤣
Huku kwetu kaskazini karibu yote Kilimanjaro, Arusha na Manyara kilimo cha trekta wamekwisha kukihodhi japo mashamba sio mali yao. Huku wapo kila mahala mashambani hasa muda wa kilimo. Ila ni watu wanaoweza kukaa na jamii yeyote bila usumbufu na ni wafuata sheria.
Ukanda na ukabila ulianza tangu day one ya awamu hii kuingia madarakani. wote ni mashahidi tena kwa maneno na vitendo.
Mkuu hiyo kwamba unapata shida kubadilishana ufahamu na mimi hilo mbona halina mjadala. Na kwa bahati mbaya hata mimi sikubaliani na hoja zako wala kuzielewa, ila hilo sio kosa lako bali ni la kwangu.
Sasa twende pamoja kwenye huu utetezi wako dhaifu, kuwa watu wa huko wako hivyo, hivyo rais naye anapaswa kuvunja sheria ili aendane na watu wa huko. Huko kanda ya ziwa kuna mila za ukeketaji, mbona rais hapeleki vifaa vya kisasa vya kukeketea ili aendane na watu wa huko? Ni kweli watu wa huko wako hivyo, je sheria zina macho kwa udhaifu wa watu wa kabila la rais? kama rais anavunja sheria za uchaguzi waziwazi kwa udhaifu wa watu wa huko kwao, tukisema ana upendeleo na kwao kwanini mnakataa? Kama huu utetezi wako una mashiko, kwanini shule za msingi na sekondari respectively zifundishwe kwa kisukuma, ili haya anayofanya rais yapate uhalali? Ni hivi, acheni kuzunguka mbuyu, rais anavunja sheria, na anakaliwa kimya kwa sababu ya madaraka yake. Sasa hapo utapima ni wapi tunapishania kiufahamu.
John amejikita kanda ya ziwa....kwao. Ili aongee kilugha.
Kasimu Majaliwa amejikita Kusini....kwao.
Samia Suluhu (mswahili wa pwani)...amejikita pwani.
Huku ni kuendekeza ukabila na ukanda.
"Tuna rais wa ajabu haijawahi kutokea"..TAML