Rorscharch
JF-Expert Member
- Jul 22, 2013
- 1,435
- 3,120
Je, umewahi kutamani uishi milele? Usiwe na haraka kujibu, kwa sababu huenda baada ya kusikia hadithi hii, utabadili mawazo.
"The Last Answer" ni hadithi fupi iliyoandikwa na Isaac Asimov, mmoja wa waandishi mashuhuri wa science fiction. Ingawa hadithi hii si maarufu kama The Last Question, inatoa mtazamo wa kipekee juu ya maisha baada ya kifo na matatizo yanayoweza kuambatana nayo.
Katika makala hii, nitakuelezea hadithi kwa kifupi, kisha tutaichambua kwa kina—ikikufanya ufikiri kwa njia ambayo hujawahi kufikiri kabla.
Mwanasayansi Mahiri Anayekutana na Kifo
Mhusika mkuu wa hadithi hii anaitwa Murray Templeton, mwanasayansi mwenye akili kubwa, anayezingatiwa kuwa mmoja wa watu bora zaidi katika taaluma yake. Huenda hata alikuwa karibu kushinda Nobel Prize.
Lakini siku moja akiwa maabara, ghafla anahisi maumivu makali kifuani. Moyo wake unasimama. Anajaribu kujiokoa, lakini kabla hajafanya chochote, anajikuta amelala chini. Taratibu, maumivu yanapotea… na badala yake, anahisi amani isiyo ya kawaida.
Anapofungua macho, anaona wenzake wote wakimzunguka. Wanazungumza juu yake kwa huzuni. Anajaribu kuwasiliana nao, lakini hakuna anayemsikia. Ndipo anagundua kitu cha kushangaza—anaangalia mwili wake mwenyewe! Ameshakufa, lakini bado yupo.
Mwanasayansi Msomi Anashangazwa na Maisha Baada ya Kifo
Murray alikuwa mwanasayansi na msomi wa mambo ya dunia—hakuwahi kuamini katika dini wala maisha baada ya kifo. Kwa muda wote wa maisha yake, alidhani kuwa mtu akifa, inakuwa mwisho wake.
Anasubiri malaika au pepo wachukue roho yake, lakini badala yake, mazingira yanabadilika. Dunia inapotea, na anajikuta katika giza totoro, isipokuwa kwa mwanga mdogo wa umbo la kibinadamu mbele yake.
Anadhani huenda hii ni safari kuelekea mbinguni, lakini anashangaa: Je, kweli kuna Mungu?
Mungu Anayehojiwa
Sauti isiyo ya kawaida inaanza kuzungumza naye. Murray anauliza, "Hapa ni mbinguni?"
Sauti inamjibu, "Sio mahali popote."
Anajaribu kuuliza kama sauti hii ni ya Mungu, lakini inapiga kicheko na kusema, "Siwezi kujibu kwa njia ambayo akili yako itaelewa."
Sauti hiyo inajitambulisha kwa namna ya ajabu: "Mimi ni Mimi."
Hili linamchanganya Murray. Kumbuka, katika Bible, Musa alipomuuliza Mungu jina lake, alijibiwa: "I AM WHO I AM." Je, hii ni njia ya kusema kwamba Mungu kweli yupo, au ni kiumbe kingine kisichofahamika?
Sababu ya Murray Kuishi Baada ya Kifo
Murray anashangaa: Kwa nini bado yupo, wakati watu wengine wote hufa na kupotea?
Sauti inamwambia kuwa si kila mtu hupewa nafasi ya kuishi baada ya kifo. Wengi wao hupotea moja kwa moja kwenye utupu (void). Lakini wale wachache wanaochaguliwa, huchaguliwa kwa sababu ya akili zao (intelligence), si kwa sababu ya wema wao.
Murray hana mwili tena—yeye ni akili safi (pure mind), mtandao wa mawazo tu, unaofanana kabisa na alivyoishi akiwa duniani. Ni kama nakala halisi ya ubongo wake (exact copy of his brain), lakini bila mwili wa nyama na damu.
Kusudi la Maisha ya Milele
Lakini kwa nini amepewa nafasi hii? Kwa sababu ya kufikiri!
Sauti inamweleza kuwa imekuwa ikitafuta maarifa mapya (new knowledge) tangu milele. Ingawa inajua kila kitu kinachojulikana, haijui kama kuna kitu zaidi cha kujua.
Ni kama fumbo la hesabu: Hata ukijua namba zote za even, bado hujui zile za odd.
Kwa hiyo, Murray yupo hapa kusaidia kutafuta maarifa mapya. Lakini kuna tatizo moja kubwa: Atalazimika kufanya hivi milele.
Ugunduzi wa Kweli: Je, Huu ni Mbinguni au Kuzimu?
Kwa mara ya kwanza, Murray anatambua anaweza kuwa katika jehanamu (hell).
Aliwahi kufurahia kutafuta maarifa alipokuwa hai, lakini alikuwa na sababu: Aliweza kushinda tuzo, kupata sifa, na kufurahia matunda ya ugunduzi wake. Lakini sasa, hakuna motisha—ataendelea kufanya kazi hii milele, hata asipende.
Anajaribu kupinga: "Siwezi kufanya hivi milele!"
Lakini sauti inamkumbusha, "Huwezi kuacha kufikiri."
Ghafla, Murray anapata lengo jipya: Anataka kujiua.
Juhudi za Kujitoa Katika Maisha ya Milele
Murray anatangaza kuwa kazi yake mpya ni kugundua jinsi ya kujiua katika maisha ya milele (how to commit suicide in eternity).
Sauti inamjibu kwa utulivu, "Sawa. Unaweza kujaribu."
Lakini Murray anakumbushwa jambo moja muhimu: Hata akifanikiwa, sauti hiyo inaweza tu kumrudisha tena, na kurekebisha kosa alilotumia kujitoa.
Anagundua kuwa kila mtu aliyepo katika ulimwengu huu wa milele anajaribu kumuua sauti hii. Kila mmoja wao ana lengo moja: kumwangamiza Mungu.
Kwa mara ya kwanza tangu afe, Murray anahisi furaha. Ana lengo. Atatumia milele kumtafutia Mungu jibu la mwisho—jinsi ya kufa.
Maana Halisi ya Hadithi Hii
Hadithi hii inatufanya tufikirie kwa kina kuhusu maisha na kifo. Mara nyingi watu husema, "Ningependa kuishi milele." Lakini je, kweli tungependa hilo?
Kuna tofauti kubwa kati ya kutokufa (immortality) na milele (eternity).
Kutokufa (immortality): Unabaki hai, lakini unaweza kujiua ikiwa unataka.
Milele (eternity): Huwezi kufa hata kama unataka.
Hii inatufanya tujiulize: Je, maisha yana maana kwa sababu yanamalizika?
Ikiwa tungeishi milele, je, tungekuwa na motisha ya kufanya chochote? Je, furaha na huzuni zingekuwa na maana yoyote?
Labda, kama Murray, hatimaye tungeomba kufa.
Hitimisho: Je, Ungetamani Kuishi Milele?
Baada ya kusikia hadithi hii, swali linabaki: Je, ungependa maisha ya milele?
Wengine wanaweza kusema ndiyo, kwa sababu kuna mambo mengi ya kuona na kujifunza.
Lakini wengine wataona hili kama ndoto mbaya isiyo na mwisho (endless nightmare), ambapo hamna matumaini ya kupumzika.
Kama Murray, labda tungeishia kutumia milele yetu kutafuta jibu la mwisho (the last answer)—jinsi ya kuondoka kwenye maisha ya milele.
"The Last Answer" ni hadithi fupi iliyoandikwa na Isaac Asimov, mmoja wa waandishi mashuhuri wa science fiction. Ingawa hadithi hii si maarufu kama The Last Question, inatoa mtazamo wa kipekee juu ya maisha baada ya kifo na matatizo yanayoweza kuambatana nayo.
Katika makala hii, nitakuelezea hadithi kwa kifupi, kisha tutaichambua kwa kina—ikikufanya ufikiri kwa njia ambayo hujawahi kufikiri kabla.
Mwanasayansi Mahiri Anayekutana na Kifo
Mhusika mkuu wa hadithi hii anaitwa Murray Templeton, mwanasayansi mwenye akili kubwa, anayezingatiwa kuwa mmoja wa watu bora zaidi katika taaluma yake. Huenda hata alikuwa karibu kushinda Nobel Prize.
Lakini siku moja akiwa maabara, ghafla anahisi maumivu makali kifuani. Moyo wake unasimama. Anajaribu kujiokoa, lakini kabla hajafanya chochote, anajikuta amelala chini. Taratibu, maumivu yanapotea… na badala yake, anahisi amani isiyo ya kawaida.
Anapofungua macho, anaona wenzake wote wakimzunguka. Wanazungumza juu yake kwa huzuni. Anajaribu kuwasiliana nao, lakini hakuna anayemsikia. Ndipo anagundua kitu cha kushangaza—anaangalia mwili wake mwenyewe! Ameshakufa, lakini bado yupo.
Mwanasayansi Msomi Anashangazwa na Maisha Baada ya Kifo
Murray alikuwa mwanasayansi na msomi wa mambo ya dunia—hakuwahi kuamini katika dini wala maisha baada ya kifo. Kwa muda wote wa maisha yake, alidhani kuwa mtu akifa, inakuwa mwisho wake.
Anasubiri malaika au pepo wachukue roho yake, lakini badala yake, mazingira yanabadilika. Dunia inapotea, na anajikuta katika giza totoro, isipokuwa kwa mwanga mdogo wa umbo la kibinadamu mbele yake.
Anadhani huenda hii ni safari kuelekea mbinguni, lakini anashangaa: Je, kweli kuna Mungu?
Mungu Anayehojiwa
Sauti isiyo ya kawaida inaanza kuzungumza naye. Murray anauliza, "Hapa ni mbinguni?"
Sauti inamjibu, "Sio mahali popote."
Anajaribu kuuliza kama sauti hii ni ya Mungu, lakini inapiga kicheko na kusema, "Siwezi kujibu kwa njia ambayo akili yako itaelewa."
Sauti hiyo inajitambulisha kwa namna ya ajabu: "Mimi ni Mimi."
Hili linamchanganya Murray. Kumbuka, katika Bible, Musa alipomuuliza Mungu jina lake, alijibiwa: "I AM WHO I AM." Je, hii ni njia ya kusema kwamba Mungu kweli yupo, au ni kiumbe kingine kisichofahamika?
Sababu ya Murray Kuishi Baada ya Kifo
Murray anashangaa: Kwa nini bado yupo, wakati watu wengine wote hufa na kupotea?
Sauti inamwambia kuwa si kila mtu hupewa nafasi ya kuishi baada ya kifo. Wengi wao hupotea moja kwa moja kwenye utupu (void). Lakini wale wachache wanaochaguliwa, huchaguliwa kwa sababu ya akili zao (intelligence), si kwa sababu ya wema wao.
Murray hana mwili tena—yeye ni akili safi (pure mind), mtandao wa mawazo tu, unaofanana kabisa na alivyoishi akiwa duniani. Ni kama nakala halisi ya ubongo wake (exact copy of his brain), lakini bila mwili wa nyama na damu.
Kusudi la Maisha ya Milele
Lakini kwa nini amepewa nafasi hii? Kwa sababu ya kufikiri!
Sauti inamweleza kuwa imekuwa ikitafuta maarifa mapya (new knowledge) tangu milele. Ingawa inajua kila kitu kinachojulikana, haijui kama kuna kitu zaidi cha kujua.
Ni kama fumbo la hesabu: Hata ukijua namba zote za even, bado hujui zile za odd.
Kwa hiyo, Murray yupo hapa kusaidia kutafuta maarifa mapya. Lakini kuna tatizo moja kubwa: Atalazimika kufanya hivi milele.
Ugunduzi wa Kweli: Je, Huu ni Mbinguni au Kuzimu?
Kwa mara ya kwanza, Murray anatambua anaweza kuwa katika jehanamu (hell).
Aliwahi kufurahia kutafuta maarifa alipokuwa hai, lakini alikuwa na sababu: Aliweza kushinda tuzo, kupata sifa, na kufurahia matunda ya ugunduzi wake. Lakini sasa, hakuna motisha—ataendelea kufanya kazi hii milele, hata asipende.
Anajaribu kupinga: "Siwezi kufanya hivi milele!"
Lakini sauti inamkumbusha, "Huwezi kuacha kufikiri."
Ghafla, Murray anapata lengo jipya: Anataka kujiua.
Juhudi za Kujitoa Katika Maisha ya Milele
Murray anatangaza kuwa kazi yake mpya ni kugundua jinsi ya kujiua katika maisha ya milele (how to commit suicide in eternity).
Sauti inamjibu kwa utulivu, "Sawa. Unaweza kujaribu."
Lakini Murray anakumbushwa jambo moja muhimu: Hata akifanikiwa, sauti hiyo inaweza tu kumrudisha tena, na kurekebisha kosa alilotumia kujitoa.
Anagundua kuwa kila mtu aliyepo katika ulimwengu huu wa milele anajaribu kumuua sauti hii. Kila mmoja wao ana lengo moja: kumwangamiza Mungu.
Kwa mara ya kwanza tangu afe, Murray anahisi furaha. Ana lengo. Atatumia milele kumtafutia Mungu jibu la mwisho—jinsi ya kufa.
Maana Halisi ya Hadithi Hii
Hadithi hii inatufanya tufikirie kwa kina kuhusu maisha na kifo. Mara nyingi watu husema, "Ningependa kuishi milele." Lakini je, kweli tungependa hilo?
Kuna tofauti kubwa kati ya kutokufa (immortality) na milele (eternity).
Kutokufa (immortality): Unabaki hai, lakini unaweza kujiua ikiwa unataka.
Milele (eternity): Huwezi kufa hata kama unataka.
Hii inatufanya tujiulize: Je, maisha yana maana kwa sababu yanamalizika?
Ikiwa tungeishi milele, je, tungekuwa na motisha ya kufanya chochote? Je, furaha na huzuni zingekuwa na maana yoyote?
Labda, kama Murray, hatimaye tungeomba kufa.
Hitimisho: Je, Ungetamani Kuishi Milele?
Baada ya kusikia hadithi hii, swali linabaki: Je, ungependa maisha ya milele?
Wengine wanaweza kusema ndiyo, kwa sababu kuna mambo mengi ya kuona na kujifunza.
Lakini wengine wataona hili kama ndoto mbaya isiyo na mwisho (endless nightmare), ambapo hamna matumaini ya kupumzika.
Kama Murray, labda tungeishia kutumia milele yetu kutafuta jibu la mwisho (the last answer)—jinsi ya kuondoka kwenye maisha ya milele.
