3. MABADILIKO YA KIHUNI YA SHERIA YA USALAMA WA TAIFA MWAKA 2023
Raisi Samia na Saidi Massoro (DGIS) walipitisha mabadiliko makubwa ya sheria ya TISS. Sheria haikujadiliwa na ilipitishwa saa kumi na moja jioni mwaka 2023 kihuni-huni tu. Wengi hatufahamu madhara ya yale mabadiliko na nini kilipekea kuwa hivyo.
Kama nilivyosema hapo awali, kwamba taasisi za kiusalama zina COMPARTMENTALIZATIO na CIVILIAN OVERSIGHT. Hapa kwetu mabadiliko makubwa yalifanyika mwaka 1996 na wengi walidhani na kuboresha taasisi, lakini ukweli wengi tunaufahamu chanzo kilikuwa nini.
TISS ACT 1996, inatoa CIVILIAN OVERSIGHT kwamba, TAASISI itakuwa chini ya WAZIRI WA NCHI MWENYE DHAMANA YA OFISI YA RAISI. Lengo hili ni zuri kabisa kwamba hata kama TAASISI ni chombo cha kiusalama ni lazima wawakilishi wa wananchi wasimamie (Supervisory Role) ili kuweza kujenga daraja baina ya UTAWALA WA KIRAIA na WATENDAJI WA KIUSALAMA.
Uratibu wa mikakati yote ni lazima ufanywe na WAZIRI, KATIBU MKUU KIONGOZI na MKURUGENZI wanafanya kazi kwa pamoja katika kusimamia TAASISI, hasahasa kwenye mambo ya utekelezaji wa majukumu na utekelezwaji wa sera. Hawa WATATU ndiyo WASHAURI WAKUBWA WA RAISI, mbali na BARAZA LA USALAMA.
Ila sheria ya TISS 2023, inawaondoa WAZIRI na KATIBU MKUU KIONGOZI (KMK) na kumuacha DGIS na PRESIDENT tu kama waratibu wakuu wa utendaji wa majukumu wa TAASISI, pamoja na utekelezwaji wa sera. HILI NI JAMBO LA HATARI MNO. Ila wengi wetu pia tunafahamu kwamba pamoja na sababu nyingine luluki, tunamuondoa KMK ambaye ndiye MWAJIRI MKUU WA SERIKALI kwenye UTUMISHI WA UMMA kwasababu ya yale yaliyotokea 2021.
Kiukweli, jambo ambalo WATANGANYIKA wengi huenda walikuwa hawalifahamu KISHERIA ni kwamba KATIBU MKUU KIONGOZI ana nguvu kuliko MAKAMU WA RAISI na WAZIRI MKUU (De Facto). Ni nafasi ambayo miaka mingi ilikuwa haionekani sana, lakini baada ya Mzee JPM kufariki, ndiyo watu wakafahamu kwamba, oooh kumbe KMK ndiye De Facto President.
Baada ya msiba wa Mzee JPM, kama tungekuwa na KMK mwenye hulka ya watu kama Benard Membe, sidhani kama leo hii Raisi Samia angekuwa hata ni Raisi. AU nchi ingekuwa imeingia kwenye machafuko tayari. Dr. Bashiru Kakurwa mbali na udhaifu wake mwingi alienda taratibu. Ninapishana na Bashiru kwenye mengi, lakini katika hili nachelea kusema angekuwa mtu mwingine nina uhakika tungekuwa tunazungumza mengine. NDIYO MAANA MZEE KIJAZI alitangulia mbele ya haki mapema kabisa.
KATIBU MKUU KIONGOZI, hapo zamani alikuwa na kazi za kusimamia utakerezaji wa shughuli za TAASISI kwasababu yeye ndiye MWAJIRI MKUU UTUMISHI WA UMMA. TAASISI iko chini ya OFISI YA RAISI hivyo wao ni WATUMISHI WA UMMA. KMK alihusika na masuala yao mazima ya mishahara na fedha za oparesheni, akishirikiana na WAZIRI na MKURUGENZI. Kiuhalisia hata leo WAZIRI MKUU amfukuze kazi mtumishi wa umma, KMK akimrudisha WAZIRI MKUU hawezi kufanya lolote lile.
Kubwa zaidi, KMK ndiyo CHIEF COORDINATOR-STATE HOUSE, maana yeye ndiyo KATIBU WA BARAZA LA MAWAZIRI , lakini pia ndiyo CHAIRPERSON OF INTER-MINISTERIAL TECHNICAL COMMITEE, chombo kinachotumika kuandaa miswada yote muhimu kabla ya kwenda BARAZA LA MAWAZIRI na BUNGENI. Nafasi hii inamsaidia kufahamu wapi panahitaji usimamizi wa haraka (Security Intervention) ya TAASISI. Hili litasaidia kuhakikisha kwamba TAASISI ZA KIUSALAMA zinafanya kazi kutokana na uhitaji tu na malengo ya kitaifa.
Kumuondolea nguvu KMK kisa kuogopa kutokea kwa Dr. Bashiru Mwingine endepo Raisi atakuwa hayupo ni jambo la hatari na linaturudisha kulekule kwa kabla ya 1996 ambapo TAASISI ilikuwa ni IDARA ndani ya OFISI YA RAISI. Ambapo watu waliilalamikia mno kwa kuendeshwa kihuni kwasababu ilikuwa inawajibika kwa Raisi tu, na haina uangalizi wowote ule. Sasa baada ya taharuki za General Imran Kombe na CCM ikabidi ipitishwe Sheria 1996 kuwadhibiti.
Hii sheria ya TISS 2023, inaturudisha nyuma tena. DGIS na PRESIDENT ndiyo waamuzi wa kila kitu. Hivi kiukweli unaamini TAASISI ambayo imeshakuwa kubwa vile, isipokuwa chini ya usiamimizi wa walau watu wawili mtapata matatizo. DGIS na watu wake wa TISS wanaweza wakawa na taarifa nyingi za kiserikali lakini siyo katika ngazi ya kuweledi. KMK yupo kwenye BARAZA, BUNGE, na UTUMISHI WA UMMA hivyo yeye ni lazima atakuwa na nafasi nzuri ya usimamizi kuliko RAISI, WAZIRI na MKURUGENZI.
Nikupe mfano: Taifa la Uchina lina taasisi ya UJASUSI iitwayo GUOANBU (MINISTRY OF STATE SECURITY). Hii taasisi tofauti na kwetu siyo shirika au idara, bali ni WIZARA kama nyingine na ina WAZIRI WAKE. Mbali na huu ukubwa, hadi Central Inelligency Agency (CIA) na Secret Intelligence Service (SIS/MI6) wanasema ni moja kati ya taasisi TOO PROFESSIONAL hapa duniani.
Usimamizi wa GUOANBU haufanywi na WAZIRI tu, ambaye pia ndiyo MKURUGENZI, bali taasisi ina WAKURUGENZI WAWILI. Mkurugenzi wa kwanza ndiyo TECHNICAL DIRECTOR, anayesimamia shughuli za siku kwa siku za WIZARA. Mkurugenzi wa pili ni POLITICAL COMMISSAR anayehakikisha kwamba GUOANBU inafuata sera na malengo ya CHAMA CHA KIKOMUNISTI CHA UCHINA.
Mbali na hawa wawili, GUOANBU iko chini ya BARAZA LA MAWAZI kwasabubu nayo ni WIZARA. Huu URASIMU unaweza kuonakana hauna maana, lakini unasaidia taasisi za kiusalama za UCHINA kutumika kihuni na kikundi fulani kwa malengo yao binafsi kinyume na nchi.
SWALI LA KUJIULIZA: Ni kwanini WANAMTANDAO waling'aka sana baada Mzee Mkapa kumteua Marehemu Mzee Hassy Kitine kuwa WAZIRI OFISI YA RAISI anayesimamia IDARA YA USALAMA ??? Kweli alitumia fedha vibaya, lakini kwanini kina Benard Membe walilishadadia sana lile suala ??? Jibu, ni rahisi tu. Angeendelea kuwepo hadi 2005, ingekuwa ni nguvu kwa MTANDAO kuchezea TAASISI wanavyojitakia.
KWAHIYO SASA: Tuna TASK-FORCE inayofanya kazi nje ya usimamizi wa kawaida, ambapo hata baada ya haya mambo, hakuna ushahidi wowote wa utekwaji, uuaji na matumizi mabaya ya madaraka. Ila kubwa zaidi DGIS na RAISI ndiyo wanaamua kila jambo kuhusu UJASUSI bila kuwajibika kwa mtu yoyote yule. Kiufupi, TAASISI inaongozwa na DGIS peke yake tu ambaye anaweza kujiamulia lolote lile kwenye bajeti na mwelekeo wa TAASISI na asiambiwe lolote lile.
Mkipata mtu mbaya hapa, ambaye anatumika na MTANDAO au watu wasiolitakia mema taifa letu, TAIFA NDIYO KWAHERI hivyo. Sasa jiulize tu, kama Raisi hawezi kuamrisha TPDF au POLISI TANZANIA bila ruhusu ya BUNGE, kwanini aachiwe atumie TISS ambalo kiuhalisia ni jeshi, bila idhini ya BUNGE pia ???? TAFAKARI SANA...
ZINGATIA HILI: TISS ACT, 2023 imewapa maafisa kinga (IMMUNITY FROM PROSECUTION) hivyo hata wakituumiza WATANGANYIKA hawafanywi lolote lile. Ila jambo baya zaidi ni uwezo wa kutembea na silaha (Fire Arms) moja kwa moja, jambo ambalo nalo ntalizungumzia siku ingine panapo majaaliwa.